Verstegen Accountants - Accountantsverslag 2024

Accountantsverslag 2024

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nieuwkoop Postbus 1 2460 AA TER AAR

Ref.: HB/AvS

Geachte leden van de gemeenteraad, Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2024 van gemeente Nieuwkoop (verder genoemd: Nieuwkoop) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 213 van de Gemeentewet en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol WNT en Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 februari 2024. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 1.023.000 en de rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag op € 100.000. Ter informatie en ter identificatie vermelden wij de belangrijkste bedragen zoals die blijken uit de door ons gecontroleerde jaarrekening 2024 en het bedrag van de door ons gehanteerde materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole:

Gemeente Nieuwkoop ( x € 1.000)

2024

2023

Jaarrekening Balanstotaal

€ 140.051

€ 129.279

Eigen vermogen

€ 75.138

€ 67.077

Totaal lasten inclusief reservemutaties

€ 102.343

€ 108.785

Totaal baten inclusief reservemutaties

€ 107.298

€ 111.663

Resultaat (na mutaties in de reserves)

€ 4.959

€ 2.878

€ 1.023

€ 1.087

Materialiteit Materialiteit (afgerond)

Het college heeft de jaarrekening 2024 vastgesteld op 10 juni 2025 en aangeboden aan de gemeenteraad voor goedkeuring. De jaarrekening is goedgekeurd door de gemeenteraad op 10 juli 2025. Middels het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 zijn de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen per 1 januari 2025 (ongewijzigd) vastgesteld door het college. In de vergadering van de gemeenteraad van 5 juni 2025 zijn de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen behandeld en goedgekeurd. Het is de verantwoordelijkheid van het college van Nieuwkoop om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering topinkomens (WNT) en de daarop berustende bepalingen. Het college is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Het college heeft in de jaarrekening 2024 op pagina 150 de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en heeft in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag 2024 op pagina 85 de belangrijkste bevindingen, afwijkingen en verbeterpunten nader toegelicht. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening te verstrekken.

Onze bevindingen hebben wij op 12 mei 2025 voorgelegd aan uw organisatie en op 13 mei 2025 toegelicht. De bevindingen hebben wij aanvullend op 15 mei 2024 toegelicht aan uw concerncontroller, gemeentesecretaris en portefeuillehouder Financiën en op 12 juni 2025 aan uw Auditcommissie. In het geval dat de door ons gecontroleerde jaarrekening nog wordt gewijzigd, verzoeken wij u om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid af te geven bij de jaarrekening 2024, mits deze ongewijzigd wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Dit leidt indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via ons getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend is bedoeld om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen. Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van Nieuwkoop en van de risico’s in haar bedrijfsvoering. Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten.

Met vriendelijke groet,

<Signer1>

W.P. (Wayne) de Vries RA

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1.

Gemeente Nieuwkoop in beeld................................................................................................... 5

2.

Onze belangrijkste boodschappen aan Nieuwkoop ...................................................................... 8

3.

2.1.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid .......................................................................................... 8

2.2.

Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................. 8

2.3.

Belangrijkste bevindingen interne beheersing ............................................................................................. 9

Vermogen, resultaat en continuïteit ........................................................................................... 9 3.1.

Analyse resultaat en resultaatontwikkeling .................................................................................................. 9

3.2.

Financiële positie en continuïteit ................................................................................................................ 10

3.3.

Weerstandsvermogen ................................................................................................................................. 11

4.

Jaarverslag ............................................................................................................................... 11

5.

Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2024 .................................................................. 12

6.

7.

5.1.

Rechtmatigheid ........................................................................................................................................... 12

5.2.

Voorraden-Grondexploitaties ..................................................................................................................... 17

5.3.

Sociaal domein ............................................................................................................................................ 19

5.4.

WNT-verantwoording.................................................................................................................................. 20

5.5.

SiSa-verantwoording ................................................................................................................................... 21

5.6.

IT-beheersing............................................................................................................................................... 22

5.7.

Overhead ..................................................................................................................................................... 23

5.8.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid ......................................... 23

Overige onderwerpen............................................................................................................... 24 6.1.

Naleving van wet- en regelgeving en frauderisicobeheersing .................................................................... 24

6.2.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onze controleverklaring ............................................... 25

6.3.

Het verloop van onze controlewerkzaamheden ......................................................................................... 26

6.4.

Onafhankelijkheid ....................................................................................................................................... 27

6.5.

Duurzaamheid ............................................................................................................................................. 27

Slot .......................................................................................................................................... 28

Bijlage 1 – SiSa bijlage 2024 Nieuwkoop........................................................................................... 29 Bijlage 2 – Belangrijkste bevindingen geautomatiseerde gegevensverwerking (IT) ............................ 31

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 4

1. Gemeente Nieuwkoop in beeld In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van Nieuwkoop met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag. De onder “Financiële positie” opgenomen signalering is uitsluitend een cijfermatige berekening en aansluiting en is geen kwaliteitsaanduiding. De gehanteerde normen onder “Norm” zijn algemene, bruikbare normen waaraan wij Nieuwkoop toetsen. Geen noemenswaardige bevindingen

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact

Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact

Beperkte tekortkomingen en/of bijzondere aandachtspunten

Onderwerp

Norm/ paragraaf

Bevindingen 2024

Signalering 2024

2023

FINANCIËLE POSITIE Saldo van baten en lasten

Saldo van baten en lasten (€ 8.060.000) als % van totale baten (€ 97.052.000).

> 0% < 0% < -2%

Gerealiseerde resultaat

Vermogenspositie

Resultaat na reservemutaties (€ 4.959.000) als % van totale baten (€ 97.052.000). Eigen vermogen (€ 75.138.000) als % van totale baten (€ 97.052.000).

> 0% < 0% < -2% > 50% > 25% < 25%

Vermogenspositie

Eigen vermogen (€ 75.138.000) als % van totaal vermogen (€ 140.051.000).

> 30% > 10% < 10%

Weerstandsvermogen

Het beschikbare weerstandsvermogen als factor van de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 3,4. Een ratio > 2,0 kwalificeert Nieuwkoop als ‘Uitstekend’.

> 1,5 > 1,0 < 1,0

INTERNE BEHEERSING

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 5

Onderwerp

Verslagleggings- en controleproces

Norm/ paragraaf

Bevindingen 2024

Signalering 2024

2023

De samenwerking tussen uw organisatie en Verstegen is goed, prettig en constructief verlopen. Naar aanleiding van onze controle zijn afwijkingen geconstateerd en correcties verwerkt, ook met effect op vermogen en resultaat. In de jaarstukken 2024 (versie 4) zijn alle tekstuele als cijfermatige correcties doorgevoerd, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording. Nieuwkoop brengt risico’s in kaart, maar kent nog geen geformaliseerd risicobeheersings- en controlesysteem, inclusief fraudebeheersing.

