Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020

Gemeente Nieuwkoop 1 juli 2021

JAARSTUKKEN 2020 - 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .........................................................................................................................................2 2. Leeswijzer .............................................................................................................................................3 3. Samenvatting ........................................................................................................................................5 4. Programmaverantwoording ..................................................................................................................7 4.1 Programma Ruimtelijke ontwikkeling ...........................................................................................7 4.2 Programma Ruimtelijk beheer .................................................................................................. 26 4.3 Programma Sociaal domein ...................................................................................................... 35 4.4 Programma Bestuur en dienstverlening ................................................................................... 48 4.5 Programma Bedrijfsvoering ......................................................................................................

56 4.6 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 64 5. Paragrafen ......................................................................................................................................... 68 5.1 Paragraaf Lokale heffingen ....................................................................................................... 68 5.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 74 5.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................. 82 5.4 Paragraaf Financiering .............................................................................................................. 99 5.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 104 5.6 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................. 105 5.7 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 115 5.8 Paragraaf Duurzaamheid ........................................................................................................ 123 6.

Jaarrekening .................................................................................................................................... 126 6.1 Waarderingsgrondslagen ........................................................................................................ 126 6.2 Balans ..................................................................................................................................... 130 6.3 Toelichting op de balans ......................................................................................................... 132 6.4 Overzicht baten en lasten ....................................................................................................... 166 6.5 Toelichting op baten en lasten ................................................................................................ 167 6.6 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................. 168 6.7 Overzicht incidentele baten en lasten ..................................................................................... 169 6.8 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves .............................................. 173 7. Bijlagen ............................................................................................................................................

174 7.1 Uitvoeringsinformatie .............................................................................................................. 174 7.2 Controleverklaring ................................................................................................................... 182 7.3 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ................................................................. 183 7.4 Rapportage Interbestuurlijk Toezicht ...................................................................................... 185 7.5 Specificaties financiële overzichten ........................................................................................ 188 7.6 Investeringen ........................................................................................................................... 233 7.7 ENSIA verantwoording ............................................................................................................ 237

JAARSTUKKEN 2020 - 3

2. Leeswijzer Opbouw van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen, de jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten (de exploitatie) en de uiteenzetting van de financiële positie (de balans). Schematisch ziet dat er als volgt uit:

De programmaverantwoording De programmaverantwoording is de beleidsverantwoording van de verzamelde programma's. Een programma is een afgebakend beleidsterrein waarop de gemeente actief is. De programma-indeling (afbakening van beleidsterreinen) is bepaald in de begroting. De gemeente Nieuwkoop kent de volgende zes programma's: 1. Ruimtelijke ontwikkeling 2. Ruimtelijk beheer 3. Sociaal domein 4. Bestuur en dienstverlening 5. Bedrijfsvoering 6. Algemene dekkingsmiddelen Het beleid op de programma's is geformuleerd op verschillende abstractieniveaus, te weten het programmaniveau, het themaniveau en het productgroepsniveau. Op programmaniveau hebben we in de begroting beleid geformuleerd aan de hand van beoogde maatschappelijke effecten. Een niveau lager (themaniveau) zijn in de begroting beleidsdoelstellingen geformuleerd. Weer een niveau lager (productgroepen) zijn activiteiten benoemd. In de programmaverantwoording rapporteren we over de realisatie op al deze niveaus. Schematisch ziet dat er zo uit: Niveau Programma Thema Productgroep

beleid Maatschappelijke effecten Beleidsdoelstellingen Activiteiten

Programmaverantwoording Rapportage op maatschappelijke effecten Rapportage op beleidsdoelstellingen Rapportage op activiteiten

Verder kent ieder programma een aantal beleidsindicatoren en dashboards. Ook hierop wordt verantwoord. Een programma sluit af met een overzicht van de gerealiseerde baten en lasten op dat programma.

