Document · PDF

Raadsvoorstel Actualisatie grondexploitatie 1 januari 2024

Besluitvormende raadsvergadering 6 juni 2024, gemeente nieuwkoopBij agendapunt: Raadsvoorstel Actualisatie grondexploitaties 1 januari 2024 (2024-046)5.517 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders

Raadsvoorstel

Portefeuillehouder: Ines de Ridder

Besluitvormende vergadering: 6 juni 2024

Opgesteld door: Pamela Groenewege, ROG Woningbouw

Registratienummer collegebesluit: 354804

Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Actualisatie grondexploitaties 1 januari 2024 Samenvatting: De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd conform de regels van de commissie BBV en in de Nota Grondbeleid 2021 is vastgelegd. Bij de positieve grondexploitaties is sprake van een verwacht positief resultaat van € 10,2 miljoen, NCW per 1 januari 2024. Ten opzichte van de actualisatie 2023 resulteert dit in een voordeel van € 7,7 miljoen. Voor de negatieve grondexploitaties is er sprake van een verwacht negatief resultaat van € 30,3 miljoen, NCW per 1 januari 2024. Dit betekent een verslechtering van € 1,1 miljoen ten opzichte van de actualisatie 2023. De voortgang van de projecten is, met uitzondering van enkele beroepsprocedures, in overeenstemming met de planning die in 2023 is geschetst. Deze actualisatie heeft ook gevolgen voor de Voorziening Nadelige saldi grondexploitaties, die met € 995.000 kan worden verlaagd. De gemeenteraad wordt voorgesteld om hiervan € 188.000 terug te storten in de Reserve reservering woningbouw. De Reserve onvoorzien grondexploitaties kan worden verlaagd van € 308.000 naar € 80.000 en er kan € 361.000 vrijvallen uit de Voorziening afgesloten complexen. Als laatste kan de winstneming van € 261.000 worden toegevoegd aan de Reserve winstneming. Voorgesteld besluit: De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten: 1.

De geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2024 van de projecten vast te stellen conform gewaarmerkte bijlagen;

De Voorziening nadelige saldi grondexploitaties te verlagen met € 995.000, ten gunste van het Jaarrekeningresultaat 2023 en de gemeenteraad voor te stellen hiervan € 188.000 terug te storten in de Reserve reservering woningbouw via de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2023;

Een bedrag van € 805.000 vrij te laten vallen uit de Reserve onvoorzien grondexploitaties en dit bedrag toe te voegen aan de Algemene reserve (boekjaar 2023);

Een bedrag van € 361.000 vrij te laten vallen uit de Voorziening afgesloten complexen en dit bedrag toe te voegen aan de Algemene reserve (boekjaar 2023);

Pagina 2 van 13 5.

Het risicobedrag voor het aandeel grondexploitatie dat wordt gebruikt bij de berekening van het benodigde Weerstandsvermogen te verhogen van € 5.343.000 naar € 5.365.000;

Begrotingswijziging nr. 2024-06 vast te stellen.

burgemeester en wethouders van Nieuwkoop

Pagina 3 van 13

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding De gemeente Nieuwkoop voert al langere tijd grotendeels actief grondbeleid, waarbij ruimtelijke projecten worden ontwikkeld op gemeentelijke gronden. De impact van deze ruimtelijke ontwikkelingen heeft grote financiële gevolgen. Daarom wordt voor alle ruimtelijke projecten die vanuit de gemeente worden aangestuurd een grondexploitatie (financiële begroting) opgesteld. De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd conform in de Nota Grondbeleid 2021 is vastgelegd en conform de regels van de commissie BBV (Besluit, begroting en verantwoording). Vervolgens worden de grondexploitaties gebundeld in het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG). Bij dit raadsvoorstel behoren een drietal bijlagen. De eerste bijlage betreft de geheime versie van het MPG. Dit is de volledige versie van de gebundelde grondexploitaties met informatie over de marktontwikkelingen, de programmering van de projecten en het risicomanagement. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de totaliteit van de financiële resultaten met de gevolgen voor het Jaarrekeningresultaat 2023 en de Algemene reserve. Ook wordt gekeken naar de stand van zaken per project met bijbehorende grondexploitatie en komen de mva-s (materiële vaste activa-s) aan bod.

De tweede bijlage betreft de openbare versie van het MPG, waarbij de specifieke informatie over het actualisatieproces en de uitgebreide projecttoelichtingen zijn weggelaten. Op deze manier kan in de openbaarheid worden gesproken over de grondexploitaties, terwijl de specifieke onderdelen die de financiële situatie en het strategische belang van de gemeente Nieuwkoop kunnen schaden, geheim blijven. De derde bijlage betreft de uitgebreide uitwerking van de mva-s. Proces Het doel van het opstellen en actualiseren van een grondexploitatie is om alle kosten en opbrengsten die bij een ruimtelijke ontwikkeling worden gemaakt inzichtelijk te maken en houden. Daarmee wordt inzicht gegeven in de (verwachtte) financiële resultaten van de beoogde ontwikkeling. Een grondexploitatie bestaat uit de boekwaarde voor de gemaakte kosten en ontvangen opbrengsten. Daarnaast worden de ramingen voor de nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten geactualiseerd. Bij deze ramingen worden de geraamde kosten en opbrengsten uitgezet in de tijd en geïndexeerd (met de vastgestelde parameters), waardoor een lopend saldo ontstaat. Bij de actualisatie wordt bekeken hoeveel kosten en opbrengsten er gemaakt zijn en hoeveel rente er betaald of ontvangen wordt, afhankelijk van een positieve of negatieve boekwaarde.

