Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpwijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Hollands Midden

Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders

Raadsvoorstel

Portefeuillehouder: Robbert-Jan van Duijn

Besluitvormende vergadering 4 juli 2024

Opgesteld door: Jaap Verlare, BV Bestuurlijke Juridische Zaken Registratienummer collegebesluit: 376533

Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Zienswijze ontwerpwijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Hollands Midden (hierna: GR Veiligheidsregio). Samenvatting: Op 1 juli is de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) gewijzigd. De wijziging heeft als doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen en de kader stellende en controlerende rol van de gemeenteraden en Provinciale Staten in relatie tot gemeenschappelijke regelingen te versterken. Een aantal van deze wijzigingen is op 1 juli 2022 direct in werking getreden, maar een ander deel moet binnen twee jaar na inwerkingtreding verwerkt worden in de GR Veiligheidsregio. Naast de aanpassing van de GR aan de gewijzigde Wgr speelt dat besloten is dat het bureau Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (hierna: GHOR) in 2025 ondergebracht zal gaan worden bij de Veiligheidsregio. Ook dit maakt aanpassing van de GR noodzakelijk. De ontwerp gewijzigde GR die nu voorligt omvat alle benodigde wijzigingen. Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio heeft op 23 mei 2024 ingestemd met het doorgeleiden van de ontwerpregeling naar de colleges van de deelnemers voor het vragen van zienswijzen aan de gemeenteraden. Het college ziet geen aanleiding voor de raad om zienswijzen in te dienen.

1

Pagina 2 van 7

Voorgesteld besluit: De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten: 1. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. 2. In te stemmen met de brief van het college van burgemeester en wethouders aan het bestuur van de Veiligheidsregio.

burgemeester en wethouders van Nieuwkoop

2

Pagina 3 van 7

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding De Wgr is gewijzigd met ingang van 1 juli 2022 waardoor het noodzakelijk is geworden de gemeenschappelijke regeling aan te passen. Verder dient in 2025 het bureau GHOR ondergebracht te zijn bij de Veiligheidsregio. Deze ontwikkelingen zijn aanleiding om de GR Veiligheidsregio te herzien. Daarnaast is gekeken of de inhoud van de oude GR die op 1 januari 2014 in werking is getreden nog wel kloppend is. Procedure Sinds de gewijzigde Wgr hebben de raden de mogelijkheid om vooraf een zienswijze te geven op de ontwerpregeling. Dit geldt voor regelingen waaraan het college deelneemt, maar niet voor regelingen waaraan de gemeenteraden zelf deelnemen. Dan hebben de raden sowieso inspraak op de inhoud van de regeling. De colleges zenden het ontwerp van de regeling naar de gemeenteraden. Tot acht weken na ontvangst kunnen gemeenteraden een zienswijze indienen. De raad laat zo spoedig mogelijk aan het college weten of zij al dan niet een zienswijze wenst in te dienen. Ongewijzigd is gebleven dat indien de raad niet zelf deelneemt aan de regeling, de raad wel toestemming aan het college moet verlenen voor het wijzigingen van de regeling. Hieronder volgt een toelichting met betrekking tot wijzigingen in de Wgr, Wijzigingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen De belangrijkste wijzigingen zijn: 1.

Het versterken van de positie van de gemeenteraden (en Provinciale Staten) bij besluitvorming: a. invoeren zienswijze procedure bij treffen (en wijzigen) regeling; b. mogelijkheid zienswijze procedure bij andere besluiten dan de ontwerpbegroting; c. regionale gemeenschappelijke raadscommissie; d. afspraken over participatie in de gemeenschappelijke regeling; e. actieve informatieplicht van het bestuur van de regeling. 2. Het invoeren/verduidelijken van controle-instrumenten: a. recht van enquête; b. verduidelijking onderzoeksbevoegdheid lokale rekenkamer. 3, Het verbeteren van de positie van gemeenteraden (en Provinciale Staten) met betrekking het functioneren van de regeling: a. afspraken over evaluatie; b. betere aansluiting begrotingscyclus op gemeentelijke cyclus; c. aanscherping afspraken uittreding. Gevolgen van de wijziging van de Wgr voor de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Bovenstaande wijzigingen worden hieronder uitgewerkt met daarbij vermeld wat de gevolgen zijn voor de regeling van de Veiligheidsregio en welke aanpassingen nodig zijn.

