Rapportagebrief informateur Gert Jan Schotanus 31-3-2026
Tekst van het document
Aan: Gemeenteraad van gemeente Nieuwkoop Van: Informateur Onderwerp: rapportage informatieronde Datum 31 maart 2026
Geachte gemeenteraad, Op vrijdag 20 maart heeft u besloten, tijdens het duidingsdebat, mij aan te stellen als informateur met de opdracht:
De informateur onderzoekt welke coalitie(s) in de gemeenteraad van Nieuwkoop kunnen rekenen op een stabiele meerderheid en op voldoende inhoudelijke basis voor samenwerking tijdens de bestuursperiode 2026-2030. Voor de brief met de opdracht verwijs ik u naar de bijlagen die zijn bijgevoegd. Hieronder treft u een weergave aan van het doorlopen proces. Bij dit proces ben ik ondersteund door de griffier van uw gemeente de heer Edzard van Holthe. Gesprekken Op dinsdag 23 maart ben ik begonnen met het voeren van gesprekken met alle partijen vertegenwoordigd in uw raad. Op donderdagavond 26 maart heb ik mijn gespreksronde afgesloten met een laatste gesprek. Ter voorbereiding op de gesprekken heb ik alle fracties gevraagd een reactie te geven op zes vragen: 1. Duiding uitslag: Hoe duidt u de verkiezingsuitslag in algemene zin voor Nieuwkoop en specifiek voor uw eigen partij? 2. Thema’s: Wat zijn voor uw partij de belangrijkste thema’s voor de komende raadsperiode? 3. Financiën: Welk financieel kader heeft u voor ogen voor de komende bestuursperiode? 4. Bestuursdeelname: Bent u bereid om verantwoordelijkheid te dragen in een nieuw te vormen college? 5. Coalitievoorkeur: Welke coalitiesamenstelling heeft uw voorkeur? 6. Voorwaarden: Wat zijn uw belangrijkste voorwaarden en eventuele breekpunten bij een mogelijke deelname aan een coalitie? .
Voor de beantwoording van deze vragen verwijs ik u naar bijlage 2 bij deze brief. De gesprekken hebben plaatsgevonden aan de hand van een matrix die vooraf is gedeeld met alle fracties. Deze matrix is ook gebruikt voor een beknopte verslaglegging van het
1
gesprek met de betreffende fractie. Deze verslagen zijn bijgevoegd in bijlage 3 bij deze brief. Uit alle gesprekken heb ik geconcludeerd dat uw raad een positieve grondhouding heeft in de samenwerking met elkaar en in uw raad. Iedereen afzonderlijk heeft (al is het verschillende bewoordingen) aangegeven te hechten aan een goede samenwerking in de gemeenteraad, met het College van B&W en met de organisatie. Als belangrijke thema’s zijn woningbouw en de daarmee samenhangende maatschappelijke vitaliteit in de verschillende kernen van uw gemeente naar voren gekomen. Na de eerste gesprekken is mij duidelijk geworden dat een samenwerking tussen Samen Beter Nieuwkoop (SBN) en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) de eerste voorkeur geniet. Vervolg gesprek Zaterdag 28 maart heb ik gesproken met een afvaardiging van de fracties die het grootste aantal zetels (13 van de 21 zetels) vertegenwoordigen in de gemeenteraad, namelijk Samen Beter Nieuwkoop (SBN) en de Volkspartij voor Democratie (VVD). Het doel van dit gesprek was om te verkennen of er voldoende basis is om een formateur te benoemen en daarmee een succesvolle volgende fase in te gaan. Onderwerp van dit gesprek was ook de terugblik op de laatste periode van de bestuurlijke samenwerking en de campagnetijd. Voor het verslag van deze bijeenkomst verwijs ik u naar bijlage nummer 4.
Onderbouwing van het advies Op basis van de gesprekken is mijn advies Samen Beter Nieuwkoop en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, onder begeleiding van een formateur, samen een coalitieakkoord op te stellen. Deze partijen beschikken gezamenlijk over 13 van de 21 zetels in uw raad. In deze samenstelling is een College van 3 wethouders (2x SBN en 1x VVD) voldoende waarbij daarnaast rechtgedaan moet worden aan een evenwichtige verdeling van portefeuilles. Het toevoegen van een derde partij zet de verhouding coalitie versus niet coalitie onder een onnatuurlijke druk in uw raad. Een goede balans tussen coalitie en oppositie is de zuurstof van een goed functionerende lokale democratie. Met de samenwerking van beide partijen ontstaat een voldoende basis om de komende vier jaar een stabiele en herkenbare coalitie te vormen.
2
Advies aan de formateur In de komende fase van de formatie is mijn advies voor de formerende partijen en de formateur rekening te houden met de volgende punten in het op te stellen coalitieakkoord: -
Inbreng van de samenleving
Betrek het maatschappelijke veld, om inbreng aan te leveren voor het coalitieakkoord, in brede vertegenwoordiging. -
Nodig ook niet coalitiepartijen uit voor inbreng
Verzoek de niet aan de formatie deelnemende partijen voor hen belangrijke punten in te brengen en overweeg deze punten op te nemen in het coalitieakkoord. -
Woningbouw
Zorg voor een realistische en goed onderbouwde vaststelling van de aantallen en doelgroepen waarvoor woningbouw nodig is. -
Financiële kader
Laat het uitgangspunt een structureel sluitende begroting zijn.. In het besef dat het bovenstaande niet volledig en niet onuitputtelijk is, heb ik gemeend de bovenstaande punten op basis van mijn informerende rol als zodanig te moeten verwoorden. Ten slotte Veel dank voor het mogen uitvoeren van deze informerende taak in uw gemeente. Ook dank ik de ambtelijke organisatie en in het bijzonder uw griffier de heer Edzard van Holthe voor de fijne samenwerking en de snelle accurate verslaglegging. Daarnaast dank ik alle partijen voor de wijze waarop de gesprekken zijn gevoerd, deze kenmerkten zich door vertrouwen en respect. Ik verwacht dat de voorgestelde partijen zullen zorgdragen voor een stabiel en herkenbaar bestuur in de komende bestuursperiode. Alles in en uit vertrouwen en voor alle inwoners van de gemeente Nieuwkoop.
Hoogachtend,
J.G. Schotanus Informateur
3
Bijlagen: 1. Opdracht aan de informateur 2. Beantwoording vragen van de partijen op vragen van de informateur 3. Beknopte gespreksverslagen met de partijen 4. Verslag gesprek met SBN en VVD
4
Bijlage 1 - Opdracht
Opdracht aan de informateur Aanleiding Naar aanleiding van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 en het duidingsdebat van 20 maart 2026 hebben de lijsttrekkers Gert-Jan Schotanus aangewezen als informateur om de mogelijkheden voor de vorming van een gemeentebestuur te verkennen. Doel van de opdracht De informateur onderzoekt welke coalitie(s) in de gemeenteraad van Nieuwkoop kunnen rekenen op een stabiele meerderheid en op voldoende inhoudelijke basis voor samenwerking tijdens de bestuursperiode 2026-2030. Werkzaamheden De informateur inventariseert bij de fracties de punten die men belangrijk vindt voor het op te stellen akkoord, de beoogde samenstelling van het college en de positie van de verschillende fracties op deze punten. De informateur spreekt met een vertegenwoordiging (maximaal 2 personen) van elk van de gekozen politieke partijen minstens één keer. Communicatie en rapportage De informateur betrekt de burgemeester in de verkenningsfase en houdt hem tijdens het proces op de hoogte van de voortgang. De informateur voert de opdracht uit en legt verantwoording af met een schriftelijk verslag aan de onderhandelaars. Het verslag wordt toegelicht tijdens een plenaire bijeenkomst. Tijdspad en vervolg De verkenningsfase heeft een verwachte doorlooptijd van ongeveer 10 dagen vanaf maandag 23 maart.
Het vervolgproces is dan helder, waaronder het aanstellen van een formateur. Deze opdracht vormt het kader voor de werkzaamheden van de informateur bij de verkenning van de coalitievorming in de gemeenteraad van de gemeente Nieuwkoop.