Aan het eind van de looptijd van een project ontstaat een projectresultaat, oftewel de eindwaarde. Om de eindwaarde van de verschillend projecten vergelijkbaar te maken worden deze bedragen netto contant gemaakt, door de eindwaarde terug te rekenen naar het huidige jaar. Dit gebeurt door de eindwaarde over de resterende looptijd te delen door de disconteringsvoet. Bij de actualisatie worden de voortgang en de relevante ontwikkelingen van de projecten beschreven en het ruimtegebruik, het (woning)bouwprogramma en de fasering per project tegen het licht gehouden. Daarnaast wordt de risicoanalyse en de verschillenanalyse op basis van de geactualiseerde resultaten uitgevoerd en wordt de informatie over strategische gronden van de materiële vaste activa geactualiseerd. Na vaststelling van het MPG vormen de geactualiseerde grondexploitaties het financiële kader voor de verdere uitvoering van de projecten. Marktontwikkelingen en grondprijzenbeleid Op de woningmarkt is er sinds het dal in juni 2013 doorlopend sprake van stijgende prijzen van koopwoningen. In augustus 2022 sloeg de trend om, maar de woningprijzen zijn vanaf juni 2023 weer aan het stijgen. Het aantal woningverkopen laat al sinds de tweede helft van 2021 voornamelijk een dalende trend zien.

En het consumentenvertrouwen is in het vierde kwartaal van 2023 voor het eerst sinds het twee kwartaal van 2021 weer gestegen, door de gunstigere koopprijsontwikkeling en stabilisering van de rente. In de grondprijzenbrief 2024 (vastgesteld op 9 januari 2024) is een marktanalyse uitgevoerd, waarmee de gehanteerde grondprijzen en parameters zijn bepaald. Voor de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 is gerekend met een opbrengstenstijging van 1% voor zowel woningbouw als bedrijventerrein. Daarnaast is in de grondprijzenbrief 2024 een overzicht opgenomen 3

Pagina 4 van 13 met de grondprijzen en de methoden voor de prijsbepaling per gebruiksfunctie. In de grondexploitaties wordt gerekend met een aantal algemene (reken)parameters. Deze parameters zijn hieronder weergegeven en vastgesteld met verdere toelichting in de grondprijzenbrief 2024. Parameters Kostenstijging GWW Kostenstijging VTU- en plankosten Opbrengstenstijging grondwaarde woningbouw Opbrengstenstijging grondwaarde bedrijventerrein Rente Disconteringsvoet

2023* 5,00% 4,00% 0,00% 0,00% 0,52% 2,00%

2024 3,00% 5,00% 1,00% 1,00% 0,51% 2,00%

2025 2,00% 4,00% 2,00% 1,00% 0,51% 2,00%

2026 2,00% 4,00% 2,00% 1,00% 0,51% 2,00%

2027 > 1,60% 1,60% 1,60% 1,60% 0,51% 2,00%

* dit zijn de parameters van de actualisatie van de grondexploitaties 2023

Programma en planning In de actualisatie wordt onder andere gerapporteerd over het programma en de planning van de lopende grondexploitaties. Bij het project de Noordse Buurt is de grond voor de aanleg van het rietmoeras en het bos inmiddels overgedragen aan de provincie. Enkel het aanleggen (van de resterende stukken) van het rondje Noordse Buurt en de inrichting van het ‘gemeentelijk’ bos moet nog uitgevoerd worden. Bij het bedrijventerrein Schoterhoek II zijn in 2023 weer bedrijfskavels verkocht en overgedragen. De resterende twee kavels zijn al gereserveerd. De fasering van het project is met één jaar verlengd in verband met de uitgifte van de bedrijfskavels. Het ruimtegebruik bij enkele projecten is gewijzigd op basis van het definitief ontwerp. Bij het projecten Teylerspark fase 2 en Lindelaan is de omgevingsvergunning ingediend en zal de grond begin 2024 bouwrijp worden gemaakt. Hierna zal de grond worden overgedragen aan de ontwikkelaar om de woningen te bouwen. Ook bij het project IKC De Poel zal de grond in 2024 bouwrijp worden gemaakt, na de sloop van de huidige school. Bij het project Buytewech-Noord is de tenderprocedure om een ontwikkelaar te selecteren bijna afgerond. De werkzaamheden voor de rotonde zijn gereed, waarna de bouwweg wordt aangelegd. In februari 2024 is uitspraak gekomen van de Raad van State en het bestemmingsplan onherroepelijk geworden.

