Raadsvoorstel kruispunt Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar

Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders

Raadsvoorstel

Portefeuillehouder: Tom de Kleer

Besluitvormende vergadering: 25 september 2025

Opgesteld door: Edward van 't Zelfde, BOR Beheer

Registratienummer collegebesluit: 526668

Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Vaststellen voorkeursvariant Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar en verbeteren verkeersveiligheid fietsoversteken overige kruispunten op de Hertog van Beijerenstraat. Samenvatting: De Hertog van Beijerenstraat wordt heringericht in twee fases. Dit najaar wordt fase 1 uitgevoerd, waarbij onder andere de fietsoversteken verkeersveiliger worden gemaakt nabij de kruising Paradijsweg en het Landlustpad. Fase 2 wordt volgend jaar uitgevoerd en bestaat uit de reconstructie van het kruispunt Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat. De verkeersveiligheid op dit kruispunt staat al enige tijd onder druk. Uit verkeersonderzoeken en meldingen van bewoners blijkt dat er sprake is van onduidelijke verkeerssituaties. Om de situatie structureel te verbeteren, zijn drie varianten uitgewerkt. De raad wordt verzocht een voorkeur uit te spreken voor een van deze varianten en financiële middelen beschikbaar te stellen vanuit de reserve GVVP om de aanpassingen uit te kunnen voeren.

Voorgesteld besluit: De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten: 1. In te stemmen met variant 3 voor de herinrichting van het kruispunt Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar. 2. De begrotingswijziging 2025-16 vast te stellen, waarbij het volgende beschikbaar wordt gesteld: • Het huidige investeringkrediet van de Hertog van Beijerenstraat op te hogen met €110.000 voor het verbeteren van de veiligheid bij de fietsoversteken op de Stobbeweg, het Landlustpad en de Paradijsweg (fase 1). • Een investeringkrediet van €175.620 voor het aanpassen van de kruising Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat (fase 2); 3. Beide bedragen worden onttrokken uit de reserve Gemeentelijk Verkeer- en VervoersPlan (GVVP) en gestort in de reserve kapitaallasten om de kapitaallasten van deze investering te dekken.

burgemeester en wethouders van Nieuwkoop

1

Pagina 2 van 7

2

Pagina 3 van 7

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding In december 2020 heeft uw raad het Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) vastgesteld. De hoofddoelstelling van het GVVP luidt: ‘een duurzame leefbare gemeente, waarbij de bereikbaarheid belangrijk is, maar volop aandacht om het doorgaande verkeer niet te faciliteren.’ Dit GVVP heeft dus tot doel om te komen tot een optimaal bereikbare gemeente, waarbij duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid belangrijke randvoorwaarden zijn. De beoogde maatregelen om het doel te behalen zijn vervolgens opgesplitst in drie thema's: • Oostkanaalweg / Westkanaalweg. • N231. • Verkeersveiligheid in de kernen. Met deze drie thema’s is bewust gekozen om doorgaand gemotoriseerd verkeer (geen herkomst of bestemming in onze gemeente) niet te faciliteren. Concreet betekent dit geen nieuwe verbinding en wordt al het verkeer afgewikkeld op de N231 en/of via de N207, N446, Ringdijk en Hertog van Beijerenstraat. In 2023 is gestart met de voorbereidingen voor de herinrichting van de Hertog van Beijerenstraat, inclusief de kruispunten. Het doel van dit project is om de oversteekbaarheid voor fietsers op verschillende kruisingen te verbeteren en de voorrangssituatie op het kruispunt Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat aan te passen.