JAARSTUKKEN 2020 - 4

De paragrafen De programmaverantwoording geeft een overzicht van het totale beleid van de gemeente. De paragrafen geven op een beperkt aantal onderwerpen een 'beleidsdwarsdoorsnede'. Het gaat daarbij om programma-overstijgende onderwerpen. In de begroting 2020 is in 8 paragrafen (7 verplichte en 1 zelf toegevoegde) beleid geformuleerd, waarop in de jaarstukken 2020 wordt gerapporteerd: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Duurzaamheid Het overzicht van baten en lasten Uit de financiële jaarrekening blijkt wat de gerealiseerde baten en lasten in 2020 per programma zijn geweest en hoe deze zich verhouden tot de baten en lasten volgens de laatste stand van de begroting 2020. De verschillen tussen de begrote en de gerealiseerde baten en lasten zijn in de jaarstukken voorzien van een toelichting. De balans De jaarrekening laat zien welke gevolgen de gerealiseerde baten en lasten hebben voor de financiële positie van de gemeente. Naast de balans per 31 december 2020 maken hiervan onder andere het overzicht van investeringen en het overzicht van de reserves en voorzieningen deel uit.

JAARSTUKKEN 2020 - 5

3. Samenvatting Het jaar 2020 was een moeilijk jaar. De Covid-19 crisis had een grote impact op de samenleving als geheel en ook op de gemeente en de gemeentelijke organisatie. Vanaf de start van de maatregelen op 12 maart 2020 hebben we onze gemeentelijke taken binnen Covid-19 maatregelen met voorrang opgepakt en hebben we ook bijdragen geleverd aan de regionale inspanningen. De gemeenteraad en het college hebben alle noodzakelijke maatregelen genomen en werkprocessen aangepast om op een veilige manier het democratische besluitvormingsproces te kunnen voortzetten, inclusief de daarbij belangrijke openbaarheid van de raadsvergaderingen. Alle inwoners konden vanaf huis de beraadslagingen van de raad volgen en desgewenst ook later nog terugkijken. Als goed en verantwoord werkgever hebben wij de maatregelen “zo veel mogelijk thuiswerken” ook uitgevoerd en medewerkers ondersteuning gegeven bij het goed inrichten van de thuiswerkplek. De continuïteit van de dienstverlening aan onze inwoners was steeds een eerste prioriteit voor ons college. Zowel burgerzaken als de buitendienst bleven noodzakelijkerwijs ook fysiek aan het werk en de milieustraat werd door veel inwoners met een meer dan gemiddelde frequentie bezocht. Ondanks alle inspanningen moeten we vaststellen dat productiviteit, bewaking van processen en voortgang van projecten hebben geleden onder de Covid-19 maatregelen.

Dit komt ook tot uiting in de jaarrekening 2020. Het bedrag is € 468.000,00 positief. Belangrijk is te melden dat het grotendeels positieve resultaat komt door de resultaten van de grondexploitaties. In de exploitatie is het tekort ruim 1,3 miljoen euro. De vertraging in projecten is een belangrijke oorzaak van het gesignaleerde tekort in de exploitatie. Dit betreft in totaal een bedrag van 0,7 miljoen euro. Er konden minder uren en minder overheadkosten vanuit de organisatie worden geboekt op de projecten. Een bedrag van € 265.000,00 betreft een niet begrote schade-uitkering die wij hebben gedaan vanwege paalrot. Dit was reeds vermeld in de Voorjaarsnota 2020. Wij zijn nog steeds in discussie met de verzekeraar met betrekking tot het vergoeden van deze schade. De uitkomst daarvan is onzeker, dus kan de vergoeding vanuit de verzekeraar ook niet geboekt worden als verwachte inkomst. Wij waren en zijn van mening dat de getroffen eigenaren niet het slachtoffer konden worden van de opstelling van de verzekeraar en staan nog steeds achter het besluit om deze schade uit te keren. Een bedrag van ruim € 400.000,00 wordt veroorzaakt door meer inhuur dan begroot. We hebben moeten vaststellen dat diverse vacatures moeilijk vervulbaar bleken. Omdat voortgang van de werkzaamheden noodzakelijk was, veroorzaakte de vacatures extra kosten voor inhuur.

