CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-032 Bijlage - Voorjaarsnota 2021.pdf

Raadsvergadering 1 juli 2021, gemeente NijkerkBij agendapunt: Voorjaarsnota (2021-032)12.646 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsnota 2021

1

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Inhoudsopgave Inleiding.............................................................................................................................................3 De hoofdlijn .......................................................................................................................................4 Technische kaders programmabegroting 2022-2025 .......................................................................7 Mijlpalenplan .....................................................................................................................................9 Transformatie / TaskForce bezuinigingen Sociaal Domein.............................................................12 Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen ..........................................................13 Omgevingswet ................................................................................................................................15 Dekkingsrichting..............................................................................................................................16 Bijlagen ...........................................................................................................................................18 1. Programma 1 Inclusief...........................................................................................................19 2.

Programma 2 Energiek..........................................................................................................22 3. Programma 3 Duurzaam .......................................................................................................23 4. Programma 4 Ruimte.............................................................................................................24 5. Programma 5 Ondernemend .................................................................................................27 6. Programma 6 Veilig ...............................................................................................................28 7. Programma 7 Organisatie en Financiën ................................................................................29 8. Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..................................................30 9. Baten en lasten Corona .........................................................................................................32 10. Investeringen .........................................................................................................................34 11. Budgetneutrale mutaties........................................................................................................36

2

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Inleiding Hierbij ontvangt u de Voorjaarsnota 2021. Deze voorjaarsnota bevat:  De hoofdlijn die gemotiveerd leidt tot de inhoudelijke voorstellen.  Technische kaders voor de Programmabegroting 2022-2025 (loon- en prijsstijging, procentuele stijging belastingen e.d.).  De realisatie van de begroting over de eerste 3 maanden van 2021 inclusief structurele doorwerking van autonome ontwikkelingen. Waar nodig wordt inhoudelijk ingegaan op afwijkingen.  Een geactualiseerd budgettair meerjarenperspectief.  De daarbij behorende globale dekkingsrichting. Verder wordt er door middel van beknopte rapportages inzicht gegeven in de stand van zaken van de volgende onderwerpen:    

Mijlpalenplan Transformatie/Task Force bezuinigingen Sociaal Domein Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen Omgevingswet

In deze voorjaarsnota is het kadernota deel (vooruitkijken naar de aanstaande Programmabegroting 2022-2025) niet scherp gescheiden van het 1e Bestuursrapportage 2021 deel (reflectie op ontwikkelingen en bijstellingen van het lopende jaar 2021). Een aantal onderdelen is net als in voorgaande voorjaarsnota’s nadrukkelijk een mix van beide.

3

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

De hoofdlijn Deze Voorjaarsnota 2021 is de laatste Voorjaarsnota van deze bestuursperiode. In deze periode is op veel beleidsterreinen nieuw beleid gemaakt en in gang gezet. Dit hebben we samen met betrokkenen, organisaties, inwoners, ondernemers en ketenpartners gedaan. Naast dit nieuwe beleid ging de uitvoering van bestaand beleid op onze vele wettelijke taken vanzelfsprekend gewoon door. Uitzonderlijk in de lopende bestuursperiode is uiteraard de coronacrisis, waar nu hopelijk het einde van in zicht is. Het bestrijden van de directe en indirecte gevolgen van de crisis kreeg daardoor prioriteit en heeft veel inzet en aandacht gevraagd. De inzet met betrekking tot de veiligheidsaspecten van de crisis en de uitvoering van de verschillende inkomensvoorzieningen, voor o.a. instellingen in het brede sociaal domein en getroffen zelfstandigen en ondernemers, willen we hier graag in het bijzonder noemen. Ook in 2021 zijn we nog volop bezig met het uitvoeren en begeleiden van de coronamaatregelen en de bijbehorende effecten. Budgettaire positie Landelijke onderzoeken, onder andere op basis van de jaarrekeningen van gemeenten, laten de steeds benardere budgettaire en vermogenspositie van gemeenten zien. Eén van de belangrijkste oorzaken betreft de nog steeds stijgende uitgaven in het sociaal domein.

Vanaf 2017 ging het voornamelijk om kostenstijgingen bij de Jeugdwet maar ondertussen beginnen de kosten bij de WMO ook met sprongen op te lopen. Ook in Nijkerk ervaren we dit. Enerzijds zien we een autonome groei in de uitgaven in het sociaal domein die groter is dan verwacht mag worden op basis van toename van inwoners en prijsindexen. Anderzijds lopen we (nog) niet helemaal op schema met de bezuinigingsbedragen die we eind 2020 gekoppeld hebben aan het transformatieplan voor het sociaal domein. De maatregelen uit het Transformatieplan en de Taskforce zijn structureel en vragen op veel vlakken een aanzienlijke aanpassing van de werkzaamheden. In 2021 zijn we hier volop mee bezig. Wij verwachten dat de (financiële) effecten in de komende jaren meer en meer zichtbaar worden. In het hoofdstuk Transformatie / Taskforce bezuinigingen sociaal domein vindt u meer informatie. Complicerende factor is dat we de eventuele structurele invloed van de coronapandemie, en de daarop volgende beperkingen in het sociale en economische leven, op de uitgaven in het sociaal domein op dit moment nog moeilijk kunnen inschatten. In het ruimtelijk domein zijn veel ontwikkelingen gaande. De woningnood is hoog, er wordt daarom op veel plekken in onze gemeente gebouwd, en particuliere bouwaanvragen zijn in aantal nog nooit zo hoog geweest.

Er gebeurt veel, zoals diverse trajecten rondom duurzaamheideconomie en verstedelijking, maar er wordt ook veel gevraagd. Daarbij komt dat we op dit moment niet kunnen voorzien of de corona-gerelateerde prijsstijgingen op bijvoorbeeld bouwmaterialen, die momenteel landelijk worden gesignaleerd, ons blijvend extra kosten gaan bezorgen. We zijn overigens voor een deel vrij in het besteden van de extra rijksmiddelen voor corona. Deze ramen we zoveel mogelijk dáár waar ze, gezien de uitgebreide circulaires van het rijk, voor bedoeld zijn. Wel hebben we ons voorgenomen ook met deze budgetten spaarzaam om te gaan. In deze voorjaarsnota vindt u terug waar de resterende corona-budgetten voor bedoeld zijn. Hoewel negatieve invloeden de overhand hebben op het budgettaire perspectief is er ook positief nieuws. De verdeelsleutel waarmee de kosten van VGGM over de gemeenten worden verdeeld was sinds het overgaan van de brandweer ongunstig voor Nijkerk. Hierdoor betaalde de gemeente Nijkerk in de afgelopen jaren relatief gezien te veel. Mede door de inspanningen van het college wordt dit de komende jaren recht getrokken en gaat onze bijdrage aan VGGM de komende jaren substantieel omlaag.

Inhoud voorjaarsnota Waar we staan en welke voornemens we hebben met de recente, aan de huidige begroting gekoppelde, grote plannen (zoals het Mijlpalenplan, de Omgevingswet, Transformatie/Task Force bezuinigingen Sociaal Domein en Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen) vindt u in deze voorjaarsnota terug.

4

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Vanwege de, door autonome ontwikkelingen, verslechterende budgettaire positie vinden wij het niet wenselijk om met voorstellen voor extra budget voor nieuwe beleidswensen te komen. We leggen (nog) geen keuzes voor om beleid dat als pilot is opgezet structureel te maken en van dekking te voorzien. De prioriteitstelling die raakt aan activiteiten die zijn opgenomen in onze Programmabegroting 2021-2024 kunnen in deze voorjaarsnota onder andere tot uitdrukking komen in de hoofdstukken over het Mijlpalenplan, Transformatieplan sociaal domein en het PRMI. Zoals reeds gezegd aan het begin van dit hoofdstuk is er in deze bestuursperiode op allerlei terreinen veel nieuw beleid in gang gezet. We verwachten dat we, ondanks alle recente en voorziene ontwikkelingen, grotendeels onze reeds ingezette plannen tot uitvoer kunnen brengen. Daar komen we inhoudelijk in deze voorjaarsnota niet in de volle breedte op terug. De laatste programmabegroting licht dit uitgebreider toe en geeft een integraal overzicht hiervan. Ook blikken we in de voorjaarsnota niet terug, dit doen we in de jaarrekening 2020. In deze bestuursperiode hebben ook wij plannen en beleid gemaakt op het gebied van landelijke opgaven zoals duurzaamheid, energietransitie en woningbouw. Deze plannen werken we, en voeren we, voortvarend uit.