3

Pagina 4 van 7

1a. Invoeren zienswijze procedure bij treffen (of wijziging) regeling Om de positie van de raad te verbeteren wordt aan dit orgaan het recht toegekend om bij het treffen of wijzigen van de regeling een zienswijze naar voren te brengen. Zij kunnen hun opvattingen over een ontwerpregeling binnen acht weken kenbaar maken aan het college. Deze wijziging volgt rechtstreeks uit de Wgr. De bepaling (opgenomen in artikel 1 van de Wgr) is op 1 juli 2022 direct in werking getreden. Vanwege deze bepaling wordt nu eerst een ontwerpwijziging van de regeling aan de raad voorgelegd voor zienswijzen. 1b. Zienswijze procedure bij andere besluiten dan de ontwerpbegroting In de regeling moeten afspraken zijn gemaakt over welke besluiten van het bestuur van de regeling vatbaar zijn voor een zienswijze van de gemeenteraden (artikel 10, vijfde en zesde lid Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: aanpassing is nodig. Uitwerking heeft plaatsgevonden door toevoeging van een vijfde lid aan artikel 11 GR Veiligheidsregio. 1c. Regionale gemeenschappelijke raadscommissie De gemeenteraden krijgen de mogelijkheid om een regionale gemeenschappelijke adviescommissie in te laten stellen bestaande uit raadsleden. Een eventuele adviescommissie is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling en wordt daarom ingesteld door het algemeen bestuur.

Het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling dient hier unaniem om te vragen (artikel 24a Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: geen aanpassing nodig. Deze bepaling vloeit rechtstreeks voort uit de Wgr. 1.d. Afspraken over burgerparticipatie Participatie bij beleid wordt steeds belangrijker gevonden in Nederland. In elke regeling moet daarom worden opgenomen of en zo ja op welke wijze ingezetenen en belanghebbenden de mogelijkheid krijgen tot inspraak over beleidsmatige onderwerpen die bij de gemeenschappelijke regeling zijn belegd (artikel 10 zevende lid Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio Het bestuur van de Veiligheidsregio stelt vanuit zijn expertise zelf beleid of verordeningen vast die ingezetenen binden. Het bestuur van de Veiligheidsregio’s wordt gevormd door de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Invloed (vanuit de gemeenten) op uiteindelijke beleidskeuzes vindt plaats via de burgemeesters die zitting hebben in het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio. Omdat de Veiligheidsregio geen besluiten vaststelt die zich lenen voor burgerparticipatie, wordt aan artikel 11 van de regeling Veiligheidsregio een lid toegevoegd, inhoudende dat bij besluiten van het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio geen burgerparticipatie wordt toegepast.

1.e Actieve informatieplicht Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling heeft een actieve informatieplicht over wat er binnen een regeling speelt. Deze informatieplicht komt overeen met de informatieplicht die het college heeft ten opzichte van de gemeenteraad. In de gemeenschappelijke regeling moeten afspraken worden gemaakt over welke en de wijze waarop informatie wordt aangeleverd (artikel 17 Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio Hollands Midden: Aanpassing is nodig. Dit is uitgewerkt in artikel 9 GR Veiligheidsregio. 2.a. Recht van enquête De gezamenlijke gemeenteraden krijgen de mogelijkheid om een enquête 4

Pagina 5 van 7 uit te voeren naar de bestuursvoering van een regeling. Dat kan door zelf een regionale onderzoekscommissie in te stellen. Daarvoor is een unaniem besluit nodig van alle raden. Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: Geen aanpassing nodig. Deze bevoegdheid volgt rechtstreeks uit de Wgr. 2b. Verduidelijking onderzoeksbevoegdheid lokale rekenkamers Rekenkamers zijn al bevoegd onderzoek te verrichten bij gemeenschappelijke regelingen, inlichtingen in te winnen, documenten te vorderen en indien nodig bij de betrokken instelling onderzoek in te stellen. In de Wgr wordt verduidelijkt dat lokale rekenkamers, waaronder gezamenlijke rekenkamers, de mogelijkheid hebben om onderzoek te doen naar het gevoerde bestuur van een gemeenschappelijke regeling waaraan een gemeente deelneemt. Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: geen aanpassing nodig. Deze bevoegdheid vloeit rechtstreeks voort uit de Wgr. 3a. Afspraken over evaluatie Het wordt verplicht afspraken te maken over de evaluatie van de GR om op die manier stil te staan bij het functioneren van de regeling, Er kan ook worden gekozen voor de afspraak om de regeling niet te evalueren (artikel 11a Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: aanpassing is nodig.

