Jaarstukken 2020
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2020 - 65
4.6.1 Thema Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie van het beleid De eerste doelstelling op het thema Algemene Dekkingsmiddelen, een zorgvuldige planning van- en controle op de besteding van de middelen, is in 2020 vertaald naar de inzet van moderne technieken: digitalisering. De tweede doelstelling, het zoveel mogelijk beperken van de belastingdruk, is vertaald naar een terughoudend tarievenbeleid bij de Onroerende Zaakbelasting (OZB). Digitalisering: implementatie van het nieuwe financiële pakket In 2020 is de gemeente Nieuwkoop gebruik gaan maken van een nieuw financieel systeem waarmee het de komende jaren vooruit kan en mee kan gaan met toekomstige ontwikkelingen op het gebied van automatisering. De eerste stappen hierin zijn al gezet door in het crediteurenproces "e-facturatie" mogelijk te maken. Komend jaar zal er bekeken moeten worden welke automatiseringsslagen er nog meer gemaakt kunnen worden. De implementatiefase in 2020 is niet zonder slag of stoot gegaan. De komst van Covid-19 en de vele personele wisselingen hebben geleid tot vertraging en inzet van externe inhuur. Hierdoor is het project qua kosten hoger uitgevallen dan begroot. Door het tijdig anticiperen op de ICT-ontwikkelingen binnen bedrijfsvoering hebben wij voor de hoger uitgevallen kosten dekking kunnen vinden. Belastingdruk: verhoging van de OZB met niet meer dan inflatie In 2020 is de OZB verhoogd met 1,50%.
De inflatie over 2020 conform het CBS is 1,50%.
JAARSTUKKEN 2020 - 66
4.6.2 Financieel overzicht Algemene dekkingsmiddelen Begroting na wijziging 2020 Baten
Lasten
-44.010
1.151
Rekening 2020
Saldo
Baten
-42.859
-44.237
Lasten Thema
Lasten 1.311
Begroting 2020
Verschil Saldo
Baten
-42.925
Lasten
-227
Begroting na wijziging 2020
Saldo
161
Rekening
-66
Verschil
Algemene dekkingsmiddelen
613
776
936
161
Totaal Lasten
613
776
936
161
Baten Thema
Begroting 2020
Begroting na wijziging 2020
Rekening
Verschil
Algemene dekkingsmiddelen
-42.028
-44.010
-44.237
-227
Totaal Baten
-42.028
-44.010
-44.237
-227
Saldo Thema
Begroting 2020
Begroting na wijziging 2020
Rekening
Verschil
Algemene dekkingsmiddelen
-41.415
-43.234
-43.300
-66
Totaal saldo van lasten en baten
-41.415
-43.234
-43.300
-66
Toevoeging reserves
-
375
375
-
Onttrekking reserves
375
-
-
-
Saldo mutaties reserves
375
375
375
-
-41.040
-42.859
-42.925
-66
Gerealiseerd resultaat
JAARSTUKKEN 2020 - 67
Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN (€ 161.000 nadeel) Het nadeel bij Algemene Dekkingsmiddelen komt voornamelijk door de komst van het financiële systeem. Zoals reeds benoemd in eerdere stukken heeft de implementatie van het financiële systeem in de aanloopfase met tegenslagen te maken gehad. Door toedoen van corona, uitval van de functioneel beheerder, complexe inrichting naar de wensen van de organisatie en het vertrek van de projectleiders zijn er in 2020 meer kosten gemaakt dan begroot. Doordat wij binnen bedrijfsvoering op ICT-gebied goed vinger aan de pols hebben gehouden kunnen wij dit nadeel opvangen binnen het ICT-budget. BATEN (€ 227.000 voordeel) Dit bedrag is een saldo van de algemene uitkeringen van de afgelopen jaren en minder opbrengsten van de belastingen in 2020. Van de jaren 2017, 2018, 2019 is een afrekening ontvangen van ongeveer € 370.000. Daarnaast zijn er minder belastingen binnen gekomen dan begroot. Dit komt doordat bij de forensenbelasting te ruim begroot is. Bij de OZB is er minder binnengekomen, dit komt doordat er meer verminderingen (bezwaarschriften, kwijtscheldingen en oninbaar verklaard) zijn. De verhoging van de vermindering zijn de hogere gehonoreerde bezwaren. Het aantal WOZ bezwaren op object niveau is verdubbeld in vergelijking tot belastingjaar 2019.
De explosieve toename van het aantal WOZ bezwaren is toe te schrijven aan de toename en agressieve acquisitie van de No-CureNo-Pay (NCNP) bureaus. GEREALISEERD RESULTAAT (€ 66.000 voordeel) Dit zorgt voor het verschil in het gerealiseerde totaal van dit programma.
JAARSTUKKEN 2020 - 68
5. Paragrafen 5.1 Paragraaf Lokale heffingen Inleiding In de jaarrekening is conform artikel 10 en 26 van het BBV een paragraaf Lokale Heffingen opgenomen. De paragraaf bevat: • Inkomsten uit de lokale heffingen • Beleid ten aanzien van de lokale heffingen • Kostendekkendheid • Lokale lastendruk • Het kwijtscheldingsbeleid Inkomsten Het volgende overzicht geeft een vergelijking van de begroting en realisatie van de lokale heffingen. Omschrijving
Begroting na wijziging 2020 x € 1.000
Begroting 2020 x € 1.000
Rekening 2020
Verschil (abs.)
verschil (%)
OZB Eigenaren woningen: OZB Eigenaren nietwoningen: OZB Gebruikers nietwoningen: RZB Roerende Zaakbelasting Totaal OZB/RZB
-4.821
-4.821
-4.792
28
-0,6%
-1.645
-1.810
-1.745
65
-3,6%
-1.137
-1.251
-1.172
79
-6,3%
-26 -7.630
-26 -7.908
-31 -7.741
-5 167
20,0% -2,1%
Rioolheffing
-2.642
-2.587
-2.594
-6
0,2%
Afvalstoffenheffing Totaal overige woonlastennota
-3.659
-3.495
-3.529
-34
1,0%
-6.301
-6.082
-6.122
-40
0,7%
Precariobelasting
-535
-535
-535
0
0,0%
-148 -683 -1.083 -215 -161
-148 -683 -1.083 -228 -161
-126 -660 -1.062 -300 -228
22 22 20 -72 -67
-15,1% -3,3% -1,9% 31,6% 41,4%
-58
-39
-40
-1
3,0%
-282 -11
-554 -34
-907 -29
-353 5
63,8% -15,1%
-1.809
-3.464
-3.887
-423
12,2%
-16.423
-18.137
-18.411
-274
1,5%
Forensenbelasting Totaal overige belastingen Bouwleges Leges burgerzaken Begraafplaatsrechten Marktgelden en standplaatsvergoedingen
Leges kabels en leidingen Leges overig Totaal overige publiekrechtelijke heffingen Totaal inkomsten
Afwijkingen op productniveau > 5% met een minimum van € 15.000 worden toegelicht in de specificaties financiële overzichten (hoofdstuk 7.5).
JAARSTUKKEN 2020 - 69
Beleid Algemeen Belastingsoorten De gemeentewet somt de belastingen die een gemeente mag heffen limitatief op. De gemeente Nieuwkoop kiest ervoor niet alle belastingen te heffen. In Nieuwkoop geheven belastingen Wel Onroerende zaakbelastingen X Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten X Afvalstoffenheffing X Rioolheffing X Forensenbelasting X Precariobelasting X Leges X Baatbelasting Niet-ingezetenen belasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Reclamebelasting Toeristenbelasting
Niet
X X X X X X
Beleid In de paragraaf lokale heffingen in de programmabegroting 2020-2023 is het beleid voor belastingen en heffingen beschreven. In het raadsvoorstel belastingverordeningen en tarieven 2020, welke in de besluitvormende raad van 12 december 2019 is vastgesteld, is uitvoering gegeven aan dit beleid. Onderstaand per belastingsoort een korte herhaling van het vastgestelde beleid. Onroerende zaakbelasting De begroting voor de OZB gaat niet uit van een tarief, maar van een opbrengst. De uitwerking van de begrote opbrengst in een tarief is eind 2019 gerealiseerd bij de vaststelling van de belastingverordeningen en tarieven. In de begrote OZB-opbrengst is rekening gehouden met de volgende zaken: - Een indexatie van 1,5% - Areaaluitbreidingen. Roerende zaakbelasting Voor de RZB geldt hetzelfde beleid als voor de OZB. Wettelijk is bepaald dat de tarieven gelijk moeten zijn aan die van de OZB. Afvalstoffenheffing In de opbrengst afvalstoffenheffing is rekening gehouden een 100% dekking van de kosten. In 2020 hadden we te maken met twee belangrijke factoren. Ten eerste stijgen de verwerkings- en inzamelingskosten die door Cyclus in rekening worden gebracht voor 2020. Ten tweede introduceren we in 2020 de zogenaamde gedifferentieerde tarieven (DIFTAR).