We beseffen ons dat de komende jaren de, al dan niet landelijke, roep om hier nog meer inzet op te plegen sterker kan worden. Op dit moment zien we nog geen mogelijkheden om daar dan extra middelen voor vrij te maken. Voorstellen om programma sluitend te krijgen Het bij de Programmabegroting 2021-2024 gepresenteerde meerjarenperspectief kampte al met incidentele tekorten en sloot structureel op nul. Het meerjarenperspectief kan dan ook geen (extra) tegenvallers opvangen. We worden op dit moment wel met budgettaire tegenvallers geconfronteerd, en moeten dus voorstellen doen om de komende Programmabegroting 2022-2025 sluitend te krijgen. Dat kan met diverse typen maatregelen of een combinatie daarvan. Niet voorgestelde maatregelen Er is in ons meerjarenperspectief reeds een, weliswaar beperkte, OZB-verhoging opgenomen. We willen daar in deze voorjaarsnota en de komende begroting niet nog een verhoging bovenop zetten. De afgelopen jaren hebben we helaas meermaals moeten bezuinigingen, o.a. op het sociaal domein en door financieel technische bezuinigingen. We doen geen voorstellen voor ingrijpende bezuinigingen anders dan de bezuinigingen die al in de steigers staan. De politieke discussie over onze gemeentelijke financiën in de afgelopen jaren maakt dat wij geen bezuinigingsmogelijkheden zien met voldoende draagvlak bij u of in de samenleving.

Mede omdat we, zoals we in deze voorjaarsnota zullen motiveren, andere mogelijkheden zien om het meerjarenperspectief sluitend te krijgen, zullen wij ook geen nieuwe inventarisatie van bezuinigingsmogelijkheden meer maken voor de komende begroting. Sociaal domein Onze analyse van het budgettaire kader in het sociaal domein is wat betreft de hoofdlijn gelijk aan vorig jaar: wanneer we geen afdoende maatregelen nemen blijft het tekort waarschijnlijk nog aanzienlijke tijd oplopen. Daarom gaan we een aantal van de vorig jaar in gang gezette bezuinigingen in het sociaal domein met extra en nog gerichtere inzet, en meer impact, implementeren. Als we dit gezamenlijk (gemeente, samenwerkende partners en inwoners) goed doen, kan de nu geconstateerde autonome groei van de uitgaven mogelijk nog bijgesteld worden bij de Programmabegroting 20222025. Bij dit krachtig doorzetten van hetgeen in gang is gezet, hoort ook dat er geen organisatie-inzet of geld naar nieuw beleid gaat, en lopende zaken kritisch worden bekeken op doelmatigheid en efficiency.

5

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Ook verwachten we veel van de organisaties uit het voorliggend veld. De preventiehypothese (met meer preventie gaan we naar minder zware zorg) moet realiteit worden. Daarom gaan we grondig onderzoeken hoe het voorliggend veld effectiever en efficiënter bij kan dragen aan de doelen uit het Transformatieplan SD. We willen het maatschappelijk middenveld in staat blijven stellen te werken aan een inclusieve en energieke samenleving. Hierbij moeten we echter, gezien de gegeven omstandigheden, kritisch kijken naar de noodzakelijkheid en het effect van investeringen en subsidies. We sluiten niet uit dat dit vervolgens niet alleen aanleiding geeft tot herschikking van middelen maar ook tot bezuinigingen op dit vlak. Overigens zijn wij van mening dat er op nationaal niveau, bijvoorbeeld tussen Rijk en VNG, nagedacht moet worden over meer structurele wijzigingen in het Sociaal Domein. Met de doorgaande vergrijzing en individualisering in het verschiet is het huidige systeem naar inhoud en financiën niet houdbaar. Wij gebruiken onze (regionale) kanalen richting de VNG om dit te bepleiten. Extra budgetten vanuit het Rijk Zoals bekend zijn de “onderhandelingen” tussen de VNG en het rijk over substantieel extra geld voor gemeenten al een tijdje gaande.

Het gaat om de benarde financiële positie van gemeenten in het algemeen en specifiek om de tekorten door te weinig middelen voor het sociaal domein. Diverse onderzoeken (die al dan niet gedaan zijn in opdracht van BiZa en/of VNG) tonen aan dat er geld bij moet, alleen de beslissing hierover wordt overgelaten aan een nieuw kabinet. Zoals we allen weten is dat nieuwe kabinet er nog niet. Bovenstaande is een kans voor de hoogte van de Algemene Uitkering, maar het gaat helaas nog tot na de septembercirculaire duren voordat we daar uitsluitsel over hebben. Daarnaast speelt dat een nieuw kabinet nog moet besluiten over de herverdeling van het gemeentefonds waar we uit de laatst door het Rijk naar buiten gebrachte verdeling onverwacht positief uit sprongen. Er zijn echter ook risico’s op dit vlak. Er is nog het technisch ingewikkelde verhaal van het “ontvriezen” van samen de trap op en af en het weer voortzetten van de opschalingskorting. We verwachten per saldo dat de meicirculaire (en de septembercirculaire) geen echt opzienbarende uitkomst positief of negatief biedt.

Dekkingsmogelijkheden Met deze voorjaarsnota laten we laten zien dat we de per saldo negatieve autonome budgettaire ontwikkelingen structureel kunnen opvangen door:  voortvarend in te zetten op de in gang gezette bezuinigingen in het sociaal domein,  het, indien realistisch, ramen van een deel van de te verwachten rijksmiddelen voor het sociaal domein of breder de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds,  door kritisch te kijken naar volume-, areaal- en prijsontwikkelingen. Resterende incidentele tekorten moeten we afdekken uit de reserves. Bij de Programmabegroting 2022-2025 zullen we, binnen de hier aangegeven kaders, de concrete mix van budgettaire maatregelen voorstellen voor een structureel sluitende meerjarenbegroting die de toets van de provincie kan doorstaan. Wanneer we dit alles meewegen, is ‘structureel sluitend’ het hoogst haalbare. Vanzelfsprekend hadden we graag een significant positief budgettair perspectief achtergelaten voor de komende bestuursperiode, of anders gezegd; iets meer ruimte in het huishoudboekje. Het creëren van deze ruimte is echter, helaas, niet reëel gezien de hiervoor geschetste ontwikkelingen. We verwachten, ondanks dat het budgettair niet meezit, het in de afgelopen jaren in gang gezette beleid grotendeels voort te kunnen zetten.

We moeten wel scherp aan de wind varen, en er moeten geen nieuwe tegenvallers op ons pad komen zoals de eerder geschetste prijsstijgingen van bouwmaterialen etc. Wat het effect van de uitgangspunten van deze voorjaarsnota in detail is op onze doorlopende doelstellingen, activiteiten en middelen werken we graag voor u uit in de aanstaande Programmabegroting 2022-2025.

6

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Technische kaders programmabegroting 2022-2025 De basis voor de technische kaders van de komende Programmabegroting 2022-2025 is het Centraal Economisch Plan 2021 van het CPB. Dit betekent dat voor de loon- en prijspeilontwikkelingen de volgende parameters worden gebruikt: - Prijspeil 1,4% - Loonvoet 1,5% De tariefstijging belastingen (exclusief OZB) en heffingen wordt hierdoor 1,4%. Dit is zoals met u is afgesproken het gewogen gemiddelde van 3x prijspeilontwikkeling en 1x loonvoetontwikkeling. Bij eerdere programmabegrotingen is besloten tot een getrapte verhoging van de OZB. Om ook de begrote meeropbrengst voor 2022 te realiseren is een verhoging met 2% nodig. Samen met de 1,4% inflatieontwikkeling blijft de tariefstijging OZB voor 2022 beperkt tot in totaal 3,4%. De Financiële uitkomst In de onderstaande tabel vindt u de ontwikkeling van het saldo in de jaren 2021-2025. In het onderdeel dekkingsplan geven wij aan op welke wijze wij met deze saldo willen omgaan.