Hierdoor is wel de fasering van het project met één jaar verlengd. Daarnaast is het woningbouwprogramma gewijzigd met de aanpassing van 30 middeldure koopwoningen (eiland 4 en 5) van het woningtype appartement naar het woningtype grondgebonden woning. De doelgroep (gezinnen) voor deze woningen blijft ongewijzigd maar de grondwaarde neemt als gevolg van deze wijziging van woningtype aanzienlijk toe. Daarnaast denken we dat het woningtype grondgebonden woning beter aansluit bij de doelgroep. Ook het bestemmingsplan van het project Tochtpad Noordeinde is eind 2023 onherroepelijk geworden, waardoor de fasering het project wel met één jaar is verlengt. De tenderprocedure om een ontwikkelaar te selecteren zal na de zomer starten. Voor het project Vrouwenakker-West zal de grond in een vroegtijdig stadium overgedragen worden aan de ontwikkelaar, die in 2023 is geselecteerd. Er wordt momenteel gewerkt aan een definitief ontwerp voor de inrichting van het gebied en de procedure tot de vaststelling van het bestemmingsplan. In 2023 is er 1 particuliere woonkavel verkocht, 3 bedrijfskavels en 1 maatschappelijke kavel. In totaal staan er per 1 januari 2024, voor de lopende projecten met een grondexploitatie, nog 500 uit te geven woningen geprogrammeerd. Alle woningen worden met behulp van het uitvoeren van een tenderprocedure via een ontwikkelaar op de markt gezet.

De nog beschikbare woningen bevinden zich binnen de projecten Buytewech-Noord, Lindelaan, Tochtpad Noordeinde, Teylerspark fase 2, Vrouwenakker-West en IKC De Poel. Naast de uit te geven woningbouw staan er bij het project Schoterhoek II nog 2 uit te geven bedrijfskavels geprogrammeerd. Alle bedrijfskavels zijn al verkocht onder voorbehoud of gereserveerd. Ook zullen er nog verschillende maatschappelijke en agrarische gronden worden uitgegeven bij de projecten de Noordse Buurt (interne levering), Vrouwenakker-West en IKC De Poel (interne levering). Aankopen strategische gronden Met de vaststelling van de Nota Grondbeleid 2021 is er een amendement ingediend over het 4

Pagina 5 van 13 aankopen van strategische gronden. Met het aannemen van het amendement vraagt de raad om de mogelijkheid in te stellen om, voordat het college een beslissing neemt over het dan nieuw aankopen van strategische grond, hierover van gedachte te wisselen, met als doel (beschikbare) gronden, financiële middelen en personele capaciteit zo doelmatig mogelijk in te zetten om gestelde gemeentelijke ambities en doelstellingen te realiseren. De raad heeft het college de opdracht gegeven om de raad onderbouwd te informeren wanneer zij besluit om niet tot aankoop van strategische grondbezit over te gaan na een formeel aanbod. In 2023 zijn er geen formele grondaanbiedingen gedaan richting de gemeente. Beoogd (maatschappelijk) effect Het beoogd effect is dat door middel van de grondexploitaties ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt worden. Het rapporteren over de voortgang van de projecten en het vaststellen van het financiële kader heeft effect voor de verdere uitwerking van de projecten. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis Er liggen een aantal besluiten aan deze actualisatie ten grondslag. Het gaat daarbij om raads- en collegebesluiten. Bij onderstaande opsomming wordt niet beoogd compleet te zijn.

• De basis van de actualisatie van de grondexploitaties 2024 is de actualisatie van de grondexploitaties 2023, welke op 22 juni 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. • Op 30 september 2021 is de Nota Grondbeleid 2021 vastgesteld. Met deze Nota zet de gemeente Nieuwkoop in op het hanteren van situationeel grondbeleid, waarbij per voorliggende situatie een keuze wordt gemaakt tussen actief, faciliterend en samenwerkend grondbeleid. Er is aandacht voor integraliteit en de actuele maatschappelijke vraagstukken – maatschappelijk rendement – binnen de gemeente Nieuwkoop, zodat de gestelde ambities en behoeften nagestreefd kunnen worden. Om het grondbedrijf beheerst te laten functioneren zijn de processen en verantwoordelijkheden beschreven en toegelicht. Het actualisatieproces, het gemeentelijk grondprijzenbeleid en de risicobeheersing spelen daarbij een belangrijke rol. • De grondexploitatie Vrouwenakker-West is per 1 mei 2023 geopend, welke op 13 april 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. • De grondexploitatie IKC De Poel is per 1 oktober 2023 geopend, welke op 28 september 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. Participatie / betrokken partijen / personen De actualisatie van de grondexploitaties wordt, vanwege een integrale benadering, in samenwerking gedaan met verschillende afdelingen van de gemeente Nieuwkoop.