Rioolheffing In de begrote opbrengst rioolheffing is rekening gehouden met de volgende zaken: - Een indexatie van 1,5% - Een extra verhoging van 1,23% (conform raadsbesluit van 11 december 2014).
JAARSTUKKEN 2020 - 70
Precariobelasting Deze belasting is toegestaan tot en met 2021, waarna deze belastingsoort (voor kabels en leidingen) wordt afgeschaft. In de tussenliggende periode mag het tarief niet worden verhoogd ten opzichte van het tarief van 1 januari 2016. Forensenbelasting Deze belastingsoorten zijn geïndexeerd met 1,5%. Begraafplaatsrechten In de begrote opbrengst is rekening gehouden met de volgende zaken: - Een indexatie van 1,5% - Een stijging van 5% van het tarief om toe te werken naar kostendekkende tarieven. Leges Deze belastingsoorten zijn geïndexeerd met 1,5%. Uitzondering hierop zijn heffingen die gebonden zijn aan wettelijke tarieven en de tarieven van de leges Telecommunicatie en overige kabels en leidingen. Deze tarieven zijn opnieuw berekend zodat ze kostendekkend zijn. Kostendekkendheid Beleid is dat heffingen voor individueel verstrekte diensten in Nieuwkoop kostendekkend zijn. Het gaat om de volgende heffingen: • Afvalstoffenheffing • Rioolheffing • Begraafrechten • Leges vallend onder titel 1 • Leges vallend onder titel 2 • Leges vallend onder titel 3 Uit de kostendekkendheidsberekeningen blijkt dat een deel van deze belastingen minder dan 100% kostendekkend is. Het gaat om de tarieven voor afvalstoffenheffing, begraafrechten en leges.
Voor de begraafrechten geldt dat de tarieven jaarlijks extra worden verhoogd om uiteindelijk wel tot kostendekkende tarieven te komen. Voor de leges geldt dat we de tarieven bewust lager houden om in de tariefstelling niet al te veel af te wijken van gemeenten in de regio. Onder de kostendekkendheid per soort wordt, waar nodig, verwezen naar de toelichtingen in de hoofdstuk 7.5 specificaties financiële overzichten. Afvalstoffenheffing Nr. Omschrijving 1 Kosten van inzameling en verwerking van afval
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
3.309.064
3.246.155
2 Toerekenbare BTW
612.592
613.512
3 Kosten van overhead
239.269
239.269
0
0
31.220
31.220
6 Totaal kosten
4.192.145
4.130.156
7 Opbrengsten belastingen / leges
4 Toerekening rente 5 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
-3.659.444
-3.539.229
8 Overige opbrengsten
-532.701
-477.364
9 Totaal opbrengsten
-4.192.145
-4.016.594
0
113.562
100%
97%
10 Verschil 11 Kostendekkendheid
JAARSTUKKEN 2020 - 71
Rioolheffing Nr. Omschrijving 1 Kosten aanleg, onderhoud en beheer gemeentelijke riolering
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
1.781.153
1.760.587
2 Toerekenbare BTW
237.514
239.838
3 Kosten van overhead
215.679
215.679
4 Toerekening rente
411.729
384.499
5 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
11.377
11.377
6 Totaal kosten
2.657.452
2.611.981
7 Opbrengsten belastingen / leges
-2.642.452
-2.593.636
8 Overige opbrengsten
-15.000
-18.345
9 Totaal opbrengsten
-2.657.452
-2.611.981
0
0
100%
100%
10 Verschil 11 Kostendekkendheid Begraafrechten Nr. Omschrijving
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
1 Kosten begravingen
128.028
165.732
2 Kosten van overhead
57.290
57.290
3 Toerekening rente
9.691
9.258
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
27
27
5 Totaal kosten
195.036
232.306
6 Opbrengsten belastingen / leges
-161.000
-227.669
0
0
-161.000
-227.669
34.036
4.637
83%
98%
7 Overige opbrengsten 8 Totaal opbrengsten 9 Verschil 10 Kostendekkendheid
JAARSTUKKEN 2020 - 72
De Leges onder Titel 1: persoons- en reisdocumenten en commerciële vergunningen Begroting 2020 Jaarrekening 2020 Nr. Omschrijving 1 Kosten van de dienstverlening gericht op: 1.1. burgerlijke stand 1.2. reisdocumenten 1.3. rijbewijzen 1.4. verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen 1.5. verstrekkingen uit het Kiezersregister 1.6. verstrekkingen op grond van Wet bescherming persoonsgegevens 1.7. bestuursstukken 1.8. vastgoedinformatie 1.9. overige publiekszaken 1.10. gemeentearchief 1.11. huisvestingswet 1.12. leegstandwet 1.13. gemeentegaranties 1.14. marktstandplaatsen 1.15. winkeltijdenwet 1.16. kansspelen 1.17. kinderopvang 1.18. telecommunicatie, kabels en leidingen 1.19. verkeer en vervoer 1.20. diversen
570.575
908.184
2 Kosten van overhead
477.789
477.789
3 Toerekening rente
1.500
565
0
0
5 Totaal kosten
1.049.864
1.386.537
6 Opbrengsten belastingen / leges
-548.917
-698.568
7 Overige opbrengsten
-281.247
-543.031
8 Totaal opbrengsten
-830.164
-1.241.599
9 Verschil
219.700
144.938
79%
90%
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
10 Kostendekkendheid De Leges onder titel 2: omgevingsvergunningen Nr. Omschrijving
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
1 Kosten taakvelden titel 2
869.557
909.647
2 Kosten van overhead
507.745
507.745
0
0
3 Toerekening rente 4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
0
5 Totaal kosten
1.377.302
1.417.392
6 Opbrengsten belastingen / leges
-1.082.645
-1.177.085
7 Overige opbrengsten
-55.250
-2.400
8 Totaal opbrengsten
-1.137.895
-1.179.485
239.407
237.907
83%
83%
350.173
329.990
66%
68%
9 Verschil 10 Kostendekkendheid 11 Storting in egalisatiereserve 12 Kostendekkendheid incl. storting
JAARSTUKKEN 2020 - 73
De Leges onder titel 3: dienstverlening Europese richtlijnen en APV Begroting 2020 Nr. Omschrijving
Jaarrekening 2020
1 Kosten taakvelden titel 3
240.456
241.200
2 Kosten van overhead
238.146
238.146
3 Toerekening rente
0
0
4 Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)
0
0
5 Totaal kosten
478.602
479.346
6 Opbrengsten belastingen / leges
-10.363
-4.288
0
0
8 Totaal opbrengsten
-10.363
-4.288
9 Verschil
468.239
475.057
2%
1%
7 Overige opbrengsten
10 Kostendekkendheid
Lokale lastendruk Algemeen In de onderstaande tabel geven wij de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden weer. Onder een gemiddeld huishouden verstaan wij het volgende: • de gemiddelde WOZ-waarde van een woning stellen we op € 321.000 (jaar 2020, bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/bouwen-en-wonen); • een gemiddeld huishouden bestaat uit twee of meer personen. Tarieven 2020 van Nieuwkoop en vergelijkbare gemeenten Bedragen x € 1.000 Percentage Bedrag OZB Afvalstoffen OZB heffing
Rioolheffing
Totaal woonlasten
Alphen a/d Rijn
0,1020%
327
278
230
836
Kaag en Braassem
0,1078%
346
215
277
838
Nieuwkoop
0,1266%
406
292
208
906
Bodegraven-Reeuwijk
0,1296%
416
254
281
951
Gemiddeld
0,1165%
374
260
249
883
Bron; tarieven omliggende gemeenten; COELO Atlas van de lokale lasten 2020 (www.coelo.nl). Bij de gemeente Nieuwkoop is bij Afvalstoffenheffing rekening gehouden met het variabele tarief (DIFTAR). Kwijtscheldingsbeleid De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is sinds begin 2012 uitbesteed aan SVHW en maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst (DVO). In onderstaande tabel zijn de financiële effecten van kwijtscheldingen over 2020 vermeld:
Begroting 2020
Begroting na wijziging 2020
Rekening 2020
Afvalstoffenheffing
60
60
55
6
Rioolheffing
55
55
49
6
Kwijtschelding (x € 1.000)
Verschil
JAARSTUKKEN 2020 - 74
5.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen in de jaarstukken 2020 is een rapportage op de paragraaf zoals die is opgenomen in de begroting 2020. In de jaarstukken 2020 bestaat de paragraaf uit: 1. Een berekening van de beschikbare middelen om risico's op te vangen, de zogenaamde beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Een inventarisatie van de financiële risico's die de gemeente loopt, de zogenaamde benodigde weerstandscapaciteit. 3. Een beeld van de financiële positie van de gemeente, weergegeven aan de hand van een verzameling ratio's. Actuele weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat kan worden ingezet om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen. Hiertoe behoren: Omschrijving Algemene reserve vrij besteedbaar Reserve weerstandsvermogen Reserve Economie en toerisme Reserve Wmo Reserve LandschapsOntwikkelingsPlan Reserve Monumentenzorg Reserve Frictiekosten personeel Reserve Duurzaamheid Reservering woningbouw Reserve Omgevingsvisie Saldo meerjarenbegroting Onvoorzien Weerstandscapaciteit (x € 1.000)
Begroting 2020 19.825 3.000 285 90 22 106 65 1.941 2.834 35 121 20 28.344
Rekening 2020 20.090 3.000 0 90 29 176 214 2.109 2.834 89 468 29.099
Volgens de begroting 2020 heeft de gemeente Nieuwkoop op 31 december 2020 een weerstandscapaciteit van ruim 28 mln. De gemeente Nieuwkoop heeft op 31 december 2020 een weerstandscapaciteit van ruim € 29 mln. Het verschil met de begroting is € 0,7 mln. Bij 6.3 Toelichting op de balans staan de mutaties op de reserves toegelicht.
JAARSTUKKEN 2020 - 75
Risico inventarisatie De risico inventarisatie bevat alleen risico's die financieel gekwantificeerd kunnen worden. Om een beeld te geven van de aard en de omvang van de risico's zijn hieronder de grootste risico's kort omschreven. Het gaat om risico's die financiële gevolgen kunnen hebben van meer dan € 50.000. Gebeurtenis / Situatie
1
Begroting 2020 10.673
1
3.000
RO&G
Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020.
3.000
Kosten en claims na ramp
5
1.000
BV
1.000
Meldplicht datalekken
5
810
BV
Vanaf februari 2020 zijn wij geconfronteerd door Coid-19. De kosten zijn door compensatie vanuit het Rijk gedekt. Voor Covid-19 kosten is de eigen reserve niet aangesproken. Per 25 mei 2018 vervallen door de inwerkingtreding van de AVG.
Grondexploitaties
Programma
Evaluatie
Jaarrekening 2020
Bedrag
RO&G
Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020.
7.188
Naast de voorziening en de reserves is de hoogte van het weerstandsvermogen afhankelijk van de stand van zaken met betrekking tot de grondexploitaties. De hoogte wordt bepaald met de toepassing van de IFLO-norm onder aftrek van de reserve onvoorzien grondexploitaties. De IFLO norm bestaat uit 2 delen: 10% van de boekwaarde van de grondexploitaties plus 10% van de nog te maken kosten. Risico's met betrekking tot ruimtelijke ordening Na het vervallen van het Programma Aanpak Stikstof (eind mei 2019) is sprake van een nieuwe realiteit: nieuw generiek stikstofbeleid en kaders van Rijk en provincie, en maatwerkoplossingen op gebieds- en projectniveau.
0
JAARSTUKKEN 2020 - 76
Inwerkingtreding Algemene Verordening Gegevensbescherming per 25 mei 2018 Informatiebeveiligingsincident Informatiebeveiligingsincid ent, digitale informatie onvoldoende toegankelijk, of digitale informatie wordt oneigenlijk gebruikt of verstrekt
5
800
BV
Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020.
800
5
550
BV
Risico’s op informatiebeveiligingsinci denten zijn altijd aanwezig bij een complexe organisatie als een gemeente. Vanzelfsprekend vinden er informatiebeveiligingsinci denten plaats; de ene keer met meer impact dan de andere keer.
550
In januari 2020 is er een informatiebeveiligingsinci dent geweest met grote impact, namelijk de Citrix beveiligingslek. Woensdag 15 januari 2020 zijn alle medewerkers van de gemeente Nieuwkoop circa 5 uren uit de lucht geweest in verband met een noodzakelijke Citrixupdate. De kwetsbaarheid was dusdanig ernstig dat er direct actie ondernomen moest worden. De dag erna, donderdag 16 januari 2020, waren diverse applicaties ’s ochtends niet bereikbaar, mogelijk door de impact van de update. Vrijdag 17 januari 2020 heeft er ’s ochtends wederom een Citrixupdate plaats gevonden, waardoor we ongeveer 1 uur uit de lucht zijn geweest. Grootste gevolg hiervan is het productieverlies in uren.
JAARSTUKKEN 2020 - 77
Toename van de kosten van de Wmo door de vergrijzing
3
500
MO
Uitval technische voorzieningen door onvoorziene omstandigheden
5
500
BV
Invoering Wet kwaliteitsborging bouwen Afwijken van inkoop- en aanbestedingsbeleid
1
100
RO&G
5
250
BV
Onevenredige vorstschade wegen door extreme winter Letsel-en stormschade bomen
2
60
BOR
2
100
BOR
Risico’s jeugdwet
3
200
MO
Stijging van de kosten van jeugdzorg
Risico heeft zich niet voorgedaan ten opzichte van de primitieve begroting 2020. De overschrijding komt doordat we teveel tussentijds hebben afgeraamd. Wel zien we de kosten van de Wmo jaar op jaar toenemen. In 2020 hebben kortdurende storingen plaatsgevonden. Het herstel hiervan heeft niet geleid tot extra kosten. Bij enkele teams heeft het geleid tot kleine productieverlies in uren. Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020.
800
In 2020 is er in een aantal gevallen afgeweken van het inkoop en aanbestedingsbeleid. Dit heeft echter geen enkele keer geleid tot een claim door een derde partij. Het risico dat een derde partij een claim indient is de afgelopen jaren zeer klein (nihil) gebleken. Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020. Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020. Risico heeft zich voor een deel voorgedaan. We zien dat de kosten voor de jeugdhulp toenemen. We willen dat graag ombuigen door uitvoering te geven aan het Koersdocument zorglandschap. Om diverse redenen is dat nog niet gelukt. Hier is overigens sprake van een landelijk probleem. Landelijk is er aandacht
250
500
100
60 100 1.000
JAARSTUKKEN 2020 - 78
en mogelijk wordt dit risico na de kabinetsformatie deels verminderd. Verhoging bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen
div.
150
De verhoging van de bijdrage heeft alleen plaatsgevonden door Covid-19. De Coivid-19 kosten zijn gedekt door de compensatie vanuit het Rijk.
150
3
150
MO
Het budget is niet overschreden in 2020. Risico heeft zich niet gemanifesteerd.
150
Risico's participatie zoals Rijnvicus, beschut werk
3
100
MO
Vooral ten aanzien van BW indicatie is er in Nieuwkoop steeds meer vraag dan aanbod aan plekken. Tot nu toe is het gelukt om dit binnen de bestaande middelen te dekken.