Deze kosten zijn substantieel hoger dan reguliere salarissen. Ook voor diverse interne projecten binnen bedrijfsvoering zoals de noodzakelijke invoering van het financieel systeem gold dat dit werd vertraagd en complexer werd als gevolg van alle Covid-19 maatregelen. Ook dit veroorzaakte hogere kosten voor inhuur. Een kanttekening die we willen maken is dat bij de Decembernota 2020 een relatief hoog bedrag werd overgeheveld naar 2021 in de verwachting dat al begin 2021 de Covid-19 maatregelen zouden afnemen en uitgestelde activiteiten zouden kunnen worden opgepakt. Zonder deze overheveling was in de exploitatie het totale resultaat positief geweest. We zien de nu gesignaleerde tekorten als incidenteel. De sturing op inhuur en advieskosten blijft belangrijk. Een besluit om extra in te huren om voortgang te behouden vraagt een gedegen afweging. Ook 2021 zal nog voor een belangrijk deel in het teken staan van Covid-19. Dit betreft zowel de nog doorlopende maatregelen als het opvangen van alle gevolgen van de maatregelen na afloop daarvan zowel binnen de samenleving als binnen de gemeentelijke organisatie.

JAARSTUKKEN 2020 - 6

Met het jaar 2020 sluiten we een moeilijk jaar af, maar we stellen wel vast dat we er in dat jaar stonden als gemeente en de dienstverlening en ondersteuning aan onze inwoners konden blijven bieden. Burgemeester en wethouders van Nieuwkoop,

Govard Slooters secretaris

Robbert-Jan van Duijn burgemeester Begroting na wijziging 2020 Baten Lasten Saldo

Baten

Ruimtelijke ontwikkeling

-47.744 49.710

1.966

-40.638 41.197

Ruimtelijk beheer

-14.745 21.052

6.307

Sociaal domein

-12.907 32.849 19.942

Programma's

Jaarrekening 2020

Verschil

Lasten Saldo

Baten Lasten

Saldo

559

7.107

-8.513

-1.407

-15.149 21.719

6.570

-404

667

263

-9.441 29.291

19.849

3.466

-3.558

-92

Bestuur en dienstverlening

-960

7.252

6.292

-547

6.848

6.300

413

-404

8

Bedrijfsvoering

-815

8.821

8.005

-539

9.717

9.178

276

896

1.173

Algemene dekkingsmiddelen

-44.010

1.151 -42.859

-44.237

1.311 -42.925

-227

161

-66

Totaal

-121.182 120.834

-468 10.632 -10.752

-120

-348 -110.551 110.082

In 2020 zijn er Covid-19 kosten gemaakt, in onderstaande tabel zijn deze kosten inzichtelijk per programma. Bedragen x € 1.000 (een ‘min’-teken voor het bedrag is een voordeel) Covid-19 kosten gemeente Nieuwkoop 2020 Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling Programma 2 Ruimtelijk beheer Programma 3 Sociaal domein Programma 4 Bestuur en dienstverlening Programma 5 Bedrijfsvoering Programma 6 Algemene dekkingsmiddelen Totaal

Kosten X 102 23 149 535 8 817

JAARSTUKKEN 2020 - 7

4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Ruimtelijke ontwikkeling In het programma bevinden zich de volgende thema's: - Thema Ruimtelijke Beleid - Thema Grondzaken en Vastgoed - Thema Economie, Toerisme en Natuur Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten De voorbereidingen voor de implementatie van de Omgevingswet per 1 januari 2022 lopen op schema. Dat geldt ook voor de omgevingsvisie. De geplande vaststelling blijft staan op zomer 2021. In 2020 zijn diverse woningbouwprojecten (Vivero, Damstaete, Zuidhoek en Land van Koppen) afgerond terwijl voor een aantal nieuw te ontwikkelen locaties startnotities zijn vastgesteld. Tegelijkertijd is er een samenhangende set aan beleidskaders geformuleerd en vastgesteld die er voor zorgen dat ons doelgroepenbeleid gericht op woningen voor met name jongeren, starters en ouderen een succes wordt. Aan de hand van het integraal woningbouwprogramma bouwen we de juiste woningen op de juiste plek. Starterslening en doelgroepenverordening garanderen dat jongeren en starters aan de bak komen en dat de woningen voor deze doelgroep ook voor deze doelgroep bestemd blijven. Met het woonfonds wordt geregeld dat ontwikkelaars niet meer voor de makkelijkste weg kunnen kiezen maar bij woningbouwplannen van 12 woningen of meer verplicht 35% goedkope koop of sociale huur bouwen. Ook veel inwoners sloegen in 2020 aan het (ver) bouwen.

