Raadsvoorstel Rekenkamerrapport Nieuwbouw in Nieuwkoop

Rekenkamer Nieuwkoop

Raadsvoorstel Portefeuillehouder: n.v.t. Besluitvormende vergadering: <Datum vergadering>

Opgesteld door: Rekenkamer Nieuwkoop Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Rekenkamerrapport Nieuwbouw in Nieuwkoop Samenvatting: De onafhankelijke rekenkamer van de gemeenteraad van Nieuwkoop heeft onderzoek gedaan naar de uitvoering van de woonvisie en versnelling van de woningbouwopgave (7 februari 2024). Het onderzoek maakt inzichtelijk waar Nieuwkoop staat in het realiseren van ambities en doelen op het gebied van wonen zoals deze zijn vastgelegd in de woonvisie 2016 – 2025. Het geeft ook een eerste analyse van de ingezette versnelling woningbouw. In dit raadsvoorstel zijn de conclusies van dit onderzoek opgenomen. De raad wordt voorgesteld de aanbevelingen vast te stellen en opdrachten te geven richting college en gemeenteraad zelf. De raad besluit: 1. In te stemmen met de volgende opdrachten aan het college (aanbevelingen 1 tot en met 5): a. Institutionaliseer en bestendig het contact met externe (markt)partijen om de opgave in Nieuwkoop gezamenlijk aan te pakken; b. Breng in 2024 nieuwe plancapaciteit in beeld om de doelstellingen tot 2030 en verder te kunnen realiseren en leg op basis van deze inventarisatie een voorstel aan de raad om daarna richting te geven; c. Ga aan de slag met de voorbereiding voor het opstellen van een nieuwe woonvisie voor de periode van vijf jaar (2026 tot 2031) en leg hiervoor een startnotitie aan de gemeenteraad voor; d.

Evalueer in 2025 de doeltreffendheid en doelmatigheid van het team woningbouw en informeer de gemeenteraad over de uitkomsten hiervan; e. Herijk de inzet van het woonfonds zodat het weer bijdraagt aan de woningbouwdoelstellingen en leg een voorstel hiervoor uiterlijk in Q3 2024 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. 2. In te stemmen met de volgende opdrachten aan de gemeenteraad (aanbevelingen (6 en 7): a. Organiseer bij de eerste bespreking van de woningbouwmonitor een moment om met elkaar te spreken over de kwaliteit en volledigheid van de monitor en hieruit input mee te geven aan college en ambtelijke organisatie om deze verder te verbeteren; b. Organiseer een Jaargesprek Wonen met de gemeenteraad om meer te sturen op de beleidsdoelen aan de voorkant en verzoek het college om dit gesprek van inhoud te voorzien door vooraf een raadsinformatiebrief te sturen over de voortgang van de beleidsdoelen. De Rekenkamer Nieuwkoop Job van Meijeren, Rekenkamerdirecteur Nieuwkoop

1

Pagina 2 van 4

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding Eind 2016 is in de gemeente Nieuwkoop door de raad de gemeentelijke woonvisie 2016 – 2025 vastgesteld. In 2020 heeft de gemeenteraad van Nieuwkoop opdracht gegeven om de woningbouw te versnellen. De raad heeft in 2021 de versnellingsopgave bekrachtigd met het raadsbesluit ‘Nieuwkoop bouwt’. Met de uitvoering van het gekozen scenario is het de bedoeling om de beoogde woningbouwopgave van 1.900 woningen in de periode 2019 tot 2030 te realiseren. Nu twee jaar later is het goed om een eerste balans op te maken waar de gemeente staat in de uitvoering van deze opgave. Vanwege de complexiteit van de opgave en de impact van dit vraagstuk voor inwoners heeft de Rekenkamer Nieuwkoop in 2023 dit onderzoek uitgevoerd naar de versnelling van de woningbouwopgave en uitvoering van het vastgestelde beleid. Dit onderzoek past ook bij de behoefte van raadsleden om de voortgang van de versnelling van de woningbouwopgave en de invloed die de raad hier op heeft als een tussenbalans in beeld te brengen. Beoogd (maatschappelijk) effect Het doel van dit onderzoek is tweeledig. Enerzijds maakt het inzichtelijk waar de gemeente Nieuwkoop staat in het realiseren van haar ambities en doelen op het gebied van wonen zoals deze zijn vastgelegd in de woonvisie 2016 – 2025.

Het geeft een eerste analyse van de ingezette versnelling woningbouw, met een vooruitblik, gelet op de bovengenoemde veranderende woningmarkt. Anderzijds is het doel van het onderzoek om inzicht te geven in de rol van de gemeenteraad hierop. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis In het bijgevoegde rekenkamerrapport is dit terug te lezen. Participatie / betrokken partijen / personen De rekenkamer heeft gesproken met projectontwikkelaars, woningcorporaties, portefeuillehouder, diverse ambtenaren en een afvaardiging van de gemeenteraad. Op basis van de nota van bevindingen heeft ambtelijke wederhoor plaatsgehad. Na afronding van het rapport heeft de rekenkamer het college uitgenodigd voor een bestuurlijke reactie. Het college van B&W heeft een bestuurlijke reactie gegeven op het rapport (zie pagina 12 van het rapport). Duurzaamheidsaspecten Niet van toepassing. Gezondheid Niet van toepassing. Varianten met argumenten voor en tegen In dit raadsbesluit zijn de aanbevelingen van het rapport verwerkt in beslispunten waarmee het college en de raad zelf opdracht krijgen om deze uit te voeren. De gemeenteraad kan besluiten om af te wijken van deze aanbevelingen. Het college doet in de bestuurlijke reactie een aantal suggesties waarom sommige aanbevelingen niet of anders kunnen worden overgenomen. Onder kanttekeningen zijn deze argumenten ook genoemd.