100
Geen goedkeurende controleverklaring
4
50
PUZA
50
Archieven externe partners worden niet goed bijgehouden
5
50
BV
Voor 2019 heeft gemeente Nieuwkoop een goedkeurde controleverklaring gekregen. Dit risico heeft niet voorgedaan in 2020.
Krapte op de arbeidsmarkt
5
50
BV
250
Herverdeling gemeente fonds
5
0
BV
Dit risico heeft zich voorgedaan in 2020. Vacatures staan langer open waardoor er externe inhuur plaats dient te vinden om werkzaamheden voortgang te laten vinden. De herverdeling wijst nu op een neutraal/ klein positief effect. Daarnaast
Verhoging van de bijdrage aan Gemeenschappelijke Regelingen of negatief rekeningresultaat dat niet binnen het eigen vermogen van de GR opgevangen kan worden. Niet in aanmerking komen voor compensatie regeling Participatiewet bij overschrijding boven de 7,5% van het Buigbudget. Daaarnaast is het eigen risico voor een tekort op het buigbudget voor de helft afgeraamd.
50
500
JAARSTUKKEN 2020 - 79
is de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds afhankelijk van de trapop-trap-af methode. Totaal (x € 1.000)
16.598
19.093
Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen, ook wel de weerstandsratio genoemd, wordt als volgt berekend: Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
Ratio weerstandsvermogen =
Op basis van het voorgaande is de actuele weerstandsratio van de gemeente Nieuwkoop: Ratio weerstandsvermogen =
29.099 16.598
= 1,75
Waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) Waarderingscategorie Ratio weerstandsvermogen Betekenis A > 2,0 Uitstekend B 1,4 < x < 2,0 Ruim voldoende C 1,0 < x < 1,4 Voldoende D 0,8 < x < 1,0 Matig E 0,6 < x < 0,8 Onvoldoende F < 0,6 Ruim onvoldoende Volgens de waarderingstabel plaatst een ratio van 1,75 de gemeente Nieuwkoop in de categorie B Ruim voldoende. Beeld van de financiële positie Met de ratio weerstandsvermogen is nog lang niet alles gezegd over onze financiële positie in brede zin. Om daarvan een beeld te krijgen kunnen we een aantal andere ratio's raadplegen. Het BBV reikt voor dat doel de volgende ratio's aan.
Omschrijving
Jaarrekening Begroting Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2020 2020 2018 2019 2019
Netto schuldquote
8,99%
33,4%
7%
26,60%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
7,02%
32,1%
5,08%
23,90%
Solvabiliteitsratio
46,51%
51,2%
54,04%
48,00%
52,57%
Structurele exploitatieruimte
0,24%
0,6%
3,06%
1,10%
0,13%
Belastingcapaciteit
112,09% 124,90%
123,16%
124,90%
125,66%
Grondexploitatie
83,76%
45,2%
79,54%
66,90%
49,34%
€ 219
€ 1.065
€ 141
€ 667
€ 377
Netto schuld per inwoner
De ratio's brengen de financiële ontwikkelingen van de gemeente in kaart. Ieder besluit met financiële gevolgen en ook autonome ontwikkelingen beïnvloeden de (toekomstige) financiële positie van de gemeente en dus ook de ratio's die daar uitdrukking aan geven.
12,81% 10,88%
JAARSTUKKEN 2020 - 80
Netto schuldquote De netto schuldquote geeft een indicatie van de mate waarin de inkomsten van de gemeente toereikend zijn om aan de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote is een percentage dat tot stand komt door het totale vreemde vermogen te delen door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Bij een netto schuldquote hoger dan 130% is sprake van een hoge schuld. Onder de 100% is sprake van een gemiddelde tot lage schuld. De netto schuldquote in de begroting 2020 was berekend op 26,60%. In de jaarrekening bedraagt de netto schuldquote 12,81%. Oorzaak van het verschil is enerzijds dat we grote investeringen iets later realiseren dan gepland. Daarnaast konden investeringen grotendeels worden gefinancierd door verlaging van het tegoed op Schatkistbankieren waardoor we minder externe financiering hebben aangetrokken dan verwacht. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij de berekening van de 'Netto Schuldquote Gecorrigeerd Voor Alle Verstrekte Leningen' wordt het vreemde vermogen verminderd met de doorgeleende gelden (leningen van de gemeente aan derden). Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd met eigen middelen. De ratio wordt berekend door het Eigen Vermogen te delen door het totale vermogen.
In de begroting 2016 heeft uw raad besloten dat de solvabiliteitsratio minstens 40% bedraagt. Eind 2020 is de solvabiliteit bijna gelijk aan die van 2019. Grondexploitatie Deze indicator geeft de relatieve hoogte van de voorraad bouwgrond en het onderhanden werk (de grondpositie) in de grondexploitaties aan. De waarde van de grondpositie wordt gedeeld door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Hoe groter de grondpositie in verhouding tot de totale gemeentelijke baten, hoe groter het verhoudingsgewijze risico dat de gemeente loopt. In 2020 zien we dat het risico ten opzichte van 2019 is afgenomen. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal ’structurele exploitatieruimte’ geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Als norm voor gezond begrotingsevenwicht kan 0,6% van de algemene dekkingsmiddelen gehanteerd worden. Deze norm is gebaseerd op de vuistregel van de Commissie BBV die bij art. 12 gemeenten gehanteerd wordt voor de bepaling van de ruimte in de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. In de jaarrekening is een percentage van 0,13% gerealiseerd. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten.
Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en de uitkomst uit te drukken in een percentage. De relevante informatie vinden wij in de tabel met de regionale vergelijking in de paragraaf Lokale Heffingen en de Atlas lokale heffingen van COELO. Uit berekening blijkt dat de belastingcapaciteit in 2019 een omvang heeft van 125,66%. Dat betekent dat Nieuwkoop 25,66% boven het landelijk gemiddelde ligt. Dat was in de jaarrekening 2019 nog 23,16%.
JAARSTUKKEN 2020 - 81
Netto schuld per inwoner De netto schuld per inwoner is de netto schuld gedeeld door het aantal inwoners van de gemeente. De netto schuld per inwoner aan het eind van 2020 is € 377, terwijl bij de begroting nog € 667 werd voorspeld. Onder het kopje Netto Schuldquote is de verklaring voor de lagere schuld gegeven. De toename t.o.v. de jaarrekening 2019 is veroorzaakt door afname van het tegoed op Schatkistbankieren. Ratio's in samenhang De verschillende ratio's laten in samenhang zien dat de financiële positie van de gemeente Nieuwkoop gezond is. Weliswaar lopen de schulden wat op, maar de budgettaire gevolgen daarvan zijn binnen de begroting en meerjarenramingen structureel gedekt. De solvabiliteit en de ratio weerstandsvermogen zijn ruim voldoende tot goed. Dit neemt echter niet weg dat de belastingcapaciteit met 125,66% aan de hoge kant is. De daling van het percentage grondexploitaties is een goede ontwikkeling. Het financiële beleid is erop gericht niet in een situatie te komen waarin beleidsinhoudelijke concessies (bezuinigingen) moeten worden gedaan als gevolg van externe ontwikkelingen, zoals die op de geldmarkt, de onroerend goed markt of de financiële verhouding met het Rijk.
Dat beleid krijgt vorm in het streven naar een gezonde schuldpositie, een stevige solvabiliteit, voldoende structurele ruimte in de exploitatie en een verstandige omgang met de verhoudingsgewijs omvangrijke gemeentelijke grondexploitaties. Gebeurtenissen na balansdatum De uitbraak van Covid-19 eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. Invloed van Covid-19 is ook zichtbaar na 2020. In januari 2021 is de lockdown verder aangescherpt vanwege zorg om de nieuwe virusvarianten. Ook is in 2021 een avondklok ingesteld in heel Nederland. Door de avondklok is het verboden om tussen bepalen tijden zonder geldige reden op straat te zijn. We blijven streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen.