Duurzaamheidsaspecten De gemeente volgt het duurzaamheidsbeleid van het Rijk dat zich vertaalt in het bouwbesluit met steeds lager wordende EPC-normen. Voor verdergaande verduurzaming binnen de projecten zijn aparte besluiten nodig per project. Gezondheid Bij de ruimtelijke projecten, waar de actualisatie van de grondexploitaties onderdeel van is, worden gedurende het project beslissingen gemaakt over onder andere het woningbouwprogramma, de inrichting van het openbaar gebied en eventuele voorzieningen. In de grondexploitaties zijn deze beslissingen financieel terug te zien. Varianten met argumenten voor en tegen Vaststelling van de actualisatie is conform de door u eerder vastgestelde Nota Grondbeleid 2021. Voorgesteld besluit 1. De geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2024 van de projecten vast te stellen conform gewaarmerkte bijlagen; De grondexploitaties (en bijbehorende stukken) zijn bij de jaarlijkse accountantscontrole gecontroleerd, en daarmee akkoord vanuit de accountant. Resultaten positieve grondexploitaties Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2023 was het verwachte positieve resultaat van de positieve complexen samen, met tussentijdse winstneming, € 2,9 miljoen, NCW. De 5

Pagina 6 van 13 grondexploitatie Lindelaan is verschoven van de negatieve grondexploitaties naar de positieve grondexploitaties. Daarnaast is de grondexploitatie Vrouwenakker-West (per 1 mei 2023) geopend. In de onderstaande tabellen zijn deze grondexploitaties meegenomen bij de vergelijking. Rekening houdend met tussentijdse winstneming is voor de positieve complexen sprake van een verwacht positief resultaat van € 10,2 miljoen, NCW per 1 januari 2024. De tussentijdse winstneming leidt tot een afroming van het te verwachten positieve resultaat van circa € 1,9 miljoen (van € 12,0 miljoen zonder tussentijdse winstneming naar € 10,2 miljoen met tussentijdse winstneming), NCW per 1 januari 2024. Dit komt doordat voor Schoterhoek II (in totaal € 1.918.000) verplicht winst is genomen. Ten opzichte van de actualisatie 2023 resulteert dit in een voordeel van € 7,7 miljoen, door positievere resultaten van de projecten en € 261.000 winstneming van Schoterhoek II bij deze actualisatie. Resultaten positieve complexen (met tussentijdse winstneming) 2023 - 2024

GZ 02 GZ 06 GZ 07 GZ 10 GZ 11

POSITIEVE GRONDEXPLOITATIES met tussentijdse winstneming in miljoenen Buytewech-Noord Lindelaan Teylerspark fase 2 Schoterhoek II Vrouwenakker-West TOTAAL POSITIEVE COMPLEXEN

NCW 1-1-2023 € 1,8 -€ 0,4 € 0,5 € 0,6 € 2,5

NCW 1-1-2024 € 6,8 € 0,0 € 2,2 € 0,3 € 0,8 € 10,2

Verschil € 5,0 Voordeel € 0,5 Voordeel € 1,7 Voordeel -€ 0,3 Nadeel € 0,8 Voordeel € 7,7 Voordeel

Resultaten negatieve grondexploitaties Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2023 was het verwachte negatieve resultaat van de negatieve complexen samen € 29,7 miljoen, NCW. De grondexploitatie Lindelaan is verschoven van de negatieve grondexploitatie naar de positieve grondexploitatie. Daarnaast is de grondexploitatie IKC De Poel (per 1 oktober 2023) geopend. In de onderstaande tabellen zijn deze grondexploitaties buiten beschouwing gelaten (Lindelaan) of meegenomen bij de vergelijking (IKC De Poel). Voor de negatieve complexen is er per 1 januari 2024 sprake van een verwacht negatief resultaat van € 30,3 miljoen, NCW. Dit betekent een verslechtering van circa € 1,1 miljoen ten opzichte van vorig jaar. Resultaten negatieve complexen 2023 - 2024 NEGATIEVE GRONDEXPLOITATIES in miljoenen GZ 01 Noordse Buurt GZ 08 Tochtpad Noordeinde GZ 12 IKC De Poel TOTAAL NEGATIEVE COMPLEXEN

NCW 1-1-2023 -€ 28,1 -€ 1,1 -€ 29,2

NCW 1-1-2024 -€ 28,8 -€ 0,8 -€ 0,8 -€ 30,3

Verschil -€ 0,6 Nadeel € 0,3 Voordeel -€ 0,8 Nadeel -€ 1,1 Nadeel

Voorziening nadelige saldi grondexploitaties De Voorziening nadelige saldi grondexploitaties vangt het negatieve resultaat van de negatieve grondexploitaties op. Sinds de wijziging van het BBV in 2016 heeft de gemeente besloten om de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties te bereken op eindwaarde. In de onderstaande tabel is de eindwaarde per negatieve grondexploitatie weergegeven.

