Raadsvoorstel VVE Beleid

Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders

Raadsvoorstel

Portefeuillehouder: Tom de Kleer

Besluitvormende vergadering: 19 september 2024

Opgesteld door: Kelly Marinussen en Renske van der Peet, MO Sociaal Domein Registratienummer collegebesluit: 379267

Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Voor- en vroegschoolse educatie (VVE)-beleid gemeente Nieuwkoop 2024-2026 'Een goede start voor gelijke kansen'. Samenvatting: Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) richt zich op jonge kinderen van 2-6 jaar met een ontwikkelachterstand. Het is een pakket van maatregelen die we nemen om onderwijsachterstanden bij kinderen te verminderen. We streven naar een goede startpositie in het basisonderwijs. Wij hebben als gemeente een aantal wettelijke verplichtingen ten aanzien van VVE. Het huidige VVE beleid gemeente Nieuwkoop 2020-2023 ‘Jong geleerd oud gedaan’ vraagt om een aangepast beleid. Voorgesteld besluit: Het college van burgemeester & wethouders stelt de raad voor het volgende te besluiten: Het VVE-beleid gemeente Nieuwkoop 2024-2026 vast te stellen en daarmee in te stemmen dat: a. Alle kinderen profiteren van het VVE-aanbod, omdat bijna alle peuteropvanglocaties en kinderdagverblijven een voorschoolse voorziening zijn en daar wordt gewerkt met gemengde groepen. b. Tot de doelgroepkinderen behoren kinderen van 2 tot 6 jaar woonachtig in onze gemeente met een ontwikkelachterstand van meer dan een half jaar op één van de ontwikkelgebieden; c. De voorschoolse voorzieningen zelf mogen kiezen met welk Voorschools Educatie (VE)-programma zij werken.

Dit biedt kansen voor een Integraal Kindercentrum (IKC) om met elkaar te kiezen wat het beste aansluit bij hun gezamenlijke visie.

1

Pagina 2 van 6

burgemeester en wethouders van Nieuwkoop

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) richt zich op jonge kinderen van 2 tot 6 jaar met een ontwikkelachterstand. Het is een pakket van maatregelen om onderwijsachterstanden bij kinderen te verminderen. We streven naar een goede startpositie in het basisonderwijs. Voorschoolse educatie vindt plaats op de peuteropvanglocaties en/of bij het kinderdagverblijf en is bedoeld voor alle peuters van 2 tot 4 jaar. De voorschoolse educatie is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Vroegschoolse educatie is gericht op kinderen uit de groepen 1 en 2 van het basisonderwijs. De schoolbestuurders zijn verantwoordelijk voor de vroegschoolse educatie. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor een VVE-beleid dat zorgt voor een doorgaande lijn van Voorschool naar de Vroegschool. Nieuw VVE-beleid In onze gemeente willen we dat alle kinderen gelijke kansen krijgen. Soms loopt de ontwikkeling van kinderen anders. Vanwege diverse oorzaken kunnen kinderen een achterstand oplopen in hun ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat er veel afhangt van de eerste levensjaren. Hoe eerder ontwikkelingsachterstanden van kinderen worden aangepakt, des te beter zijn de leerprestaties gedurende de schoolcarrière.

Tot de VVE-doelgroep peuters behoren kinderen van 2-4+ jaar woonachtig in onze gemeente met een ontwikkelachterstand van meer dan een halfjaar op één van de ontwikkelgebieden met het accent op het gebied van spraak-taalontwikkeling. De ontwikkelgebieden zijn: spraak-taalontwikkeling, beginnende rekenvaardigheid, motorische ontwikkeling en sociaal-emotionele ontwikkeling. In onze gemeente profiteren bijna alle kinderen van de VVE, omdat bijna alle peuteropvanglocaties en kinderdagverblijven een voorschoolse voorziening zijn. Kinderen met een VE-indicatie volgen in onze gemeente voorschoolse educatie binnen dezelfde groep als peuters die naar reguliere opvang gaan. Eén kinderopvang organisatie kiest er zelf voor om geen VE-locatie te zijn.