JAARSTUKKEN 2020 - 82
5.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Nieuwkoop heeft een groot aantal kapitaalgoederen in eigendom, beheer en onderhoud. Voor een groot deel van deze kapitaalgoederen is een reserves en voorzieningen in beheer. Het merendeel van de voorzieningen is ingesteld voor de financiering van de verschillende beheerplannen. De beheerplannen worden periodiek (4 jaarlijks) geactualiseerd en vastgesteld. De stortingen en onttrekkingen worden hierop aangepast. Algemeen Deze paragraaf geeft aan hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening 2017 ex. artikel 212 van de Gemeentewet staat in Artikel 22 dat het college de verplichte onderdelen op grond van artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten opneemt bij de begroting en jaarstukken. De beheervisie openbare ruimte vormt het beleidskader voor het beheer en het beoogde onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Uitvoering van dit beleidskader moet leiden tot een bestendige situatie waarin deze kapitaalgoederen worden onderhouden volgens de vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (schoon, heel en veilig), waarbij de totale kosten in beeld worden gebracht.
Het beleidskader voor de kapitaalgoederen bevat per kapitaalgoed: • De grootte van het areaal; • Besloten onderhoudsniveau; • De huidige staat van onderhoud, zoals de technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed; • De werkzaamheden die we voor de instandhouding van het kapitaalgoed moeten doen; • Het scenario voor onderhoud van kapitaalgoederen; • De kosten van de instandhouding van het kapitaalgoed, zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten. Beleidskader De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente. Het bepaalt mede of er sprake is van een aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat. Voor bedrijven en bewoners is de kwaliteit van de buitenruimte een reden om zich wel of niet ergens te vestigen. De kwaliteit van de woonomgeving beïnvloedt, bewust of onbewust, zelfs het gedrag van mensen. Bovendien is bekend dat de economische waarde van de gemeente mede afhankelijk is van de kwaliteit en uitstraling van het openbaar gebied. Al met al voldoende redenen om goed voor onze openbare ruimte te zorgen. Een zorg waarbij veel partijen betrokken zijn en waarmee nogal wat geld gemoeid is. Een zorg die vraagt om afstemming, doelmatige besteding van middelen en een planmatige aanpak. De dashboards vanuit 'waar staat je gemeente' dienen als sturingsmiddel voor het planmatig onderhoud.
Waar mogelijk zetten we in op een integrale wijkaanpak waarin actuele thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en duurzaamheid worden meegenomen. De beheerplannen zijn er op gericht om het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding.
JAARSTUKKEN 2020 - 83
Wat kost het? Het onderhoud van kapitaalgoederen wordt onderverdeeld in regulier onderhoud, groot onderhoud en rehabilitatie/reconstructie. De huidige bedragen in de begroting zijn gebaseerd op de nu vastgestelde plannen inclusief eventuele mutaties. Bij de actualisatie of bij het opstellen van nieuwe beleids- en beheerplannen worden de financiële kaders opnieuw vastgesteld. Zodoende worden de activiteiten en de middelen op elkaar afgestemd om de kapitaalgoederen in de openbare ruimte duurzaam in de tijd worden onderhouden. Regulier onderhoud Dit betreft werkzaamheden en maatregelen van kort cyclisch karakter, zoals het verhelpen van meldingen en schadeherstel. Goed, consequent uitgevoerd regulier onderhoud is levensduur verlengend. De kosten worden gedekt uit de beheer- en onderhoudsbudgetten, die jaarlijks in de begroting beschikbaar worden gesteld. Groot Onderhoud Hieronder vallen de werkzaamheden die ervoor zorgen dat de kapitaalgoederen tijdens hun levensduur in goede staat blijven. De kosten voor deze werkzaamheden worden gedekt uit de verschillende voorzieningen. Deze voorziening wordt jaarlijks gevoed met een dotatie uit de begroting, waarmee pieken en dalen in de uitgaven worden geëgaliseerd binnen die voorzieningen. Bij de actualisatie van de beheerplannen kan de omvang van de dotatie wijzigen.
Rehabilitaties/reconstructies Dat is het totaal van een kapitaalwerk aan het eind van de levensduur of het uitvoeren van levensduur verlengende maatregelen. Deze investeringen van maatschappelijk nut worden geactiveerd en in een aantal jaar afgeschreven. Op basis van het investeringsplan 2018-2021 zijn de investeringsbedragen geraamd en de cumulatieve kapitaallasten berekend. Wegen Asfaltwegen Klinkerwegen Cementbeton Half verharding
730.000 m2 750.000 m2 11.000 m2 46.000 m2
Bermen Bermen (incl. bloemrijk in de wijk)
715.000 m2
Hondenbeleid Bebording/palen
210 stuks
Straatmeubilair Prullenbakken Banken Hekwerken
180 stuks 300 stuks 6 kilometer
Verkeer Verkeersborden Straatnaamborden Bewegwijzering Elektrische oplaadpalen Snelheidsdisplay’s Verkeerstellers
4.100 stuks 1.000 stuks 530 stuks 48 stuks (waarvan 9 ‘park and charge’) 21 stuks 3 stuks
JAARSTUKKEN 2020 - 84
Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Voor onkruidbestrijding op verharding zorgen we voor een adequate, functionele aanpak, waarbij onkruid cyclisch wordt bestreden van de verharding met heet water. Ook dit draagt bij aan een duurzame instandhouding van het wegareaal. De bermen maken onderdeel uit van de weg en kennen eveneens een onderhoudsregime. Het onderhoud van de bermen is gericht op de veiligheid van de weggebruikers. Daarnaast is het maaien van de bermen gericht, naast de veiligheid, op het vergroten van de biodiversiteit door het maaisel af te ruimen. Hierdoor ‘verschraalt’ de bodem waardoor bloemen en kruiden beter kunnen groeien en bloeien. Maatschappelijke doelstellingen Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren.
Wegen hebben een grote impact op het leefklimaat van aanwonenden. Er is diverse wetgeving met als doel het ontstaan van bovenmatige overlast of schade door geluid en trillingen te voorkomen. Ook is wettelijk geregeld dat weggebruikers de verharding veilig moeten kunnen gebruiken, zonder dat deze ongelukken of schades veroorzaakt. Wij passen deze wetgeving op juiste wijze toe en gaan zo op verantwoorde wijze om met het leefklimaat van onze inwoners. Bloemrijke bermen dragen bij een biodiverse beleving van het wegareaal. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Beheerplan wegen 2017-2021 sluit aan op de maatschappelijke doelstelling. Het budget dat jaarlijks wordt gegenereerd om de wegen op het vastgestelde niveau te onderhouden wordt in het geactualiseerde beheerplan (2021-2025) opnieuw vastgesteld. Autonome kostenstijgingen door areaal en kostprijzen worden voortaan jaarlijks in de begroting meegenomen. De algemene tendens is dat de hoeveelheid verkeer toeneemt, inclusief de hoeveelheid zwaar vracht- en landbouwverkeer. Het geactualiseerde beheerplan dat in 2021 aan de raad wordt voorgelegd bevat beleidsuitgangspunten voor belasting, geluidshinder en trillinghinder. Deze uitgangspunten zijn toegevoegd aan de randvoorwaarden voor het beheer van wegen.
JAARSTUKKEN 2020 - 85
Beheer- en beleidsplan Wegen Het beheer- en beleidsplan wegen 2017-2021 is op 16 november 2017 vastgesteld. De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan zijn: • • • • • • •
kwaliteitsniveau; asfaltverharding in woonstraten (30 km/h zone) vervangen door elementenverharding; asfaltverharding van de buurtontsluitingswegen met een doorgaand karakter in de kernen handhaven; starten met het ophogen van zettingsgebieden; terughoudend opstellen bij uitvoeren onderhoud wegen op dijklichamen; participatie een goede plaats geven bij rehabilitatieprojecten; voldoende aandacht voor wet- en regelgeving op het gebied van trillings- en geluidshinder door wegen.
