Raadsvoorstel - 2e wijziging Subsidieverordening Energiebesparingsfonds

Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders

Raadsvoorstel Opgesteld door: Martin van der Vijver, ROG Economie & Duurzaamheid

Portefeuillehouder: Tom de Kleer

Besluitvormende vergadering: 8 mei 2025

Registratienummer collegebesluit: 488436

Raadsnummer (niet invullen, dit vult de griffie in)

Titel / onderwerp: Voorstel tot het vaststellen van de ‘2e verordening tot wijziging van de Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop’. Samenvatting: Sinds de vaststelling van de 1e Wijzigingsverordening van het Energiebesparingsfonds (EBF) op 17 oktober 2024 is het aantal subsidieaanvragen voor isolerende maatregelen sterk toegenomen. Door de verruiming van de regeling kwamen meer huishoudens in aanmerking voor een hoger subsidiepercentage, wat heeft geleid tot een flinke stijging van het aantal aanvragen. Tijdens de beoordeling van deze aanvragen kwamen er meerdere verbeterpunten naar voren die het aanvraag- en behandelingsproces aanzienlijk kunnen optimaliseren. Op basis van de ervaringen van de afgelopen maanden is dit dan ook een geschikt moment om deze verbeteringen op te nemen in een tweede wijziging van de subsidieverordening. Omdat de subsidie (deels) uit Rijksmiddelen wordt gefinancierd, is de gemeente verplicht om nietbenutte middelen terug te vorderen. De voorgestelde wijzigingen zorgen ervoor dat deze financiële middelen efficiënter beschikbaar worden gesteld en dat inwoners beter ondersteund worden door een verbeterd aanvraag- en afhandelingsproces. Dit draagt uiteindelijk bij aan een versnelde verduurzaming van woningen in Gemeente Nieuwkoop. Voorgesteld besluit: De raad wordt gevraagd het volgende te besluiten: 1.

De ‘2e verordening tot wijziging van de Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop’ vast te stellen, conform bijgevoegde en als zodanig gewaarmerkte bijlage. Hierin zijn de volgende wijzigingen opgenomen: a. De ingangsdatum opnemen als weigeringsgrond voor subsidieaanvragen die betrekking hebben op maatregelen uitgevoerd vóór 13 oktober 2023. b. De mogelijkheid toevoegen om subsidie aan te vragen na uitvoering van de isolerende maatregelen, mits de offerte is opgesteld op/na 13 oktober 2023. c. Isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen (zoals dakkapellen, uitbouwen of opbouwen) in aanmerking laten komen voor subsidie, mits deze voldoen aan de isolatiewaarden uit bijlagen 1 en 2. d. Een ondergrens van €50,- vaststellen voor terugvorderingen.

burgemeester en wethouders van Nieuwkoop

1

Pagina 2 van 5

TOELICHTING

Inleiding / aanleiding Sinds de vaststelling van de 1e Wijzigingsverordening van het Energiebesparingsfonds (EBF) op 17 oktober 2024 is het aantal subsidieaanvragen voor isolerende maatregelen sterk toegenomen. Door de verruiming van de regeling kwamen meer huishoudens in aanmerking voor een hoger subsidiepercentage, wat heeft geleid tot een flinke stijging van het aantal aanvragen. Bij de ‘1e wijziging van de Subsidieverordening van het Energiebesparingsfonds’ werden de volgende wijzigingen vastgesteld: 1. De mogelijkheid om meerdere aanvragen per woonadres in te dienen (tot een maximum van €2.500,-); 2. Een verdubbeling van het subsidiepercentage van 20% naar 40% (tot een maximum van €2.500,-); 3. Een verhoging van de maximale WOZ-waarde van €405.000 naar €421.000, conform voorwaarden Nationaal Isolatie Programma (peildatum 01 januari 2022). Voortgang Energiebesparingsfonds Uit de voortgang (zie bijlage 3. Infographic Voortgang Energiebesparingsfonds) blijkt dat het aantal aanvragen tussen september 2024 en maart 2025 gestegen is van 162 (waarvan 117 goedgekeurd en 45 afgewezen) naar 370 (waarvan 308 goedgekeurd en 62 afgewezen). Tijdens de beoordeling van deze aanvragen kwamen er meerdere verbeterpunten naar voren die het aanvraag- en behandelingsproces aanzienlijk kunnen optimaliseren.