Het opnemen van artikel 12, vierde lid van de gemeenschappelijke regeling die toeziet op de mogelijkheid tot het evalueren van de regeling door het algemeen bestuur, is voldoende invulling van de verplichting vanuit de nieuwe Wgr om afspraken te maken over evaluatie. 3b. Betere aansluiting begrotingscyclus op gemeentelijke cyclus In de nieuwe Wgr zijn de termijnen voor het indienen van o.a. de ontwerpbegroting aangepast. Deze aanpassing van termijnen zien toe op een einddatum van 30 april i.p.v.15 april, respectievelijk op een langere termijn van twaalf weken (in plaats van de huidige acht weken termijn), gerekend vanaf het moment van toezending van de ontwerpbegroting aan de raden, én het moment van vaststelling door het algemeen bestuur. Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio De artikelen in de GR met betrekking tot de begroting gelden onverkort en hoeven niet in de GR te worden opgenomen, maar zijn omwille van de leesbaarheid hierin wel opgenomen (artikel 44 GR Veiligheidsregio). Het artikel is in lijn gebracht met de wettelijke bepalingen. 3c.

Aanscherping voorwaarden uittreding In principe is uittreding van de gemeenschappelijke regeling niet zonder meer mogelijk, aangezien de deelnemers wettelijk verplicht zijn de uitvoering van het takenpakket te beleggen bij de gemeenschappelijke regeling van de Veiligheidsregio waarbij zij bij wet zijn ingedeeld en de regio-indeling alleen bij Algemene Maatregel van Bestuur kan worden gewijzigd (artikel 8 Wgr). Gevolgen voor de regeling Veiligheidsregio: aanpassing is nodig, De huidige regeling kent een summiere uittredingsbepaling die niet voldoet aan de eisen van de nieuwe Wgr. De Veiligheidsregio stelt daarom voor om een nieuw artikel 51, waarin de afspraken over uittreding worden aangescherpt, toe te voegen aan de GR. Conclusie De door de nieuwe Wgr vereiste aanpassingen zijn in de nu voorliggende ontwerp gewijzigde GR Veiligheidsregio doorgevoerd, Met de daarbij gemaakte keuzes kunnen wij instemmen.

5

Pagina 6 van 7 Gelet op het voorstaande stellen wij u voor om geen zienswijze in te dienen naar aanleiding van de toegezonden ontwerpregeling.

Beoogd (maatschappelijk) effect De GR Veiligheidsregio is actueel en voldoet aan de wettelijke eisen van de Wgr. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis • De Wet gemeenschappelijke regelingen. • De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden. Participatie / betrokken partijen / personen • De GR in Hollands Midden om zoveel mogelijk tot gezamenlijke uitgangspunten te komen. • GR Hecht ter zake van de onderbrenging van het bureau van de GHOR. Duurzaamheidsaspecten N.v.t. Gezondheid N.v.t. Varianten met argumenten voor en tegen Voor: De voorgestelde aanpassingen van de GR Veiligheidsregio sluiten aan bij de gewijzigde Wgr en tevens wordt de onderbrenging van het bureau van de GHOR geregeld. Tegen: Niet aanpassen van de GR zou betekenen dat de tekst van de GR niet voldoet aan de eisen van de nieuwe Wgr en de (voorgenomen) onderbrenging van het bureau GHOR juridisch niet goed is geregeld. Voorgesteld besluit 1. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen en dit besluit kenbaar te maken aan het college. 2. In te stemmen met de brief van het college van burgemeester en wethouders aan het bestuur van de Veiligheidsregio. Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen Voor aanpassing van de GR Veiligheidsregio geldt een overgangstermijn van twee jaar en de GR zou op 1 juli 2024 aangepast moeten zijn aan de nieuwe Wgr.

Deze datum is niet haalbaar gebleken. Met de huidige planning wordt gestreefd naar inwerkingtreding per 1 januari 2025. Een directe sanctie op overschrijding van de termijn is er niet. De onderbrenging van het bureau van de GHOR bij de Veiligheidsregio heeft als gevolg dat de Gemeenschappelijke Regeling Hecht ook moet worden geactualiseerd. Het traject om te komen tot aanpassing van de GR van Hecht is erop gericht om in het algemeen bestuur van Hecht van 12 juli een aangepaste ontwerp GR vast te laten stellen. Daarna wordt die ontwerp GR aangeboden voor zienswijzen aan de gemeenteraden. Financiële en Juridische gevolgen De aanpassing op zich van de GR heeft geen financiële gevolgen. Het onderbrengen van het bureau van de GHOR zal budgetneutraal verlopen.

6

Pagina 7 van 7

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Veiligheidsregio 2. Concept raadsvoorstel 3. Concept raadsbesluit 4. De geactualiseerde ontwerpregeling GR Veiligheidsregio (integrale tekst zoals deze komt te luiden). 5. De was-wordt GR Veiligheidsregio met de gewijzigde (tekst) artikelen. 6. Concept brief aan de Veiligheidsregio Advies meningsvormende raad

7