Samen met ingenieursbureau Royal Haskoning DHV is er een ontwerp opgesteld voor de herinrichting van de Hertog van Beijerenstraat inclusief de kruispunten Westkanaalweg (bijlage 1), Paradijsweg (bijlage 9), Landlustpad (bijlage 10) en Stobbeweg. De werkzaamheden worden bewust opgedeeld in twee fasen in verband met de complexiteit om het bedrijventerrein tijdens de werkzaamheden goed bereikbaar te houden. De kruispunten met de Paradijsweg, het Landlustpad en de Stobbeweg worden nog dit jaar aangepakt in fase 1 van de werkzaamheden aan de Hertog van Beijerenstraat. In eerste instantie vielen de kruispunten met het Landlustpad en de Stobbeweg buiten de scope van het project. De scope is uitgebreid omdat wij ook de fietsoversteken met het Landlustpad en Stobbeweg willen verbeteren. Beide kruispunten worden als onveilig ervaren door met name de fietsers. Fase 2 bestaat uit de kruising Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat en staat gepland voor het tweede kwartaal van 2026. De voorliggende ontwerpen van alle kruispunten zijn besproken met diverse belanghebbenden en stakeholders in het gebied. Zoals de Vereniging van Eigenaren Bovenland, het Parkmanagement, de provincie Zuid-Holland, de Fietsersbond, aangrenzende bedrijven en direct aanwonenden.

Overwegend waren het positieve reacties op de voorgestelde maatregelen met uitzondering voor de kruising Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat. Vanuit de Fietsersbond zijn er twijfels uitgesproken of de wijziging van de voorrangssituatie op het kruispunt met de Westkanaalweg daadwerkelijk een bijdrage levert aan het verbeteren van de verkeersveiligheid voor met name fietsers. Naar aanleiding van de reactie van de Fietsersbond is besloten een second opinion uit te laten voeren voor het kruispunt Hertog van Beijerenstraat Westkanaalweg. Adviesbureau De Baan Verkeersadvies heeft dit voor ons uitgevoerd (bijlage 5). Hierbij is een vergelijking gemaakt tussen de huidige situatie en het voorgestelde ontwerp met de 3

Pagina 4 van 7 voorrangswijziging. In de analyse zijn verschillende verkeersveiligheidsrisico’s in kaart gebracht met aandacht voor thema’s zoals verkeersafwikkeling, rijsnelheden, positie, veiligheid en zicht op het kruispunt. Adviesbureau De Baan Verkeersadvies concludeerde dat de verkeerssituatie waarbij de voorrangssituatie wijzigt onveiliger is voor fietsers. De bevindingen van deze analyse hebben geleid tot een aantal verkeerskundige aanbevelingen, gericht op zowel de huidige situatie als mogelijke verbeterpunten voor de toekomstige situatie. De mogelijke verbeterpunten in het huidige ontwerp van de kruising hebben wij door Adviesbureau De Baan Verkeersadvies laten uitwerken in een aangepast ontwerp (zie bijlage 2). De afdeling Beheer Openbare Ruimte (BOR) heeft vervolgens onderzocht of het mogelijk was een variant te ontwikkelen waarbij het pompgemaal niet verplaatst hoeft te worden. Het verplaatsten van het pompgemaal en de compensatie van een aantal bomen brengt namelijk een extra kostenpost van € 200.000, - met zich mee. Uitgangspunt was daarbij om het fietsverkeer in de voorrangssituatie te behouden en waarbij de opstelruimte tussen de Westkanaalweg en het fietspad voor afslaand verkeer richting de Hertog van Beijerenstraat gelijk blijft aan variant 2. Dit heeft geresulteerd in een derde variant (zie bijlage 3).

Op basis van de uitgevoerde second opinion komen wij tot de conclusie dat de wijziging van de voorrangssituatie beter is voor de doorstroming van het gemotoriseerd verkeer, maar slechter is voor de verkeersveiligheid, met name voor de kwetsbare verkeersdeelnemer, zoals fietsers. Argumentatie variant 2 / 3 boven variant 1 • Variant 2 en 3 zijn gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietsers, terwijl variant 1 vooral is ontworpen met het oog op de doorstroming van gemotoriseerd verkeer. • Bij variant 1 moeten overstekende fietsers voorrang verlenen op het kruispunt. Dit vereist dat fietsers ver over de schouder achterom moeten kijken of er gemotoriseerd verkeer aankomt, wat fysiek niet voor iedereen mogelijk is. Hierdoor bestaat het risico dat zij afslaand gemotoriseerd verkeer niet opmerken, met kans op aanrijdingen. • De fietsoversteek van de Westkanaalweg aan de zuidzijde van het kruispunt – komend vanuit Ter Aar – wordt veiliger. • De rijsnelheid van gemotoriseerd verkeer neemt toe bij variant 1 omdat men geen voorrang hoeft te verlenen aan fietsers. • Bij variant 2 en 3 hoeven fietsers géén voorrang te verlenen bij het oversteken, wat zorgt voor een overzichtelijker en veiliger verkeerssituatie voor fietsers. • Varianten 2 en 3 zijn goedkoper in aanleg dan variant 1.