De gemeente ontving ruim 25% meer omgevingsvergunningaanvragen dan voorgaande jaren. De forse toename van het aantal aanvragen valt waarschijnlijk toe te schrijven aan een moeilijke woningmarkt, een andere ruimtebehoefte als gevolg van thuiswerken (verbouwen) en het nergens anders aan uit kunnen geven van (vakantie)geld. Bij bouwen bleef stikstof een belangrijk punt van aandacht. Gelukkig belemmerde het stikstofvraagstuk zelden de doorgang van een bouwproject. En gaandeweg bouwen wij steeds meer kennis op over bijvoorbeeld de toepassing van beleidskaders en -regels en het beschikbare instrumentarium. In Nieuwkoop werd in dit kader zelfs het zgn. ‘Nieuwkoopse verleasemodel’ ontwikkeld voor het tijdelijk overdragen van onbenutte vergunningruimte. Wij hebben dit model nadrukkelijk ondersteund en breed voor het voetlicht gebracht. Ook op het gebied van detailhandel en recreatie en toerisme zijn nieuwe beleidskaders opgesteld waarvan we de komende jaren de vruchten hopen te plukken. Veel tijd en energie is gestoken in de centrumplannen voor onze kernen Nieuwkoop en Ter Aar. In regionaal verband is samen met Alphen aan de Rijn en Kaag en Braassem gewerkt aan de strategische agenda Rijn- en Veenstreek. Deze strategische agenda, met de naam ‘De groene poort naar de Randstad’, staat voor de ambitie van onze subregio tot ca. 2040.

Deze strategische agenda Rijn- Veenstreek heeft een sterke samenhang met de lokale omgevingsvisie(s). Het biedt inzicht in de keuzes, ambities en opgaven die (sub)regionaal spelen. Uitgangspunt is behoud van het open landschap en de vitaliteit van de kernen door het versterken van de stad Alphen en woningbouwplannen te combineren met landschapsplannen. Daarnaast zijn ambities op het gebied van duurzaamheid (RES), economie en mobiliteit opgenomen.

JAARSTUKKEN 2020 - 8

In 2020 stonden op het gebied van duurzaamheid diverse tot ontwikkeling te brengen strategieën, visies en beleid centraal namelijk de Regionale Energiestrategie (RES 1.0), de Transitievisie Warmte, het Beleidskader Duurzaamheid en het Duurzaamheidsprogramma. De ontwikkeling van de RES (1.0) vroeg om veel inspanning van onze organisatie, ons bestuur en van onze inwoners die in grote getale gehoor gaven aan onze oproep tot participatie. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Schadeschap Schiphol Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2020 - 9

4.1.1 Thema Ruimtelijk beleid

Realisatie van het beleid Implementatie Omgevingswet (Ow) In de loop van 2020 zijn de noodzakelijke stappen gezet om tot aanschaf en implementatie van nieuwe software te komen. Dit maakt het mogelijk om als gemeente aan te sluiten op het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Maar ook om met de eigen digitale dienstverlening voor te sorteren op de veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt. Belangrijke vraag hierbij is echter of het DSO van het Rijk ver genoeg doorontwikkeld is om de invoering van de wet op 1 januari 2022 door te laten gaan. De Eerste Kamer is kritisch over de oplopende kosten van het DSO, stelt vragen over de functionaliteit hiervan en is verontrust over de uitslag van de eerste onderzoeksrapporten waaruit blijkt dat de kosten van de wet veel hoger uitvallen dan gedacht. De VNG dringt bij de minister aan op compensatie voor de oplopende kosten bij gemeenten. Met het aftreden van het kabinet in januari, is het onduidelijk of de invoeringsdatum van 1 januari 2022 gehaald zal worden. Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) Mede door Covid19 is het in 2020 niet gelukt om aan de hand van concrete bouwprojecten praktijkervaring op te doen met aannemers en private kwaliteitsborgers. Inmiddels is de Rijksoverheid gestart met het oprichten van ambassadeursnetwerken in een poging om regionaal te leren van de weinige pilots die er momenteel zijn.