Pagina 7 van 13 NEGATIEVE GRONDEXPLOITATIES

NCW 1-1-2023

in miljoenen GZ 01 Noordse Buurt GZ 08 Tochtpad Noordeinde GZ 12 IKC De Poel TOTAAL NEGATIEVE COMPLEXEN

-€ 28,1 -€ 1,1 -€ 29,2

NCW 1-1-2024

EW Variabel

-€ 28,8 -€ 0,8 -€ 0,8 -€ 30,3

-€ 29,6 -€ 0,8 -€ 0,8 -€ 31,3

Op 1 januari 2023 was het totale resultaat van alle negatieve grondexploitaties op eindwaarde tezamen € 31,2 miljoen. In 2023 zijn er twee grondexploitaties geopend met een negatief resultaat. Om het nadelige saldo van de grondexploitaties te dekken is er bij het openen van de grondexploitatie Vrouwenakker-West een bedrag van € 188.000 (eindwaarde) en de grondexploitatie IKC De Poel een bedrag van € 846.000 (eindwaarde) toegevoegd aan de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties. Voor de negatieve grondexploitaties die ten laste worden gebracht van de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties is het totale te verwachten resultaat per 1 januari 2024 op eindwaarde € 31.272.000 negatief. Ter afdekking van dit verwachte verlies moet dus bijna € 31,3 miljoen in de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties gereserveerd zijn. Op basis van de actualisatie per 1 januari 2024 kan de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties daarom verlaagd worden met een bedrag van € 995.000 (eindwaarde). Dit is gedeeltelijk ten gunste van de Reserve reservering woningbouw. Onderstaand is de berekening voor deze Voorziening weergegeven. Belangrijk is te vermelden dat bij afsluiting de negatieve resultaten van de grondexploitaties Noordse Buurt, Tochtpad Noordeinde en IKC De Poel ten laste van deze voorziening zullen worden gebracht.

Bepaling hoogte Voorziening negatieve saldi grondexploitaties Saldo per 1 januari 2023 Toevoeging Vrouwenakker-West (opening) Toevoeging IKC De Poel (opening) Saldo per 31 december 2023 A1

31.233.000 EW 188.000 EW 846.000 EW 32.267.000 EW

Behoefte actualisatie per 1 januari 2024

31.272.000 EW

Benodigde verlaging van de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties

C1=B1-A1

-995.000 EW

Reserve reservering woningbouw (R23) De reserve reservering woningbouw is bestemd om goedkope woningbouw mogelijk te maken op gronden die de gemeente zelf ontwikkelt. De gemeente kan de Reserve reservering woningbouw aanwenden om goedkope woningen financieel mogelijk te maken. Op 1 januari 2023 was er in de Reserve reservering woningbouw een bedrag van € 1.949.000 beschikbaar. Vanuit de begroting 2023 is er een bedrag van € 1.051.000 gestort in de Reserve reservering woningbouw en bij het openen van de grondexploitatie Vrouwenakker-West (€ 188.000 negatief) is het negatieve resultaat van de grondexploitatie gedekt door een storting vanuit de Reserve reservering woningbouw naar de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties. Daarmee is er op 31 december 2023 een bedrag van € 2.812.000 beschikbaar. Bij de opening van de grondexploitaties Lindelaan (€ 471.000) en Vrouwenakker-West (€ 188.000) is het negatieve resultaat gedekt door een storting vanuit de Reserve reservering woningbouw naar de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties. Inmiddels is het resultaat van deze grondexploitaties positief en kan de dekking vanuit de Reserve reservering woningbouw vrijvallen. Ook het resultaat van de grondexploitatie Tochtpad Noordeinde is verbeterd ten opzichte van de opening van de grondexploitatie, waardoor een gedeelte van de dekking (€ 208.000) kan vrijvallen.

Pagina 8 van 13 Om het bedrag in de Reserve reservering woningbouw per 1 januari 2024 te maximeren op € 3.000.000, wordt voorgesteld om € 188.00 (van de totale verlaging van € 995.000) terug te storten in de Reserve reservering woningbouw. Berekening saldo Reserve reservering woningbouw

Saldo per 1 januari 2023 Storting vanuit collegeprogramma Onttrekking Vrouwenakker-West (opening) Saldo per 31 december 2023

1.949.000 1.051.000 -188.000 2.812.000

Totale verhoging nav actualisatie 2024

188.000

Stand Reserve reservering woningbouw 1 januari 2024

C3=A3+B3

3.000.000

Een bedrag van € 805.000 vrij te laten vallen uit de Reserve onvoorzien grondexploitaties en dit bedrag toe te voegen aan de Algemene reserve (boekjaar 2023); De Reserve onvoorzien is bestemd voor het afdekken van de risico’s van de grondexploitaties met een verwacht negatief eindresultaat. Het bedrag in deze reserve wordt bepaald op basis van een risico-inventarisatie per project. Alle grondexploitaties zijn op het aspect risico bekeken en de uitkomsten hiervan zijn verwerkt. Met een Monte Carlo-analyse is het totaalbedrag dat nodig is om onvoorziene kosten af te dekken in beeld gebracht. Dit bedrag komt uit op € 80.000. Dit leidt tot een verlaging van de Reserve onvoorzien grondexploitaties met € 805.000. Dit bedrag wordt teruggestort in de Algemene reserve in boekjaar 2023. De verlaging is grotendeels het gevolg van de grondexploitatie Vrouwenakker-West dat van een negatieve grondexploitatie een positieve grondexploitatie is geworden. Dit project kende, vanwege de projectfase waar het zich begin 2023 in bevond, nog aanzienlijke (financiële) risico’s, die na de aanbesteding inmiddels een stuk kleiner zijn. Overzicht berekende onvoorzien per complex NEGATIEVE GRONDEXPLOITATIES