Bedragen x € 1.000

lasten

2021 baten

saldo

Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Programma 6 Programma 7 Programma 8 Diverse programma’s Corona Totaal budget neutrale mutaties Totale afwijking Voorjaarsnota (VJN) Saldo begroting 2021-2025 voor VJN Saldo begroting 2021-2025 na VJN

-1.121 -127 -91

-47 60 0

-1.168 -67 -91

-185 0 0 -324 0 -2.574 -1.488 -5.910

-20 0 0 288 -58 2.440 1.488 4.151

-205 0 0 -36 -58 -134 0 -1.759 -2.734 -4.493

2022 saldo

2023 Saldo

2024 saldo

2025 saldo

-1.269 -67 0 -64

-1.297 -67 0 -64 0

-1.326 -67 0 -64 0

-1.326 -249 0 -64 0

521 -36

660 -36

660 -36

-195 0 0 -1.138 -849 -1.987

-245 0 0 -1.078 2 -1.076

265 0 0 -750 2 -748

0 55 -36 -145 0 0 -1.526 -650 -2.176

De grootste meerjarig mutaties: De grootste meerjarige mutaties zijn: Programma 1: - Ontwikkeling kosten WMO (nadeel € 0,8 miljoen) - Ontwikkeling kosten jeugd (nadeel € 0,4 miljoen) Programma 6: - Lagere bijdrage VGGM brandweer (voordeel € 0,7 miljoen in vanaf 2024) Programma 8: - Geen dividend Vitens (nadeel € 0,1 miljoen) In de bijlagen 1 tot en met 11 wordt een nadere toelichting op de verschillen gegeven. Er zit een aantal mutaties bij die het karakter hebben van het ineens bijstellen van een aantal (cumulatieve) kleinere effecten van de afgelopen jaren. Omdat we de laatste jaren in het geheel wat krapper zijn gaan ramen wordt het belangrijker bedragen ook naar boven bij te stellen wanneer dat bijvoorbeeld door prijs of areaalstijging nodig is. 7

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Corona Via raadsinformatiebrieven wordt u regelmatig geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de coronacrisis in onze gemeente. Via deze voorjaarsnota informeren wij u over de budgettaire stand van zaken. In de jaarstukken hebben wij aangegeven dat wij via de Voorjaarsnota 2021 € 80.000 voor de uitvoering van de TOZO en € 54.000 voor overige corona-uitgaven willen overhevelen naar 2021. Deze twee zaken vormen samen het saldo op de baten en lasten corona. Dit op basis van het uitgangspunt dat corona-inkomsten in principe worden ingezet voor corona-gerelateerde uitgaven. Daarnaast hebben wij in deze voorjaarsnota de diverse uitkeringen van het Rijk vanwege corona verwerkt. Dit is gekoppeld aan het doel waarvoor het Rijk de uitkeringen beschikbaar stelde. Gezien onze budgettaire positie zullen wij echter voor de onderwerpen waarop mogelijk aanvullend beleid moet worden gemaakt spaarzaam met de budgetten omgaan.

8

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Mijlpalenplan Op 15 april 2021 hebben wij toegezegd om u via de Voorjaarsnota 2021 nader te informeren over de inzet van het resterende mijlpalenbudget van € 3,4 miljoen in 2021 en volgende jaren. Via de Jaarstukken 2020 hebben wij u geïnformeerd over de uitgaven in 2020 voor in totaal € 100.000. Langs een aantal majeure thema’s (steunstructuur, ICT en HRM) informeren wij u in dit hoofdstuk nader over de voortgang van de realisatie van de ambities uit het mijlpalenplan. De periode tussen de consultatie van april en de totstandkoming van de voorjaarsnota is relatief beperkt, toch zijn er belangrijke stappen gezet. De steunstructuur De inrichting van de steunstructuur is nu nagenoeg afgerond. Op alle plekken die wij voor ogen hadden is een teamleider benoemd. Het gaat om 12 teamleiders waarvan: 8 in loondienst (6,72 fte) 3 extern (2,56 fte) Totaal 9,28 fte waarvan 2 fte uit reguliere formatie.

bedragen x € 1.000

Versterken van de organisatie Algemeen

Mijlpalenplan per 1 mei 2021 20222020 2021 2024

Totaal

100

1.500

1.000

400

Onder algemeen vallen de extra personele kosten die we maken voor de steunstructuur in 2021 en het 1e halfjaar van 2022, het versterken van de beheersorganisatie op het gebied van sociaal domein en informatisering en om op financieel en HRM-gebied verder in control te komen. Bij het verder in control komen van financiën en HRM gaat het bijvoorbeeld om een inhaalslag op activiteiten rond de HR-cyclus en het verder professionaliseren van de control en financiën. Omdat op dit moment de steunstructuur en de invulling van de noodplekken (versterken beheerorganisatie) grotendeels staat kunnen we goed inschatten dat we wat dat betreft het budget voor 2021 uitnutten. Het betreft € 0,9 miljoen van de € 1,0 miljoen onder algemeen 2021. Het komende halfjaar gaan we ook inzetten op het op financieel en HRM-gebied verder in control komen. De hiervoor in de € 1,0 miljoen van 2021 resterende € 0,1 mln. willen we daarvoor inzetten.

Bij de tweede bestuursrapportage kunnen we een nog scherpere inschatting maken omdat we dan zeker weten dat we de bezetting voor acht maanden van het jaar op het gewenst peil hebben kunnen krijgen en houden De steunstructuur (domeinmanagers en teamleiders) is cruciaal om op meerdere vlakken de sturing te intensiveren Opbrengsten hiervan worden verwacht rond thema’s die niet alleen voor de ambtelijke organisatie van belang zijn, maar ook voor de gemeenteraad, de samenleving en het college. En dan gaat het om zaken als:    

Versterken kwaliteit bestuurlijke stukken, door meer sturing op bestuurlijk-ambtelijk samenspel en integraliteit van (team-overstijgende) advisering; Heldere processen waardoor grip en sturing versterkt wordt en de dienstverlening verbetert; Aandacht voor medewerkers (bijvoorbeeld terugdringen verzuim, HR gesprekscyclus, aansturing, ontwikkeling en beoordeling); Realisatie concernplan en teamplannen; 9

1 e

B e r a p

 

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Control, door toedelen van verantwoordelijkheden en control op de uitvoering, is weer zichtbaar wie waarvan is en komt de informatievoorziening naar en van directie, bestuur en organisatie op niveau; Vergroten financiële discipline onder meer door aanscherping financiële processen en rol budgethouders.

De toename van directe aandacht voor mensen en organisatie zorgt voor het in goed in kaart hebben van stand van zaken en de aandachtspunten organisatie, dat levert grip op en is de start van de verbeterslag. De effecten die wij nastreven zijn nog niet altijd in de volle breedte zichtbaar. De teamleiders zijn veelal recent benoemd en zijn nu nog volop bezig met het vinden van hun weg in de organisatie, het leren kennen van hun medewerkers en het uitzetten van de nodige lijnen. Dat dat wegens de beperkingen als gevolg van corona tijd een extra inspanning vergt is goed om te benadrukken. Ook hebben we te maken met een tweetal vacatures in de ambtelijke top, die van manager Sociaal Domein en Gemeentesecretaris/Algemeen Directeur. Voor de functie van Gemeentesecretaris/Algemeen Directeur wordt nu geworven voor een vaste invulling. De nieuwe interimmanager Sociaal Domein is begonnen en vervult per 1 juli deze functie volledig. Vaste formatie Bezetting Bezetting Steunstructuur Bezetting noodplekken Bezetting incl. steunstructuur en noodplekken Vacatures incl. steunstructuur en noodplekken Vacatures exc. steunstructuur en noodplekken

284,78 255,41 6,72 6,15 268,28 16,5 (284-268) 29,37 (284-255)

In/uitstroom 2021 tot en met 1 mei Uit 14 In 21 Verzuim 1e kwartaal 2021 Voortschrijdend jaargemiddelde op 1-4-2021 Voortschrijdend jaargemiddelde was op 31-12-2020

4,03% 5,51% 6,76%

ICT ICT is het vliegwiel voor doorontwikkeling van de organisatie en de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Managementinformatie Het hebben van goede stuurinformatie voor de bedrijfsvoering en de relevante informatie voor de domeinen en het ontsluiten van deze informatie via dashboards heeft prioriteit. In het mijlpalenplan is hiervoor budget beschikbaar gesteld. Het budget voor 2021 zal met name in het 2e halfjaar gebruikt worden om te komen tot bruikbare en relevante managementinformatie voor sturing van de organisatie als ook de performance van onze maatschappelijke doelstellingen. Dit betekent een impuls voor het data gedreven werken die gelijk op dient te gaan met het versterken van het databedreven werken van onze organisatie. Dus opleiden van medewerkers, het versterken van data-analyse capaciteit binnen de organisatie en op projectmatige wijze externe expertise binnenhalen om ons te begeleiden bij de afweging van zelf ontwikkelen of aankoop van externe software oplossingen (en aankoop- en implementatiebegeleiding daarvan).