Risicobeheersings- en controlesysteem

Nieuwkoop heeft een frauderisicoanalyse opgesteld. Hierin is een verdere (door)ontwikkeling en formalisatie van deze frauderisicoanalyse nodig. Wij adviseren het risicobeheersingssysteem, inclusief actuele schriftelijke (fraude)risicoanalyse te optimaliseren. De VIC van Nieuwkoop is van goede kwaliteit.

(Verbijzonderde) interne controle

Rechtmatigheid

Accountantsverslag 2024

De VIC werkzaamheden worden door Nieuwkoop vooralsnog gegevensgericht en achteraf uitgevoerd, wij zien hierin mogelijkheden voor verdere doorontwikkeling van de VIC, ook uit oogpunt van de rechtmatigheidsverantwoording. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de omvang van rechtmatigheidsfouten van Nieuwkoop lager zijn dan de daarvoor gestelde grens.

Gemeente Nieuwkoop

5.1

Pagina 6

Onderwerp

Norm/ paragraaf

Bevindingen 2024

Grondexploitaties

Nieuwkoop heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024. Wij doen enkele aanbevelingen.

5.2

Sociaal domein (Jeugdhulp, PGB’s, Wmo, Uitkeringen Participatiewet)

Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten sociaal domein. Nieuwkoop is voor een tijdige verantwoording afhankelijk van derden.

5.3

Aanbestedingen

Uit de VIC en uit onze controle is vastgesteld dat een aantal inkoopopdrachten door Nieuwkoop niet rechtmatig is aanbesteed en Europees aanbesteed had moeten worden. Voor een deel zijn dit contracten die in de periode tot en met 2023 onjuist zijn aanbesteed.

Single information, Single audit (SiSa)

Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten, baten en balansposities die verband houden met de SiSaregelingen.

Signalering 2024

2023

Voor onze detailbevindingen en onze aanbevelingen over de interne beheersing verwijzen wij naar onze managementletter van 5 december 2024. Overige processen

Accountantsverslag 2024

Wij vinden dat er binnen Nieuwkoop – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 7

2. Onze belangrijkste boodschappen aan Nieuwkoop 2.1.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid Wij geven bij de jaarrekening 2024 van Nieuwkoop een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid. De jaarrekening is vastgesteld dor het college en ongewijzigd goedgekeurd door de gemeenteraad. De accountantscontrole over verslagjaar 2024 leidt hiermee indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening 2024 als geheel vastgesteld op € 1.023.000 voor fouten en € 3.069.000 voor onzekerheden. De berekening hebben wij verricht conform het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) gebaseerd op 1% van de totale werkelijke lasten over 2024 inclusief de toevoegingen aan de reserves. De rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag is overeenkomstig het door de raad vastgestelde Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop vastgesteld op € 100.000. Afwijkingen als gevolg van fraude of fouten zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen materieel zijn. De getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024 is door ons vastgesteld.

2.2.

Rechtmatigheidsverantwoording In hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording op pagina 150 van de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. Het college heeft conform Controleprotocol 2023-2026 en financiële verordening 2023 (artikel 10 lid 2) van Nieuwkoop 2% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves als verantwoordingsgrens gehanteerd. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat er rechtmatigheidsfouten boven deze verantwoordingsgrens zijn geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering als onderdeel van het jaarverslag is een nadere toelichting opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheid en zijn rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens van € 100.000 toegelicht. In dit accountantsverslag hebben wij onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording nader uitgewerkt. Op grond van onze controle zijn wij van oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording 2024 een getrouw beeld geeft.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 8

2.3.

Belangrijkste bevindingen interne beheers ing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. Onze bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen hebben wij gerapporteerd in onze managementletter over 2024 van 5 december 2024. Vanuit onze controleopdracht hebben wij de kwaliteit beoordeeld van de interne beheersingsmaatregelen die een directe relatie hebben met de externe verslaglegging en jaarrekening van Nieuwkoop. Nieuwkoop verricht verbijzonderde interne controle (hierna: VIC) voor de belangrijkste processen van de gemeente. Deze verbijzonderde interne controles zijn voor uw organisatie van belang omdat ze inzicht geven in de kwaliteit van de belangrijkste processen en de naleving van de rechtmatigheidseisen waaraan Nieuwkoop moet voldoen, voorafgaand aan onze controle. Voor onze (externe) controle van Nieuwkoop maken wij, conform onze afspraken met de gemeente en onze controleaanpak, gebruik van uitgevoerde verbijzonderde interne controle en zijn deze werkzaamheden ondersteunend aan onze controle. Dat betekent dat onze accountantscontrole uitgaat van een gegevensgerichte controleaanpak, waarbij de VIC van Nieuwkoop van goede kwaliteit is en op tijd gereed is om er tijdens onze controle gebruik van te maken.

De VIC controlewerkzaamheden worden door de gemeente vooralsnog gegevensgericht en achteraf uitgevoerd, hierin zien wij mogelijkheden voor een verdere doorontwikkeling van de VIC. Wij vinden dat er binnen Nieuwkoop – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersings-maatregelen. Enkele van onze bevindingen en aanbevelingen behoeven aandacht.

3. Vermogen, resultaat en continuïteit 3.1.

Analys e resultaat en resultaatontwikkeling Het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) is voor Nieuwkoop het geldende verslaggevingsstel. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Het is niet toegestaan baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen te muteren. Mutaties in het eigen vermogen vinden plaats op basis van besluitvorming door de raad. De jaarrekening 2024 van Nieuwkoop is opgesteld in overeenstemming met het van toepassing zijnde model. Bij de jaarrekening 2024 is een SiSa-bijlage gevoegd voor de SiSaregelingen. In paragraaf 5.5.2 in dit verslag gaan wij hier nader op in. De jaarrekening 2024 geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2024 van € 75,1 mln. (2023: € 67,1 mln.) inclusief een voordelig resultaat na mutaties in de reserves over 2024 van € 4,96 mln. (voordelig resultaat 2023: € 2,9 mln.).