NCW 1-1-2024

in miljoenen GZ 01 Noordse Buurt GZ 08 Tochtpad Noordeinde GZ 12 IKC De Poel TOTAAL NEGATIEVE COMPLEXEN

Berekende onvoorzien

-€ 28,8 -€ 0,8 -€ 0,8 -€ 30,3

Berekening saldo Reserve onvoorzien grondexploitaties Saldo per 1 januari 2023 Toevoeging Vrouwerakker-West (opening) Toevoeging IKC De Poel (opening) Saldo per 31 december 2023

308.000 503.000 74.000 885.000

Totaal behoefte op basis van risicoberekening negatieve complexen per 1 januari 2024

80.000

Benodigde verlaging van de Reserve onvoorzien

C2=B2-A2

€ 11.000 € 63.000 € 6.000 € 80.000

-805.000

Een bedrag van € 361.000 vrij te laten vallen uit de Voorziening afgesloten complexen en dit bedrag toe te voegen aan de Algemene reserve (boekjaar 2023); Bij het afsluiten van een grondexploitatie resteren vaak nog afrondende werkzaamheden. De budgetten voor deze afrondende werkzaamheden worden vanuit de grondexploitatie overgeheveld naar de Voorziening afgesloten complexen.

Pagina 9 van 13 Overzicht Voorziening afgesloten complexen Stand per 1 januari 2023

Beschikbaar 31 december 2023

Vrijval actualisatie 2024

Toevoeging actualisatie 2024

WRM Overige kosten Plankosten

978 32.040 0

0 0 0

Planschade

84.211

Planschade

115.197

Stand per 1 januari 2024

Buytewech Oost 0 0 0

Teylerspark I Damstaete Zuidhoek WRM

121.000

Land van Koppen Overige kosten Plankosten

51.374 70.493

38.822 70.493

0 0

WRM Overige kosten Plankosten

108.181 39.002 26.924

108.181 38.337 26.924

0 0 0

WRM Overige kosten Plankosten

1.416.000 90.000 256.348

829.432 85.998 227.070

BRM WRM Overige kosten Plankosten

74.682 446.000 75.000 187.487 3.073.917

0 175.864 75.000 147.575 2.023.105

0 175.864 75.000 147.575 1.661.940

Langeraar Oost

De Verwondering

Ter Aar Vernieuwd Verbonden

TOTAAL KOSTEN

482.165

121.000

Bij deze actualisatie worden geen grondexploitaties afgesloten. Wel zijn er voorgaande jaren grondexploitaties afgesloten waarvan nog een budget beschikbaar is. Bij de projecten Buytewech-Oost (De grendel), Land van Koppen (fase 1 en 2) en Langeraar Oost waren kosten opgenomen voor afrondende werkzaamheden. Deze werkzaamheden zijn inmiddels afgerond. Voor de projecten Teylerspark I en Damstaete was budget opgenomen voor het eventueel uitkeren van planschade. Een verzoek kan binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan worden ingediend. De termijn is voor deze projecten verstreken. Het beschikbare budget van circa € 482.000 dat voor deze projecten was gereserveerd kan vrijvallen. Bij de projecten De Verwondering en Ter Aar Vernieuwd Verbonden volgen nog afrondende werkzaamheden voor voornamelijk het woonrijp maken. Voor afronding van het project Zuidhoek is toch nog een budget van € 121.000 nodig voor baggerwerkzaamheden, terwijl het budget voor dit project in de voorziening afgesloten complexen in 2023 reeds is vrijgevallen. Dit kan opgevangen worden door vrijvallende budgetten. Het beschikbare budget van circa € 361.000 (€ 482.000 - € 121.000) kan vrijvallen. Dit bedrag wordt teruggestort in de Algemene reserve in boekjaar 2023. De stand van de Voorziening afgesloten complexen is per 1 januari 2024 € 1.662.000. 5.

