CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-005 Bijlage 6 bij Notitie zienswijzen, mitigatieplan steenuilen.pdf

Raadsvergadering 18 februari 2021, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling ontwerpbestemmingsplan De Goede Woning, Nijkerkerveen (2021-005)2.639 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MITIGATIEPLAN STEENUILEN JACOB DE BOERWEG 4 TE NIJKERKERVEEN

Rapportage mitigatieplan steenuilen Jacob de Boerweg 4 te Nijkerkerveen Opdrachtgever

Woningstichting Nijkerk Van ’t Hoffstraat 40 3863 AX Nijkerk

Rapportnummer Versienummer

1556.004 D1

Status

Eindrapportage

Datum

10 juni 2020

Vestiging

Gelderland Fabriekstraat 19c 7005 AP Doetinchem 088 - 5001600 doetinchem@econsultancy.nl

Opsteller

J.G. Boogaard, BSc

Paraaf

Kwaliteitscontrole

C.C. Slemmer, BSc

Paraaf

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en behartigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING .................................................................................................................................. 1

2

GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA ..................... 2 2.1 2.2

3

Locatiegegevens en huidige situatie ................................................................................ 2 Voorgenomen ingreep ...................................................................................................... 3

BESCHRIJVING STEENUILENPOPULATIE OMGEVING PLANGEBIED ................................ 4 3.1 3.2

Resultaten steenuilenonderzoek ...................................................................................... 4 Informatie Uilenwerkgroep Nijkerk.................................................................................... 5

4

TE MITIGEREN EN COMPENSEREN ASPECTEN .................................................................. 6

5

TE TREFFEN MAATREGELEN ................................................................................................. 8

1556.004

1

INLEIDING

Econsultancy heeft van Woningstichting Nijkerk opdracht gekregen voor het opstellen van een mitigatieplan voor het leefgebied van steenuilen, ten behoeve van de voorgenomen woningbouw aan de Jacob de Boerweg 4 te Nijkerkerveen. Het mitigatieplan wordt opgesteld naar aanleiding van de resultaten van het steenuilenonderzoek dat Econsultancy in februari en maart 2020 heeft uitgevoerd (rapport: 1556.003 D2). Uit het steenuilenonderzoek onderzoek is gebleken dat de voorgenomen herontwikkeling van de onderzoekslocatie tot woonwijk leidt tot een afname van 1 hectare leefgebied van steenuilen, dit is circa 10% van het totale territorium. Om de functionaliteit van het territorium te behouden, en daarmee overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen, is het treffen van maatregelen noodzakelijk. De maatregelen die worden getroffen, zullen nader uitgewerkt worden in een mitigatieplan. Als het leefgebied van de steenuil door het treffen van maatregelen per saldo duurzaam verbeterd kan worden, is met voldoende zekerheid uit te sluiten dat de voorgenomen ingreep zal leiden tot overtreding van de Wet natuurbescherming en is het aanvragen van een ontheffing niet noodzakelijk.

Als blijkt dat er slechts in beperkte mate maatregelen ten gunste van de steenuil uitgevoerd kunnen worden, is het succes van de maatregelen niet te garanderen en is mogelijk sprake van overtreding van de Wet natuurbescherming. In onderhavig mitigatieplan zijn daarom de minimaal benodigde maatregelen beschreven om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 1 van 8

2 2.1

GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA Locatiegegevens en huidige situatie

Het plangebied (± 1,4 ha) ligt aan de Jacob de Boerweg 4, aan de zuidwestzijde van de kern van Nijkerkerveen. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van het plangebied X = 160.535, Y = 467.210. Het plangebied is bebouwd met een bedrijfshal en leegstaande woning. Ten zuidoosten van de woning en bedrijfshal bevindt zich verharding. Deze wordt gebruikt als opslaglocatie door het aannemersbedrijf dat momenteel op de locatie gevestigd is. Aan de oostelijke zijde van de verharding bevindt zich een zandbult. De zuidzijde van het plangebied bestaat uit een weiland en struwelen. De zuidoostzijde van het weiland wordt begrensd door een houtwal. De westzijde wordt begrensd door struikbeplanting tot 2 meter hoogte, ter hoogte van het woonhuis staan enkele essen. Aan de noordzijde van het weiland staan twee grote wilgen en twee grote populieren. Ten noorden en westen van het plangebied bevindt zich de kern van Nijkerkerveen. Aan de oost- en zuidzijde is het plangebied begrensd door weilanden. In figuur 1 is een luchtfoto van het plangebied en de directe omgeving weergegeven. De figuren 2 t/m 4 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek.