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 9

De opbouw van het rekeningresultaat 2024 is als volgt: Nieuwkoop ( x € 1.000)

Baten Lasten Saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Saldo reservemutaties Resultaat na reservemutaties

Begroting 2024

Gewijzigde Realisatie Realisatie begroting 2024 2023 2024 99.977 95.728 97.052 90.582 100.121 95.313 88.992 89.085 -144 415 8.060 1.497 7.661 7.518 143

14.597 15.012 -415

10.246 13.351 -3.105

21.081 19.700 1.381

-1

0

4.955

2.878

De omvang van het eigen vermogen is in 2024 toegenomen met een bedrag van € 8,1 mln. Nieuwkoop heeft een sluitende begroting voor de jaren 2025 tot en met 2028. Voor een analyse van de verschillen per programma tussen begroting en realisatie verwijzen wij naar de programmaverantwoording in de jaarrekening. Voor een uitgebreide toelichting op de toevoegingen aan en onttrekkingen van de reserves wordt verwezen naar de toelichting op het Eigen vermogen op pagina 123 e.v. van de jaarrekening 2024.

3.2.

Financiële positie en continuïteit Nieuwkoop heeft voldoende aandacht voor de financiële uitdagingen en voor politiekbestuurlijke beslissingen over inhoudelijke uitdagingen die Nieuwkoop te wachten staat. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Het college van Nieuwkoop bevestigt dat er geen twijfel bestaat ten aanzien van de financiële omvang van het vermogen van Nieuwkoop om de continuïteit te waarborgen. Wij hebben de continuïteitsveronderstelling als basis voor de jaarrekening 2024 beoordeeld en wij kunnen ons verenigen met de toepassing van de continuïteitsveronderstelling in de jaarrekening. Onderstaand overzicht, overgenomen uit de jaarstukken 2024 van Nieuwkoop (pagina 59) geeft aan de hand van financiële kengetallen en ratio’s een beeld van de financiële positie van Nieuwkoop per balansdatum, de (financiële) ontwikkeling in het eigen vermogen, de schuldpositie en overige indicatoren van Nieuwkoop per balansdatum.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 10

We merken op dat de kengetallen over het algemeen gelijk zijn ten opzichte van 2023. Nieuwkoop licht toe dat financiële positie van de gemeente over het algemeen goed is.

3.3.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van Nieuwkoop heeft de aandacht van management, college en gemeenteraad. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin Nieuwkoop de risico’s in beeld brengt en periodiek monitort. In de jaarstukken 2024 is een risicotabel opgenomen in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”. Ook de structurele exploitatieruimte is in deze paragraaf uitgewerkt. Dit kengetal geeft aan welke ruimte de gemeente heeft om eigen lasten te dragen. De structurele exploitatieruimte in 2024 (4,74%) een kleine verslechtering kent ten opzichte van 2023 (5,10%) en hoger is dan de algemeen gebruikte norm van 0,6%. Op basis van de huidige inzichten schat Nieuwkoop in dat per eind 2024 volgens de vermelde risicotabel in paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de jaarrekening, een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 5,9 miljoen noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële structurele risico's weerstand te bieden. Voor een nadere specificatie verwijzen we naar pagina 58 van de jaarstukken 2024. Vervolgens is de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen weerstandscapaciteit die benodigd zou moeten zijn. Op grond van deze analyse is een weerstandscapaciteit van € 20,1 miljoen beschikbaar (2023: € 31,3 miljoen).

De ratio weerstandsvermogen komt ultimo 2024 uit op 3,4 (2023: 3,5). In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is vermeld dat de berekende ratio weerstandsvermogen van Nieuwkoop op basis van de waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) valt in de waarderingscategorie A ‘Uitstekend’. Wij adviseren u de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de reserves die aangewezen zijn als dekking van de risico’s tussentijds en nauwlettend te blijven volgen. Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat uw gemeente voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen.

4. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken 2024 andere informatie, die bestaat uit: Leeswijzer; Samenvatting; Jaarverslag, bestaande uit programmaverantwoordingen en paragrafen; Overige gegevens.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 11

Wij hebben de overige informatie gelezen en vastgesteld dat de daarin opgenomen informatie niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720 Nadere Voorschriften Controlestandaarden en de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het jaarverslag en andere informatie mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2024 van Nieuwkoop de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.

5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 202 4 5.1. 5.1.1.

Rechtmatigheid S tand van z aken wetgeving Boekjaar 2023 was het eerste jaar waarin Nieuwkoop in lijn met adviezen van de commissie BBV een rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening. Het wettelijk kader om dit te doen was de gewijzigde Gemeentewet. Het BBV en het BADO waren bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 nog niet aangepast. Voor boekjaar 2024 is dit nog steeds de situatie. De NBA heeft door middel van Alert 48 richtlijnen gegeven om hier mee om te gaan. Voor boekjaar 2024 dient Nieuwkoop de rechtmatigheidsverantwoording conform de jaarrekening 2023 vorm te geven.

5.1.2.

Wijz iging wetgeving 2025 Op 21 maart 2025 is het besluit genomen om het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) aan te passen. De belangrijkste wijzigingen hierbij zijn het verder verankeren van de rechtmatigheidsverantwoording in de wet- en regelgeving. In de besluiten zijn twee wijzingen opgenomen die voor boekjaar 2025 actie vereisen van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen: De gemeenteraad stelt de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. Voor de uitvoering van de accountantscontrole tot en met 2024 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten verhoogd met de reservetoevoegingen en voor onzekerheden in de uitvoering van de controle 3%. In de wijziging vervalt het onderscheid tussen fouten en onzekerheden. Voortaan zal worden uitgegaan van één percentage, namelijk van 2%, om te bepalen of een aangepast oordeel over de financiële overzichten noodzakelijk is. Dit leidt vanaf boekjaar 2025 tot de volgende toleranties:

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 12

Voor boekjaar 2025 betekent dit dat de volgende stukken herzien moeten worden, waarbij de nieuwe toleranties gehanteerd dienen te worden: Financiële verordening (212) Controleverordening (213) Controleprotocol Eventuele overige stukken waarin nog oude percentages worden genoemd, zoals een intern controleplan 5.1.3.