Bijlage 2a - Reactie van Samen Beter Nieuwkoop
Beantwoording vragen informateur 1. Duiding uitslag: Hoe duidt u de verkiezingsuitslag in algemene zin voor Nieuwkoop en specifiek voor uw eigen partij? In algemene zin zien wij de verkiezingsuitslag als een duidelijk signaal van vertrouwen van de inwoners van Nieuwkoop. Voor onze partij, Samen Beter, betekent de uitslag een mooie en betekenisvolle overwinning. Wij zijn twee zetels gestegen en hebben ruim 10% meer stemmen behaald dan bij de verkiezingen in 2022. Wij denken dat dit resultaat mede te danken is aan onze manier van werken in de afgelopen periode. Wij hebben nadrukkelijk ingezet op het luisteren naar inwoners, zichtbaar aanwezig zijn in de verschillende dorpen en actief contact onderhouden met verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Door deze betrokkenheid hebben wij goed kunnen signaleren wat er leeft in de samenleving en waar behoefte aan is. In de afgelopen bestuursperiode hebben wij ons bovendien hard gemaakt voor diverse onderwerpen die in de verschillende dorpen spelen en die voor inwoners van groot belang zijn. Die inzet heeft zich ook vertaald in een programma voor de komende periode dat goed aansluit bij de wensen en zorgen van onze inwoners. Wij zijn ervan overtuigd dat dit heeft bijgedragen aan het vertrouwen dat kiezers ons opnieuw, en zelfs in grotere mate, hebben gegeven.
Als we breder naar de uitslag kijken, zien we dat enkele partijen een lichte winst hebben geboekt zonder dat dit heeft geleid tot extra zetels, zoals VVD en D66. De SGP/CU heeft een kleine terugval laten zien, maar behoudt eveneens hetzelfde aantal zetels. Het CDA en Natuurlijk Nieuwkoop hebben helaas een zetel verloren. Wij denken niet dat deze verschuivingen direct één op één naar onze partij zijn gegaan. Het lijkt erop dat er binnen het totale politieke speelveld beweging is geweest, waarbij kiezers tussen verschillende partijen hebben gewisseld en uiteindelijk ook nieuwe kiezers hun vertrouwen aan Samen Beter hebben gegeven. 2. Thema’s: Wat zijn voor uw partij de belangrijkste thema’s voor de komende raadsperiode? Voor de komende raadsperiode blijven voor ons een aantal bekende, maar zeer belangrijke thema’s centraal staan. In de eerste plaats is woningbouw een belangrijk aandachtspunt. De behoefte aan woningen is groot en het is belangrijk dat er voldoende passende woningen worden gerealiseerd voor verschillende doelgroepen, zodat inwoners ook in de toekomst in onze gemeente kunnen blijven wonen. Gezien de vergrijzing ligt een niet onbelangrijk accent bij senioren, en bij wonen met zorg.
Daarnaast vinden wij veiligheid een belangrijk thema. Dit betreft zowel verkeersveiligheid als het algemene gevoel van veiligheid in de dorpen. Goede en veilige infrastructuur, overzichtelijke verkeerssituaties en aandacht voor leefbaarheid als ook veiligheid thuis dragen hier sterk aan bij. Ook hechten wij veel waarde aan levendige en vitale dorpen. Dat betekent dat wij willen blijven investeren in verenigingen, sport, cultuur en evenementen, omdat deze een belangrijke rol spelen in de samenhang binnen onze dorpen. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat ondernemers in onze gemeente, zowel in de centra als op de bedrijventerreinen van onze dorpen, de ruimte krijgen om goed te kunnen ondernemen en zich verder te ontwikkelen. Ook glastuinbouw is een belangrijk punt voor ons, leegstaande kassen zouden een andere bestemming moeten kunnen krijgen, zodat deze weer dienst doen voor bedrijvigheid, ook het verwijderen van kassen, doormiddel van de ruimte voor ruimte regeling is een optie en voorkomt verloedering. Ook vinden wij het van groot belang dat de zorg in onze gemeente op orde blijft. In Nieuwkoop is dit momenteel goed geregeld en daar mogen we trots op zijn. Tegelijkertijd vraagt de toekomst mede gezien demografie en vergrijzing om blijvende aandacht en inzet, zodat de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg niet onder druk komt te staan.
Tot slot blijft – vooraf goed gekaderde - inwonerparticipatie en inspraak essentieel. Bij ingrijpende besluiten die veel impact hebben op een dorp, moet er ruimte zijn voor inwoners om zich uit te spreken. Daarom willen wij de mogelijkheid van een lokaal referendum invoeren (niet als standaard instrument, maar als middel voor draagvlaktoetsing bij grote/ingrijpende besluiten, als correctie wanneer inwoners zich onvoldoende gehoord voelen en als versterking van de lokale democratie). Dit omdat je goede besluiten neemt samen met de inwoners, niet over hun hoofden heen. 3. Financiën: Welk financieel kader heeft u voor ogen voor de komende bestuursperiode? De gemeente Nieuwkoop staat er financieel gezond voor en wij vinden het belangrijk dat dit zo blijft. Voor ons betekent dit dat wij inzetten op een solide en realistische begroting voor de komende bestuursperiode. Daarbij hoort wat ons betreft een evenwichtige aanpak: enerzijds zorgvuldig omgaan met gemeentelijke middelen en financiële risico’s beperken, en anderzijds ruimte houden om te investeren in belangrijke thema’s zoals woningbouw, infrastructuur, leefbaarheid en voorzieningen in de dorpen. Investeringen hierin worden de komende jaren alleen maar belangrijker en zijn mede gezien de woningbouwopgave die nog op de planning staat onvermijdelijk. Groei en ontwikkeling van de gemeente brengen immers ook
nieuwe uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Daarom is het van belang dat investeringen tijdig en doordacht worden gepland en daarvoor wordt gereserveerd, zodat de kwaliteit van onze leefomgeving behouden blijft. 4. Bestuursdeelname: Bent u bereid om verantwoordelijkheid te dragen in een nieuw te vormen college? Samen Beter is bereid om verantwoordelijkheid te nemen in een nieuw te vormen college. Wij vinden dat wij, gezien de verkiezingsuitslag en het vertrouwen dat wij van de kiezers hebben gekregen, een actieve rol mogen en moeten spelen in het bestuur van de gemeente, en dat is ook wat wij willen. Daarbij vinden wij het ook belangrijk dat de verkiezingsuitslag op een eerlijke manier wordt weerspiegeld in de samenstelling van het college. Dat moet onder andere tot uitdrukking komen in de verdeling van het aantal wethouders over de deelnemende partijen. 5. Coalitievoorkeur: Welke coalitiesamenstelling heeft uw voorkeur? Voor onze fractie zien wij op dit moment twee reële mogelijkheden voor de vorming van een coalitie binnen de gemeenteraad. Beide varianten leiden tot een meerderheid van dertien zetels en kunnen daarmee in principe zorgen voor een stabiel bestuur van onze gemeente. De eerste mogelijkheid betreft een coalitie bestaande uit VVD en Samen Beter.
Programma technisch constateren wij dat deze twee partijen op veel belangrijke onderwerpen relatief dicht bij elkaar liggen. Vanuit inhoudelijk perspectief biedt deze combinatie daarom een goede basis voor een stabiele en slagvaardige meerderheid. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat de samenwerking tussen deze partijen in de afgelopen jaren niet altijd optimaal is verlopen. Desondanks vinden wij het, in het belang van de kiezer en onze inwoners, belangrijk om vooruit te kijken. Wij zijn daarom bereid om over eerdere verschillen heen te stappen en serieus te onderzoeken of een constructieve samenwerking mogelijk is. Daarbij realiseren wij ons dat er nog de nodige stappen gezet moeten worden en dat er, bij wijze van spreken, nog veel water door het Aarkanaal zal moeten stromen om tot duidelijke en duurzame samenwerkingsafspraken te komen. Mocht blijken dat het niet lukt om tot voldoende vertrouwen en heldere afspraken te komen, dan achten wij het niet verantwoord om op die basis een coalitie te vormen. In dat geval zien wij een tweede serieuze optie in een coalitie bestaande uit CDA, D66 en Samen Beter, die eveneens uitkomt op een meerderheid van dertien zetels. Deze combinatie kan eveneens een goede basis vormen voor
een stabiel bestuur en verdient wat ons betreft dan ook een zorgvuldige verkenning. Voor ons staat voorop dat er een volwassen en betrouwbaar bestuur tot stand komt. Vertrouwen tussen de coalitiepartners moet daarbij de basis vormen, evenals duidelijke afspraken over samenwerking, omgangsvormen en gezamenlijke verantwoordelijkheid richting onze inwoners. Alleen op die manier kunnen wij op een constructieve en duurzame manier werken aan de opgaven waar onze gemeente voor staat. 6. Voorwaarden: Wat zijn uw belangrijkste voorwaarden en eventuele breekpunten bij een mogelijke deelname aan een coalitie? Wat ons betreft is het van groot belang dat de verkiezingsuitslag op een duidelijke en herkenbare manier wordt vertaald in de samenstelling van het college van burgemeester en wethouders. Daarbij denken wij in het bijzonder aan het aantal wethouders per deelnemende partij. Wij beschouwen dit als een logische en eerlijke afspiegeling van de keuze die onze inwoners bij de verkiezingen hebben gemaakt. Daarnaast zijn wij van mening dat, ongeacht welke coalitiesamenstelling uiteindelijk tot stand komt, gewerkt moet worden met een college van in totaal 4 fte aan wethouders. Onze gemeente is de afgelopen jaren gegroeid en staat bovendien voor een groot aantal opgaven en uitdagingen in de komende bestuursperiode.