Het tussentijds winstnemen per 31 december 2023 voor de grondexploitatie GZ 10 Schoterhoek II (€ 261.000) en dit te verwerken in de jaarrekening 2023. En bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2023 het bedrag van € 261.000 te storten in de Reserve winstneming (boekjaar 2023); In het kader van de regelgeving van het BBV (besluit, begroting en verantwoording) wordt voor positieve complexen verplicht tussentijdse winst genomen op basis van de POC-methode (percentage of completion), waarbij de voortgang van het project en de realisatie van kosten en opbrengsten in acht worden genomen. Bij de actualisatie 2020 is door de raad een Reserve winstneming ingesteld waarin de tussentijds genomen winst wordt gereserveerd totdat de betreffende grondexploitatie wordt afgesloten. Dit om jaarlijkse schommelingen door het nemen van (verplichte) winst en het mogelijk daarna verplicht weer moeten terugdraaien van die genomen winst te voorkomen. Bij het afsluiten van een grondexploitatie valt de genomen tussentijdse winst vrij in de Algemene reserve. Op 1 januari 2023 is het saldo in de Reserve winstneming € 1.458.000. Bij de actualisatie 2024 wordt 9

Pagina 10 van 13 tussentijdse winst genomen bij de grondexploitatie Schoterhoek II. Het gaat om een winst van € 261.000 en zal worden toegevoegd aan de Reserve winstneming. Het bedrag in de Reserve winstneming is daarmee € 1.719.000 per 1 januari 2024. Doordat er vóór het instellen van de Reserve winstneming al tussentijdse winst was genomen vanuit de grondexploitatie Schoterhoek II is de totaal genomen winst voor deze grondexploitatie hoger, namelijk € 1.918.000. Berekening saldo Reserve winstneming POSITIEVE GRONDEXPLOITATIES GZ 02 GZ 06 GZ 07 GZ 10 GZ 11

Buytewech Noord Lindelaan Teylerspark fase 2 Schoterhoek II Vrouwenakker-West TOTAAL RESERVE WINSTNEMING

Reserve winstneming 2023

Winstneming 2024

Reserve winstneming 2024

Totaal genomen winstneming

1.458.000

261.000

1.719.000

1.918.000

1.458.000

261.000

1.719.000

1.918.000

Nog te nemen winst

Afsluiting

7.356.000 41.000 2.303.000 322.000 886.000 10.908.000

2027 2025 2025 2025 2027

Het risicobedrag voor het aandeel grondexploitatie dat wordt gebruikt bij de berekening van het benodigde Weerstandsvermogen te verhogen van € 5.343.000 naar € 5.365.000; Om eventuele calamiteiten financieel op te vangen moet de gemeente een Weerstandsvermogen aanhouden. Dit Weerstandsvermogen wordt jaarlijks berekend en bijgesteld en is onderdeel van de Programmabegroting en de Jaarrekening. Met behulp van de IFLO-norm wordt de hoogte van het benodigde Weerstandsvermogen van het grondbedrijf berekend op basis van 10% van de boekwaarde, 10% van de nog te maken kosten en met aftrek van de Reserve onvoorzien vanuit de (lopende) grondexploitaties. De totale boekwaarde van de actieve grondexploitaties bedraagt momenteel € 39,7 miljoen. In onderstaand tabel is de opbouw van de totale boekwaarde weergegeven. 10% van dit bedrag komt neer op € 3.969.000. De totale kosten die de gemeente nog moet maken voor het afsluiten van de grondexploitaties zijn geraamd op € 14,8 miljoen. 10% van dit bedrag is € 1.476.000. Totaal boekwaarde en totale kosten actieve grondexploitaties Cost to complete Boekwaarde 1-1-2024 1-1-2024 in miljoenen POSITIEVE COMPLEXEN Buytewech Noord Lindelaan Teylerspark fase 2 Schoterhoek II Vrouwenakker-West TOTAAL POSITIEVE COMPLEXEN

6.600.554 1.202.346 1.496.892 892.224 502.188 10.694.203

5.415.441 964.415 716.584 -328.860 1.717.893 8.485.473

in miljoenen NEGATIEVE COMPLEXEN GZ 01 Noordse Buurt GZ 08 Tochtpad Noordeinde GZ 12 IKC De Poel TOTAAL NEGATIEVE COMPLEXEN TOTAAL ALLE COMPLEXEN

1.060.965 1.623.617 1.380.019 4.064.601 14.758.805

30.290.338 795.240 115.863 31.201.441 39.686.914

GZ 02 GZ 06 GZ 07 GZ 10 GZ 11

Op basis van bovenstaande gegevens komt het aandeel in het gewenst weerstandvermogen voor het onderdeel grondexploitaties uit op € 5.365.000 (€ 3.969.000 + € 1.476.000 - € 80.000). Per 1 januari 2022 was dit een bedrag van € 5.343.000. Het betreft hier daarom een minimale verhoging van het benodigde weerstandsvermogen van € 22.000. Met dit bedrag zal het onderdeel grondexploitaties bij de bepaling van het gemeentelijke weerstandsvermogen bij de Jaarrekening 2023 worden verhoogd.