Argumentatie variant 3 boven variant 2 • Het fietsverkeer blijft in de voorrangssituatie behouden. • Er is meer opstelruimte tussen de Westkanaalweg en het fietspad voor afslaand verkeer richting de Hertog van Beijerenstraat. • Bij variant 3 ligt het kruispunt met de Hertog van Beijerenstraat 5 meter verder van de wegversmalling op de Westkanaalweg dan bij variant 2, wat zorgt voor meer opstelruimte voor voertuigen én extra uitwijkruimte. • Er is minder kans op afdekongevallen1, doordat er op de Hertog van Beijerenstraat geen twee auto's naast elkaar kunnen opstellen. • Het pompgemaal hoeft niet verplaatst te worden, waarmee een kostbare ingreep wordt voorkomen. • Variant 3 is goedkoper dan variant 1 en 2.

1 Een afdekongeval ontstaat wanneer een bestuurder afslaat zonder voldoende zicht te hebben op andere

weggebruikers, bijvoorbeeld doordat het zicht wordt belemmerd doordat naast de bestuurder een ander voertuig staat opgesteld. Hierdoor kunnen andere verkeersdeelnemers over het hoofd gezien worden.

4

Pagina 5 van 7 Wij verzoeken u dan ook in te stemmen met variant 3, om bovenstaande redenen. Beoogd (maatschappelijk) effect Het verbeteren van de verkeersveiligheid op het kruispunt Westkanaalweg en Hertog van Beijerenstraat, waarbij de belangen van voetgangers, fietsers, auto- en vrachtverkeer in balans zijn. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis In 2020 heeft u een nieuw gemeentelijk verkeer- en vervoersplan (GVVP) vastgesteld met als hoofddoel een duurzaam leefbare gemeente, waarbij bereikbaarheid belangrijk is, maar doorgaand verkeer niet wordt gestimuleerd. Participatie / betrokken partijen / personen De schetsontwerpen zijn besproken met diverse stakeholders en belanghebbenden. Parkmanagement Bovenland en VvE Bovenland, Veilig Verkeer Nederland, Provincie Zuid-Holland, Fietsersbond en aanwonenden van de Hertog van Beijerenstraat en direct aanliggende bedrijven. Daarnaast heeft er in november 2023 een brede inloopavond plaatsgevonden waarop geïnteresseerden reacties konden geven op het schetsontwerp. Duurzaamheidsaspecten en gezondheid Wanneer de kruispunten verkeersveiliger gemaakt kunnen worden, stimuleert dat het fietsgebruik wat bijdraagt aan de luchtkwaliteit en bevordert de beweging en daarmee gezondheid van de inwoners. Voorgesteld besluit: De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten: 1.

In te stemmen met variant 3 voor de herinrichting van het kruispunt Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat in Ter Aar. 2. De begrotingswijziging 2025-16 vast te stellen, waarbij het volgende beschikbaar wordt gesteld: • Het huidige investeringskrediet van de Hertog van Beijerenstraat op te hogen met €110.000 voor het verbeteren van de veiligheid bij de fietsoversteken op de Stobbeweg, het Landlustpad en de Paradijsweg (fase 1). • Een investeringskrediet van €175.620 voor het aanpassen van de kruising Westkanaalweg - Hertog van Beijerenstraat (fase 2); 3. Beide bedragen worden onttrokken uit de reserve Gemeentelijk Verkeer- en VervoersPlan (GVVP) en gestort in de reserve kapitaallasten om de kapitaallasten van deze investering te dekken. Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen Draagvlak Er is geen unanieme voorkeur uitgesproken voor één van de voorliggende varianten. Er is een verschil in inzicht tussen de diverse stakeholders. De Fietsersbond heeft zich nadrukkelijk uitgesproken voor het behouden van de voorrangsituaties van fietsers op de kruising. De reactie van de Fietsersbond was aanleiding om een second opinion uit te laten voeren. Het Parkmanagement van VvE Bovenland, inclusief het kernteam (samenstelling van een aantal bedrijven op Bovenland), is van mening dat de voorrangssituatie wijzigen juist wel een verbetering is.