2

Pagina 3 van 6 Hieronder een opsomming van de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het VVE-beleid 20202023: - De vorige resultaatafspraken zijn onder de loep genomen en aangepast. De resultaatafspraken hebben wij in het nieuwe beleid meetbaar gemaakt. Zo worden resultaten van het VVE beleid concreter. Daarnaast zijn er doelen gesteld, waarin niet meetbare afspraken zijn vastgelegd. - Om de resultaatafspraken te monitoren zijn nieuwe afspraken gemaakt met de kinderopvang en het onderwijs over het aanleveren van gegevens aan de gemeente. - Voor de nieuwe beleidsperiode willen wij meer inzicht krijgen in het non-bereik van peuters in de voorschoolse opvang. In het nieuwe beleid noemen we de peutermonitor als middel om meer inzicht te krijgen in het non-bereik. Werken met deze monitor wordt verder onderzocht. - In het vorige beleid werkte elke kinderopvangorganisatie met hetzelfde VE-programma. In het nieuwe beleid is dit losgelaten en mag de locatie zelf kiezen. Dit biedt kansen voor een IKC om gezamenlijk te kiezen wat het beste aansluit bij hun visie. - Op het gebied van ouders betrekken bij de ontwikkeling van hun kind, hebben we als gemeente meer visie vastgelegd in het beleidsstuk. Verder zijn de afspraken vrijer. Zo hebben kinderopvangorganisaties meer vrijheid om ouderbetrokkenheid eigen te maken.

- De pilot peuterplusgroep de Triangel (bekostigd vanuit de steunpakketplannen) staat in het nieuwe beleid. Hiervoor zijn nog geen structurele middelen beschikbaar. - Vanwege een toename in het aantal zorgkinderen is Alert4You ingekocht. Alert4You is er om pedagogisch medewerkers te versterken in de begeleiding en het ondersteunen bij het vinden van een passende aanpak voor peuters met opvallend gedrag. Beoogd (maatschappelijk) effect Het voor- en vroegschoolse programma leidt tot een goede start. Kinderen krijgen de kans om zich te ontwikkelen. Soms loopt de ontwikkeling van kinderen anders. Vanwege diverse oorzaken kunnen kinderen een achterstand oplopen in hun ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat er veel afhangt van de eerste levensjaren. Hoe eerder ontwikkelingsachterstanden van kinderen worden aangepakt, des te beter zijn de leerprestaties gedurende de schoolcarrière. Dit leidt tot blije en gelukkige kinderen. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis We hebben een aantal wettelijke taken ten aanzien van VVE. Dit zijn: - Het vaststellen van een doelgroepdefinitie. - Zorgen voor voldoende en verspreid aanbod van voorschoolse educatie. - Zorg dragen voor een doorgaande lijn van voorschoolse- naar vroegschoolse educatie.

- Jaarlijks overleg voeren tussen het college, de schoolbestuurders en houders van kinderopvang over het bestrijden van onderwijsachterstanden, het bevorderen van integratie en het maken van resultaatafspraken. - Het aanbieden van 960 uur voorschoolse educatie voor alle peuters tussen de 2,5 en 4 jaar met een VE-indicatie. - Toezicht en handhaving op de kwaliteit van de kinderopvang en voorschoolse educatie. Oude beleidsnotitie ‘VVE beleid gemeente Nieuwkoop 2020-2023 ‘Jong geleerd oud gedaan’ De oude beleidsnotitie is op 6 februari 2020 in de gemeenteraad vastgesteld. - Raadsvoorstel – G20.0098 - Raadsbesluit – G20.0100 Participatie / betrokken partijen / personen Het VVE-beleid gemeente Nieuwkoop 2024-2026 'Een goede start voor gelijke kansen' is geschreven in samenwerking met onze lokale onderwijs- en kinderopvangpartners, Koninklijk Auris Groep (Auris), het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en Bibliotheek Rijn en Venen. Al deze partijen zijn nauw betrokken bij de uitvoering van het beleid.