Op basis van de ervaringen van de afgelopen maanden is dit dan ook een geschikt moment om deze verbeteringen op te nemen in een tweede wijziging van de subsidieverordening. Voorgestelde aanvullingen en/of wijzigingen Op grond van de evaluatie en praktijkervaring stelt het college voor om de subsidieregeling verder te verruimen en concretiseren en dus de verordening als volgt te wijzigen: a. De ingangsdatum opnemen als weigeringsgrond voor subsidieaanvragen die betrekking hebben op maatregelen uitgevoerd vóór 13 oktober 2023. b. De mogelijkheid toevoegen om subsidie aan te vragen na uitvoering van de isolerende maatregelen, mits de offerte is opgesteld op/na 13 oktober 2023. c. Isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen (zoals dakkapellen, uitbouwen of opbouwen) in aanmerking laten komen voor subsidie, mits deze voldoen aan de isolatiewaarden uit bijlagen 1 en 2. d. Een ondergrens van €50,- vaststellen voor terugvorderingen wanneer blijkt dat er een te hoog voorschot is verleend. Waarom de noodzaak tot wijziging? Omdat de subsidie (deels) uit Rijksmiddelen wordt gefinancierd, is de gemeente verplicht om nietbenutte middelen terug te vorderen. De voorgestelde aanvullingen en/of wijzigingen zorgen ervoor dat deze financiële middelen efficiënter beschikbaar worden gesteld en dat inwoners beter ondersteund worden door een verbeterd aanvraag- en afhandelingsproces.

Dit draagt uiteindelijk bij aan een versnelde verduurzaming van woningen in Gemeente Nieuwkoop.

2

Pagina 3 van 5 Beoogd (maatschappelijk) effect De energierekening voor de inwoners van de gemeente Nieuwkoop betaalbaar maken en houden. Met de subsidie stimuleren we inwoners om isolatiemaatregelen uit te (laten) voeren. Hiermee worden stappen gezet in de energietransitie om de gemeente Nieuwkoop aardgasvrij-gereed te maken. Door wijzigingen/aanvullingen wordt het aanvragen van subsidie eenvoudiger en biedt het de gemeente meer handelingsperspectief. Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis  Op 28 september 2023 stelde de gemeenteraad de Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop vast. Hierin is besloten om €1.000.000 uit de reserve Duurzaamheid te onttrekken voor de uitvoering van het Energiebesparingsfonds (EBF). Het EBF wordt gekoppeld aan de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). De middelen die hieruit voortkomen worden toegevoegd aan het EBF. De voorwaarden van de subsidie zijn vastgelegd in de verordening ‘Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop’.  Op 17 oktober 2024 werd de 1e verordening tot wijziging van de subsidieverordening Energiebesparingsfonds vastgesteld. Hierbij werd de WOZ-waardegrens verhoogd en het subsidiepercentage verhoogd van 20% naar 40%. Hierdoor kwamen meer huishoudens in aanmerking voor subsidie en werd de subsidie nog aantrekkelijker.

Participatie / betrokken partijen / personen Er heeft geen externe participatieronde plaatsgevonden. Wel zijn de opmerkingen en adviezen van inwoners (aanvragers) meegenomen bij de voorgestelde wijzigingen. Duurzaamheidsaspecten Het beschikbaar stellen van subsidie aan onze inwoners biedt een extra stimulans bij het isoleren van de woning. Isoleren van woningen is de eerste stap in de opgave Nieuwkoop aardgasvrij in 2050. Deze doelstelling is verankerd in het Beleidskader Duurzaamheid 2020 en onderdeel van het huidige Duurzaamheidsprogramma. Met de vaststelling van de Herijking Transitievisie warmte is ervoor gekozen om hier richting 2030 extra de nadruk op te leggen. Een wijziging van de voorwaarden kan dit proces een boost geven. Gezondheid Door het betaalbaar maken van de energiebesparende maatregelen kunnen inwoners stappen zetten in het verduurzamen van hun woning. Hiermee dalen de energielasten, stijgt het wooncomfort wat kan leiden tot minder stress. De reductie van stress heeft hierbij een positief effect op de gezondheid. Varianten met argumenten voor en tegen Het voorstel is om de volgende wijzigingen en/of aanvullingen te doen: 1.