Nieuwkoop participeert actief in dat ambassadeursnetwerk in oprichting. Om het starten van pilots in Nieuwkoop voor opdrachtgevers interessant te maken is voor 2021 een forse korting op de leges opgenomen. Stikstof: ontwikkelingen regelgeving, rol en situatie Nieuwkoop Voor initiatieven van derden en gemeentelijke projecten blijft stikstof een belangrijk punt van aandacht en onderzoek. Gelukkig betekent dit zelden dat iets geen doorgang kan vinden. Gaandeweg bouwen wij steeds meer kennis op. Bijvoorbeeld over de toepassing van beleidskaders en -regels en het beschikbare instrumentarium. Hetzelfde geldt voor de complexe juridische aspecten van het stikstofdossier. De inzet is breed en intensief. In alle opzichten wordt de vinger aan de pols gehouden, ook dankzij de toegevoegde waarde van juridische specialisten en het expertteam woningbouw van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. In de loop van 2020 is ook de gebiedsgerichte aanpak voor de Nieuwkoopse Plassen en De Haeck gestart. Onder regie van de provincie, met bestuurlijke en ambtelijke inbreng vanuit Nieuwkoop in drie thematische werkgroepen en een overkoepelende stuurgroep. Deze werken toe naar (extra) afspraken over natuurherstel in combinatie met bronmaatregelen, maar ook koppelkansen met andere gebiedsopgaven. Alle gebiedspartijen zijn rechtstreeks betrokken in dit proces.

Op initiatief van agrariërs rond het Nieuwkoopse plassengebied is het zgn. ‘Nieuwkoopse verleasemodel’ ontwikkeld voor het tijdelijk overdragen van onbenutte vergunningruimte. Inkomsten worden geïnvesteerd in innovatie gericht op stikstofreductie binnen de eigen bedrijfsvoering. Deelnemende bedrijven vormen een coöperatie om dit te borgen. De gemeente Nieuwkoop heeft dit initiatief nadrukkelijk ondersteund en voor het voetlicht gebracht. Het heeft landelijke publiciteit gegenereerd en is op rijks- en provinciaal niveau positief ontvangen. Als pilot is het Nieuwkoopse model onderdeel van de gebiedsgerichte aanpak voor ons gebied. Mogelijk wordt het op termijn ook rond andere stikstofgevoelige Natura2000-gebieden opgepakt.

JAARSTUKKEN 2020 - 10

Leges In 2020 hebben we ruim 25% meer omgevingsvergunningaanvragen ontvangen dan voorgaande jaren. De forse toename van het aantal aanvragen valt waarschijnlijk toe te schrijven aan een moeilijke woningmarkt, een andere ruimtebehoefte als gevolg van thuiswerken (verbouwen) en het nergens anders aan uit kunnen geven van (vakantie)geld. Hoewel de begrotingscijfers anders doen vermoeden zijn de legesinkomsten ook fors hoger dan vooraf geraamd. Het tekort aan inkomsten ten opzichten van de begroting, is het gevolg van de manier waarop de begrotingscijfers tot stand komen. Voor de legesinkomsten wordt gerekend op het gemiddelde van de inkomsten van de afgelopen vier jaar. De reële prognose voor 2021 was echter een stuk gematigder vanwege een lagere woningbouwprognose uit onze grondexploitaties. Nu de legesinkomsten toch aanzienlijk hoger blijken te zijn dan deze reële prognose hoeft minder onttrokken te worden uit het ingestelde vereveningsfonds voor de bouwleges. Voortgang Omgevingsvisie Ondanks de beperkingen door Covid-19 bleef er continuïteit en positieve energie aanwezig rond de omgevingsvisie. De voortrekkersrol en voorbeeldfunctie van dit proces voor het werken in de geest van de Omgevingswet, is intern én naar buiten toe steeds duidelijker zichtbaar in aspecten als samenwerking, betrokkenheid, integraliteit en samenhang.