10

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Dit is nodig om te versnellen. Op dit moment hebben wij drie vacatures binnen de groep medewerkers die hiermee zijn belast. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2021 verwachten wij deze vacatures van data-/informatie analisten en ICT specialisten die we hierin ook nodig hebben ingevuld te hebben. Vervolgens wordt in het derde kwartaal een projectplan opgesteld om de gewenste versnelling aan te brengen. Aangezien toename van het werken met data ook implicaties heeft voor informatieveiligheid en privacy aspecten gaat het versterken van deze manier van werken eveneens gepaard met het vergroten van het vermogen van de organisatie om risico gedreven deze ontwikkeling verder vorm te geven. ICT transformatie Sociaal domein Het betreft de kosten van het overgaan naar andere software binnen het sociaal domein. Deze overgang is nodig om effectiever te kunnen werken. Ook betreft het de invoering van het contractmanagement binnen het sociaal domein.

bedragen x € 1.000

Managementinformatie en ICT op orde. Managementinformatie ICT transformatie Sociaal domein Totaal Managementinformatie/ICT (b)

Mijlpalenplan per 1 mei 2021 20222020 2021 2024

0

350 100 450

350 350

Totaal 700 100 800

HRM De ontwikkeling van medewerkers is essentieel in de ontwikkeling van de organisatie. Het opleidingsbudget zal worden ingezet voor ontwikkeling en implementatie van het concept dienend leiderschap, de HR cyclus, de vakgerichte en de competentiegerichte ontwikkeling van medewerkers.

bedragen x € 1.000

Budget ontwikkeling competenties medewerkers, cultuurverandering en opleiding (c)

Mijlpalenplan per 1 mei 2021 20222020 2021 2024

Totaal

0

575

325

250

11

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Transformatie / Taskforce bezuinigingen Sociaal Domein Op 12 november 2020 is zowel het Transformatieplan ‘Nuchter denken, sociaal handelen’ als het overzicht Taskforce vastgesteld. Het te realiseren doel van het overzicht Taskforce, met 50 maatregelen transformatie (besparingen) en bezuinigingen, is om uiteindelijk in 2024 binnen de totale uitgaven sociaal domein een besparing van € 2,6 miljoen te realiseren. Sinds september vorig jaar zijn we bezig om in de organisatie conform de lijnen uit het Transformatieplan te werken; dit betekent dat we kritisch zijn op elke kostenuitgave; we wachten dus niet op het vaststellen van verordeningen, maar kijken nu ook al waar we - vooruitlopend op aangescherpt beleid - kosten kunnen besparen. Op dit moment lopen diverse pilotprojecten in het kader van de Transformatie. Onderdeel van de Transformatie is dat de effecten en kosten(besparing) van deze pilotprojecten de komende tijd goed worden gemonitord. Het merendeel van de te realiseren besparingen moet in lijn met de keuze van uw raad plaatsvinden binnen de domeinen jeugd en Wmo en moet worden gevonden in afschaling van de ondersteuning bij de hulpvraag van de inwoners. Van de totale taakstellende besparingen en bezuinigingen ten bedrage van € 1,1 miljoen voor 2021, is bijna de helft, te weten € 0,5 miljoen gerealiseerd.

Deze bezuinigingen zijn met name gevonden binnen de thema’s onderwijs en sport op het onderdeel vastgoed. Voor de overige € 0,6 miljoen dat met name binnen Jeugd en Wmo nog moet worden bespaard, is de realisatie complexer en minder eenvoudig te realiseren. Verordeningen worden opnieuw en 'van onderaf' opgebouwd, naar de oorspronkelijke bedoeling van de wettelijke regelgeving; dit normaliseren is de rode draad in het Transformatieplan. Daardoor is de doorlooptijd langer. We zetten daarom nu fors in op het wegwerken van de opgelopen achterstand bij de geprognotiseerde besparingen. Dit doen we door de formatie tijdelijk extra uit te breiden vanuit de beschikbare middelen van het mijlpalenbudget en nog meer focus aan te brengen op de geprioriteerde projecten. Het gaat hierbij onder andere om het:  opzetten van inkoop- en contractbeheer WMO;  aanpassen van de beleidsregels en verordening WMO;  aanpassen van de verordening leerlingenvervoer;  project van WMO naar Wet langdurige zorg (WLZ);  samen met de regio FoodValley inzetten op specifieke focusthema’s;  aanpassen verordening jeugd;  driehoeksoverleg jeugd en Wmo (kwaliteit, beleid en uitvoering). Over de transformatie inkoop WMO hebben we een aparte raadsinformatiebrief gemaakt. De planning van enkele genoemde documenten zijn veelal in de Lange Termijn Agenda (LTA) van uw raad opgenomen voor behandeling in het najaar.

Als de behandeling van deze aangescherpte documenten (afschalen van de ondersteuning / minder mogelijkheden voor de inwoners) er toe leidt dat deze direct worden vastgesteld, betekent dit dat na de terinzagelegging de besparingsmogelijkheden die hiervan afhankelijk zijn vanaf eind 2021 kunnen worden gerealiseerd. Ondanks de extra inzet bestaat het risico dat de geprognotiseerde besparingen in 2021 niet volledig worden gerealiseerd.

12

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen In de raadsvergadering van november 2020 zijn de projecten ruimtelijke en maatschappelijke investeringen 2021-2025 vastgesteld. Iedere jaarschijf zal vervolgens afzonderlijk beschikbaar worden gesteld bij de successievelijke voorjaarsnota’s. Voor 2022 staan diverse projecten in deze planning voor een totaalbedrag van € 2.332.500. Een gedeelte van deze projecten zijn een voortzetting van de projecten die in 2021 opgestart zijn. Dat zijn 12 projecten voor in totaal € 1.330.000. Wij stellen voor deze € 1,3 miljoen via deze Voorjaarsnota 2021 beschikbaar te stellen overeenkomstig het raadsbesluit van november 2020. Daarnaast stellen wij voor om een bedrag van € 1.002.500 beschikbaar te stellen voor een viertal projecten. Het gaat hierbij om: verkeersmaatregelen aan de Stoutenburgerlaan, Watergoorweg, de wijk Renselaer en de Campenbuurt. Stoutenburgerlaan Voor de verkeersmaatregelen Stoutenburgerlaan is eind 2020 reeds een subsidie ontvangen (€ 147.000), met als voorwaarde dat we binnen een jaar de maatregelen hebben gerealiseerd in combinatie met de herinrichting. Door de ontvangst van de subsidie was het nodig om de planning te wijzigen. De verkeersmaatregelen en herinrichting aan de Hoefslag zullen later opgestart worden zodat het project verkeersmaatregelen Stoutenburgerlaan eerst wordt opgepakt.