Naar onze overtuiging is een college van 3 fte wethouders voor een gemeente van onze huidige omvang niet langer toereikend om alle taken en verantwoordelijkheden op een goede en zorgvuldige manier uit te voeren. Afhankelijk van de uiteindelijke coalitievariant vinden wij dat de verdeling van de wethoudersposten dient aan te sluiten bij de verkiezingsuitslag en de onderlinge verhoudingen tussen de partijen. In het geval van een coalitie bestaande uit twee partijen denken wij aan een verdeling van 2,5 fte tegenover 1,5 fte. Wanneer wordt gekozen voor een coalitie van drie partijen, achten wij een verdeling van 2 fte, 1 fte en 1 fte een passende en evenwichtige optie. Verder willen wij benadrukken dat wij geen harde breekpunten hanteren in de gesprekken over de coalitievorming. Voor ons staat voorop dat het gesprek met andere partijen open, respectvol en constructief wordt gevoerd. Wij staan in principe open voor overleg en het gezamenlijk verkennen van oplossingen en prioriteiten op verschillende beleidsterreinen. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat de verkiezingswinst die wij hebben behaald, en de steun die wij daarbij van onze inwoners hebben gekregen, ook herkenbaar terugkomt in het uiteindelijke coalitieprogramma. Wij hechten eraan dat de onderwerpen die voor onze kiezers belangrijk zijn
daarin zichtbaar en concreet worden opgenomen. Daarbij denken wij onder andere aan extra aandacht voor verkeersveiligheid, bijvoorbeeld op de Simon van Capelweg, het actief meedenken met kleinere ondernemers die zich willen vestigen of ontwikkelen op industrieterreinen, en het zorgen voor voldoende parkeergelegenheid bij winkelcentra, zodat winkels goed bereikbaar blijven voor zowel inwoners als bezoekers. Naar onze overtuiging dragen deze onderwerpen direct bij aan de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de economische vitaliteit van onze gemeente. Het zijn thema’s die in de dagelijkse praktijk van onze inwoners een groot verschil kunnen maken en die daarom volgens ons een duidelijke plaats verdienen binnen het toekomstige coalitieakkoord
Bijlage 2b - VVD Nieuwkoop
Reactie van VVD Nieuwkoop op vragen van de informateur: 1. Duiding uitslag: Hoe duidt u de verkiezingsuitslag in algemene zin voor Nieuwkoop en specifiek voor uw eigen partij? De VVD Nieuwkoop heeft in een competitief electoraal speelveld haar 5 zetels behouden en zelfs een lichte groei gerealiseerd (procentueel, en in stemmen). Wij zien dit als een bevestiging van het vertrouwen van de kiezer in onze stabiele en verantwoordelijke rol in het gemeentebestuur van de afgelopen jaren. Het hoge aantal stemmen voor onze lijsttrekker onderstreept wat ons betreft bovendien de waardering voor de zichtbare inzet en bestuurlijke ervaring binnen het college. Met 5 zetels en een duidelijke positie als tweede partij zien wij voor onszelf een wezenlijke rol weggelegd in de totstandkoming van een nieuwe coalitie en dagelijks bestuur. De winst van SBN is evident en brengt een logische verantwoordelijkheid met zich mee in het nemen van initiatief in de formatie. Tegelijkertijd vraagt de uitslag om een bestuur dat kan steunen op voldoende draagkracht met voldoende bestuurlijke ervaring en inhoudelijke slagkracht. 2. Thema’s: Wat zijn voor uw partij de belangrijkste thema’s voor de komende raadsperiode? Woningbouw: versnelling realiseren. Dit vraagt om krachtig bestuur, het durven maken van keuzes en het geven van bestuurlijke richting.
Een goede samenwerking met de ambtelijke organisatie is essentieel. Begroting op orde: scherpe keuzes maken in een tijd waarin de financiële middelen vanuit het Rijk afnemen. Tegelijkertijd prioriteiten stellen in nieuwe (kapitaalintensieve) investeringen en stijgende structurele lasten. Sterke dorpen: werken aan het behoud van voorzieningen op een realistische en toekomstgerichte manier, met oog voor sterke gemeenschappen en investeringen in ontmoeting en leefbaarheid. 3. Financiën: Welk financieel kader heeft u voor ogen voor de komende bestuursperiode? Uitgangspunt is een structureel sluitende begroting. Lastenverzwaring voor inwoners, zoals via de OZB, blijft in principe beperkt tot maximaal het indexatiepercentage. Laat onverlet dat er ruimte moet blijven voor belangrijke investeringen.
4. Bestuursdeelname: Bent u bereid om verantwoordelijkheid te dragen in een nieuw te vormen college? Ja. 5. Coalitievoorkeur: Welke coalitiesamenstelling heeft uw voorkeur? Onze voorkeur ligt bij een brede, stabiele en werkbare meerderheidscoalitie, van drie partijen. SBN en VVD vormen als eerste en tweede partij wat ons betreft het logische motorblok van deze coalitie. 6. Voorwaarden: Wat zijn uw belangrijkste voorwaarden en eventuele breekpunten bij een mogelijke deelname aan een coalitie? -
Begroting in balans
-
Rechtsstatelijkheid: wetgeving is het uitgangspunt
-
Werken volgens beginselen van goed openbaar bestuur
-
Slagkrachtig college, met sterke en inhoudelijke wethouders, die collegiaal samenwerken
-
Evenwichtige bestuurlijke verhoudingen, in coalitie en de gehele raad
-
Oog voor goede samenwerking tussen bestuur en gemeentelijke organisatie
-
Besluiten niet vooruitschuiven, maar juist moeilijke keuzes durven maken
Op voorhand geven we geen breekpunten aan. We hechten bijzonder veel waarde aan bovenstaande voorwaarden.
Bijlage 2c - CDA Nieuwkoop
1. Duiding uitslag Het CDA Nieuwkoop ziet de verkiezingsuitslag als een belangrijk signaal van de inwoners over de koers van onze gemeente. Samen met SBN en VVD vormden wij afgelopen vier jaar de coalitie. Deze coalitie heeft nu 1 zetel meer. Wij zijn dankbaar voor het vertrouwen dat kiezers ons opnieuw hebben gegeven. SBN heeft de boodschap in de campagne beter over kunnen brengen dan wij. We realiseren wij ons ook dat het initiatief nu eerst bij SBN ligt. 2. Thema’s Voor het CDA Nieuwkoop zijn de volgende thema’s leidend voor de komende raadsperiode: • •
•
• •
Wonen, met name betaalbare woningen voor starters, jonge gezinnen en senioren en meegroeiende voorzieningen. Financieel verantwoord besturen, met realistische plannen en oog voor de langere termijn. Wij kiezen voor een gezonde begroting, lasten voor inwoners zo laag mogelijk houden, eerst bezuinigen op overhead voordat voorzieningen worden geraakt. Krachtige dorpskernen: waarin inwoners, verenigingen, scholen, dorpsraden en inwonersinitiatieven gesteund worden en omzien naar elkaar. Wij gaan voor een sterke sociale basis en ondersteuning voor wie dat nodig heeft. Duurzaamheid met draagvlak, stap voor stap en samen met inwoners en ondernemers. Maatschappelijke weerbaarheid, onze inwoners moeten voorbereid zijn op uitval van voorzieningen, zoals bij eventuele wateroverlast of sabotage van de energievoorziening of een calamiteit op Schiphol.