Figuur 1. Luchtfoto plangebied en directe omgeving.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 2 van 8

2.2

Voorgenomen ingreep

De initiatiefnemer is voornemens de bestaande bebouwing te slopen en het plangebied te ontwikkelen tot woonwijk. In totaal zullen 35 woningen worden gerealiseerd. Ten behoeve van de ontwikkeling van de woonwijk zal ook het bestaande grasland worden omgevormd tot woonwijk (waaronder woningen, waterberging en een gezamenlijk hof/tuin) en zal de bestaande greppel langs de zuidzijde van het weiland worden verbreed en uitgediept. De watergang zal ook deels worden verlegd. Een situatieschets is weergegeven in figuur 9. De bomen en overig groen aan de noordzijde en westzijde van het plangebied zullen ten behoeve van de woonwijk worden verwijderd. De houtwal langs de zuidoostrand van het plangebied zullen behouden blijven.

Figuur 2. Situatieschets woonwijk

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 3 van 8

3 3.1

BESCHRIJVING STEENUILENPOPULATIE OMGEVING PLANGEBIED Resultaten steenuilenonderzoek

In 2020 is door Econsultancy onderzoek naar steenuilen uitgevoerd (zie rapport 1556.003 D2). Uit het onderzoek is gebleken dat in de directe omgeving van het plangebied meerdere territoria van steenuilen bevinden, waarvan één territoria overlapt met het plangebied (zie figuur 3).

Figuur 3. Schatting van de ligging van de steenuilterritoria op basis van een Nearest Neighbor interpolatie.

De conclusie van het steenuilenonderzoek is als volgt: Met de voorgenomen ingreep is sprake van afname van 1 hectare leefgebied van steenuilen, dit is circa 10% van het totale territorium. Om de functionaliteit van het territorium te behouden, en daarmee overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen, is het treffen van maatregelen noodzakelijk. De maatregelen die getroffen moeten worden zullen nader uitgewerkt moeten worden in een mitigatieplan. Als het leefgebied van de steenuil door het treffen van maatregelen per saldo duurzaam verbeterd kan worden, is met voldoende zekerheid uit te sluiten dat de voorgenomen ingreep zal leiden tot overtreding van de Wet natuurbescherming en is het aanvragen van een ontheffing niet noodzakelijk. Als blijkt dat er slechts in beperkte mate maatregelen ten gunste van de steenuil uitgevoerd kunnen worden, is het succes van de maatregelen niet te garanderen en is mogelijk wel sprake van overtreding van de Wet natuurbescherming. Als dit scenario van toepassing is zal overleg moeten plaatsvinden met de provincie Gelderland over de te nemen vervolgstappen. Het aanvragen van een ontheffing zal dan noodzakelijk zijn, maar ook dan zullen alsnog voldoende mitigerende maatregelen genomen dienen te worden om negatieve gevolgen voor steenuilen te voorkomen.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 4 van 8

3.2

Informatie Uilenwerkgroep Nijkerk

Op 21 april 2020 heeft overleg plaatsgevonden met dhr. H. van den Burg en dhr. J. de Jong van de Uilenwerkgroep Nijkerk. De uilenwerkgroep plaatst, onderhoudt en monitort het grootste deel van de steenuilenkasten in de omgeving van Nijkerkerveen en de vrijwilligers hebben veel gebiedskennis van de lokale steenuilenpopulatie. De uilenwerkgroep heeft het beeld bevestigd van het steenuilenonderzoek, dat er een dichte steenuilenpopulatie met volledig bezette territoria aanwezig is in het deel van Nijkerkerveen waar het plangebied gelegen is. Een groot deel van de vastgestelde territoria die tijdens het onderzoek zijn vastgesteld komen overeen met de territoria die bij de uilenwerkgroep bekend zijn. Het territorium waar het plangebied in is gelegen is niet bekend bij de uilenwerkgroep. Er zijn geen steenuilenkasten bekend bij de uilenwerkgroep binnen de grenzen van het steenuilenterritorium waar het plangebied in is gelegen. Tot slot heeft de uilenwerkgroep aangegeven dat de steenuilenpopulatie in het buitengebied van Nijkerkerveen een belangrijk bolwerk vormt voor de regionale populatie, dus dat moet worden ingezet op behoud van de kwaliteit van leefgebied.