Het kruispunt is, aldus het kernteam, in de huidige situatie gevaarlijk en onoverzichtelijk. Het kernteam is van mening dat het uit de voorrang halen van de fietser duidelijkheid creëert, ter bescherming van de fietser. Zij verwijzen ernaar dat zij al decennialang op het terrein actief zijn en ook regelmatig met de fiets komen. Het kernteam is unaniem dat dit de meest verkeersveilige optie is voor de fietsers.

5

Pagina 6 van 7

Subsidie Het kruispunt Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat komt in aanmerking voor subsidie vanuit de provincie Zuid-Holland. Het project staat op de gebiedsagenda. De subsidie is aangevraagd voor het wijzigen van de voorrangssituatie op het kruispunt en bedraagt maximaal € 242.780,-. De subsidie zal alleen worden toegekend voor variant 1. Valt de keuze op variant 2 of 3 waarbij de voorrangssituatie niet wijzigt dan vervalt de subsidie. Financiële gevolgen

Fase 1: Verbeteren fietsoversteken Voor het wegdeel vanaf de kruising Stobbeweg tot en met de fietsoversteek Paradijsweg wordt er een extra investeringskrediet aangevraagd van €110.000 vanuit het GVVP naast het beschikbare investeringskrediet van €100.000 om fase 1 te kunnen uitvoeren. Het extra krediet is benodigd om de veiligheid bij de fietsoversteken op de Stobbeweg, het Landlustpad en de Paradijsweg te verbeteren. De projectgrens lag bij de komgrens op de Hertog van Beijerenstraat. Daar gaat de weg over in de Ringdijk. De scope van het project is uitgebreid omdat wij ook de fietsoversteken met het Landlustpad en Stobbeweg willen verbeteren. Fase 2: Kruispunt Westkanaalweg – Hertog van Beijerenstraat Voor fase 2 wordt een budget aangevraagd van € 175.620,- voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op en rond de kruising conform variant 3. Na deze onttrekkingen bedraagt de reservestand van het GVVP: € 1.923.386 – € 286.000 = € 1.637.386-. Het budget wordt vervolgens gestort in de reserve kapitaallasten om de kapitaallasten te dekken.

6

Pagina 7 van 7

Juridische gevolgen Voor de om-en-omregeling bij de wegversmalling en de voorrangsregeling bij de fietsoversteek aan de zuidzijde van het kruispunt moet een verkeersbesluit worden genomen. De voorrangssituatie op het kruispunt zelf blijft ongewijzigd ten opzichte van de huidige verkeerssituatie. Tegen de onderdelen waarvoor wel een verkeersbesluit nodig is, kan bezwaar worden gemaakt, wat mogelijk tot vertraging in de aanleg kan leiden. Bijlagen 1. Variant 1 Royal Haskoning DHV 2. Variant 2 De Baan Verkeersadvies 3. Variant 3 BOR 4. Samenvatting drie varianten 5. ‘Analyse en verkeersmaatregelen Beijerenstraat’ Royal Haskoning DHV 6. Verkeersveiligheidsanalyse De Baan Verkeersadvies 7. Kostenramingen per variant 8. Verdeling kosten Hertog van Beijerenstraat – Ringdijk 9. Kruispuntaanpassingen Paradijsweg 10. Kruispuntaanpassingen Ringdijk Advies meningsvormende raad

7