3. Financiën Het CDA staat voor een solide en degelijk financieel beleid. Dat betekent: • • • •
Structureel sluitende begrotingen Eerst scherp kijken naar effectiviteit van bestaand beleid voordat nieuw beleid wordt gemaakt Terughoudendheid met het verhogen van lokale lasten Weerstandsvermogen en reserves op orde houden
Wij vinden het belangrijk dat keuzes eerlijk uitlegbaar zijn aan inwoners en dat financiële risico’s beheersbaar blijven. 4. Bestuursdeelname Ja, het CDA Nieuwkoop is bereid verantwoordelijkheid te dragen in een nieuw te vormen college, mits er goede afspraken gemaakt zijn om te komen tot een stabiel college met een helder en uitvoerbaar coalitieakkoord. Besturen zien wij niet als doel op zich, maar als middel om onze verantwoordelijkheid voor de gemeente te nemen. 5. Coalitievoorkeur Zoals bij punt 1 vermeld, zien we dat de coalitie een zetel wint. Het lijkt ons logisch om de coalitie met drie wethouders voort te zetten. Voor de helderheid: CDA heeft geen uitgesproken voorkeur voor specifieke partijen, maar hecht vooral waarde aan:
• • •
Bestuurlijke betrouwbaarheid en rechtvaardigheid Wederzijds vertrouwen en respect Inhoudelijke overeenstemming op hoofdlijnen
Wij staan open voor gesprekken met partijen die constructief en consistent willen samenwerken aan een breed gedragen college. 6. Voorwaarden en breekpunten Belangrijke voorwaarden voor het CDA zijn: • • •
Een realistisch en financieel verantwoord coalitieakkoord Aandacht voor alle kernen, niet alleen de grotere Respect voor de rol van de gemeenteraad en goede samenwerking van het college met de raad
Op voorhand hebben wij geen breekpunten, omdat we in ieder geval met elkaar in gesprek gaan en blijven.
Bijlage 2d - Natuurlijk Nieuwkoop
Informatie fase 2026
Bas Oostwouder Pieter-Jan de Rijk
24-03-2026
Duiding uitslag: Hoe duidt u de verkiezingsuitslag in algemene zin voor Nieuwkoop en specifiek voor uw eigen partij?
Natuurlijk Nieuwkoop van 3 naar 2
•
niet verwacht, asielthema mogelijk effect
CDA ook van 4 naar 3 en is ook uitgesproken over asiel
Bestaande coalitie
•
Geen bevestiging van huidig college, groei SBN en verlies CDA zien we niet als bevestiging van vertrouwen
•
Samenwerking heeft geschuurd / balans is verschoven
24-03-2026
Wat zijn voor uw partij de belangrijkste thema’s voor de komende raadsperiode?
Wonen
•
Senioren / sociale woningbouw – goedkoop bouwen / gemeenschapsruimtes
Participatie
•
Inwoners hebben een rol in hun leefomgeving
Duurzaamheid / energietransitie
•
RES doelen
•
Warmteaanpak / warmtenetten / aanpak in de wijk
24-03-2026
Financiën: Welk financieel kader heeft u voor ogen voor de komende bestuursperiode?
Financiën zijn op orde en zullen in de toekomst mogelijk onder druk komen te staan, indien het Rijk wederom gaat bezuinigen.
Er zullen financiële strategieën ontwikkeld moeten worden bij grootschalige investeringen, nog meer geld lenen lijkt niet heel verstandig. Co-financiering bij grotere infraprojecten is een mogelijke oplossing via HR of PZH.
24-03-2026
Bestuursdeelname: Bent u bereid om verantwoordelijkheid te dragen in een nieuw te vormen college?
Wij zijn bereid om deel te nemen en verantwoordelijkheid te nemen, hebben ook een passende kandidaat WH
24-03-2026
Coalitievoorkeur: Welke coalitiesamenstelling heeft uw voorkeur?
Natuurlijk Nieuwkoop ziet een voorkeur in samenwerking tussen VVD, CDA, D66 en Natuurlijk Nieuwkoop.
•
programma’s liggen niet ver uiteen en samenwerking constructief
Bestaande coalitie:
•
Te veel geschuurd
•
Te veel uiteenlopend, niet stabiel college
•
Asiel uitdaging
•
Coalitie van 16 zetels is niet wenselijk, geen balans in de Raad tussen oppositie en coalitie
24-03-2026
Voorwaarden: Wat zijn uw belangrijkste voorwaarden en eventuele breekpunten bij een mogelijke deelname aan een coalitie?
Geen breekpunten
Constructieve samenwerking, elkaar niet verrassen
24-03-2026
Bijlage 2e - D66 Nieuwkoop
Geachte heer Schotanus, beste Gert-Jan, Dank u voor uw bereidheid om de informatiefase na de gemeenteraadsverkiezingen in goede banen te leiden. Wij waarderen de zorgvuldige voorbereiding en kijken uit naar de gesprekken. Duiding uitslag De hogere opkomst zien wij als een bemoedigend signaal van betrokkenheid van inwoners bij hun lokale leefomgeving. Mogelijk speelt ook de ruime aandacht van nationale media voor het belang van de gemeenteraadsverkiezingen een rol.
-
De verkiezingsuitslag laat beweging zien. Samen Beter zet de groei van afgelopen jaren door. Daarnaast hebben de VVD en D66 een winst geboekt in stemmen, met stabiliteit in zetelaantal. NN en CDA hebben opnieuw een zetel moeten inleveren. De SGP CU heeft stemmen verloren, maar de zetel weten te behouden. Het duiden van keuzes van kiezers voor de opdracht aan de politiek is altijd uitdagend. Wij begrijpen de keuze van veel kiezers voor SBN in ieder geval als een behoefte aan aandacht voor de dagelijkse leefwereld in de 13 dorpen in onze gemeente en de behoefte aan politici die weten wat er speelt. Voor onszelf zien we daarin ook een opgave om te laten zien dat ook D66 Nieuwkoop bestaat uit politici die geworteld zijn in de lokale gemeenschappen. ’
Thema s Voor D66 ligt de focus de komende periode op wonen, een gezonde, groene leefomgeving en het lokale onderwijs. Het aanpakken van de wooncrisis vraagt om actie op de korte termijn én om visie voor de langere termijn. De komende jaren willen wij doorpakken met het realiseren van 3000 woningen en met het benutten van kansen om met de creativiteit van de gemeente, maar vooral ook van inwoners, meer woonvormen mogelijk te maken en mensen met verschillende behoeften daarmee een passend thuis te geven. Op basis van de afgelopen 15 jaar concluderen wij dat het nodig is om bij planvorming verder vooruit te kijken dan de provincie bestuurlijk verlangt. Daarbij moeten we juist kennis uit onze dorpen benutten: over de woonwensen van onze inwoners én de relatie van onze dorpen met de Randstad. In onze gemeente, op een kruispunt van drie provincies, weten wij als geen ander hoe gunstig de ligging van onze dorpen is tussen de steden. En wat dat betekent voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente en voor de concurrentie op de woningmarkt die daar ook uit voortkomt.
Nieuwkoop heeft eerder laten zien in staat te zijn tot kwalitatief hoogstaande planontwikkeling en tot snel handelen. Wat D66 betreft bouwen we hierop voort: We ontwikkelen een ambitieuze visie op dorpsontwikkeling en woningbouw richting 2040 en beginnen direct de lobby voor de woningen die we in 2040-2050 willen realiseren. Dat vraagt om samenwerking binnen de gemeenteraad. De coalitie kan hierin het voortouw nemen en deze samenwerking vormgeven en voorbereiden. Voor onze groene omgeving is visie en lef nodig, bijvoorbeeld op het gebied van energieopwekking en klimaatadaptatie. Dat vraagt om duidelijke keuzes en ambitieuze, maar haalbare plannen die bijdragen aan een duurzame en toekomstbestendige gemeente. Op het gebied van energie, klimaat en natuur zetten wij in op concrete resultaten: het verminderen van risico’s, het versterken van onze leefomgeving en het benutten van kansen voor inwoners en ondernemers. Daarbij betrekken we inwoners op een manier die bijdraagt aan betere plannen en breed draagvlak. Juist op deze thema’s is het belangrijk dat het vertrouwen groeit dat de overheid uitdagingen daadkrachtig aanpakt en samen met de samenleving tot oplossingen komt. Op het gebied van onderwijs is het zaak dat de ontwikkeling van IKC’s in Woerdense Verlaat en Nieuwveen wordt afgerond.