In het verleden heeft grootschalige woningbouw plaatsgevonden aan de noordwestzijde van Nijkerkerveen, en sinds de aanleg van de woonwijk zijn de broedresultaten wisselend van succes en lijken maatregelen ten gunste van het leefgebied niet goed aangeslagen en niet duurzaam. Destijds is gekozen voor het plaatsen van steenuilenkasten om het aanbod nestgelegenheden te vergroten en het plaatsen van muizenruiters om het aanbod van muizen te vergroten. De ervaring met muizenruiters is dat deze snel in verval raken en door vrijwilligers onderhouden moeten worden, en daarom geen duurzame permanente oplossing bieden om het leefgebied van steenuilen te verbeteren. Om foerageermogelijkheden van steenuilen te vergroten kan op advies van de uilenwerkgroep beter gekozen worden voor permanente en onderhoudsvriendelijke oplossingen zoals houtwallen, takkenrillen, kruidenranden en dergelijke.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 5 van 8

4

TE MITIGEREN EN COMPENSEREN ASPECTEN

Aan de zuidoostzijde van de onderzoekslocatie is een houtwal aanwezig van 100 meter lang die momenteel schuilmogelijkheden en in beperkte mate foerageermogelijkheden voor steenuilen biedt. Ook zijn aan de noordwestzijde van de onderzoekslocatie een aantal hoge bomen aanwezig die worden gebruikt als schuilmogelijkheid/uitwijkmogelijkheid voor steenuilen. De houtwal en de bomen zullen met de voorgenomen ingreep niet verwijderd worden maar behouden blijven. De verwachting is dat de houtwal nog wel een functie zal hebben om als natuurlijke buffer te dienen tussen de nieuwe woonwijk en het overblijvende deel van het territorium, maar dat de houtwal en de bomen niet meer gebruikt zullen worden als schuilmogelijkheid en beperkte foerageermogelijkheid voor de steenuilen. Het grasland binnen het plangebied zal mogelijk in beperkte mate een functie hebben als foerageergebied voor steenuilen. Het grasland wordt intensief beheerd en bemest en zal daarom geen belangrijke foerageerfunctie zijn. Door de omvorming vervalt de functie voor steenuilen wel volledig. Op basis van de resultaten van het steenuilenonderzoek dienen de volgende twee punten gecompenseerd te worden: •

•

Zorgen voor het behoud van voldoende rust en donkerte vanaf het plangebied naar de omgeving. Dit betreffen maatregelen die meegenomen kunnen worden in de inrichting van de nieuwbouwwijk. Het treffen van maatregelen ten gunste van schuil- en foerageermogelijkheden voor steenuilen binnen het plangebied zal naar verwachting niet functioneel zijn, vanwege de verstoring die de 35 woningen met zich mee zullen brengen binnen het plangebied zelf; Zorgen voor een versterking van het overblijvende deel van het territorium, om het verlies van 10 % van het leefgebied te mitigeren. Dit is mogelijk door maatregelen uit te voeren die als doel hebben om schuilgelegenheid te bieden voor de steenuilen, zoals het aanplanten van struiken en bomen en het uitvoeren van maatregelen die bijdragen aan foerageermogelijkheden voor steenuilen.

De maatregelen die voorgesteld worden als minimaal benodigde compensatie zijn weergegeven in tabel I. Tabel I. minimaal benodigde compensatie voor steenuil Te compenseren aspect

Minimaal benodigde compensatie

Korte/lange termijn*

Behoud rust- en donkerte in Creëren van groene buffer tussen woonwijk en overblijvend deel territo- Korte en lange termijn overblijvend deel van terri- rium. torium Aanpassen verlichting om toename van lichtvervuiling in overblijvend Korte en lange termijn deel territorium te voorkomen Creëren nieuwe schuil- en Aanplanten nieuwe houtwal foerageermogelijkheden Plaatsen steenuilenkast

Lange termijn Korte- en lange termijn

Aanleg takkenril

Korte- en lange termijn

Inzaaien bloemenmengsel met 8-10% graan

Korte termijn

Aanplant vruchtdragende solitaire bomen

Lange termijn

*onder de korter termijn worden maatregelen verstaan die direct na uitvoering het gewenste effect bereiken. Onder de lange termijn vallen maatregelen waarbij het enkele jaren kan duren voordat het gewenste effect bereikt is.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 6 van 8

Belangrijke randvoorwaarden zijn dat alle maatregelen ten behoud van rust en donkerte van het overblijvende territorium binnen het plangebied worden uitgevoerd, en dat de overige maatregelen buiten het plangebied worden uitgevoerd. Wel dienen de maatregelen die als doel hebben nieuwe schuil- en foerageermogelijkheden te creëren binnen het territorium van steenuilen te liggen waarin het plangebied is gelegen. Overige randvoorwaarden zijn: • •