Pagina 11 van 13 Berekening benodigd Weerstandsvermogen Boekwaarde 39,7 10% 0,1 4,0 5,4 0,1 5,4

in miljoenen Benodigd Benodigde weerstandsvermogen op basis van IFLO-norm Af: opgenomen in voorziening RESTEREND BENODIGD WEERSTANDSVERMOGEN

Kosten 14,8 0,1 1,5

7. Begrotingswijziging nr. 2024-06 vast te stellen. Om de geactualiseerde grondexploitaties in de begroting te verwerken is onderstaande begrotingswijziging opgesteld. Het gaat om een administratieve wijziging zonder gevolgen voor het begrotingssaldo 2024 - 2027 maar met soms grote verschuivingen tussen jaarschijven. De financiële gevolgen voor 2023 (zie onder Financiële en juridische gevolgen) zijn verwerkt in de Jaarrekening 2023. Nr. 2024-06 Structurele doorwerking Programma X € 1.000 1 Ruimtelijke ontwikkeling

2024 Lasten Baten

2025 Lasten Baten

2026 Lasten Baten

2027 Lasten Baten

-12.958

12.958

14.607

-14.607

-161

161

2.625

-2.625

2 Ruimtelijk beheer

3 Sociaal domein

4 Bestuur en dienstverlening

5 Bedrijfsvoering

6 Algemene dekkingsmiddelen Saldo

-12.958

12.958

14.607

-14.607

-161

161

2.625

-2.625

1 Ruimtelijke ontwikkeling

2 Ruimtelijk beheer

3 Sociaal domein

4 Bestuur en dienstverlening

5 Bedrijfsvoering

6 Algemene dekkingsmiddelen Saldo

-12.958

12.958

14.607

-14.607

-161

161

2.625

-2.625

Mutaties reserves

Totaal

Per saldo *)

Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen Bij de resultaten zijn een aantal kanttekeningen te benoemen. Deze kanttekeningen vormen risico’s die voort komen vanuit maatschappelijke ontwikkelingen en project specifieke ontwikkelingen. Hieronder zijn de belangrijkste risico’s kort opgesomd en wordt verwezen naar het ‘Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2024’ (§4.4) waar de risico’s uitgebreider zijn toegelicht. • Marktontwikkelingen • Aansluiten nutsbedrijven • Plankosten • Stikstof Financiële en Juridische gevolgen Financiële gevolgen De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 heeft gevolgen voor het jaarrekeningresultaat 2023 en een aantal reserves en voorzieningen (boekjaar 2023). In het ‘Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2024’ is uitgebreid ingegaan op de financiële consequenties. Hieronder een korte toelichting op de consequenties voor het Jaarrekeningresultaat 2023, de Reserve reservering woningbouw, de Algemene reserve en de Reserve winstneming.

Pagina 12 van 13 De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 heeft een positief effect van € 995.000 op het Jaarrekeningresultaat 2023 door de verlaging van de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties. Het positieve resultaat is als volgt opgebouwd.

Jaarrekeningresultaat 2023 Verlaging Voorziening nadelige saldi grondexploitaties Invloed op jaarrekening

995.000 995.000

De gemeenteraad wordt voorgesteld om hiervan € 188.000 terug te storten in de Reserve reservering woningbouw via de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2023.

Reserve reservering woningbouw Verhoging Reserve reservering woningbouw Totaal storting in Reserve reservering woningbouw

188.000 188.000

Door het verlagen van de Reserve onvoorzien grondexploitaties met € 805.000 en het vrijvallen van € 361.000 uit de Voorziening afgesloten complexen kan € 1.166.000 worden gestort in de Algemene reserve in het boekjaar 2023.

Algemene reserve (2023) Verlaging Reserve onvoorzien grondexploitaties ten gunste van Algemene Reserve Vrijval uit Voorziening afgesloten complexen toevoegen aan Algemene Reserve Totaal storting in Algemene reserve

805.000 361.000 1.166.000

De winstneming bij het project Schoterhoek II van € 261.00 kan worden toegevoegd aan de Reserve winstneming in het boekjaar 2023.

Reserve winstneming (2023) Winstneming grondexploitatie Schoterhoek II toevoegen aan Reserve winstneming Totaal storting in Reserve winstneming

261.000 261.000

Geheimhouding bijlagen De geheimhouding op de bijlagen ‘Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 (GEHEIM)‘ en 'Materiële vaste activa – strategische gronden 2024’ op grond van artikel 87 Gemeentewet jo artikel 5.1 lid 2 sub b Wet open overheid is in het belang van de economische en financiële positie van de gemeente. De in de grondexploitaties geprognotiseerde opbrengsten en kosten zijn gebaseerd op ramingen die geeffectueerd worden middels grondverkopen, aanbestedingen, overeenkomsten etc. met een groot aantal partijen. Het is ongewenst dat partijen inzicht verkrijgen in de gemeentelijke aannames en juridische uitgangspositie om te voorkomen dat daarmee de gemeentelijke onderhandelingspositie geweld wordt aangedaan. Bijlagen - Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 (GEHEIM) - Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 (OPENBAAR) - Materiële vaste activa – strategische gronden 2024 (GEHEIM) Advies meningsvormende raad

Pagina 13 van 13

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nieuwkoop&id=00018b3e-4058-41f0-bffe-5420456b3a40