Daarnaast zien we vanwege de groei van onze dorpen op meerdere punten knelpunten ontstaan in ons lokale onderwijs. Een volgende coalitie moet ruimte maken om te zorgen dat ons onderwijs meegroeit met onze dorpen. Voor ons draait het uiteindelijk om één ding: investeren in de toekomst van Nieuwkoop. Financiën D66 staat voor een solide en toekomstgerichte financiën, waarbij de begroting structureel in balans is en er ruimte blijft voor gerichte investeringen in de toekomst van onze gemeente. Wij gaan zorgvuldig om met lasten voor inwoners. We schuwen investeringen niet als die bijdragen aan gelijke kansen en brede welvaart op de lange termijn. Wij kiezen ervoor om ruimte in beschikbare middelen in te zetten op onze belangrijkste prioriteiten: woningbouw, onze gezonde en groene leefomgeving én investeren in goed onderwijs. Dat vraagt om duidelijke keuzes, omdat de financiële ruimte niet onbeperkt is. Voor D66 is het essentieel dat ambities voor de middellange termijn niet vrijblijvend blijven in visies, maar hun vertaling krijgen in de begroting. Alleen op die manier kunnen we onze doelen daadwerkelijk realiseren en voorkomen dat opgaven worden doorgeschoven. We zijn trots op de wijze waarop we o.a.
de vernieuwing van de onderwijshuisvesting tussen 2016 en nu hebben aangepakt: door ambities te vertalen in concrete plannen, planning en begroting kunnen grote opgaven waargemaakt worden. We lopen inmiddels met onze IKC’s voor op vele andere gemeenten.
Bestuursdeelname We zien dat Samen Beter en de VVD samen een meerderheid hebben. Het initiatief ligt daarom logischerwijs bij hen. Wij staan klaar om bij te dragen, wanneer dat op basis van inhoud en samenwerking passend is. D66 is bereid verantwoordelijkheid te nemen in een nieuw college. Vanuit die houding gaan wij het gesprek open en constructief aan. Voor ons is deelname geen doel, maar een middel om bij te dragen aan resultaten. Wij willen werken met respect voor de rechtsstaat en voor vigerende wetgeving en met het benutten van regionale samenwerking als kracht. Coalitievoorkeur Voor D66 staat niet de samenstelling centraal, maar de manier waarop wordt samengewerkt en de koers die wordt gekozen. D66 sluit geen enkele samenwerking uit. We hechten aan een bestuur dat slagvaardig is, met een open houding, waarin ook de niet-coalitiepartijen betrokken worden en respectvolle samenwerking voorop staat. Vanuit die gedachte zullen wij, in welke rol dan ook, onze verantwoordelijkheid nemen. Voorwaarden Voor D66 moet samenwerking gebaseerd zijn op een besef van gedeelde verantwoordelijkheid, op investering in persoonlijke samenwerking en op respect voor diversiteit in opvattingen binnen de coalitie en binnen de gemeenteraad. Als fractie van D66 zijn we er voorstander van om, evenals 4 jaar geleden, tijd te nemen om elkaar beter te leren kennen op persoonlijk vlak.
Dit versterkt de samenwerking in de raad. Wij willen wij bouwen aan een bestuursstijl waarin we elkaar niet verrassen, maar respecteren en versterken. Met de nieuwe verhoudingen in de nieuwe gemeenteraad met twee grote partijen en een aantal kleinere partijen is het vervallen in machtspolitiek een theoretisch risico. De traditie van samenwerken in de gemeenteraad van Nieuwkoop moet voorkomen dat dit scenario zich voltrekt. Het is een verantwoordelijkheid voor ons allen om daaraan te werken, maar zal in het bijzonder aandacht vragen van de fracties van SBN en de VVD. D66 hecht aan het respecteren van gemeentelijke verantwoordelijkheden en de rechtsstaat. Dat betekent dat Nieuwkoop haar rol blijft nemen in maatschappelijke opgaven, binnen de kaders van wet- en regelgeving.
Bij maatschappelijk gevoelige onderwerpen kiezen we voor zorgvuldigheid: we wakkeren tegenstellingen niet aan, maar wegen belangen en zorgen zorgvuldig af. Op basis daarvan nemen we verantwoorde beslissingen. Wij geloven dat wanneer we elkaar weten te vinden in vertrouwen en inhoud, er veel mogelijk is voor Nieuwkoop. Grote resultaten boeken. Het kan wél, zeker in Nieuwkoop. Met vriendelijke groet, Jop van der Pijl en Annette Pietersen namens D66 Nieuwkoop
Bijlage 2f - SGP - ChristenUnie
Antwoorden SGP-ChristenUnie aan de informateur Schotanus 1. De winnaar SBN heeft een sterke campagne gevoerd. Heeft ook een duidelijk boegbeeld in de partij. Spreekt zich krachtig uit over heikele zaken die de gemeente te wachten staat. Dit wordt ook graag gehoord door het publiek. Toch ook in onze gemeente is er een verschuiving naar rechts. VVD heeft zich ook goed zichtbaar ingezet en hebben de stemmen en de zetels kunnen behouden. Ook een duidelijk en herkenbaar boegbeeld. Een waardering voor de afgelopen 4 jaar. CDA heeft bijna geen bekende of uit de gemeente komende kandidaten, dus misschien wel verklaarbaar dat zij een zetel verloren hebben. Van NN had ik ook niet verwacht dat zij weer een zetel moesten inleveren. Waren goed zichtbaar tijdens de campagne, maar misschien hier ook weer de hang naar rechts gewonnen. Van D66 had ik verwacht dat zij wel een groter percentage stemmen zouden binnenhalen. Hebben een fantastisch goede campagne gevoerd, waren heel goed zichtbaar en zij hebben ook een hele goede fractievoorzitter, maar wordt misschien door zijn jeugdige leeftijd toch niet voldoende gezien. Voor wat onszelf betreft. Wij hebben ruim 20% minder stemmen binnen gehaald. En staan weer op het niveau in aantal stemmen als van acht jaar geleden. Vier jaar geleden hebben wij mogelijk van een zwakkere CDA geprofiteerd, iets wat nu weer anders is.
We hebben onze “vaste” achterban, die trouw stemt en wij zijn toch een duidelijk geprofileerde partij. Dus prima en wij laten ook de komende periode onze stem weer horen. 2. Bouwen, (jeugd)zorg, financiën en economie in de vorm van de mogelijkheden voor bedrijven. 3. Niet meer uitgeven, dan dat er binnenkomt. De lasten niet verder laten stijgen dan de inflatie. 4. Zeker 5. SBN met de VVD en mogelijk nog een derde partij als verbinder of katalysator. 6. Pas als we de voorstellen hebben gezien, kunnen we aangeven wat de eventuele breekpunten kunnen zijn.
Gerrit Splinter gsplinter@live.nl 0654744475
Bijlage 3a - Verslag gesprek met Samen Beter Nieuwkoop
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
24 maart 2026 - 21.00 uur Samen Beter Nieuwkoop: Remco Hendriks en Mariëlle de Romijn Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid. Mariëlle is 8 jaar geleden politiek actief. Daarvoor actiegroep voor behoud van De Vlinder. Had geen politieke ambities. Heeft zelf een creatieve onderneming. Remco en Gert-Jan kennen elkaar.
Opkomst
Hoger dan landelijk gemiddelde en dan 4 jaar geleden. Veel partijen hebben daaraan bijgedragen. SBN zelf veel jongeren weten te trekken.