Rechtmatigheidsafwijkingen 2 02 4 In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 in de jaarrekening heeft het college de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen en de afwijkingen die daarvoor in aanmerking komen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hieronder hebben wij het kader van de gemeenteraad voor de rechtmatigheidscontrole opgenomen waaraan Nieuwkoop moet voldoen. Het kader is uitgebreid met de normen waaraan de accountant moet voldoen. Onderwerp Totale lasten 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Toevoegingen aan de reserves 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Basis voor berekening goedkeuringstolerantie getrouwheid en verantwoordinggrens rechtmatigheid Accountant Materialiteit BADO voor getrouwheidsfouten Materialiteit BADO voor onzekerheden in de controle Rapporteringstolerantie voor toelichting getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle in het accountantsverslag Rechtmatigheid Verantwoordingsgrens (regulier) voor de financiële rechtmatigheidstoetsing, vastgesteld door de gemeenteraad

Accountantsverslag 2024

Percentage/norm n.v.t

Bedrag 88.992.000

n.v.t

13.347.000

n.v.t

102.339.000

1% 3% 5% materialiteit

1.023.000 3.069.000 51.150

2%

2.046.000

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 13

Verantwoordingsgrens (regulier) voor het bestuurlijk relevant onderwerp, vastgesteld door gemeenteraad (Rapporteringsgrens voor individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering)

Rechtmatigheidsafwijking Begrotingscriterium Begrotingsoverschrijding lasten programma 4 – Bestuur en dienstverlening Overschrijdingen investeringskredieten Subtotaal begrotingscriterium Voorwaardencriterium Europese aanbesteding Subtotaal voorwaardecriterium TOTAAL

Vast bedrag

€ 100.000

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatigheids -onduidelijkheid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

€ 493.000

€0

€0

€ 493.000

€ 285.000

€0

€0

€ 285.000

€ 778.000

€0

€0

€ 778.000

€ 731.000 € 731.000

€0 €0

€0 €0

€ 731.000 € 731.000

€ 1.509.000

€0

€0

€ 1.509.000

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. 5.1.4.

Begr otingsonr echtmatigheid Onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording is begrotingsrechtmatigheid. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordeelt Nieuwkoop de begrotingsafwijkingen per programma/taakveld voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten. Over 2024 heeft Nieuwkoop volgens de gewijzigde begroting 2024 € 110,3 miljoen aan lasten na bestemming begroot (primitieve begroting 2024 € 107,6 miljoen) tegenover € 103,7 miljoen aan werkelijke lasten na bestemming (2023: € 108,8 miljoen). Aan baten heeft Nieuwkoop over 2024 een bedrag geraamd van € 110,3 miljoen volgens de gewijzigde begroting 2024 (primitieve begroting 2024 € 107,6 miljoen), tegenover € 107,9 miljoen aan werkelijke baten (2023: € 117,7 miljoen). Voor de afwijkingen op de lasten en de baten per programma verwijzen wij naar de programmaverantwoording als onderdeel van de jaarstukken. Nieuwkoop kent meerdere programma’s. Op deze programma’s is in 2024 sprake van de volgende begrotingsafwijkingen op de lasten en de baten: Programma LASTEN Programma 1. Ruimtelijke ontwikkeling Programma 2. Ruimtelijk beheer Programma 3. Sociaal domein Programma 4. Bestuur en

Accountantsverslag 2024

Werkelijk 2024

Begroot (na wijziging) 2024

Afwijking begroting 2024

€ 17.031

€ 18.207

€ 1.176 (onderschrijding)

€ 14.654 € 35.879 € 8.017

€ 14.848 € 38.461 € 7.523

€ 194 (onderschrijding) € 2.582 (onderschrijding) € 494 (overschrijding)

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 14

dienstverlening Programma 5. Bedrijfsvoering Algemene dekkingsmiddelen TOTAAL BATEN Programma 1. Ruimtelijke ontwikkeling Programma 2. Ruimtelijk beheer Programma 3. Sociaal domein Programma 4. Bestuur en dienstverlening Programma 5. Bedrijfsvoering Algemene dekkingsmiddelen TOTAAL

€ 12.389 € 1.022 € 88.992

€ 13.407 € 2.867 € 95.313

€ 13.401

€ 12.391

€ 8.715 € 11.894 € 656

€ 9.180 € 11.349 € 483

€ 311 € 62.075 € 97.052

€ 309 € 62.016 € 95.728

€ 1.018 (onderschrijding) € 1.845 (onderschrijding) € 5.894 (onderschrijding)

€ 1.010 (overschrijding) € 465 (onderschrijding) € 545 (overschrijding) € 173 (overschrijding) € 2 (overschrijding) € 59 (overschrijding) € 1.324 (overschrijding)

In 2024 is sprake van de volgende (begroting)afwijkingen op de investeringskredieten: Afwijkingen kredieten van gerealiseerde investeringen Oostkanaalkade Overige overschrijdingen kleiner dan rapporteringsgrens TOTAAL

Bedrag € 239.000 € 46.000 € 285.000

In de Kadernota Rechtmatigheid 2024 is een nadere duiding gegeven aan het begrip Begrotingsonrechtmatigheid: 1. Er is hiervan sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de raad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt. 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de raad zijn vastgesteld voor het einde van het boekjaar. 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en ook bij lagere/hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig* met begrotingswijzigingen is aangepast. Het derde onderdeel is een uitbreiding van het begrip begrotingsonrechtmatigheid. *Hoe niet tijdig wordt geïnterpreteerd, wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen het de raad en het college. De spelregels met betrekking tot het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en bij lagere/hogere baten ten opzichte van de begroting zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen. Voor de melding en toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyse in de jaarrekening 2024.

Nieuwkoop heeft in de paragraaf bedrijfsvoering en in de rechtmatigheidsverantwoording de afwijkingen gewogen en bepaald welke afwijkingen rechtmatig zijn, onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van de raad acceptabel worden verklaard.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 15

Voor de toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyses in de programmaverantwoordingen (jaarverslag) en in de toelichting op de balans (investeringskredieten) van de jaarrekening 2024. Nieuwkoop heeft de afwijkingen gewogen en heeft bepaald welke afwijkingen rechtmatig en onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van en afspraken met de gemeenteraad zoals opgenomen in de financiële verordening 2023 van Nieuwkoop als ‘acceptabel’ worden aangemerkt. De conclusie is dat er over boekjaar 2024 begrotingsonrechtmatigheden zijn vastgesteld bij Nieuwkoop voor een bedrag van € 778.000. Nieuwkoop heeft middels een aanvullend raadsbesluit van 12 december 2024 afspraken gemaakt over wat in dit opzicht tijdig is. Met dit raadsbesluit is bepaald dat onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en afwijkingen van baten per programma ten opzichte van de begroting groter dan € 100.000 niet als onrechtmatig worden beschouwd indien deze afwijkingen door het college bij de jaarstukken worden gemeld en toegelicht aan de gemeenteraad. 5.1.5.