De geplande vaststelling van de omgevingsvisie blijft zomer 2021. Voor enkele thema’s met belangrijke raakvlakken lopen separate trajecten (lokaal en regionaal). De RES is hier het belangrijkste voorbeeld van. Dit vereist afstemming en flexibiliteit. Maar het bevestigt tegelijkertijd dat de omgevingsvisie een ‘levend’ document is, waaraan én waarmee wij met elkaar blijven werken. Strategische agenda Rijn- en Veenstreek ‘De groene poort naar de Randstad’ De drie colleges van de Rijn- en Veenstreek spraken eind 2019 af om als subregio op een aantal thema’s intensiever samen te gaan werken. Dit proces kreeg een versnelling door een zijdelings traject van de gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland om aan een strategische agenda Ruimte te gaan werken. Tijdens het bestuurlijke overleg Holland Rijnland Leefomgeving en Ruimte (PHO 1 april 2020) is aan de subregio’s gevraagd een strategische agenda op te stellen als bouwsteen voor de Holland Rijnland agenda. In april 2020startten de gemeenten Nieuwkoop, Alphen aan den Rijn en Kaag & Braassem ambtelijk en bestuurlijk mee. Deze strategische agenda, met de naam ‘De groene poort naar de Randstad’, staat voor de ambitie van de subregio tot ca 2040. De strategische agenda Rijn- Veenstreek heeft een sterke samenhang met de lokale omgevingsvisie(s). Het biedt inzicht in de keuzes, ambities en opgaven die (sub)regionaal spelen.

Uitgangspunt is behoud van het open landschap en de vitaliteit van de kernen door het versterken van stad Alphen en woningbouwplannen te combineren met landschapsplannen. Daarnaast zijn ambities op het gebied van duurzaamheid (RES), economie en mobiliteit opgenomen. De strategische agenda vormt hiermee het aanbod van de Rijn- en Veenstreek aan samenwerkingspartners, regio’s en andere overheden en een bouwsteen voor de integrale strategische agenda Ruimte van Holland Rijnland. De agenda Rijn- en Veenstreek zal ook worden ingebracht als bouwsteen in het Groene Hart Novi proces (vanaf 2021) Erfgoedbeleid Op 17 maart 2020 heeft het college ingestemd met de actualisatie van 'de subsidieregeling monumentenzorg gemeente Nieuwkoop 2020'. Deze subsidieregeling is onderdeel van het nieuwe erfgoedbeleid. Hierin zijn subsidiemogelijkheden voor eigenaren van gemeentelijke monumenten opgenomen. De subsidieregeling is in werking getreden nadat de raad op 9 juli 2020 heeft besloten om de Subsidieverordening monumentenzorg 2010 gemeente Nieuwkoop in te trekken. Verder heeft de raad op 9 juli 2020, als onderdeel van het nieuwe erfgoedbeleid, de Nota Erfgoed vastgesteld. Hierin is het cultuurhistorisch kader van de gemeente Nieuwkoop beschreven. Daarnaast is beschreven hoe wordt omgegaan met erfgoed in de gemeente, zodat erfgoed behouden blijft.

JAARSTUKKEN 2020 - 11

Het college heeft in navolging van de vaststelling op 6 oktober 2020 besloten om te starten met het aanwijzen van het eerste cluster nieuwe gemeentelijke monumenten. Er zijn eerst vooraankondigingen verzonden tot het aanwijzen van nieuwe gemeentelijke monumenten aan de objecteigenaren en andere rechthebbenden. Objecteigenaren zijn de eigenaren van een aan te wijzen monument. Andere rechthebbenden zijn bijvoorbeeld woningcorporaties of huurders. Er is voor de objecteigenaren en andere rechthebbenden een (digitale) informatiebijeenkomst georganiseerd over de aanwijzingsprocedure en over de gevolgen van het hebben van een monumentale status.