Collegevorming
Niet alles is een feest geweest. In samenwerking is niet iedereen schadeloos gebleven. Inhoudelijk veel overeenkomsten met VVD. Maar goed prettig collegiaal bestuur is van belang. Om dat tussen SBN en VVD gedaan te krijgen moeten wel de nodige plooien gladgestreken worden. Bij voorkeur voor de ‘formatieronde’. En met ten minste twee per partij (door mensen uit afgelopen periode). Bereidheid om samen te werken met VVD is er zeker. Voor mei-reces een akkoord zou moeten kunnen. Nieuwe coalitie moet niet groter zijn dan 13 zetels. Dus of SBN en VVD of SBN en CDA en D66. Er is wel geloof dat met VVD stappen te maken zijn. Voor toekomst: Beperk de coalitie tot 13. Dan blijft de oppositie ook in een stevige positie. T.a.v. brede draagvlak. Cultuur dat oppositie ertoe doet moet blijven.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Naast collegevorming ook collegesamenwerking belangrijk. Hoe is schuring binnen B&W te voorkomen? Vaker een coalitieoverleg (standaard iedere 2 weken); goede werkafspraken over en weer (B&W – raad). Beoogd wethouders moeten om tafel voor formatieproces. Dan kan de formatie vlekkeloos verlopen. Benut de tijd ‘gladgestreken basis’ te creëren. Gemeentelijke financiën
De zwarte cijfers moeten blijven. Vanuit GREX-en komt straks e.e.a. los. Er moeten keuzen gemaakt worden. Maar er moet ook geïnvesteerd worden. Zorg voor goede ‘leefomgeving’. Niet uit angst boekhouden, maar wel gezond.
Akkoord
Maak oppositie niet monddood. Akkoord moet goede afspraken bevatten (strakke kaders). Maar ook e.e.a. ruim beschrijven (geef oppositie ook ruimte / kans). Het is niet nodig om coalitie / oppositie verhouding scherp te stellen. Verras elkaar niet, maar biedt wel ruimte. Alle partijen mogen wensenlijst aanleveren. Maar formerende partijen moeten kunnen beslissen wat er in komt. Alles wat niet in akkoord staat is vrije kwestie. Maar dat zijn vaak punten waar het gaat schuren (AZC / Ziendeweg / Dorpshart Ter Aar). AZC. Bewust om aan wet te moeten houden. Maar er moet beweging komen en die wordt ook wel verwacht gezien landelijke uitspraken (o.a. van Brekelmans – VVD). Opvang Oekraïners: We doen voldoende. Zeker omdat we ook al veel arbeidsmigranten huisvesten. Kijk naar wat de gemeente als geheel aankan o.a. door draagvlak onderzoek. En doe dit in samenhang met alle doelgroepen: asiel, arbeidsmigranten, Oekraïners en statushouders RES. Gelukkig unaniem. Maar risico bij Vierambachtspolder met windturbines.
Politieke cultuur
Zet Nieuwkoop niet weg in regio als ‘kleine jongen’. Kom voor jezelf op. “Niet gaan liggen voor je geslagen wordt!” SBN is niet de makkelijkste partner, maar wel een goede samenwerkingspartner want ‘afspraak is afspraak’. Rollen zijn goed te scheiden. Bij coalitie: wel ruimte voor eigen standpunten. Op belangrijke dossiers afspraken maken.
Verdere toevoegingen
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Uniek dat alle acht op een voorkeursstem in raad zijn gekomen (Samen Beter).
Alle geloof er in dat er een mooie coalitie ‘snel’ gevormd kan worden. Klaar om te starten. “Dit is mijn antwoord en daar moet jullie het mee doen”
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Bijlage 3b - VVD Nieuwkoop
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
25 maart 2026 - 16.00 uur VVD: Tom de Kleer en Aat van Putten Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid. Zowel Tom als Aat kennen Gert-Jan al.
Opkomst
De VVD is tevreden met het behoud van haar zetels, zeker gelet op het uitdagende electorale speelveld. De grote winst van SBN is een stevig signaal. Hier moet recht aan gedaan worden.
Collegevorming
Motorblok SBN en VVD als basis. Partijen kunnen ook moeilijk om elkaar heen en hebben grote steun kiezer. Als een volgend gesprek met twee partijen samen nodig is, dan staan zij (VVD) daar open voor. Nodig is een sterk college, dat goed met elkaar kan samenwerken, met stevige wethouders. Naast SBN en VVD is voor de breedte wel een derde partij wenselijk voor een goed evenwicht. Te denken valt aan het CDA (voortzetting huidige coalitie, prettige samenwerking afgelopen jaren, meeste inhoudelijke gelijkenissen), maar ook D66 is een goede mogelijkheid (stemmenwinst, stabiliteit). De VVD wil hierover met SBN in gesprek. SBN zal ongetwijfeld 2 wethouders claimen. De VVD begrijpt dit. DeVVD is eigenlijk van mening dat in totaal 3 wethouders wel voldoende moet zijn voor een gemeente als Nieuwkoop. Onevenwichtigheid in een college moet echter worden voorkomen. Dit komt de stabiliteit van een coalitie niet ten goede. Met een coalitie van 15 of 16 zetels blijft er weinig ‘niet coalitie’ (oppositie) ruimte over, aldus de informateur. Maar volgens de VVD geeft het verleden aan, dat dat niet echt uitmaakt binnen Nieuwkoop.
Gemeentelijke financiën
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
In 2026 zal incidenteel wel geld over zijn.
Hier zorgvuldig mee omgaan en goed bestemmen voor grote opgaven. Structureel sluitend houden begroting is stap één. Lastenverhogingen beperken vinden VVD en SBN beiden belangrijk. Uiteraard moet er ruimte blijven voor belangrijke investeringen. Akkoord
In Programma’s SBN en VVD lijken er inhoudelijk niet grote afwijkingen te zijn. Punten voor VVD (niet volledig, wel belangrijkste verschillen op het oog): Asiel/ opvang Oekraïners/ huisvesting statushouders: de wet is de wet, gemeenten kunnen er niet voor kiezen om dit te negeren Centrumplan Ter Aar: SBN wil weer tegen het licht houden. De VVD denkt dat hier wel uit te komen valt in goed overleg. De VVD vindt doorpakken belangrijk en vindt het van belang dat alvorens besluiten te nemen de samenhang (ook financieel) tussen beide fasen van het centrumplan goed in beeld worden gebracht. Ontsluiting in Noorden idem. Hier moeten de partijen uit kunnen komen. VVD vindt het echt niet wenselijk om slechts de helft van aantal mogelijk te bouwen woningen te realiseren. Dansschool op bedrijventerrein: de VVD begrijpt het grote maatschappelijke belang, en staat hier zelf ook voor. Tegelijkertijd waakt de VVD ervoor om (achteraf) voor individuele bedrijven omgevingsplannen te gaan wijzigen, of maatwerkvoorzieningen te gaan treffen (e.g. fietspaden). Risico bij dit soort dossiers is dat je op een ‘hellend vlak’ beland. Het is niet zomaar een ‘grijs gebied’ waarbij herstel op locatie mogelijk is (kosten incl. planschade kunnen hoog zijn, dit moet allemaal in beeld zijn alvorens besluiten te nemen. Dit geldt ook voor de juridische positie van de gemeente).
Politieke cultuur
Op dit moment is er op ‘lijsttrekkersniveau’ goed onderling contact. De VVD denkt dat bij een coalitie van 2 partijen verhoudingen in de raad wel onder druk zouden kunnen komen te staan. Investeren in samenhang is daaromnodig. De VVD benadrukt dat bouwen aan betere verhoudingen noodzakelijk is. Voor de VVD is de relatie tussen een wethouder in het college en deeigen raadsfracties (een basisloyaliteit) belangrijk voor prettig en krachtig bestuur. Dat staat los van dualisme. Wethouder en fractie moeten elkaar ook aanvullen en versterken. Soms is wederzijdse tegendruk nodig om elkaar in balans te houden, in het belang van een goede samenwerking in college en coalitie. Hoe maak je afspraken over onderwerpen waarover geen afspraken gemaakt zijn in coalitieakkoord? Je kan niet alles vooraf voorspellen (wat doet situatie in de wereld etc.). Het kan niet zo zijn dat je alleen kijkt naar wat op papier is vastgelegd. Ook uitdagingen onderweg moet een coalitie kunnen beetpakken, in wederzijds vertrouwen. Probeer wederzijds begrip voor werkwijze fracties tot stand te laten komen; dat is nu soms niet echt het geval gebleken, en dat leidt tot wrevel (over en weer overigens, benadrukt de VVD).