3

Pagina 4 van 6 Ook hebben we het beleidsstuk voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein. De werkgroep Jeugd van de Adviesraad Sociaal Domein gemeente Nieuwkoop heeft het nieuwe VVE beleid 2024 – 2026 met belangstelling gelezen en kwam tot het volgende advies: “Het VVE beleid zoals omschreven ziet er voor ons goed uit. We hebben hier geen op/aanmerkingen over. Punt van aandacht en zorg, de bezuinigingen die eraan staan te komen. Gezien de goede preventieve werking van de VVE zou het heel jammer zijn als in deze subsidie flink gesneden gaat worden.”. Duurzaamheidsaspecten N.v.t. Gezondheid Het voor- en vroegschoolse programma leidt tot een goede start. Hoe eerder ontwikkelingsachterstanden van kinderen worden aangepakt, des te beter zijn de leerprestaties gedurende de schoolcarrière. Dit leidt tot blije en gelukkige kinderen. Blije en gelukkige kinderen zitten goed in hun vel en dit bevordert de gezondheid. Varianten met argumenten voor en tegen Het huidige beleidsstuk was voor de periode 2020-2023. We passen het aan naar de huidige ontwikkelingen. Daarnaast vragen landelijke en lokale ontwikkelingen om een aangepast VVE-beleid. Voorgesteld besluit De raad voor te stellen, conform het bijgevoegde raadsvoorstel en –besluit: Het VVE-beleid gemeente Nieuwkoop 2024-2026 vast te stellen en daarmee in te stemmen dat: a.

Alle kinderen profiteren van het VVE-aanbod, omdat bijna alle peuteropvanglocaties en kinderdagverblijven een voorschoolse voorziening zijn en daar wordt gewerkt met gemengde groepen. b. Tot de doelgroepkinderen behoren kinderen van 2 tot 6 jaar woonachtig in onze gemeente met een ontwikkelachterstand van meer dan een half jaar op één van de ontwikkelgebieden; c. De voorschoolse voorzieningen zelf mogen kiezen met welk Voorschools Educatie (VE)programma zij werken. Dit biedt kansen voor een IKC om met elkaar te kiezen wat het beste aansluit bij hun gezamenlijke visie. Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen 1. Het nieuwe VVE-beleid kent een looptijd tot en met 2026. Er bestaat altijd een risico dat het Rijk gedurende deze looptijd haar beleid verandert en middelen anders verdeelt. Het kan dat wij geld moeten inleveren ten opzichte van wat wij nu ontvangen, of juist dat wij meer ontvangen. De verwachting is dat op korte termijn geen grote wijzigen vanuit het Rijk worden doorgevoerd. 2. Hoewel de kinderopvangsector de afgelopen jaren flink is gegroeid, kent de sector personeelstekorten. De kinderopvangsector ging van 102.000 medewerkers in 2020 naar bijna 125.000 in 2023. Tegelijkertijd laat een recente prognose zien dat het personeelstekort tot en met 2026 rond de 6.000 personen blijft en na 2027 toe neemt.

Ook zijn er voor een deel van de ouders aanzienlijke wachttijden voor een plek op de kinderopvang. In het laatste kwartaal van 2023 wachtte 15% van de ouders langer dan 3 maanden na de gewenste plaatsingsdatum. 3. Er is landelijk én lokaal een stijging van het aantal zorgpeuters in de opvang. Pedagogisch medewerkers hebben het idee dat er steeds vaker extra ondersteuning of zorg voor een peuter nodig is. Hierbij horen gedragsproblemen, zindelijkheid, een moeilijke thuissituatie, niet samen kunnen spelen etc. 4. Binnen onze gemeente werken we hard aan het ontwikkelen van IKC’s. Zowel binnen bestaande als nieuwe (school)gebouwen. In een IKC werken organisaties samen aan onderwijs, opvang, opvoeding en ondersteuning voor kinderen van 0-13 jaar. De komende jaren willen we met elkaar inzetten op een verdere ontwikkeling, zodat partners in een IKC elkaar beter weten te vinden en