De ingangsdatum van de eerste subsidieverordening opnemen als weigeringsgrond voor subsidieaanvragen die betrekking hebben op maatregelen uitgevoerd vóór 13 oktober 2023: Naar aanleiding van een ingediend bezwaar en het daaruit volgende advies van de bezwaarschriftencommissie wordt de ingangsdatum ‘13 oktober 2023’ van de verordening specifiek als weigeringsgrond in de subsidieverordening opgenomen. Hiermee kunnen subsidieaanvragen voor maatregelen die zijn uitgevoerd vóór deze datum juridisch rechtsgeldig worden geweigerd. 2. De mogelijkheid toevoegen om subsidie aan te vragen na uitvoering van de isolerende maatregelen, mits de offerte is opgesteld op/na 13 oktober 2023: Op dit moment kunnen inwoners op twee manieren subsidie aanvragen en ontvangen. Dit zijn: ▪ Voorschot voor isolerende maatregelen: Een voorschot kan worden aangevraagd middels een offerte van of na 13 oktober 2023 wanneer de isolerende maatregelen worden 3

Pagina 4 van 5

▪

uitgevoerd door een derde partij. Na afronding van de werkzaamheden en het gereed melden wordt het voorschot omgezet in een definitieve subsidie. Doe-het-zelf aanpak: Een subsidieaanvraag voor materiaalkosten met directe gereedmelding.

Hier wordt aan toegevoegd: ▪ Subsidie voor isolerende maatregelen: Inwoners kunnen subsidie aanvragen en deze direct gereed melden nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd door een derde partij. Deze optie is bedoeld voor aanvragers die geen gebruik willen maken van het voorschot, maar de subsidie direct willen ontvangen. Hierbij blijft de eis van een offerte op/na 13 oktober 2023 van kracht. Uit de praktijk is gebleken dat meerdere aanvragers over de middelen beschikken en direct hun subsidieaanvraag willen gereedmelden. Het aanbieden van deze extra mogelijkheid versnelt het afhandelingsproces van de subsidieaanvragen voor zowel de aanvrager, als de behandelaar. 3. Isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen (zoals dakkapellen, uitbouwen of opbouwen) in aanmerking laten komen voor subsidie, mits deze voldoen aan de isolatiewaarden uit bijlagen 1 en 2: Op dit moment worden subsidieaanvragen voor isolerende maatregelen waarbij sprake is van woninguitbreiding volgens de huidige subsidieverordening afgewezen. Aangezien woninguitbreidingen vaak samengaan met verduurzamingswensen en inwoners dit als een natuurlijk (vervang)moment beschouwen, wordt voorgesteld om deze op te nemen in de maatregelenlijst. Dit draagt bij aan het isoleren van de woning(en) en vergroot het aantal aanvragen dat voor subsidie in aanmerking komt.