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Goed stevig collegiaal bestuur is voor de ambtelijke organisatie ook van belang. Het moet wel een werkbare samenwerking worden. De VVD heeft geen voorkeur voor deeltijdwethouders. Verdere toevoegingen
Vermoedelijk volgt er een tweede gesprek met informateur gepland met dan enkele leden van SBN en VVD (3 personen – 3 personen). Dan kan e.e.a. worden afgetast. Op bepaalde zaken terugkijken is ook nodig om vooruit te kunnen. Bij 13 zetels een veeldruk op de schouders van VVD als het bij deze 2 partijen zou blijven. Een 3e partij is echt wenselijk aldus de VVD. Vermoedelijk zal SBN zelf 2 wethouders in B&W willen hebben, wat de VVD begrijpt Maar evenwicht is essentieel.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Bijlage 3c - Verslag gesprek met CDA Nieuwkoop
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
26 maart 2026 - 19.00 uur CDA: Leon Zoet en Britta Bouma Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid.
Opkomst
Geen aanvulling op aangeleverde reactie op CDA. Huidige coalitie een zetel gewonnen. SBN heeft het in campagne beter uitgedragen Goed financieel beleid (CDA wethouder!)
Collegevorming
Initiatief moet bij SBN liggen. Voorkeur voor voortzetting van huidige coalitie. Maar eerste stap is voor ‘motorblok’ SBN en VVD. Er moet een goed dagelijks bestuur komen. Drie partijen met drie wethouders werkt goed en past bij een solide financieel beleid. Het gaat immers om de bestuurlijke kracht van het dagelijks bestuur. De kwaliteit van bestuurders moet goed zijn. Ieder weet hoe steun – verhoudingsgewijs – in raad zit. B&W bepaalt niet, dat doet de raad.
Gemeentelijke financiën
CDA wethouder heeft het goed gedaan. Vroegtijdig geanticipeerd op ‘ravijnjaar’. Geen tekorten op voorhand creëren. Er komt een spannende tijd. Openeinderegelingen (bijv. Jeugdzorg) vormen ook altijd nog een risico voor financiële tegenvallers. Er zijn al reserveringen gedaan. Bijv. behoedzaam gereserveerd voor zwembad. OZB pas als laatste redmiddel pas inzetten.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Akkoord
Niet een ‘raadsakkoord’, maar benut de kennis van alle raadsleden. Alle partijen moeten input kunnen geven op een coalitieakkoord. Dat past ook binnen Nieuwkoopse cultuur. Genoemde belangrijke punten: Bestuurlijke betrouwbaarheid en rechtvaardigheid (denk daarbij aan de dansschool). Rechtvaardigheid gaat niet alleen over wetshandhaving, maar ook over een moreel kompas. Wederzijds vertrouwen en respect. Dit zijn belangrijke kenmerken van onze cultuur. Die moeten terugkomen in de samenwerking. Inhoudelijke overeenstemming op hoofdlijnen. Heikele kwesties aan voorkant al benoemen. Elkaar op dat kader kunnen aanspreken (afspraak is afspraak). Consistent is ook dat niet één raadslid uit een fractie een andere interpretatie naar buiten ventileert. Graag wel een coalitie die de vier jaar vol maakt. CDA hecht aan geloofwaardigheid van lokaal bestuur.
Politieke cultuur
Hoe is verhouding coalitie – niet coalitie? CDA wil altijd bij voorkeur een zo breed mogelijk draagvlak. Het draagvlak zoeken is een kenmerk in de raad van Nieuwkoop. Een kleine fractie heeft ook zinvolle bijdragen. Er is altijd ruimte voor ‘oppositie’. Formaat van oppositie is niet relevant.
Verdere toevoegingen
Maatschappelijke weerbaarheid is een belangrijk thema. Taak van nieuwe college om hier aandacht voor te hebben. Denk bijv. aan lokale kleine windmolens. Denk aan goede bereikbare bruggen. Denk aan Dorpsraden die input kunnen geven; helemaal als gemeente zelf mogelijk niet (meer) goed kan communiceren. Vraag aandacht van / voor iedereen. Voorwaarden: Een realistisch en financieel verantwoord coalitieakkoord Aandacht voor alle kernen, niet alleen de grotere Blijf naast Nieuwkoop ook de anderen benoemen en meenemen in beleid Respect voor de rol van de gemeenteraad en goede samenwerking van het college met de raad. B&W moet raad tijdig informeren. Raad moet niet B&W verrassen. Alles met respect voor de rollen die er zijn. Niet op inhoud, vorm of planning elkaar verrassen. Groot thema: Duurzaamheid met draagvlak. Dit moet in akkoord komen. Denk aan SANE dossier. T.a.v. duurzaamheid zijn er veel conflicterende belangen.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Bijlage 3d - Verslag gesprek met Natuurlijk Nieuwkoop
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
24 maart 2026 - 19.00 uur Natuurlijk Nieuwkoop: Bas Oostwouder en Pieter-Jan de Rijk Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid. Bas is sinds 2016 actief bij fractie NN. Daarvoor vanuit huis uit mee opgegroeid (vader wethouder). In 2025 besluit tot verjonging. Bas als lijsttrekker. Pieter-Jan altijd belangstellend, maar tot 4 jaar geleden niet actief. Daarna op de lijst. Fractieassistent geworden. Combinatie met drukke baan was lastig. Nu momentum gepakt; ‘bouwen aan nieuwe beweging’. Inmiddels is vandaag (24-3) gecommuniceerd dat Pien geen raadslid zal worden, ten gunste van Pieter-Jan. Pien wordt wel fractieassistent.
Opkomst
Uitslag heeft verrast. Vier jaar geleden ruim 3 zetels. Landelijk en hier wordt er wel ’rechtser’ gestemd en dat is niet het electoraat van Natuurlijk Nieuwkoop. Voelde als mokerslag. Asiel vraagstuk kan onderdeel van resultaat zijn.
Collegevorming
SBN is gegroeid. Maar dat zegt weinig over de huidige coalitie. Dus bekijk nieuwe coalitiemogelijkheden breed. Wees voorspelbaar binnen coalitie naar elkaar toe.. In de samenwerking was duidelijk dat coalitiepartijen, zowel mede coalitiepartijen als college elkaar onaangenaam verrasten. Als oppositiepartij was zichtbaar dat soms collega wethouders elkaar pas in heel laat stadium informeren Een nieuw stevig college moet open en eerlijk communiceren en elkaar kunnen vertrouwen. Natuurlijk Nieuwkoop wil graag op nette manier politiek bedrijven. Coalitievormende partijen moeten verantwoordelijkheid nemen. Natuurlijk Nieuwkoop is bereid verantwoordelijkheid te nemen. Natuurlijk Nieuwkoop geeft aan dat zij een bestuur gevormd tussen VVD-CDA-Natuurlijk Nieuwkoop-D66 als voorkeursvariant ziet.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
De bestaande coalitie voortzetten is geen automatisme, er ontstaat een blok van 16 zetels en dan is er geen balans tussen coalitie en oppositie. Gemeentelijke financiën
Goed op orde gebracht. Vroeg genoeg geanticipeerd op ‘ravijnjaar’. Raadsbreed over gesproken m.b.v. ‘fiches’. Mooi proces met input van allen. Opzet, aanpak en uitkomst kon op breed draagvlak rekenen. Wel grote leningsportefeuille. Daar vraagt prudente omgang. Er is immers een grens aan wat er nog geleend kan worden. OZB regime is van redelijk niveau. Het is niet nodig om te fors te verhogen. Verhoging niet meer dan inflatiecorrectie.
Akkoord
In akkoord moet over samenwerking worden opgenomen dat verrassingen moeten worden voorkomen. Wel openheid over verschillen van mening. Voorkeur van partijen: Het verschil van inzicht op het thema van asiel speelt bij de door Natuurlijk Nieuwkoop aangedragen voorkeursvariant niet, daar is het geen punt van discussie. Woonopgave. Creeëren van plekken waar mensen samen kunnen komen > Eenzaamheid voorkomen > Positief voor ‘gezondheid’. Duurzaamheid. RES doelen (2030 en zelfs 2050). Met de formatie op het team Duurzaamheid liggen we op koers en we doen als gemeente een eerste échte pilot (aquathermie Langeraar met een eigen Warmtebedrijf)Nu nog weinig zichtbaar voor inwoners. Visie op energietransitie moet klaarliggen bij woningbouw (nieuw en bestaand). Participatie. Volgens Natuurlijk Nieuwkoop wordt snelheid altijd wel ingehaald aan de ‘achterkant’. Straks bij asiel vraagstuk is participatie nodig. Nooit zal iedereen tevreden zijn. Maar alles overwegend is er wel maximaal draagvlak. Goede voorbeelden: Buytewech-Noord. De RvS procedure ging over ‘kleine aanpasbare issues’. Het Weteringplein is een ander goed voorbeeld.