In 2020 is een start gemaakt met het opstellen van een nieuw beheerplan voor de periode van 20212025. De koers van de afgelopen jaren wordt doorgezet maar in aanvulling daarop ligt in het nieuwe plan de focus op integraliteit en klimaatadaptatie. Bij het opstellen van het wegbeheerplan is goed gekeken naar de knelpunten die uit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) naar voren kwamen. Hierbij is gekeken waar de twee plannen elkaar door een integrale aanpak kunnen versterken en uitgewerkt in de projectplanning. Door integrale afstemming in de projectplanning tussen wegen en verkeer wordt de slagkracht van de aanpak van verkeersonveilige situaties vergroot. Ook worden de klimaatadaptie maatregelen uit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) meegenomen. De uitgangspunten voor de bermen zijn opgenomen in het Beleids- en beheerplan Openbaar Groen 2016-2020. Dit plan wordt eveneens in 2021 aan de raad voorgelegd. Wat hebben we gedaan? De onderstaande projecten en reconstructies zijn in 2020 afgerond: • Parkverhardingen Buytenwecht eerste fase • Parkverhardingen Aalscholverlaan • onderhoud asfalt • onderhoud elementenverhardingen • • • • • •
Groot onderhoud elementen Julianalaan Nieuwkoop Reconstructie Achttienkavels Reconstructie Fietspad W.P. Speelmanweg Korenveldweg Molenweg Fietspad De Kuil Fase 1 (95% gerealiseerd) Langeraarseweg Zuid
JAARSTUKKEN 2020 - 86
Financiële ontwikkeling Algemene opmerking: De opbrengsten uit vergunningen en/of instemmingsbesluiten vanuit het kabels en leidingen worden bij het afsluiten van de jaarrekening naar de voorziening Wegen geboekt ter compensatie van de gemaakte onderhoudskosten. Stand voorziening onderhoud wegen Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
0922099 - V015 VZ onderhoud wegen
Stand van de voorziening 1-1-2020
-7.330.357
0922099 - V015 VZ onderhoud wegen
Uitgaven 2020 tlv de voorziening
400.870
0922099 - V015 VZ onderhoud wegen
Storting in voorziening 2020
-1.232.800
Stand van de voorziening 1-1-2021
-8.162.287
Voorziening toereikend: Ja Openbare verlichting Masten
5.662
st
Armaturen
5.687
st
Lampen
5.745
st
Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee de kwaliteit van de Openbare Verlichting (OV) staat beschreven in het beheerplan Openbare Verlichting. De milieudoelstellingen zijn vastgelegd in het Energieakkoord Holland Rijnland. De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de instandhouding van het OV zijn: duurzaam en doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil te houden. Het gewenste kwaliteitsniveau is vertaald naar het beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2020-2024. Maatschappelijke doelstellingen Functionele en goed onderhouden openbare verlichting draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte, sociale veiligheid en de uitstraling van het openbaar gebied. We verlichten daar waar naar nodig is, maar niet overal. In het buitengebied is naast de Veiligheid het ook van belang dat de flora en fauna niet wordt verstoord. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Voorafgaand aan het opstellen van het beheerplan openbare verlichting zijn diverse onderzoeken uitgevoerd. Op basis van de voormalige NPR richtlijn en de huidige ROVL 2011 is de hoeveelheid openbare verlichting meer dan voldoende.
JAARSTUKKEN 2020 - 87
Beheerplan Het beheerplan openbare verlichting is in het voorjaar van 2020 door de gemeenteraad vastgesteld, voor een periode van 5 jaar.. Wij streven in de komende beleidsperiode de volgende doelen na: duurzaam verlichten, doelmatig, verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil houden. De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • • • •
Bij vervangingen worden energie-efficiënte LED-armaturen toegepast met een lichtkleur die de sociale- of verkeersveiligheid verbeteren. In de nachtelijke uren worden deze gedimd. Om het areaal op peil te houden, plannen we de vervangingen van masten en armaturen in op basis van de economische levensduur. Wij passen bij vervanging of nieuwbouw het verlichtingsniveau aan welke minimaal is benodigd conform de ROVL-2011 richtlijn. We verlichten in het buitengebied alleen daar waar noodzakelijk is vanuit (verkeers) veiligheid.
Wat hebben we gedaan? Met het groot onderhoud openbare verlichting zijn diverse straten opgepakt, waaronder de Oranjewijk in Nieuwkoop (Bernhardlaan, Beatrixlaan, Irenelaan, Marijkelaan, Margrietlaan, Julianalaan, Oranjelaan, Emmalaan, Irenelaan en Wilhelminalaan) en Bedrijventerrein De Olm in Nieuwkoop (Energieweg, Handelsweg, Nijverheidsweg, Teddingtonweg). Hierbij zijn de oude armaturen vervangen door LED-armaturen. Daarnaast zijn de masten vervangen op een deel van de Langeraarseweg (vanaf bebouwde kom zijde Ter Aar tot dorpskern Langeraar), aan de Valentijnsingel en aan een deel Paradijsweg. Financiële ontwikkeling Vanaf 2017 worden investeringen voor groot onderhoud en vervangingen niet langer ten laste gebracht van een voorziening. Op grond van het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden de investeringen geactiveerd. Dat betekent dat de kapitaallasten vanaf het jaar na de investering ten laste komen van de exploitatie. De financiering voor het huidige beheerplan Openbare Verlichting 2020 – 2024 is in de begroting geregeld. In 2021 wordt een nieuwe aanbesteding gestart voor het onderhoudscontract voor regulier onderhoud. Civiele kunstwerken Grotere kunstwerken
80
st
Elektrisch mechanisch beweegbare bruggen
4
st
Fiets- en voetgangersbruggen
123
st
Kleine duikers
100
st
Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan Kunstwerken is erop gericht de staat van civiele kunstwerken op het vastgesteld onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau 4 (dit komt overeen met onderhoudsniveau B sober en doelmatig - volgens CROW). De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. De maatregelen die voortkomen uit de diverse inspecties worden bepaald op basis van dit kwaliteitsniveau. Dit is noodzakelijk om de functionaliteit, toegankelijkheid en veiligheid te garanderen. In 2019 zijn nieuwe inspecties uitgevoerd over het gehele areaal. Hieruit kwam voort dat circa 2% van de bouwdelen in een slechtere staat is dan op basis van het gemeentelijk beleid gewenst is. De veiligheid is hierbij niet het geding. In het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021–2025 hebben deze bouwdelen een hogere prioriteit voor onderhoud gekregen.
JAARSTUKKEN 2020 - 88
Maatschappelijke doelstellingen Kunstwerken zijn een essentieel onderdeel van de infrastructuur. Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan zijn de wettelijk benodigde inspecties uitgevoerd, ook voor beweegbare bruggen. Met name bij beweegbare bruggen is de kans op letsel en schade voor inwoners het grootst. Naar aanleiding van de resultaten zijn de benodigde maatregelen geprioriteerd en in het beheerplan opgenomen. Op dit moment vormt de aanwezigheid van civiele kunstwerken geen belemmering in het gebruik van het wegennet. In 2019 zijn nieuwe inspecties van alle civiele kunstwerken uitgevoerd. Het meest toonaangevende onderhoud aan kunstwerken dat in 2020 heeft plaatsgevonden is het grootschalig conserveren van de ‘bovenbouwen’ van de beweegbare bruggen; Hoekse Aarbrug, Paradijsbrug en de Grote Brug. Dit onderhoud is in 2020 is afgerond. Beheerplan De gemeenteraad heeft in december 2020 het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 t/m 2025 vastgesteld.
De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan is het voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid om de civiele kunstwerken in de gemeente duurzaam in stand te houden. Het beheerplan omvat de volgende punten om hier aan te voldoen: • een inventarisatie van de civiele kunstwerken en de kwaliteit er van op basis van inspecties; • een beheerstrategie; • een overzicht van de te nemen maatregelen; • een overzicht van de kosten. Financiële ontwikkeling Stand voorziening civiele kunstwerken Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
0922099 - V016 VZ Onderhoud civiele kunstwerken Stand van de voorziening 1-1-2020
-1.227.169
0922099 - V016 VZ Onderhoud civiele kunstwerken Uitgaven 2020 tlv de voorziening
386.092
0922099 - V016 VZ Onderhoud civiele kunstwerken Storting in voorziening 2020
-202.041
Stand van de voorziening 1-1-2021 Voorziening toereikend: Ja
-1.043.118
JAARSTUKKEN 2020 - 89
Speelvoorzieningen Speelplaatsen
115
st.
aantal speeltoestellen
352
st.