Uiteraard gelden hierbij wel de minimale eisen voor de isolatiewaarden, zoals vastgesteld in de huidige subsidieverordening. 4. Een ondergrens van €50,- vaststellen voor terugvorderingen bij een te hoog uitgekeerd voorschot: Bij de gereedmelding van voorschotaanvragen komt het voor dat de factuur lager uitvalt dan de ingediende offerte. In dat geval moet de aanvrager het te veel ontvangen voorschot terugbetalen. Om te voorkomen dat het afhandelingsproces niet in verhouding staat tot het terug te vorderen bedrag, wordt een ondergrens van €50,- vastgesteld. Bedragen onder €50 worden dus niet meer teruggevorderd. Omdat de voorgestelde wijzigingen overlappende voor- en tegenargumenten hebben, worden deze hieronder gezamenlijk benoemd: Argumenten voor: ▪ De Rijksgelden vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) worden uiteindelijk teruggevorderd als ze niet worden gebruikt. Het is daarom belangrijk om hier zorgvuldig mee om te gaan en de middelen optimaal te benutten om daarmee de drempel voor inwoners te verlagen om te gaan isoleren. De voorgestelde wijzigingen dragen hieraan bij. ▪ Woningeigenaren worden beter en sneller ondersteund bij het aanvraag- en afhandelingsproces door de extra mogelijkheid van een directe subsidieverlening.

▪ Door isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen op te nemen in de maatregelenlijst, worden meer woningen bereikt die de woninguitbreiding(en) als natuurlijk moment beschouwen om te gaan isoleren. ▪ Woningeigenaren die eerder een afwijzing hebben ontvangen voor een ingediende subsidieaanvraag voor isolerende maatregelen in combinatie met een woninguitbreiding, kunnen deze aanvraag opnieuw indienen en daarmee aanspraak maken op subsidie. ▪ Door de maatregelenlijst te verruimen met woninguitbreiding(en), worden meer woningen voorbereid op een aardgasvrije toekomst. 4

Pagina 5 van 5 ▪

Door het overnemen van het advies van de bezwaarschriftencommissie kunnen subsidieaanvragen voor maatregelen die zijn uitgevoerd vóór 13 oktober 2023 juridisch rechtsgeldig worden geweigerd.

Argumenten tegen: ▪ De mogelijkheid om een subsidieaanvraag op drie manieren in te dienen kan de procedure voor de aanvrager complexer maken. ▪ Als isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen niet worden opgenomen in de maatregelenlijst, is een aanvullend besluit nodig om dit als weigeringsgrond in de subsidieverordening op te nemen. Voorgesteld besluit De raad wordt gevraagd het volgende te besluiten: 1. De ‘2e verordening tot wijziging van de Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop’ vast te stellen, conform bijgevoegde en als zodanig gewaarmerkte bijlage. Hierin zijn de volgende wijzigingen opgenomen: a. De ingangsdatum opnemen als weigeringsgrond voor subsidieaanvragen die betrekking hebben op maatregelen uitgevoerd vóór 13 oktober 2023. b. De mogelijkheid toevoegen om subsidie aan te vragen na uitvoering van de isolerende maatregelen, mits de offerte is opgesteld op/na 13 oktober 2023. c. Isolerende maatregelen bij woninguitbreidingen (zoals dakkapellen, uitbouwen of opbouwen) in aanmerking laten komen voor subsidie, mits deze voldoen aan de isolatiewaarden uit bijlagen 1 en 2. d. Een ondergrens van €50,- vaststellen voor terugvorderingen. Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen Het effect van deze wijzigingen is niet in cijfers uit te drukken.

Wel verwacht het college dat het aanvraag- en afhandelingsproces hierdoor duidelijker en sneller zal verlopen. Op basis van het maximale subsidiebedrag en het aantal in aanmerking komende woningen kan het volledige subsidieplafond (€1.606.000 + €1.000.000) sneller bereikt worden. Mocht dit scenario zich voordoen, dan zou dit betekenen dat het Energiebesparingsfonds een enorm succes is gebleken. Financiële en Juridische gevolgen Juridische gevolgen:  Door vaststelling van de subsidieverordening zijn er regels op basis waarvan kan worden bepaald of iemand voor subsidie van het Energiebesparingsfonds in aanmerking komt;  De wijziging subsidieverordening zal gepubliceerd worden; Bijlagen 1. Bijlage behorend bij raadsbesluit 2. 2e Verordening tot wijziging van de Subsidieverordening Energiebesparingsfonds gemeente Nieuwkoop. 3. Infographic Voortgang Energiebesparingsfonds Advies meningsvormende raad

5