Politieke cultuur
De bestaande coalitie heeft een andere balans gekregen. Er was al groot verschil tussen enerzijds VVD en CDA en anderzijds SBN. Wethouders in een nieuwe coalitie voor goede verhouding raad en B&W en inwoners en B&W zijn benaderbaar en zichtbaar voor iedereen. Transparant, benaderbaar en voorspelbaar zijn daarin kernwoorden.
Verdere toevoegingen
Asiel. Naast wet, ook maatschappelijke verantwoordelijkheid. We zijn in staat Oekraïners een goede plek te geven en wat ons betreft blijven we dat doen Voorkeur niet één groot AZC, maar verspreid over de kleinere kernen. Maar door financieringssysteem zal dat ingewikkeld worden. Communiceer heel goed. Informatie verstrekken is cruciaal. Sporthal Steupel is oud. Versleutelen is duur en constructie zwak. Op termijn zal verplaatst worden.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Sociaal domein is op orde. Zorg is essentieel. Preventieve zorg is heel belangrijk. Let op ‘vergrijzing’. Regio: Kansen voor co-financiering bereikbaarheid.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Bijlage 3e - Verslag gesprek met D66 Nieuwkoop
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
25 maart 2026 - 17.00 uur D66: Jop van der Pijl en Annette Pietersen Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid. Jop heeft les gehad op Ashram (eenmaal tegenover Gert-Jan). 8 jaar geleden in politiek begonnen (eerst SBN, en na een jaar in goede harmonie over naar D66). Werkzaam in politiek. En lokale politiek is leukste wat er is. Annette is in 2014 politiek actief geworden. Eerst wethouder, later als raadslid. En nu na 2 jaar weer terug.
Opkomst
Opkomst in Nieuwkoop iets hoger dan 4 jaar geleden. Veel mensen konden in Nieuwkoop niet om de campagne heen. Hoop bij uitslag was natuurlijk winst. Circa 15% stijging stemmers t.o.v. 4 jaar geleden. Tevreden met de uitslag. Lastig te duiden waar kiezer de politiek op beloont / afrekent. Landelijk vs lokale politieke partijen valt lastig als valide argument aan te tonen. Winst voor SBN met 2 zetels heeft wel verrast. Had gedacht dat SBN en VVD dichter bij elkaar zouden liggen. Had niet verwacht dat NN zetel zou verliezen.
Collegevorming
Ligt voor de hand dat SBN en VVD basis vormen voor de nieuwe coalitie. De VVD zal ongetwijfeld op zoek gaan naar 3e partij t.b.v. stabiliteit. D66 ligt voor de hand als derde partij. Ervaren duo, lokaal geworteld.
Gemeentelijke financiën
Nieuwkoop kan in toekomst nog meer pro-actiever vooruitkijken naar bijv. ‘zorg-sector’ en naar ‘Wat gaat er aan subsidies beschikbaar komen – gezamenlijke lobby’
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Twee jaar geleden al goed geprioriteerd bij Kadernota. Bij volgende coalitie kan dat nog wat uit gediept worden. Denk goed vooruit! Identificeer al vroeg de grote onderwerpen. Denk groot! Wonen, leefomgeving, demografie: vooral op ruimtegebied. Akkoord
Asiel / Spreidingswet: Tijdens debat op 16-3 bleek dat er ruimte leek te zijn dat er over verschillen gesproken kan worden. Tendens in samenleving vs veiligheid van partijen die nek uitsteken. Staan voor besluiten die je neemt doet er echt toe. Is ook nodig voor verbeteren van vertrouwen in politiek. En ook voor veiligheid van bestuurders. Wet is wet. Niet zeggen ‘we doen het, maar willen we niet’, want dat is ook een onduidelijk signaal. Gaat vooral om wel of niet bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen en niet zozeer om wel of niet een AZC in de gemeente. Fatsoenlijk regelen en hoe daarover te spreken. Woningbouw: Afgelopen periode keuze voor 3 ha locaties. Beleid naar Groene Hart waarbij landschap verrijkt kan worden. We moeten goed visie uitdragen naar provincie. Om het sterk te verkopen. Het wordt dan ook kansrijker. Niet alleen 2.300 woningen maar ook wat daarna nodig is. Sociaal & ruimte heeft veel invloed op elkaar. Is er wel ‘plek’ voor een ‘starter op de woningmarkt’. Huidige woningvoorraad is in disbalans. Nu 21% sociaal; moet naar 30%. Bij Buytenwech bizar veel inschrijvingen. Er is geen mogelijkheid om stappen te maken. Bouw en bouw het juiste.
Politieke cultuur
Hoe positioneer je lokaal t.o.v. landelijk genomen besluiten (asiel). Goede ervaring uit verleden met SBN in B&W: afspraak is afspraak. Goede samenwerking kan juist wel (zie crisisnoodopvang). Binnenskamers kan er geknetterd worden, maar uiteindelijk is het belangrijk om er uit te komen en dat ook samen uit te dragen.
Verdere toevoegingen
Laat raadsleden elkaar helpen. Als iemand ergens goed in is, benut die kennis dan ook met de rest van de raad. Investeer in elkaar.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Bijlage 3f - Verslag gesprek met SGP - ChristenUnie
Gespreksverslag Betreft
Beknopt gespreksverslag
Datum Partij en aanwezigen
24 maart 2026 - 20.00 uur SGP-ChristenUnie: Gerrit Splinter en Joop Bloed Informateur: Gert-Jan Schotanus Griffier: Edzard van Holthe
Opening
Verslag en reactie op vragen worden na afloop openbaar verspreid. Gerrit is sinds 4 jaar raadslid. Daarvoor niet politiek actief. Ondernemer in telecom (eigen bedrijf). Joop is nu 2 jaar fractieassistent. Gepensioneerd en nog beetje werkzaam. Met Lyzenca het drietal die het gezamenlijk politiek in Nieuwkoop vormgeeft.
Opkomst
Wel 20% verloren t.o.v. 4 jaar geleden. Maar ze hebben een zetel behouden en doen lokaal dus nog gewoon mee. Opvallend dat D66 niets gewonnen heeft, net als SGP-CU. Veel PVV en JA21 stemmers. De goede campagne die gevoerd is, had in combinatie met asiel standpunt daar stemmen gehaald. SBN had aan Remco ook een sterk boegbeeld.
Collegevorming
Afgelopen periode was er een mooi evenwicht tussen 3 partijen. In nieuwe situatie is de balans er ogenschijnlijk wel uitgehaald. Binnen B&W is een stem een stem. De gelijkwaardigheid binnen B&W zal ‘zoek’ zijn. Daarom: zoek voor een juist maatschappelijk evenwicht een derde partij erbij. Alleen het ‘moterblok’ SBN en VVD is niet goed. Zet SGP-CU erbij. Of het CDA erbij. Dan een goede chemie. D66 botst meer met SBN en dat geldt ook voor NN. SGP-CU als ‘verzoener’. Maar geen grotere schoen aantrekken dan dat past. Altijd constructieve samenwerker, zoals in het verleden.
Gemeente Nieuwkoop Informateur Gert-Jan Schotanus
Gemeentelijke financiën
De leningen van de gemeente zijn hoog. De gemeentelijke heffingen liever niet meer dan inflatie verhogen. Geld lenen kost geld.
Akkoord
Mogelijke nieuwe coalitie – oppositie: Doel is allemaal het beste voor de gemeente. Een raadsbreed akkoord zou best goed passen gezien de stemverhoudingen. Iedereen wil beste voor inwoners. SBN winst is van harte gegund. Maar voor Nieuwkoopse politiek was iets minder groei misschien wel zo praktisch, Prima om met coalitieakkoord te komen, met punten van SGPCU. Aandachtspunten voor akkoord: Zorg (aandacht voor menskracht). Jeugdzorg gaat goed. Financiën solide. Ruimte voor ondernemers. Groot buitengebied; als iemand stopt wat is er daarna mogelijk? Ga flexibel om met mogelijkheden als ondernemers initiatieven aandragen. Zoekt ruimte binnen regelgeving.