(E ur opese) aanbesteding Uit de (verbijzonderde) interne rechtmatigheidscontrole zijn onrechtmatigheden geconstateerd en u heeft gerapporteerd dat meerdere inkoopopdrachten in het verleden niet rechtmatig zijn aanbesteed. Op basis van onze externe controle komen wij op dezelfde conclusie. Wij verwijzen naar uw inhoudelijke toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering op pagina 85 en verder in jaarrekening 2024. Naast deze vier onrechtmatige inkoopopdrachten (boven de rapporteringsgrens van € 100.000) zijn er nog twee andere inkoopopdrachten (beneden de rapporteringsgrens van € 100.000) als onrechtmatig beoordeeld. De totale rechtmatigheidsfout over 2024 bedraagt afgerond € 731.000. De geconstateerde onrechtmatigheden zijn mede het gevolg van inkoopopdrachten die zijn aangegaan tot en met boekjaar 2023 en in die periode niet volgens de juiste procedure zijn aanbesteed. De afwijkingen kunnen niet gecorrigeerd en hersteld worden, de kosten 2024 zijn wel “getrouw”. Belangrijk aandachtspunt betreft de opzet van de spendanalyse. De huidige opzet van Nieuwkoop voldoet nog niet aan de vereisten van de SDO-notitie voor de controle op aanbestedingsrechtmatigheid. Om te voldoen aan de daaraan gestelde eisen is een doorontwikkeling door Nieuwkoop noodzakelijk. De opzet en uitgevoerde werkzaamheden bieden een basis voor deze doorontwikkeling.

5.1.6.

Voor waar decr iter ium: WMO De gemeente Nieuwkoop heeft haar WMO-taken uitbesteed aan de Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek U.A (Tom in de Buurt) en Participe. In de overeenkomst ‘Ondersteuning 2022-2026’ zijn de afspraken vastgelegd tussen de gemeente Nieuwkoop en de Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek U.A. Hierin zijn tevens afspraken gemaakt omtrent verantwoordingseisen (artikel 17 e.v.), waaronder met betrekking tot de rechtmatigheid van de bestedingen. Over 2024 heeft er geen (aparte) verantwoording plaatsgevonden omtrent de rechtmatigheid. Wij adviseren u om te onderzoeken in hoeverre de afgelegde verantwoording past binnen de overeengekomen afspraken tussen de gemeente en de Coöperatie. Bij het ontbreken van een verantwoording over rechtmatigheid dient het college te onderzoeken in hoeverre zij in staat is om voldoende zekerheid bij de rechtmatigheid van de bestedingen te verkrijgen, zodat zij hierover verantwoording af kan leggen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 16

5.1.7.

Toetsingskader r echtmatigheid Wij adviseren u om een toetsingskader op te stellen waarmee Nieuwkoop inzichtelijk kan maken aan welke voorwaarden voldaan moet worden. Het is belangrijk dat Nieuwkoop vervolgens zichtbaar intern toetst of wordt voldaan aan de relevante (financiële) bepalingen van de interne en externe wet- en regelgeving uit het normenkader, bijvoorbeeld via werkprogramma’s voor de betreffende processen of in checklists. Op deze wijze kan Nieuwkoop zelf en tijdig zichtbaar maken, in het kader van de interne rechtmatigheidscontrole en rechtmatigheidsverantwoording, dat/of aan alle relevante (financiële) bepalingen van de interne en externe wet- en regelgeving uit het normenkader wordt voldaan en welke voorwaarden bijvoorbeeld (nog) niet. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar onze managementletter 2024.

5.2. 5.2.1.

Voorraden- Grondexploitatie s Algemeen De gemeentelijke grondexploitaties van Nieuwkoop vormen een belangrijk aandeel van het balanstotaal van Nieuwkoop. Belangrijk onderdeel van onze controle is de controle van de juiste waardering van de grondexploitaties. Voor alle grondexploitaties van Nieuwkoop vinden jaarlijks actualisaties plaats. Over de ontwikkelingen wordt de raad tussentijds geïnformeerd. Over de uitkomsten van de actualisatie per 1 januari 2025 is de raad geïnformeerd via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024. De raad heeft de meest recente Actualisatie grondexploitaties (jaarrekening 2024) goedgekeurd op 5 juni 2025. Nieuwkoop heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024 en het proces dat hiertoe moet leiden. Nieuwkoop actualiseert de grondexploitaties waarna deze via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2025 worden aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin wordt verantwoording afgelegd en inzicht gegeven in alle activiteiten met betrekking tot het beheren en exploiteren van gronden, bestaande uit de grondexploitaties.

5.2.2.

Actualisatie gr ondexploitaties 1 - 1- 202 5 Om inzicht te krijgen in de verwachte inkomsten en uitgaven en in de risico’s en kansen actualiseert Nieuwkoop bij het vaststellen van de jaarstukken en het vaststellen van de begroting) de grondexploitatieberekeningen. Dit is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag, zoals het inflatiecijfer waartegen toekomstige kosten en opbrengsten worden gecorrigeerd, gehanteerde rentepercentages, de looptijd van het project, fasering van geplande opbrengsten en kosten en uitgifteprijzen. Deze variabelen bepalen in hoge mate het verwachte financiële resultaat. De uitgangspunten die bij de actualisaties worden gehanteerd, hebben grote impact op de netto contante waarde van de grondexploitaties van Nieuwkoop. De uitgangspunten voor de ramingen zijn door Nieuwkoop inhoudelijk toegelicht en onderbouwd in “position papers” per grondexploitatieberekening, in aansluiting op cijfermatige grondexploitatieberekeningen. Alle grondexploitaties gezamenlijk zijn zowel toelichtend als financieel opgenomen in het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2025.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 17

De gemeentelijke grondexploitaties van Nieuwkoop zijn naar de stand van 1 januari 2025 geactualiseerd en op XX goedgekeurd door de gemeenteraad. Hierbij zijn door Nieuwkoop belangrijke keuzes gemaakt en standpunten ingenomen. Met deze berekeningen heeft Nieuwkoop ook beoordeeld of de onderhanden werk positie in de jaarrekening 2023 op een juiste wijze is gewaardeerd en in welke mate Nieuwkoop verliesvoorzieningen moet treffen en/of (tussentijds) resultaat moet nemen over 2024. In de paragraaf Grondbeleid en in de toelichting op de balans (voorraden) is dit nader uiteengezet. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de (geheime) het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2025. 5.2.3.