We stellen voor deze wijziging van de planning in de kredieten van 2021 te verwerken. Watergoorweg De Watergoorweg (gedeelte N301-tot aan RW-28) is een belangrijke ontsluitingsweg. Deze weg ontsluit het Industrieterrein Arkervaart-West en een gedeelte van het industrieterrein Watergoor. Het vormt een belangrijke verbinding richting N301/Berencamperweg en Arkemheenweg (rotonde Doornsteeg). Daarnaast wordt de Watergoorweg veel gebruikt door fietsverkeer. Enerzijds betreft dit fietsverkeer van mensen die werkzaam zijn op de hiervoor genoemde bedrijventerreinen en anderzijds wordt deze weg ook heel veel gebruikt door recreatief fietsverkeer, richting de Arkemheenpolder of Arkersluisweg en vice versa richting het centrum van Nijkerk (gedeelte N301 richting Havenstraat). Langs dit gedeelte liggen overigens wel vrijliggende fietspaden. Gelet op de grote intensiteiten van vrachtverkeer (veel laadperrons), autoverkeer en dat de Watergoorweg een 50 km weg is, is de fietser zeer kwetsbaar, waardoor de veiligheid van de fietser in het geding is. Gewenst zijn vrij liggende fietspaden. Hiervoor dient het gehele wegprofiel opnieuw te worden gereconstrueerd. Ook zullen bestaande watergangen overkluist moeten gaan worden om de fietser een eigen fietspad te geven, wat de verkeersveiligheid zeer bevorderd. Al met al een behoorlijke ingreep, die zeker de verkeersveiligheid ten goede zal komen.

Met deze maatregelen zal de Watergoorweg veiliger worden voor zowel de recreatieve fietser als de fietser die werkzaam is op dit gedeelte van het industrieterrein. Renselaer en Campenbuurt Voor 2022 en 2023 staat de investeringen in De Stuw en de aanpak van het warmtevraagstuk voor de wijken Renselaer en Campenbuurt gepland. Deze projecten zullen via een afzonderlijk raadsvoorstel aan u voorgelegd worden In onderstaand overzicht het totaalbeeld van het toekomstig beslag op de reserve PRMI. Deze reserve wordt gevoed door een dotatie vanuit de algemene reserve ter hoogte van het investeringsbedrag tot een maximum van € 14.350.000, zoals vastgesteld in het raadsvoorstel van november 2020. Projecten Beschikbaar Via voorjaarsnota op basis start voorgaand jaar Via voorjaarsnota, nieuwe projecten Middels apart raadsvoorstel Totaal

2021 € 2.440.000

€ 2.440.000

2022

2023

2024

2025

€ 1.330.000

€ 875.000

€ 572.500

€ 45.000

€ 1.002.500 * € 1.900.000

€ 1.630.000 € 1.900.000

€ 1.250.000

€ 1.250.000

€ 4.232.500

€ 4.405.000

€ 1.822.500

€ 1.450.000

€ 155.000

13

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

* Specificatie: Stoutenburgerlaan Watergoorweg Wijk Renselaer, verkeer Wijk Campenbuurt, verkeer

€ 220.000 € 700.000 € 57.500 € 25.000 € 1.002.500

14

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Omgevingswet De gemeente Nijkerk bereidt zich al enige tijd voor op de Omgevingswet. Een wet die veel impact heeft (zie ook het kader). Na een aantal uitstelmomenten treedt de wet waarschijnlijk op 1 januari 2022 in werking. Wat is de Omgevingswet? De Omgevingswet is een grootschalige modernisering van het omgevingsrecht. Iedereen wil wonen, werken, ondernemen en recreëren in een aantrekkelijke veilige en gezonde fysieke leefomgeving. De Omgevingswet bundelt de gebiedsgerichte onderdelen van de huidige wetten in één Omgevingswet, met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. Hierdoor ontstaan betere mogelijkheden voor integraal beleid, evenals een betere en eenvoudige wet- en regelgeving. Plannen en vergunningen worden zo veel mogelijk gebundeld, procedures worden sneller. Wie het over de Omgevingswet heeft, spreekt van een transitie in het fysiek domein. Waar het eerst nog ging over een wetswijziging of een stelselherziening is die terminologie inmiddels niet langer passend. Het is één transitieopgave met verschillende onderdelen: andere manier van organiseren (werkwijze), andere manier van denken (cultuur, houding en gedrag), ander type organisatie (structuur).

In de afgelopen jaren hebben we al vele voorbereidingen getroffen in het kader van de invoering van de Omgevingswet, zowel binnen de gemeentelijke organisatie, als samen met de OddV. Ook zijn de eerste stappen richting de samenleving gezet. Er is door de VNG een ‘lijst met minimale acties voor inwerkingtreding Omgevingswet’ opgesteld. Op basis van die lijst liggen wij als gemeente Nijkerk aardig op koers. Drie sporen De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft drie sporen: een Inhoudelijk-juridisch spoor, een digitaal spoor en een’ andere manier van werken’ spoor. Inhoudelijk-juridisch spoor. Er is een aantal instrumenten in het kader van de Omgevingswet: de omgevingsvisie, waarmee al enkele jaren geleden is gestart en in zijn eerste vorm begin 2022 naar alle waarschijnlijkheid definitief wordt. Het omgevingsplan is een nieuw instrument en deels vervanger van het bestemmingsplan en een aantal gemeentelijke verordeningen. Dit is een enorme operatie waarmee wij onlangs zijn gestart. Dit proces loopt tot 2029 door. Het geldt als plan voor het gehele gemeentelijk grondgebied. De komende jaren wordt er aan het nieuwe omgevingsplan via een tijdelijk omgevingsplan en een proef omgevingsplan hard gewerkt. Andere belangrijke elementen in dit spoor zijn de omgevingsvergunningen.

Ook moet een nieuwe commissie (opvolger van commissie ruimtelijke kwaliteit) worden geïnstalleerd en moet de legesverordening worden aangepast. Het tweede spoor betreft het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet ). In het kader van de nieuwe Omgevingswet komt er een centrale digitale ontsluiting van alle gegevens en geldende regels binnen de fysieke leefomgeving. Dit DSO wordt het nieuwe omgevingsloket. Initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden kunnen snel zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. De gemeente moet diverse soorten software aanschaffen, in het kader van omgevingsvergunningen, maar ook op het gebied van de nieuwe omgevingsplannen. Het derde spoor is “de andere manier van werken”. Een van de belangrijkste basisprincipes van de nieuwe wet is dat er meer ruimte is voor ideeën van initiatiefnemers en voor lokale afwegingen. Daarmee verandert ook de rol van de gemeente. Om ons van deze veranderende rol bewust te zijn wordt dit op diverse manieren met de medewerkers opgepakt: via opleidingen, (interactieve) presentaties en het Omgevingsspel. Daarnaast wordt het nieuwe instrument de Omgevingstafel verder uitgewerkt en wordt ermee geoefend. Tenslotte wordt op diverse plekken de relatie tussen de andere manier van werken en het nieuw dienstverleningsconcept gelegd. In bijlage 4 vindt u de budgettaire consequenties van het in- en uitvoeren van de Omgevingswet.

15

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Dekkingsrichting In deze voorjaarsnota sluiten de jaren 2021-2025, ondanks de bij de Programmabegroting 2021-2024 doorgevoerde bezuinigingen op het sociale domein, met aanzienlijke tekorten af. Indien wij niets aan deze tekorten doen, verslechtert onze vermogenspositie hierdoor over de periode 2021-2025 met € 6,3 miljoen. Eind vorig jaar is al duidelijk geworden dat om het volledige Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen (PRMI) te realiseren de dekkingsmogelijkheden in onze Algemene Reserve te beperkt zijn. Op enig moment zal dit aangevuld moeten worden door een bestemmingsreserve zoals de Reserve Grondbedrijf. Verder oplopende tekorten in ons meerjarenperspectief zetten dit verder onder druk. Wij willen voor de komende raadsperiode een sluitende Programmabegroting 2022-2025 kunnen aanbieden. Dit betekent voor ons dat in ieder geval de tekorten in 2024 zo goed als opgelost moeten zijn en in 2025 volledig. De definitieve oplossingen zullen wij u bij de Programmabegroting 2022-2025 presenteren. Daarvoor zien wij nu globale mogelijkheden. Van de volgende mogelijkheden maken we geen gebruik: - Wij doen geen voorstellen tot extra verhoging van de OZB. - In de Begroting 2022-2025 doen wij geen voorstellen voor “ingrijpende” nieuwe bezuinigingen. We beschikken ook niet over een actuele en “geparticipeerde” lijst met resterende opties. De haalbare ideeën zijn ingezet.