•

•

•

Alle voorgestelde maatregelen moeten uitgevoerd worden voordat wordt gestart met de herinrichting van het plangebied. De houtwal dient een lengte te hebben van minimaal 100 meter (gelijke lengte als de bestaande houtwal). De houtwal kan eventueel in meerdere stukken verdeeld worden. De aanplant van de houtwal zal minimaal 2 meter breed moeten zijn. In de houtwal moeten minimaal 5 soorten inheemse regiogebonden struweelvormers worden aangeplant waaronder ook minimaal 3 vruchtdragende soorten. Denk hierbij aan soorten zoals hazelaar, meidoorn en sleedoorn, Gelderse roos en vlier. Het duurt zeker enkele jaren voordat de houtwal goede schuil- en foerageermogelijkheden voor steenuilen biedt. Daarom dient binnen de ruimte waar de houtwal wordt aangeplant ook korte termijn maatregelen uitgevoerd te worden. In de helft van de lengte van de houtwal dient een takkenril worden aangelegd van minimaal 50 meter lang, 50 centimeter hoog en 75 centimeter breed. Bomen en struiken die verwijderd worden ten behoeve van de aanleg van de woonwijk kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om de takkenril aan te leggen. In de andere helft van de net aangeplante houtwal dient een bloemenmengsel met 8-10% graan ingezaaid te worden. Hierdoor zal op de korte termijn meer voedsel ontstaan voor prooidieren van steenuilen zoals muizen, kevers en kleine zangvogels.

Doordat de stroken waar de houtwal wordt aangeplant niet gemaaid kan worden ontstaat in de loop van de tijd ruigte wat ook ten gunste is van de biodiversiteit en daarmee het voedsel van steenuilen. Er dienen minimaal twee vruchtdragende solitaire bomen aangeplant te worden om op de lange termijn de kwaliteit van het foerageergebied van steenuilen te verbeteren. Daarnaast bieden de bomen op de lange termijn ook schuilmogelijkheden voor steenuilen. Soorten vruchtdragende bomen waar aan gedacht kan worden zijn walnoot, kastanje en fruitbomen zoals appel en peer. Tot slot dient binnen het territorium, waar het plangebied binnen gelegen is, een steenuilenkast geplaatst te worden. Het plaatsen van de kast heeft mede als doel om de kwaliteit van het leefgebied per saldo te verbeteren. De lokale uilenwerkgroep staat er voor open om een kast te plaatsen en deze te onderhouden, zolang de bijkomende kosten voor rekening van de initiatiefnemer zijn. Gedurende het broedseizoen van de steenuil zal de kast dan enkele keren worden geïnspecteerd in samenspraak met de grondeigenaar. Tijdens de inspectie wordt het broedsucces gemonitord en eventueel worden de jonge steenuilen geringd voor verder onderzoek. De meest geschikte plek om de kast te plaatsen is de solitaire wilg aan de oostzijde van het plangebied.

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 7 van 8

5

TE TREFFEN MAATREGELEN

De in hoofdstuk 4 beschreven minimaal benodigde maatregelen zijn besproken met de initiatiefnemer. In overleg met grondeigenaren in de omgeving van het plangebied zijn de maatregelen concreet uitgewerkt en is gekomen tot een definitief inrichtingsplan. Het plan is weergegeven in figuur 4 en is tevens als separate bijlage beschikbaar bij de rapportage.

Figuur 4. Inrichtingsplan mitigerende en compenserende maatregelen steenuil.

De bovenstaande maatregelen hebben gezamenlijk als doel om het verlies van 10% van het territorium te compenseren en het leefgebied per saldo te verbeteren. Rust en donkerte in het overblijvende 90% van het steenuilenterritorium blijft behouden door het creëren en behouden van een groene buffer tussen het plangebied en het buitengebied en het aanpassen van verlichting binnen het plangebied. Schuil- en foerageermogelijkheden blijven op de korte termijn behouden door het creëren van een takkenril, ruigte/bloemenstroken en het plaatsen van een steenuilenkast in de wilg aan de oostzijde van de onderzoekslocatie. Op de lange termijn zullen de houtwal en de solitaire vruchtdragende bomen zorgen voor schuilmogelijkheden en foerageermogelijkheden voor steenuilen. Het aanleggen van de maatregelen dient onder begeleiding van een deskundig ecoloog uitgevoerd te worden. De steenuilenkast zal worden onderhouden en gemonitord door de lokale uilenwerkgroep. Het creeren van een extra broedgelegenheid en het monitoren van het broedsucces van de steenuilen kan op de lange termijn ook nog een extra positieve impuls geven aan de lokale populatie. Econsultancy Doetinchem, 10 juni 2020

Rapport 1556.004 versie D1

Pagina 8 van 8

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=14725bf7-11a1-44c1-96d2-266d6784f15b