Bevindingen Op basis van een risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties gecontroleerd. Naar aanleiding daarvan constateren we dat de beheersing van de projecten en inschatting en bewaking van de belangrijke risico’s toereikend is. De risico’s die Nieuwkoop loopt zijn toereikend toegelicht in de jaarrekening. In de actualisatie van de grondexploitaties heeft het college rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen, zoals de gehanteerde veronderstellingen met betrekking tot het uitgiftetempo, de verwachte verkoopprijzen, de ontwikkeling van de plankosten ontleend aan recente verkopen i.c. de belangstelling van potentiële kopers, extern onderzoek, taxatierapporten en statistische gegevens. De mogelijke risico’s zijn door Nieuwkoop naar beste schatting in kaart gebracht. Het gaat daarbij om algemene risico’s die voor alle projecten gelden (bijvoorbeeld de ontwikkeling van de indexen) en risico’s die verband houden met een specifiek project. De uitgangspunten en onderbouwingen van Nieuwkoop zijn gebaseerd op gedegen voorbereiding en onderzoek. Hoewel de huidige marktontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen, hebben deze ontwikkelingen volgens de inschatting van de gemeente geen materiële gevolgen voor de schattingen en uitkomsten van de grondexploitaties van Nieuwkoop en voor vermogen en resultaat.

Meerdere grondexploitaties van Nieuwkoop ontvangen omvangrijke ramingen van kosten en opbrengsten. Voor een deel zijn deze ramingen van kosten en opbrengsten nog normatief bepaald op basis van nu beschikbare uitgangspunten. Een deel van de ramingen wordt daarom nog nader onderbouwd door Nieuwkoop en de (normatieve) schattingen en ramingen zullen naar verloop van de projectfase verder worden geactualiseerd en verfijnd. Het college en de raad (h)erkennen dat het zo goed mogelijk schatten van uitkomsten onzekerheden met zich meebrengt, doch is van mening dat de ramingen en scenario’s naar de stand van 1 januari 2025 de beste inschattingen zijn. Wij adviseren de ramingen in de grondexploitatieberekeningen steeds verder te verfijnen en waar mogelijk nader te onderbouwen en te actualiseren. Deze opmerkingen zijn passend bij de fase waarin deze grondexploitaties zich bevinden. De kwaliteit van de risicoanalyses valt of staat met de (schriftelijke) onderbouwing van de uitgangspunten om te komen tot een inschatting van risicopercentages en grondslagen. Een kleine afwijking in een risicopercentage of een grondslag kan al snel een groot effect hebben op de risicoraming (kwantitatief).

Wij merken op dat de risicoanalyse va de onderhanden werk projecten is opgesteld en toegankelijk is onderbouwd en adviseren naar gelang de uitvoering van het project de risico’s en kansen nader te bepalen, te onderbouwen en vervolgens te documenteren.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 18

5.3.

Sociaal domein

5.3.1.

Jeugdhulp De uitvoering van de jeugdhulp is op basis van de Dienstverleningsovereenkomst Jeugdhulp 2024-2025 uitbesteed aan Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (hierna: SOZ HR). Er wordt jaarlijks door Nieuwkoop met SOZ HR afgerekend op basis van de werkelijke lasten van jeugdhulp. SOZ HR is op basis van de afgesloten Dienstverleningsovereenkomst Jeugdhulp ook verantwoordelijk voor de controle van de prestatielevering van de geleverde jeugdzorg aan zorgbehoevenden in de gemeente Nieuwkoop. Om de controle goed uit te kunnen voeren hanteert SOZ HR het landelijke ‘Algemeen Accountantsprotocol Financiële Productie-verantwoording Jeugdwet 2024’ opgesteld, waarin de controlekaders voor de uit te voeren werkzaamheden door de accountant van de zorgaanbieders zijn vastgelegd. Hierin staat onder meer dat grote zorgaanbieders een controleverklaring aanleveren over de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten jeugdzorg. Deze controleverklaringen hebben SOZ HR, zorgaanbieders en gemeente Nieuwkoop nodig om zekerheid te krijgen dat de uitgevoerde jeugdzorg op basis van een geldige verwijzing, voor de juiste prijs aan een inwoner van de regio Holland Rijnland is geleverd.

Kleine zorgaanbieders en vrijgevestigden leveren aan de gemeente Nieuwkoop een door SOZ HR en de zorgaanbieder gezamenlijk ondertekende finale afrekening (in plaats van een controleverklaring). Nieuwkoop is zelf verantwoordelijk voor de toekenning van en toeleiding naar jeugdzorg conform de eigen gemeentelijke verordening inzake jeugdhulp. De controle hierop gebeurt daarom expliciet niet door de accountant van SOZ HR. Om deze reden voert Nieuwkoop een verbijzonderde interne controle (VIC) uit op het proces van toekenning van en toeleiding naar jeugdzorg. Uit deze VIC heeft Nieuwkoop geen bijzonderheden geconstateerd. Wij hebben deze VIC werkzaamheden gecontroleerd en wij komen tot dezelfde conclusie. De definitieve verantwoording lasten Jeugdhulp Nieuwkoop 2024 van SOZ HR bedraagt € 5,6 miljoen (2023: € 5,6 miljoen). De accountant van SOZ HR heeft haar controle afgerond en heeft de definitieve Verantwoording Jeugdhulp HR 2024 van SOZ HR voorzien van een goedkeurende controleverklaring d.d. 22 mei 2025. Uit de definitieve verantwoording blijkt voor gemeente Nieuwkoop een onzekerheid over de prestatielevering van de jeugdzorg van € 33.000 (2023: € 0). Op basis van onze dossierreview bij de accountant van SOZ HR hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.

5.3.2.

Wmo De taken van de WMO zijn door Nieuwkoop uitbesteed aan Participe en Tom in de Buurt. Met beide partijen is een vast bedrag (lumpsum vergoeding) afgesproken dat contractueel voor de jaren 2022 tot en met 2026 is overeengekomen. We verwijzen naar onze toelichting in paragraaf 5.1.6.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 19

5.3.3.