Kansen en risico’s Algemene Uitkering Gemeentefonds Zoals bekend zijn de onderhandeling tussen de VNG en het Rijk over substantieel extra geld voor gemeenten al een tijdje gaande. Het gaat om de benarde financiële positie van gemeenten in het algemeen en specifiek om de tekorten door te weinig middelen voor het sociaal domein. Diverse onderzoeken (die al dan niet gedaan zijn in opdracht van BiZa en/of VNG) tonen aan dat er geld bij moet, alleen de beslissing hierover wordt overgelaten aan een nieuw kabinet en dat is er nog niet. Bovenstaande is een substantiële kans voor de Algemene Uitkering, maar daar hebben we dus voorlopig nog geen uitsluitsel over. Daarnaast speelt dat een nieuw kabinet nog moet besluiten over de nieuwe ‘herverdeling” van het gemeentefonds waar we uit de laatst door het Rijk naar buiten gebrachte verdeling onverwacht positief uit sprongen. Er zijn echter ook risico’s op dit vlak. Er is nog het technisch ingewikkelde verhaal van het “ontvriezen” van samen de trap op en af en het weer voortzetten van de opschalingskorting. We verwachten per saldo dat de meicirculaire (en mogelijk ook de septembercirculaire) geen opzienbarende uitkomst positief of negatief biedt. Bij de Programmabegroting 2022-2025 komen we met voorstellen hoe we, indien dan reëel, een deel van de kansen op een hogere Algemene Uitkering toch kunnen ramen.

Het kan ook dat we voorstellen om een deel van de extra middelen van het Rijk voor de jeugdwet na 2022 structureel door te trekken. Tot nu toe doen we dat nog niet maar de provincie vindt dit onder voorwaarden wel acceptabel. Oplossingsrichting risicovoller ramen Op hoofdlijnen zien we mogelijkheden om middels risicovoller ramen een deel van het benodigde tekort op te lossen. Uiteraard zullen wij dit gefundeerd doen. Hierbij zullen wij kritisch kijken naar de budgetten in alle domeinen. Dit doen we door kritisch te kijken naar volume-, areaal- en prijsontwikkelingen. Ook binnen het sociale domein zien we kansen, maar we waken er voor dat een mogelijk voordeel op voorhand te optimistisch wordt ingeboekt.

16

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Ook verwachten we veel van de organisaties uit het voorliggend veld. De preventiehypothese (met meer preventie gaan we naar minder zware zorg) moet realiteit worden. Daarom gaan we grondig onderzoeken hoe het voorliggend veld effectiever en efficiënter bij kan dragen aan de doelen uit het Transformatieplan SD. We willen het maatschappelijk middenveld in staat blijven stellen te werken aan een inclusieve en energieke samenleving. Hierbij moeten we echter, gezien de gegeven omstandigheden, kritisch kijken naar de noodzakelijkheid en het effect van investeringen en subsidies. We sluiten niet uit dat dit vervolgens niet alleen aanleiding geeft tot herschikking van middelen maar ook tot bezuinigingen op dit vlak. Door bovenstaande uit te voeren verwachten wij u een sluitende meerjarenbegroting 2022-2025 te kunnen aanbieden. 2021 Door de tekorten meerjarig terug te dringen daalt ook het saldo van de tekorten op de individuele jaarschijven. Over 2021 ontvangen we op basis van berichtgeving van het Rijk nog extra middelen van naar verwachting ruim € 1 miljoen o.a. voor tijdelijke uitbreiding van (ambulante en klinische) crisiscapaciteit jeugd-ggz, de aanpak van wachtlijsten en voor het voorkomen daarvan en meer praktijkondersteuners jeugd-ggz. Deze inkomsten en de uitgaven die we daarvoor willen doen hebben we in deze voorjaarsnota nog als PM beschouwd.

Een en ander moet nog nader worden uitgewerkt en delen van het bedrag zijn wellicht sterk geoormerkt maar wanneer we ook met deze middelen spaarzaam omgaan blijft daar wellicht wat van over. Bij de 2e Bestuursrapportage 2021 zullen we over de budgettaire effecten hiervan rapporteren. Dan is ook een weer een betere inschatting te maken van het tekort van 2021 dat op voorhand ten laste van de Algemene Reserve komt.

17

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

Bijlagen

18

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

1. Programma 1 Inclusief Overzicht wijzigingen (x € 1.000) 2021 Onderwerp

lasten

baten

saldo

2022

2023

2024

2025

Saldo

saldo

saldo

saldo

1

WMO hulpmiddelen

-147

0

-147

-147

-147

-147

-147

2

WMO huishoudelijke hulp

-204

50

-154

-149

-149

-149

-149

3

WMO begeleiding dagbesteding

-553

0

-553

-534

-534

-534

-534

4

Pilot sociaal domein Slaapwacht Kwintes

-108

0

-108

0

0

0

0

5

Jeugdhulp

-137

0

-137

-335

-335

-335

-335

6

Project jeugd aan zet (wintereditie)

-10

0

-10

0

0

0

0

7

Knooppunt FV Jeugd

-59

0

-59

-89

-89

-89

-89

8

Vraagafhankelijk vervoer (VAV)

0

0

0

-15

-43

-72

-72

9

Ontmoetingspleinen/Pa as-huis

0

0

0

PM

PM

PM

0

10

Procesregisseurs

117

0

117

-117

0

0

0

10

Dekking Algemene reserve

0

-117

-117

117

0

0

0

11

Overig

-20

20

0

0

0

0

0

Totaal

-1.121

- 47

-1.168

-1.269

-1.297

-1.326

-1.326

Toelichting op bovenstaande cijfers: 1. WMO hulpmiddelen. Op basis van de in het kalenderjaar 2020 ten opzichte van 2019 gestegen uitgaven voor WMO hulpmiddelen, is het de verwachting dat de uitgaven vanaf 2021 gemiddeld hoger gaan uitvallen dan geraamd. Dit geldt met name voor de uitgaven aan vervoer- en woonvoorzieningen. Gezien het open einde karakter van deze regeling voor veelal incidentele voorzieningen zijn de uiteindelijke kosten hiervan lastig in te schatten. 2+3 WMO huishoudelijke hulp en WMO begeleiding dagbesteding De uitgaven voor WMO huishoudelijke hulp, begeleiding en bemoeizorg zorg in natura (ZIN) zijn na de stand van de 2e bestuursrapportage 2020 verder toegenomen. Gezien de uitgaven over 2020 en de eerste maanden van 2021, blijkt dat de huidige gemeentelijke begroting niet in de pas loop met de werkelijke kostenontwikkeling van deze uitgaven. Over de transformatie inkoop WMO hebben we een aparte raadsinformatiebrief gemaakt. Het is de verwachting dat dat uitgaven voor huishoudelijk hulp, begeleiding en bemoeizorg vanaf 2021 respectievelijk € 185.000, € 563.000 en € 35.000(sluit niet aan bij de cijfers) hoger gaan uitvallen dan begroot. Tevens is per medio maart 2021 sprake van extra incidentele kosten huishoudelijke hulp en begeleiding van € 24.000 door hogere facturatie over 2020 in 2021 dan verwacht bij het opstellen van de jaarrekening 2020.