Skate voorzieningen
3
st.
Trapveldjes (voetbal)
19
st.
Basketbal veldjes
5
st.
Jeu de Boules banen
4
st.
Sport & Beweegplekken
3
st.
Tafeltennistafels
3
st.
Gewenst kwaliteitsniveau Er is voor speelvoorzieningen geen kwaliteitsindeling beschikbaar. In het beheerplan is bepaald dat het onderhoudsniveau uitgaat van doelmatig onderhoud waarbij veiligheid en speelkwaliteit voorop staat. Dit is vastgesteld in het wettelijke kader van het Attractiebesluit. Het onderhoudsniveau is vergelijkbaar met CROW kwaliteitsniveau A, een kwaliteitsniveau boven sober en doelmatig. Wat willen we bereiken? De kwaliteit van de openbare ruimte speelt een rol in het woonplezier van inwoners en heeft invloed op het gedag van gebruikers van deze ruimte. Spelen en bewegen is daarin een belangrijk onderdeel. Dit is ook vastgesteld in het beleidsplan Spelen en Bewegen van de gemeente Nieuwkoop. De openbare ruimte is schoon, heel, veilig en goed toegankelijk voor onze kinderen, sporters, inwoners en bezoekers van diverse leeftijden. Wij vinden het dan ook belangrijk dat de kwaliteit van onze speelruimte goed is. Bij een uitgangspunt dat speelvoorzieningen naast veilig, voldoende functioneel en aantrekkelijk moeten zijn, behoort een onderhoudsniveau dat ligt boven het basisniveau. Beheer op basisniveau betekent dat speeltoestellen technisch en functioneel zodanig worden onderhouden dat ze aan de veiligheidseisen voldoen en kwalitatief niet achteruit gaan. Het reguliere onderhoud is daarbij minimaal.
Een onderhoudsniveau dat daar net boven ligt, betekent onder andere dat speelvoorzieningen er qua beeld comfortabel en schoon uitzien en qua technische kwaliteit goed in orde zijn. Maatschappelijke doelstellingen Meer spelen, meer bewegen Kinderen en jong volwassenen spelen en bewegen veel minder buiten dan voorheen, terwijl het van groot belang is voor de ontwikkeling en gezondheid. Mensen die actief zijn hebben minder kans op overgewicht en bewegen bevordert de lichaamsmotoriek en daarmee de gezondheid. Daarnaast leren kinderen zo op jonge leeftijd hoe met elkaar om te gaan. Het credo van het beleidsen beheerplan is dan ook ‘meer spelen, meer bewegen’. Wat willen we bereiken? Speelplekken op wijkniveau zijn avontuurlijk en uitdagend voor zowel kinderen alsook jongvolwassenen. Zij vinden het leuk om in hun buurt buiten te spelen of te bewegen. Daarnaast ligt de focus op het realiseren van beweegplekken voor alle leeftijden. Voortgang in de realisatie van de doelstelling In nieuwe woonwijken en op bestaande speellocaties binnen de gemeente worden, in overleg met de omgeving, speelvoorzieningen gerealiseerd waar kinderen avontuurlijk kunnen spelen en die kinderen uitnodigen om buiten te spelen. Ook (jong) volwassen worden uitgedaagd om te bewegen in de openbare ruimte.
Om kinderen meer te motiveren tot buitenspelen, kunnen kinderen meebeslissen over nieuwe speelvoorzieningen in hun buurt.
JAARSTUKKEN 2020 - 90
Beheerplan Spelen en Bewegen Het beheerplan Spelen en Bewegen 2016-2020 is uitgevoerd. Momenteel zijn wij in de afronden fase van het nieuwe beheerplan 2021-2025. Deze wordt in het eerste kwartaal van 2021 voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat hebben we gedaan? Er is een nieuwe speelplek aangelegd op Papeneiland in Langeraar. Daarnaast hebben we de volgende speelplekken gerealiseerd: Nieuwkoop Aambeeld, Nieuwkoop Fleurstraat, Noorden Tulplaan, Noorden Fresiastraat, Nieuwveen Rugstreeppad Noord, Ter Aar Vierambachtsstraat, Noordeinde Schinkel en Nieuwkoop Beerstratenlaan. Financiële ontwikkeling In 2020 werden de werkzaamheden uitgevoerd conform het beheerplan. De speelplaatsen zijn compleet vernieuwd en daarbij is er ook rekening gehouden met het groen en verharding in de directe omgeving. Veelal valt het vernieuwen van de speelplaats ook samen met vernieuwing van het groen. Het vervangen van houtschorsondergronden is afgerond. Bij renovaties zullen we zoveel mogelijk kunstgras toepassen als valdempende ondergrond. Bij de vernieuwing, verbetering, omvorming van speelplaatsen worden de bewoners altijd betrokken. Stand van zaken voorziening: Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
092299 - V013 VZ Speelvoorzieningen
Stand van de voorziening 1-1-2020
-19.968
092299 - V013 VZ Speelvoorzieningen
Uitgaven 2020 tlv de voorziening
130.548
092299 - V013 VZ Speelvoorzieningen
Storting in voorziening 2020
-130.000
Stand van de voorziening 1-1-2021
-19.420
Voorziening toereikend: Ja Waterpartijen Watergangen (schonen/Baggeren)
110
km
Beschoeiingen
55
km
Baggerdepot
1
st.
Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht om te voldoen aan de plicht om de waterpartijen met de bijbehorende waterbouwkundige werken te onderhouden op het door de waterschappen vastgestelde niveau zoals is voorgeschreven in de Keur. Maatschappelijke doelstellingen Bij renovatie van beschoeiingen en baggeren van watergangen wordt ingespeeld op de klimaatveranderingen. Daar waar mogelijk worden natuurvriendelijke oevers aangelegd om water te kunnen bufferen bij hevige regenval. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Elk jaar wordt een deel van de bestaande oeverbeschermingen vervangen en een deel van de watergangen gebaggerd. Daarnaast wordt in elk najaar de watergangen geschoond. Beheerplan Het beheerplan Waterpartijen 2020-2024 is in februari 2020 vastgesteld.
JAARSTUKKEN 2020 - 91
Wat hebben we gedaan? De watergangen van de baggerclusters 2019 en 2020 zijn gebaggerd. In totaal was dit 35,74 km watergang. Een deel van de bagger (8.000m2) ligt nog in ons baggerdepot. Begin 2021 wordt deze afgevoerd. Totaal open staande kosten vanuit het bestek zijn € 120.000. Budget 2020 wordt in 2021 gebruikt. Bij speelplaats Bosveen is 53 meter beschoeiing vervangen en bij begraafplaats Zevenhoven is 72 meter beschoeiing vervangen. Dit jaar zijn er geen natuurvriendelijke oevers gemaakt. Financiële ontwikkeling Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
092299 - V017 VZ Onderh waterpartijen en bag
Stand van de voorziening 1-1-2020
-684.621
092299 - V017 VZ Onderh waterpartijen en bag
Uitgaven 2020 tlv de voorziening
215.527
092299 - V017 VZ Onderh waterpartijen en bag
Storting in voorziening 2020
-97.000
Stand van de voorziening 1-1-2021
-566.095
Voorziening toereikend: Ja Nautisch- en vaarwegbeheer Vaarvergunningen verleend plassengebied Nieuwkoop
3875
st.
Behoud vaardiepte watergangen (controleren, baggeren)
43.000
m2
120
st.
Voorzieningen bij bruggen, bescherming/aanleggen
7
st.
Loswallen
3
st.
Betonning
14
st.
Bakens
3
st.