PGB’s Wmo en Jeugdhulp De uitvoering van het persoonsgebonden budget (PGB) ligt bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). In 2025 is door de accountant van de SVB een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het onderdeel Wmo en een verklaring met beperking voor het onderdeel Jeugdhulp over boekjaar 2024. Door het SVB worden geen controles uitgevoerd op prestatielevering van de PGB’s, wat door de gemeenten zelf uitgevoerd moet worden. Wmo (PGB) is uitbesteed aan Participe waarvoor een lumpsum vergoeding (met finale kwijting) is overeengekomen. Voor jeugdhulp wordt de prestatielevering van de PGB’s door Nieuwkoop vastgesteld tijdens herindicaties in de vorm van een PGBevaluatieformulier. Wij hebben door middel van deelwaarnemingen vastgesteld dat Nieuwkoop de prestatielevering voldoende aannemelijk heeft gemaakt en heeft gedocumenteerd. Er resteren geen onzekerheden ten aanzien van de prestatielevering Wmo PGB en Jeugdhulp PGB.

5.3.4.

Uitker ingen (Par ticipatiewet) en aanver wante r egelingen De uitkeringen waaronder de Participatiewet (inclusief Tozo), de Bijzondere bijstand en de regeling Energietoeslag zijn op basis van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) uitbesteed aan de Sociale Dienst van de gemeente Alphen aan de Rijn. Er wordt jaarlijks door Nieuwkoop met gemeente Alphen aan de Rijn afgerekend op basis van de werkelijke uitkeringslasten. Door de accountant van de gemeente Alphen aan de Rijn is op 2 juni 2025een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid en rechtmatigheid bij de ‘financiële verantwoording 2024 inzake sociale uitkeringen van gemeente Nieuwkoop’. In deze financiële verantwoording zijn onder meer opgenomen de bestedingen en baten van de SiSa-regelingen G2, G3 en G4 (beeld van de uitvoering 2024), de bestedingen van de Bijzondere bijstand, de bestedingen Energietoeslag en de debiteurenpositie sociale uitkeringen ultimo 2024 van de gemeente Nieuwkoop. De lasten en baten uit hoofde van de SiSa-regelingen G2, G3 en G4 (beeld van de uitvoering 2024), de lasten Bijzondere bijstand, de lasten Energietoeslag en de debiteurenpositie sociale uitkeringen zijn derhalve getrouw en rechtmatig opgenomen in de jaarrekening 2024 van de gemeente Nieuwkoop.

5.4. 5.4.1.

WNT- verantwoording Contr olebevindingen en aanbevelingen Wij hebben de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording 2024 gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling controleprotocol WNT 2024. Daarbij zijn door ons geen afwijkingen geconstateerd.

5.4.2.

Beper kingen in de r eikwijdte van onz e contr olewer kz aamheden Het doel van het controleprotocol WNT is om vast te stellen of de bezoldiging van de directie en het bestuur overeenkomt met de bepalingen van de WNT en juist is gepresenteerd in de WNT-verantwoording.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 20

Het WNT-protocol voorziet niet in het uitvoeren van controlewerkzaamheden die zekerheid geven over de verantwoorde bezoldiging in relatie tot de bezoldigingsafspraak. Dat houdt in dat wij op grond van het protocol deze werkzaamheden niet hoeven uit te voeren en ook niet uitgevoerd hebben. Wij kunnen daarom niet uitsluiten dat er verschillen zijn tussen de uitbetaalde bezoldiging en de daarover gemaakte afspraken. Bijvoorbeeld omdat wij geen weet hebben van een separaat gemaakte bezoldigingsafspraak. Het kan daardoor voorkomen dat de WNT correct is toegepast, terwijl de bezoldiging afwijkt van gemaakte afspraken. Ons is bevestigd dat er naast de arbeidsovereenkomsten geen andere bezoldigingsafspraken bestaan. Als de in de WNT-verantwoording verantwoorde bezoldiging niet overeenkomt met uw beeld van de gemaakte afspraken of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons zo snel mogelijk daarover te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.

5.5.

SiSa-verantwoording Bij de jaarrekening 2024 voegt Nieuwkoop als bijlage de SiSa-verantwoording toe. Nieuwkoop heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage 2024 getoetst. De SiSa-verantwoording is een onderdeel van de Verbijzonderde Interne Controle van Nieuwkoop. Wel zien wij mogelijkheden om deze controle vanuit de Verbijzonderde Interne Controle te verdiepen, door bijvoorbeeld het uitvoeren van een risicoanalyse en gegevensgerichte deelwaarnemingen. Voor deze specifieke uitkeringen is in de wet bepaald dat de accountant in de controleverklaring opneemt of de baten en lasten (alsmede de balansmutaties) met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit betekent dat naast het getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening als geheel, expliciet nog een oordeel van de accountant wordt gevraagd bij de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage. In de controle van de specifieke uitkering (SiSa) is met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording hierin niets veranderd. Dat betekent dat wij ook in ons accountantsverslag 2024 rapporteren over de SiSa regelingen en een tabel met bevindingen opnemen per SiSa-regeling. Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat Nieuwkoop de SiSa-correct en volledig heeft ingevuld en aan de voorwaarden heeft voldaan.

Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage gecontroleerd, die door Nieuwkoop is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024 van 20 februari 2025. Wij benadrukken dat u als Nieuwkoop zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen nog steeds omvangrijk is. In de jaarrekening 2024 verantwoordt Nieuwkoop inmiddels 19 regelingen.

5.5.1.

Opvang Oekr aïense vluchtelingen De Rijksoverheid heeft veiligheidsregio’s opdracht gegeven om gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) te realiseren. De financiële impact van de vluchtelingencrisis is groot.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 21

Nieuwkoop heeft deze aanvullende kosten apart geregistreerd en heeft de kosten gecontroleerd via interne controle en verbijzonderde interne controle op getrouwheid en rechtmatigheid. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2024 tenminste dekkend (budgetneutraal) zal zijn. De bijdrage over 2023 heeft het Rijk ongewijzigd vastgesteld. Voor de vergoeding van meerkosten en de verantwoording van meerkosten in de jaarrekening 2024 van Nieuwkoop zijn landelijk afspraken gemaakt, onder meer in het Bekostigingsbesluit en een Verantwoordinginstructie (Oekraïne). De verantwoording over de besteding van de meerkosten eerste opvang ontheemden Oekraïne verloopt via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit). In het Verantwoordingsoverzicht SiSa 2024 in de jaarrekening 2024 van Nieuwkoop legt Nieuwkoop verantwoording of over ontvangen bijdragen en de bestedingen. Op grond van de regeling mag een gemeente het meerdere ontvangen normbedrag toevoegen aan het resultaat van de gemeente. 5.5.2.

S iS a- bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van voorgeschreven verplichte tabel. Deze tabel dient door uw organisatie samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Wij hebben de SiSa bijlage van Nieuwkoop opgenomen in bijlage 1 bij dit accountantsverslag.