2

Pagina 3 van 4

Voorgesteld besluit Op basis van de bevindingen uit het onderzoek komt de Rekenkamer tot de volgende conclusies in het rapport ‘Nieuwbouw in Nieuwkoop’: 1. De gemeente Nieuwkoop kan de woningbouw niet alleen versnellen, maar is hiervoor van externe partners en ontwikkelingen afhankelijk. 2. Nieuwkoop heeft nog niet voldoende concrete woningbouwlocaties om de gestelde woningbouwopgave te realiseren. 3. De raad heeft geen compleet zicht op de voortgang van de woningbouwopgave omdat de monitoringsinformatie niet volledig is. 4. De woonvisie is op onderdelen achterhaald en alleen op hoofdlijnen relevant voor het woonbeleid 5. Team woningbouw slaagt in het aanbrengen van focus en vergroten van capaciteit. Een daadwerkelijke versnelling van procedures is (nog) niet feitelijk vastgesteld. 6. Er wordt geen gebruik gemaakt van het woonfonds, terwijl hierin wel middelen beschikbaar zijn. Aan de hand van deze conclusies formuleert de Rekenkamer een aantal aanbevelingen. Deze zijn in dit voorstel verwerkt als de volgende beslispunten. 1. In te stemmen met de volgende opdrachten aan het college (aanbevelingen 1 tot en met 5): a. Institutionaliseer en bestendig het contact met externe (markt)partijen om de opgave in Nieuwkoop gezamenlijk aan te pakken; b.

Breng in 2024 nieuwe plancapaciteit in beeld om de doelstellingen tot 2030 en verder te kunnen realiseren en leg op basis van deze inventarisatie een voorstel aan de raad om daarna richting te geven; c. Ga aan de slag met de voorbereiding voor het opstellen van een nieuwe woonvisie voor de periode van vijf jaar (2026 tot 2031) en leg hiervoor een startnotitie aan de gemeenteraad voor; d. Evalueer in 2025 de doeltreffendheid en doelmatigheid van het team woningbouw en informeer de gemeenteraad over de uitkomsten hiervan; e. Herijk de inzet van het woonfonds zodat het weer bijdraagt aan de woningbouwdoelstellingen en leg een voorstel hiervoor uiterlijk in Q3 2024 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. 2. In te stemmen met de volgende opdrachten aan de gemeenteraad (aanbevelingen (6 en 7): a. Organiseer bij de eerste bespreking van de woningbouwmonitor een moment om met elkaar te spreken over de kwaliteit en volledigheid van de monitor en hieruit input mee te geven aan college en ambtelijke organisatie om deze verder te verbeteren; b. Organiseer een Jaargesprek Wonen met de gemeenteraad om meer te sturen op de beleidsdoelen aan de voorkant en verzoek het college om dit gesprek van inhoud te voorzien door vooraf een raadsinformatiebrief te sturen over de voortgang van de beleidsdoelen. In het rekenkamerrapport zijn deze aanbevelingen uitgebreider gemotiveerd.

Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen In de bestuurlijke reactie van het college staat het college stil bij de aanbevelingen en worden een aantal kanttekeningen geplaatst. Deze kunnen in de raad aan de orde komen. - Het college plaatst kanttekeningen bij samenwerking met de markt en geeft aan dat een tweede netwerkbijeenkomst organiseren op dit moment in haar ogen voor zowel gemeente als marktpartijen geen doel dient;

3

Pagina 4 van 4 -

Het college ziet het rapport van de rekenkamer als evaluatie van het team woningbouw en stelt voor de evaluatie niet 1 maar 2 jaar uit te stellen tot het eerste of tweede kwartaal van 2026.

Bij het opstellen van dit raadsvoorstel rekenkamerrapport Nieuwbouw in Nieuwkoop stelt de griffie t.a.v. de besluiten 2a. en 2b. om deze ook aan het college te adresseren. Zij zullen immers een en ander voor deze beslispunten moeten voorbereiden. Ook dit kan in de raad aan de orde komen. - 1f. Toets de woningbouwmonitor op volledigheid en help deze te verbeteren door input te vragen aan de gemeenteraad. - 1g. Voer jaarlijks een gesprek met de gemeenteraad over wonen, zodat de gemeenteraad meer kan sturen aan de voorkant. - Besluitpunt 2 vervalt. Financiële en Juridische gevolgen Aan de uitvoering van een aantal aanbevelingen zijn ambtelijke inspanningen verbonden en mogelijk moeten hiervoor kosten worden gemaakt of vergt dit herprioritering van activiteiten. De belangrijkste gevolgen zullen bij vervolgvoorstellen (1b, 1c en 1e) aan de raad worden voorgelegd. Bijlagen Rekenkamerrapport Nieuwbouw in Nieuwkoop (inclusief de bestuurlijke reactie van het college van B&W) Advies meningsvormende raad

4