Tegenover genoemde toename van de uitgaven WMO zorg in natura, staan zowel de vanaf 2021 hogere te verwachten ontvangsten uit inning van eigen bijdragen WMO ad € 50.000 per jaar als de verwachte lagere uitgaven aan WMO persoonsgebonden budgetten (PGB) € 50.000 per jaar. 19

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

4. Pilot sociaal domein Slaapwacht Kwintes In 2019 is in de gemeente Nijkerk (locatie Hoevelaken) gestart met een eigen pilot beschermd wonen via Kwintes. Het aanbod is gericht op jongeren tussen 17 en 24 jaar met psychosociale- en of psychische beperking. Het gaat om jongeren die nog thuis wonen en dreigen uit huis geplaatst te worden en jongeren die uitstromen vanuit de jeugdzorg. Ook voor jongeren die mogelijk vervroegd uit kunnen stromen vanuit jeugdzorg. De kosten van een reguliere “Driemilieusvoorziening” (verblijf met overnachting op een behandelgroep gesitueerd op een terrein) is enorm hoog. Door zorg anders in te regelen wordt geprobeerd om goedkopere, maar ook betere zorg te creëren. Onderdeel van deze pilot is de slaapwacht. De slaapwacht is aanspreekpunt voor cliënten, bewaakt het dag- en nachtritme en zorgt voor een veilig leefklimaat. Het is de verwachting dat deze pilot op zijn vroegst in 2021 kan worden geëvalueerd (dit was gepland in 2020). De uitgaven aan de Slaapwacht via Kwintes bedragen € 9.000 per maand. Voor 2021 komt dit neer op incidenteel € 108.000. Hiervoor is geen dekking binnen de bestaande budgetten sociaal domein. 5. Jeugdhulp In het kalenderjaar 2020 zijn de uitgaven voor jeugdhulp (Foodvalley) zorg in natura t.o.v. 2019 verder toegenomen met € 180.000 .

Hiertegenover zijn de uitgaven voor jeugdhulp persoonsgebonden budgetten in 2020 gedaald met € 43.000. Op basis van de werkelijke uitgavenontwikkeling jeugdhulp 2020, wordt voorgesteld om de begrote uitgaven voor jeugdhulp vanaf 2021 structureel naar boven bij te stellen met per saldo € 137.000 per jaar. Prijspeilontwikkeling De verwachte prijspeilontwikkeling van jeugdhulp bedraagt in 2022 3,0%. Dit is hoger dan de gemeentelijke prijsindex van 1,4%. De verwachte boven trendmatige prijspeilontwikkeling ten opzichte van de gemeentelijke prijspeilontwikkeling voor een bedrag van € 198.000 brengen wij ten laste van het begrotingsresultaat. 6. Project jeugd aan zet (wintereditie) Het landelijke programma Jeugd Aan Zet in Crisistijd krijgt, na een succesvolle wintereditie, een vervolg met een zomereditie. Met deze subsidie hoopt de overheid jongeren te stimuleren maatschappelijke activiteiten te ondernemen, die passen binnen de RIVM-richtlijnen. Deze activiteiten moeten o.a. een positieve bijdrage leveren aan de fysieke en mentale gezondheid van jongeren in corona tijd. Tot 1 februari 2021 kunnen gemeenten eenmalig € 10.000 rijksgeld aanvragen in het kader van de wintereditie Jeugd aan zet. De gemeente Nijkerk heeft in januari 2021 ook een aanvraag ingediend.

Via de Meicirculaire 2021 van het gemeentefonds worden de middelen van de wintereditie aan gemeenten en dus waarschijnlijk aan Nijkerk, beschikbaar gesteld. 7. Knooppunt FV Jeugd Met het raadsvoorstel "Governance & Inkoopstrategie FoodValley Jeugd" (april 2021) wordt de sinds 2015 toegenomen reikwijdte van de regionale samenwerking jeugdhulp bekrachtigd. De toename in werkzaamheden en borging van beoogde kwaliteit vraag om een structurele toename van capaciteit en middelen. Er is door de raad ingestemd met de financiële consequenties van scenario B rapport SeederDeBoer. Dit houdt in een aanvullende gemeentelijke bijdrage ingaande 2021 (€ 77.000 incidenteel 2021 en per 2022 een bedrag van € 107.000 structureel). Dit inclusief de de raad geaccordeerde uitbreiding van de formatie met 0,35 fte. Uit de voor 2021 gefactureerde bedrijfsvoeringskosten voor het knooppunt Foodvalley jeugd blijkt, dat deze kosten € 18.000 per jaar lager uitvallen dan begroot. De verwachting is dat dit effect structureel is. Daarom zijn de kosten ten opzichte van het raadsbesluit structureel met € 18.000 verlaagd. 8. Vraag afhankelijk vervoer (VAV) Uit de in maart 2021 ontvangen meerjarenbegroting VAV 2022-2025 van Valleihopper blijkt dat de kosten vanaf 2022 stijgen. Dit is het gevolg van de meerjarige afbouw van de provinciale bijdrage (25% per jaar vanaf 2021).

20

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

9. Ontmoetingspleinen/Paashuis We komen bij de Programmabegroting 2022 - 2025 met een voorstel dat toe ziet op de ondersteuning van het Paashuis tot het moment van revitalisering van de wijk Paasbos. Daarbij wordt afgewogen of en in hoeverre een beperkte en incidentele investering - ook in relatie tot andere lopende pilotprojecten - bij kan dragen aan een gebiedsgerichte benadering van de transformatie van het Sociaal Domein. 10. Procesregisseurs Het project van de procesregisseurs verlengen wij tot 2023. De kosten worden gedekt uit het desbetreffende samen aan zet budget 2021. Een deel van de kosten wordt hierdoor verschoven naar 2022. De dekking door de algemene reserve verschuift hierdoor voor een deel mee.

21

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

2. Programma 2 Energiek Overzicht wijzigingen (x € 1.000) 2021

2022

2023

2024

2025

Onderwerp

lasten

baten

saldo

saldo

saldo

saldo

saldo

1

Veilig Thuis

78

0

78

78

78

78

78

2

Sport Akkoord (SPUKSA21)

-60

60

0

0

0

0

0

3

Subsidie- en tarievenbeleid (raadsvoorstel 3e kwartaal)

-50

0

-50

-50

-50

-50

-50

4

Lokale inkoop VGGM

-95

0

-95

-95

-95

-95

-95

5

Ophogen stelpost IHP onderwijs 2025

0

0

0

0

0

0

-152

6

Ophogen investeringsplafond buitensportaccommodaties

0

0

0

0

0

0

-30

- 127

60

- 67

- 67

- 67

- 67

- 249

Totaal Toelichting op bovenstaande cijfers:

1. Veilig Thuis Als gevolg van met name een hogere Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) voor de centrumgemeente Ede, vallen de kosten van Veilig Thuis voor de deelnemende gemeenten ad € 78.000 lager uit dan verwacht. 2. Sport Akkoord (SPUKSA21) In 2018 is tussen het Rijk, gemeenten, sport en maatschappelijk betrokken partners een ‘Nationaal Sportakkoord’ gesloten. Het hoofddoel is om zoveel mogelijk mensen met plezier te laten sporten en bewegen. Gemeenten kunnen tot en met 2022 een Specifieke uitkering sport akkoord (SPUKSA21) aanvragen. Voor het kalenderjaar 2021 is er aan de gemeente Nijkerk, een specifieke uitkering sport akkoord toegekend van € 60.000. 3. Subsidie- en tarievenbeleid De huidige systematiek van waarderingssubsidies is een open-einde-regeling. Gebleken is dat in de begroting de afgelopen jaren een te laag bedrag opgenomen is. In de afgelopen jaren werd er ca. € 50.000 meer subsidie aangevraagd dan er in de begroting aan deze post was gelabeld. Dit bedrag kon echter steeds gedekt worden binnen het totale product sport en cultuur, waardoor nooit structureel extra budget benodigd was. Met de taskforcevoorstellen voor bezuinigingen die in de begroting 2021 zijn verwerkt, is het budget voor sport en cultuur vanaf 2021 niet meer voldoende om de eerder genoemde jaarlijkse overschrijding op te vangen. 4.