5.6.

IT- beheersing Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle IT-risico’s en beheersingsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de risico’s en beheersingsmaatregelen die voortvloeien uit cybercriminaliteit. Het zwaartepunt van IT-beheersing verschuift daardoor naar toegangsbeheer en het reduceren van het risico van cybercriminaliteit. Goed toegangsbeheer vereist een rol gebaseerd toegangsmanagement, gekoppeld aan HR-systemen en de daarin opgenomen functieprofielen van medewerkers. Wij adviseren u te bepalen welke functionaris deze taak kan uitvoeren binnen de organisatie. Het is van belang dat deze persoon verantwoordelijk wordt gesteld voor het beheren en controleren van de toegangsrechten, om zo de veiligheid en integriteit van uw systemen te waarborgen. Een rol gebaseerd toegangsmanagement is in ontwikkeling door de gemeente Nieuwkoop. Wij benadrukken dat ons onderzoek van de IT-beheersingsmaatregelen in het kader van onze jaarrekeningcontrole belangrijke informatie kan geven over IT-risicogebieden van Nieuwkoop. Er kan echter ook sprake zijn van risicogebieden die niet door ons onderkend worden. De oorzaak hiervan is de beperkte scope van ons onderzoek (controle van de jaarrekening).

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 22

Verder vragen wij blijvende aandacht voor kwaliteitscertificering van IT-processen, systemen en applicaties en voor beveiligingsscans door specialisten. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2024 van gemeente Nieuwkoop is door ons een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de IT-organisatie, het IT-landschap en de beheersing daarvan. Wij verwijzen naar de tabel van bijlage 2 voor onze belangrijkste bevindingen en daarbij horende aanbevelingen. Vanuit de door ons uitgevoerde werkzaamheden in het kader van de controle van de jaarrekening hebben wij geen significante tekortkomingen of risico’s geconstateerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In algemene zin merken wij op dat publieke organisaties steeds vaker doelwit zijn van cybercriminaliteit. Organisaties blijken vaak onvoldoende voorbereid op een cyberincident (door cybercriminaliteit of anderszins). Direct hiermee samenhangende aspecten zijn de naleving van NIS2-richtlijn en de in het derde kwartaal 2025 te verwachten Cyberbeveiligingswet.

5.7.

Overhead In de jaarrekening verantwoordt Nieuwkoop lasten voor overhead. Dit is verplicht vanuit het BBV. De doorbelasting vindt nu hoofdzakelijk plaats op basis van de vastgestelde begroting. Wij adviseren om de overheadtoerekening kritisch te beoordelen en waar nodig te actualiseren vanaf verslagjaar 2025. Een belangrijke aanbeveling hierbij is het verantwoorden van de overhead op basis van werkelijke lasten. In dit kader brengen wij ook graag de Notitie Overhead 2023 van de Commissie BBV onder de aandacht, welke met ingang van begrotingsjaar 2025 van kracht is.

5.8.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid Er hebben naar aanleiding van onze controle materiele correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatie-, rubricerings-, en toelichtingsvereisten van het BBV, begrotingsrechtmatigheid en de rechtmatigheidsverantwoording. Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2024 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie. Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteert een ongecorrigeerde getrouwheidsfouten in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 100.000. Ongecorrigeerde fout Correctie SiSa H4 (loonkosten van het zwembad) niet gecorrigeerd in de opbrengsten en het terug te betalen bedrag: - Baten te hoog; - Schuldpositie te laag. De fout is wel gecorrigeerd in de SiSa-bijlage. TOTAAL

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Bedrag € 135.072

€ 135.072

Pagina 23

Het totaal van de geconstateerde afwijkingen op het gebied van de getrouwheid blijft binnen de goedkeuringstoleranties. Hierdoor is de strekking van de controleverklaring 2024 goedkeurend voor getrouwheid.

6. Overige onderwerpen 6.1.

Naleving van wet- en regelgeving en frauderisicobeheers ing Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wet- en regelgeving en frauderisico’s. Daarbij richten wij ons op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. Wij hebben op basis van onze controlewerkzaamheden de risicofactoren voor overtredingen van wet- en regelgeving en fraude geëvalueerd. Frauderisicofactoren kunnen voortvloeien uit bijvoorbeeld leveranciersselectie, (contant) geldverkeer, bewuste beïnvloeding door college, raad en/of het management van de presentatie (jaar)cijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid en misbruik/oneigenlijk gebruik van bedrijfsmiddelen van Nieuwkoop. Onze controle heeft geen afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht. Nieuwkoop heeft beleid dat gericht is op het systematisch identificeren en beheersen van deze risico’s. Wij constateren dat er in de bedrijfsvoering belangrijke maatregelen zijn getroffen om dergelijke risico’s te beheersen. Deze maatregelen bestaan hoofdzakelijk uit het toewijzen van taken en verantwoordelijkheden, het realiseren van functiescheiding, procedures, intern toezicht en externe controle.

Naar onze mening wordt het risico van (materiële) fraude en overtreding van wet- en regelgeving hierdoor teruggebracht. Wij adviseren hierbij nog wel om als onderdeel van het risicomanagementsysteem periodiek een separate risicoanalyse op deze thema’s uit te voeren en daarbij te evalueren of er voldoende beheersingsmaatregelen zijn getroffen. Wij verwijzen hiervoor naar onze bevindingen die wij in onze managementletter hebben gerapporteerd. Onze eigen controlewerkzaamheden hebben overigens geen relevante afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht. Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt. Dat heeft onder andere te maken met het mogelijk opzettelijke karakter van dergelijke overtredingen en fraude. In onze gesprekken met de organisatie is bevestigd dat er geen fraude heeft plaatsgevonden en ook geen vermoeden is van fraude.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 24

6.2.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onz e controleverklaring De controle van de jaarrekening van Nieuwkoop is aan te merken als een wettelijke controleopdracht. Dit impliceert dat wij in onze controleverklaring bij de jaarrekening rapporteren over fraude- en continuïteitsrisico’s die relevant zijn geweest bij het plannen en uitvoeren van onze controlewerkzaamheden. Daarbij geven wij aan hoe wij op deze risico’s hebben ingespeeld. De rapportage van de accountant over fraude en continuïteit is in de basis geënt op de verantwoording van frauderisicobeheersingsmaatregelen en de toelichting op de continuïteitsverwachtingen in het jaarverslag. Uiteraard dient de inhoud van het jaarverslag ook op deze thema’s proportioneel te zijn en een juiste en volledige voorstelling van zaken te geven.