4

Pagina 5 van 6 gebruik maken van elkaars expertise. Dit zorgt voor een goede doorgaande lijn tussen voor- en vroegschool. Financiële en Juridische gevolgen In de tabellen hieronder is de begroting voor 2024, 2025 en 2026 weergegeven. Tabel 1. Uitgaven Begroot 2024 Subsidie VVE en Peuteropvang Gastouders trainen

€

Peuterbegeleider

€

Auris

Begroot 2025

467.000

Begroot 2026

€

467.000

€

467.000

€

4.000

€

-

43.000

€

43.000

€

43.000

€

40.000

€

40.000

€

40.000

VVE netwerkbijeenkomst Voorleesexpres

€

-

€

5.000

€

-

€

5.000

€

5.000

€

5.000

Nieuwkomers onderwijs

€

25.000

€

25.000

€

25.000

Peutermonitor

€

18.000

€

18.000

€

18.000

BoekStart

€

20.800

€

20.800

€

16.000

Logopedie

€

71.630

€

71.630

€

71.630

Triangel

€

-

€

-

€

-

Totale uitgaven

€

€

699.630

€

685.630

-

690.430

Tabel 2. Dekking Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

SPUK GOAB

€

374.837

€

374.837

€

374.837

Peuteropvang

€

167.000

€

167.000

€

167.000

Overige middelen

€

92.430

€

92.430

€

87.630

Totaal budget

€

634.267

€

634.267

€

629.467

Het overzicht hierboven geeft een inzicht in de verwachting voor de komende jaren. Jaarlijks ontvangen we van het Rijk een specifieke uitkering (SPUK) voor de uitvoering van het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid (GOAB). We hebben voor het jaar 2024 een voorlopige beschikking van € 374.837 ontvangen. We gaan ervan uit dat we voor 2025 en 2026 een vergelijkbaar bedrag vanuit het Rijk ontvangen. Daarnaast krijgen wij een jaarlijks bedrag waarmee we de peuteropvangsubsidie bekostigen. Waar nodig kunnen we schuiven. Alles is afhankelijk van het Rijksbeleid en de inkomsten die wij vanuit het Rijk ontvangen. Tabel 3. Restant VVE-beleid Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Totaal budget Overheveling restant voorgaand jaar Totale uitgaven

€ €

634.267 221.068

€ €

634.267 164.905

€ €

629.467 99.742

€

690.430

€

699.630

€

685.630

Restant

€

164.904

€

99.742

€

43.579 5

Pagina 6 van 6 In 2024 is een flink positief resultaat en die zie je in 2025 en 2026 afnemen. Voor eventuele tegenvallende kosten of onvoorziene kosten is het goed dat we aan het einde van de periode € 43.579 begroot hebben staan. In de tabel hierboven is een overheveling van het restant van voorgaande jaren weergeven. In 2024 is er nog een flink bedrag wat vanaf 2023 overgeheveld wordt. Binnen de SPUK regeling zit de mogelijkheid om geld in een beleidsperiode van 4 jaar uit te geven. Het ontvangen bedrag van het laatste jaar mag dan nog voor 50% overgeheveld worden naar de nieuwe beleidsperiode. 2023 is het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode. In 2023 is dit nog een fors bedrag, omdat we vanaf 2019 ineens veel meer Rijksmiddelen zijn gaan ontvangen. In 2019 was het beleid nog gericht op het lagere budget wat we daarvoor ontvingen. Dit heeft ervoor gezorgd dat een flink gedeelte van het budget van 2019 niet is uitgegeven. Vanaf 2027 zal er een nieuw beleidsstuk opgesteld moeten worden en moeten we keuzes maken in de uitgaven, omdat er dan structureel geld tekort is. Bijlagen 1. VVE-beleid gemeente Nieuwkoop 2024-2026 ‘Een goede start voor gelijke kansen’. Advies meningsvormende raad

6