Lokale inkoop VGGM De afgelopen jaren werden op dit programma de kosten voor de lokale inkoop VGGM per saldo gecompenseerd door het voordelig resultaat op o.a. Veilig thuis. Met deze mutatie wordt met ingang van 2021 de post van de Lokale inkoop VGGM en het voordeel op de post Veilig Thuis apart inzichtelijk gemaakt. Per saldo geeft dit een beperkt negatief verschil. 5. Ophogen stelpost IHP onderwijs 2025 Jaarlijks wordt de stelpost IHP onderwijs overeenkomstig het IHP met € 152.000 opgehoogd. 6. Ophogen investeringsplafond buitensportaccommodaties Jaarlijks wordt de stelpost investeringsplafond buitensportaccommodaties met € 30.000 opgehoogd. 22

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

3. Programma 3 Duurzaam Overzicht wijzigingen (x € 1.000) 2021 1

2022

2023

2024

2025

Onderwerp

lasten

baten

saldo

saldo

saldo

saldo

saldo

Naheffing zwerfafvalvergoeding 20132017

-91

0

-91

0

0

0

0

Totaal

- 91

0

- 91

0

0

0

0

Toelichting op bovenstaande cijfers: 1. Naheffing zwerfafvalvergoeding 2013-2017 De gemeente Nijkerk heeft sinds 2013 gebruik gemaakt van de Zwerfafvalvergoeding. Op grond van een afsluitend jaarplan en verantwoording voor de extra aanpak van zwerfafval over de jaren 2013 t/m 2017 heeft Nedvang een afrekening gestuurd waarmee het eerste blok van 5 jaar is afgesloten. Dit resulteert in een naheffing van € 91.000 aan onbestede vergoeding. Overig Uitvoering Warmtevisie Nijkerk Op dit moment wordt gewerkt aan het opstellen van de Warmtevisie Nijkerk. Deze visie moet duidelijk maken hoe de huizen in de gemeente Nijkerk richting 2050 van het gas af gaan. In de huidige formatie is - op een deel van de coördinatie en communicatie na - niet voorzien in de uitvoering van de Warmtevisie. Op basis van de Warmtevisie zal hier in de Programmabegroting 2022 - 2025 of het betreffende raadsvoorstel nader op in worden gegaan. Hierbij zullen eventueel nadere inzichten uit de kabinetsformatie op dit punt worden betrokken; Aanbesteding verwerking GFT-afval De aanbesteding vanuit de Regio De Vallei van de verwerking van huishoudelijk bioafval (gft + e) voor de periode vanaf 1 januari 2023 loopt, definitieve gunning moet nog moet plaatsvinden. Voor de gemeente Nijkerk betekent deze aanbesteding een stijging van de structurele kosten, die zal worden verwerkt in de Afvalstoffenheffing per 2023.

Aangezien de Afvalstoffenheffing van veel factoren afhankelijk is, zal bij de programmabegroting 2022 - 2025 worden ingegaan op de definitieve financiële consequenties

23

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

4. Programma 4 Ruimte Overzicht wijzigingen (x € 1.000) 2021 Onderwerp

lasten

baten

saldo

2022

2023

2024

2025

saldo

saldo

saldo

saldo

1

6-jrl taxatie gem. gebouwen + inventaris

-15

0

-15

0

0

0

0

2

Omgevingsdienst De Vallei

0

0

0

-16

-16

-16

-16

3

Omgevingswet aanvullende incidentele budgetten

0

0

0

-135

-115

-90

0

3

Omgevingswet aanvullende incidentele budgetten dekking AR

0

0

0

135

115

90

0

3

Omgevingswet aanvullende structurele budgetten

-45

0

-45

-45

-45

-45

-45

4

Lagere opbrengsten begraafrechten

0

-75

-75

0

0

0

0

5

Programmamanager Regio Foodvalley wonen

-60

0

-60

0

0

0

0

6

Bijdrage verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen regio

-10

0

-10

0

0

0

0

7

Extra inzet tijdige realisatie en betaalbaarheid wonen

-55

0

-55

-55

-55

0

0

7

Dekking reserve Volkshuisvestingsfonds

0

55

55

55

55

0

0

8

Overig

0

0

0

-3

-3

-3

-3

Totaal

- 185

- 20

- 205

- 64

- 64

- 64

- 64

Toelichting op bovenstaande cijfers: 1. 6 jaarlijkse taxatie gemeentelijke gebouwen + inventaris Dit jaar vindt de taxatie voor de verzekering plaats waarvoor een bedrag van € 15.000 benodigd is. 2. ODDV De bijdrage aan de Omgevingsdienst De Vallei neemt vanaf 2022 met € 16.000 toe. 3. Omgevingswet aanvullende incidentele en structurele budgetten Zoals het er nu naar uitziet treedt de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking. De Omgevingswet kent vier belangrijke instrumenten: Omgevingsvisie, Omgevingsplan, Omgevingsprogramma en Omgevingsvergunningen. Voor een aantal van deze instrumenten is extra geld nodig. Het belangrijkste deel van de aanvullende middelen is benodigd om voor het opstellen van een proefomgevingsplan voor een specifiek gebied. Aan de hand hiervan kan vervolgens een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van Nijkerk worden gemaakt. Omgevingsplannen zijn breder dan bestemmingsplannen. Daarnaast zijn er tot en met 2024 gelden gereserveerd voor de omgevingsvisie. De in 2022 vast te stellen omgevingsvisie heeft nog niet alle wettelijke elementen in zich. De omgevingsvisie zal in de daarop volgende periode worden uitgebreid met elementen als gezondheid, milieu en veiligheid. Vanaf 2022 zullen omgevingsprogramma’s in het kader van de Omgevingswet moeten worden opgesteld.

Deze extra werkzaamheden zullen naar verwachting in de periode 2022 tot en met 2024 plaatsvinden. 24

1 e

B e r a p

2 0 2 1 Error! No text of specified style in document.

In het kader van de digitalisering zijn extra kosten noodzakelijk o.a. voor de aanschaf van nieuwe software. Tenslotte zullen de komende jaren extra inspanningen worden gepleegd om ‘anders te werken’ meer in de geest van de Omgevingswet. Dit geldt zowel voor de eigen medewerkers als voor de samenleving. Aspecten daarin van belang zijn onder meer opleidingen en bewustwording en communicatie (zoals ook het omgevingsspel). Ook voor de samenleving is het van belang een en ander te ontwikkelen (communicatiemiddelen). In beeld is gebracht wat de verwachte kosten zijn voor 2021 en volgende jaren. Eerder zijn middelen voor de implementatie voor de Omgevingswet beschikbaar gesteld. Hiervan is per 1 januari 2021 nog € 295.000 beschikbaar. In de begroting zijn structurele middelen beschikbaar van € 25.000.

Jaar

Benodigde middelen Beschikbare middelen Extra benodigd Incidenteel Structureel Incidenteel Structureel Incidenteel Structureel

2021

250.000

70.000

250.000

25.000

-

45.000

2022

180.000

70.000

45.000

25.000

135.000

45.000

2023

115.000

70.000

-

25.000

115.000

45.000

2024

90.000

70.000

-

25.000

90.000

45.000

2025

-

70.000

-

25.000

-

45.000

635.000 295.000 340.000 Deze incidentele middelen worden gedekt door een onttrekking aan de Algemene Reserve. 4. Lagere opbrengsten begraafrechten De laatste jaren was de werkelijke opbrengst van de begraafrechten lager dan begroot. In het beleidsen beheerplan dat wordt opgesteld, en rondom de zomer aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden, worden voorstellen gedaan om het tekort op het taakveld begraven terug te brengen. In afwachting van besluitvorming wordt van een lagere legesopbrengst uitgegaan voor in ieder geval het 1e halfjaar van 2021 (€ 75.000). 5. Programmamanager Regio Foodvalley wonen De gemeente Nijkerk is, deze raadsperiode, in de Regio FoodValley trekker (adoptiegemeente) van de Regionale woonagenda 2.0. De kosten van de programmamanager komen ten laste van onze gemeente. De afgelopen jaren zijn deze kosten gedekt uit een nog beschikbaar (niet structureel) budget voor uitvoeringsprojecten van de regio Foodvalley. Dit budget is inmiddels volledig besteed. De kosten voor 2021 voor de programmamanager bedragen € 60.000. Vanaf 2022 wordt een andere systematiek van kostenverdeling gevolgd. De programmamanagers worden dan via de deelnemende gemeenten versleuteld. De structurele bijdrage van de gemeente Nijkerk is dan beperkt en de dekking zoeken we dan binnen bestaande middelen. 6.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=5811f64d-59e4-4f9e-955f-37d1fff09780