Borden vaarregels en route
Gewenst kwaliteitsniveau Voor alle voorzieningen voor nautisch beheer en vaarwegbeheer staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Dit staat gelijk aan de CROW kwaliteitsindeling B, sober en doelmatig. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Door de natuurlijke omgeving is enige vorm van beschadiging en verval niet te voorkomen. Dit mag geen belemmering opleveren voor het gebruik van de voorziening. Maatschappelijke doelstellingen Nautisch- en vaarwegbeheer zorgt voor een kwalitatief goede infrastructuur op het water wat bijdraagt aan het welzijn en de veiligheid van de gebruikers. Als gebruikers het vaarwater in Nieuwkoop als prettig en veilig ervaren draagt dit bij aan een verdere recreatieve ontwikkeling van het gebied, daarom zullen de voorzieningen met een laag kwaliteitsniveau worden vervangen/aangepast. Een ander belangrijk onderdeel van het nautisch en vaarwegbeheer is het op diepte houden van de vaarwegen. Voortgang in de realisatie van de doelstelling De routeborden zijn gecontroleerd en worden in 2021 opnieuw geschilderd, vervangen is niet nodig. Op de planning stond het baggeren van de watergangen, maar deze waren allemaal op diepte. Voor de aanschaf van de vaarvergunningen zijn er twee betaalautomaten aangeschaft, deze zouden in 2020 geplaatst worden. Maar dat is uitgesteld naar het voorjaar 2021.
JAARSTUKKEN 2020 - 92
Beheerplan De gemeenteraad heeft het beheerplan nautisch- en vaarwegenbeheer 2018-2022 in juni 2018 vastgesteld. Wat hebben we gedaan? Op de Langeraarse Plassen zijn extra betonningen geplaatst. Op de Nieuwkoopse Plassen zijn betonningen vervangen. Op diverse plaatsen in de gemeente zijn bakens geplaatst en is de diepte van de vaarwegen vooruitlopend op het vaarseizoen gepeild en waar nodig op de juiste diepte gebracht. Financiële ontwikkeling Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
092299 - V019 VZ nautisch- en vaarwegbeheer
Stand van de voorziening 1-1-2020
-47.310
092299 - V019 VZ nautisch- en vaarwegbeheer
Uitgaven 2020 tlv de voorziening
8.326
092299 - V019 VZ nautisch- en vaarwegbeheer
Storting in voorziening 2020
-25.200
Stand van de voorziening 1-1-2021
-64.184
Voorziening toereikend: Ja Riolering Vrijverval riolen
176,5
km
Persleiding gemalen
32,7
km
Vacuümleiding
4,5
km
Drukriolering buitengebied
80,4
km
Bergbezinkvoorzieningen
5
st.
Gewenst kwaliteitsniveau Voorzieningen voor inzameling (riolering), transport en zuivering vormen samen het afvalwatersysteem. Volgens de wet (Wet milieubeheer en Waterwet) heeft de gemeente de inzamelings- en transporttaak en het waterschap de zuiveringstaak. De wettelijke basis is nu gericht op de zorgplicht voor afval-, hemel- en grondwater. In het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 – 2025 staat hoe wij omgaan met onze drie zorgplichten. Het GRP is in november 2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Riolering moet optimaal en naar geldende wet- en regelgeving functioneren. Het streven is dit zo kostenefficiënt mogelijk te doen. Maatschappelijke doelstellingen Rioleringszorg draagt bij aan de volksgezondheid, het milieu en voorkomt financiële en maatschappelijke schade door wateroverlast of wateronderlast in bebouwd gebied. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het GRP beoogt een duurzame invulling van de rioleringszorg en maakt de benodigde maatregelen inclusief de financiële consequenties hiervan voor het in stand houden van het rioolstelsel op de korte en langere termijn inzichtelijk.
JAARSTUKKEN 2020 - 93
De hoofdlijnen uit het GRP zijn: • Zorgen voor inzameling van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerd afvalwater; • Zorgen voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (voor zover niet verzorgd door particulieren); • Beperken van structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand (te hoog, maar ook te laag) voor de aan de grond gegeven bestemming in het openbaar gebied; • Zorgen voor het transport van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; • Goed gebruik van de riolering; • Zorgen voor het klimaat adaptief maken van de riolering in samenhang met de inrichting van de openbare ruimte om waterover- en onderlast te beperken of te voorkomen. Bij de uitvoering van het GRP wordt uitdrukkelijk gezocht naar het realiseren van maatschappelijke meerwaarde door het benutten van meekoppelkansen, die zich voordoen bij het integraal uitvoeren van werkzaamheden die voortvloeien uit de verschillende beheerplannen (vooral Wegen en Openbaar Groen). Wat hebben we gedaan? In 2020 zijn het BRP en GRP vastgesteld. Er zijn gedurende het jaar diverse klimaatstresstesten gedaan. Verder is in Noorden een deel van het vrijvervalriool vervangen en in de Julianalaan in Nieuwkoop een hemelwateriool aangelegd. Ook zijn diverse hoofdgemalen (gemaal Bootshaak, gemaal Uitweg en gemaal San Sourci) en drukrioleringen (o.a. Oostkanaalweg, Langeraarseweg) gerenoveerd.
Financiële ontwikkeling Grootboeknummer Omschrijving
Omschrijving
Werk. bedr. saldo
0923099 - V018 VZ Riolering
Stand van de voorziening 1-1-2020
0923099 - V018 VZ Riolering
Uitgaven 2020 tlv de voorziening
-
0923099 - V018 VZ Riolering
Storting in voorziening 2020
-
Stand van de voorziening 1-1-2021 Voorziening toereikend: Ja
-77.129.558
-77.129.558
JAARSTUKKEN 2020 - 94
Recreatieve voorzieningen Knooppuntenroute wandelen
1
st.
Knooppuntenroute fietsen
1
st.
Knooppuntenroute varen
1
st.
Vrije aanlegplaatsen plassengebied Nieuwkoop
6
st.
Toiletten vrije aanlegplaatsen
4
st.
Drijvend toilet
1
st.
Zwemstrand (strand Zomer)
1
st.
Aanleghaven (Meijehaven)
1
st.
Trailerhelling (Langeraar)
1
st.
Recreatie eiland Langeraar (Papeneiland)
1
st.
Zelfreinigend toilet Langeraar
1
st.
Aanleg- / vissteigers
40
st.
Watertappunten
7
st.
Gewenst kwaliteitsniveau Voor alle voorzieningen voor recreatieve voorzieningen staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Dit staat gelijk aan de CROW kwaliteitsindeling B, sober en doelmatig. Maatschappelijke doelstellingen Kwalitatief goed onderhouden recreatieve voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van zowel de inwoners van Nieuwkoop als de gewenste bezoekers van onze gemeente. Een pakket van voorzieningen dat aansluit bij de belangrijkste recreatieve speerpunten van Nieuwkoop: fietsen, wandelen en varen. Daarnaast zijn er recreatieve voorzieningen die ook bijdragen aan de leefbaarheid van kernen, zoals zwemlocaties. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Op verschillende locaties zijn kano- of vissteigers vervangen of opgeknapt. Ook was er een aantal steigers zo slecht aan toe, dat zij niet konden wachten op de planning van het BHP. Het vervangen van deze steigers is naar voren gehaald. De steigers zijn vervangen door een kunststof exemplaren. Beheerplan Het beheerplan 2017-2021 is in november 2017 vastgesteld door de gemeenteraad. Het Beheerplan Recreatieve Voorzieningen loopt af in 2021 en dient te worden geactualiseerd. Het nieuwe beleid zal de komende vijf jaar nieuwe richting geven aan de recreatieve voorzieningen van de gemeente. Wat hebben we gedaan? In 2020 is het Papeneiland aangelegd met daarop een zelfreinigend toilet.
Daarnaast hebben we op zeven plekken langs recreatieve routes een watertappunt geplaatst. Op deze plekken zijn ook een picknickbank, fietsbeugel en prullenbak geplaatst, als deze er nog niet stonden. Een deel van de steiger bij strand Zomer is verwijderd, om de doorstroming te vergroten en zo de waterkwaliteit te verbeteren. NATUUR EN LANDSCHAP Advisering Op het terrein van Natuur en Landschap is intern en extern advies/input gegeven. Het gaat daarbij om bouwplannen, Regionale Energie Strategie, Duurzaamheidsprogramma, Bomenstrategie, Omgevingsvisie, Klimaatadaptatie en realisatie van nieuwe natuur.