Het gemeentekantoor in Ter Aar is onderdeel van het eerste cluster aangewezen monumenten. Openbaar Vervoer De provincie heeft vanwege Covid-19, de onzekere marktsituatie en de drastische teruggang in de reizigersopbrengsten de aanbesteding uitgesteld. Uit de landelijke marktverkenning over de OV aanbesteding is gebleken dat marktpartijen niet in staat zijn om deel te nemen aan de openbare aanbestedingen. Het gevolg daarvan is dat de aanbesteding zal leiden tot geen dan wel een zeer slecht aanbestedingsresultaat. Daarom zijn vanaf maart 2020 de werkzaamheden voor het Programma van Eisen voor het Openbaar vervoer opgeschort. In het vierde kwartaal van 2020 heeft de provincie als noodmaatregel een overbruggingsconcessie (noodconcessie) en de invulling daarvan met de huidige vervoerder besproken. Er is afgesproken een transitieplan op te stellen. Met dit plan moeten vervoerders reizigers verleiden om het openbaar meer te gebruiken als de coronacrisis voorbij is. De looptijd van de overbruggingsconcessie, die medio december 2022 in gaat, betreft maximaal twee jaar. Herontwikkeling Koetshuis De Woningstichting Nieuwkoop heeft in 2021 een bestuurlijk principeverzoek ingediend voor de herontwikkeling van het Koetshuis. Het voormalige verzorgingstehuis is inmiddels gesloopt.

De herontwikkeling betreft de bouw van 18 beneden- en bovenwoningen (appartementen) in drie blokken aan de Dorpsstraat en 13 grondgebonden woningen in het gebied tussen de appartementen en de Ringsloot. De appartementen zijn bedoeld voor de huisvesting van jongeren en starters, de grondgebonden woningen voor senioren.

JAARSTUKKEN 2020 - 12

Herontwikkeling Centrumlocatie Nieuwveen De gemeente en de Woningstichting Nieuwkoop (WSN) trekken met het oog op het maatschappelijk en ruimtelijk belang samen op in de ontwikkeling van circa 45 appartementen in het centrum van Nieuwveen. De woningen zijn met name bedoeld voor senioren en starters. De WSN neemt hierin haar rol als huisvester en opstalontwikkelaar. De gemeente faciliteerde in 2020 de participatie en pakt de rol als opdrachtgever voor het ontwerp en de uitvoering van de openbare ruimte. In 2020 is er veel tijd geïnvesteerd in deze participatie en zijn de veel ideeën en adviezen van de inwoners volop ter harte genomen in de uitwerking tot een stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan. Het nieuwe plan voegt nieuwe kwaliteiten toe, past bij het dorpse karakter van Nieuwveen en geeft na uitvoering de kern weer een stevige impuls voor nu en de toekomst. Doelgroepenbeleid Om de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste plek te kunnen bouwen, heeft de gemeenteraad in 2020 diverse beleidsstukken vastgesteld: het integraal woningbouwprogramma, de doelgroepenverordening en actualisatie van de verordeningen starterslening en woonfonds. Samen maken deze stukken deel uit van het doelgroepenbeleid wonen. De samenhang tussen de stukken hebben we op 19 mei aan de gemeenteraad gepresenteerd.

Integraal woningbouwprogramma Nieuwkoop Het integraal woningbouwprogramma, vastgesteld door de gemeenteraad op 9 juli 2020, richt zich op de doelgroepen starters, jonge gezinnen en ouderen. Na vaststelling wordt en is het programma toegepast als richtinggevend kader bij het opstarten van woningbouwprojecten. Een voorbeeld daarvan is de Vlinderlocatie waarvoor het definitieve programma conform het integraal woningbouwprogramma door de raad is vastgesteld op 10 december. Daarnaast is het integraal woningbouwprogramma aan de woningcorporaties voorgelegd om invulling te geven aan projecten waar sociale huurwoningen zijn geprogrammeerd. Het integraal woningbouwprogramma is bedoeld om invulling te geven aan de woningbehoefteraming die de provincie in 2019 bekend maakte: ruim 1900 extra woningen tot 2030. Om dit te behalen zijn ook locaties buiten het zogenaamde stads- en dorpsgebied (BSD) nodig. In 2020 gaf de provincie aan op hoofdlijnen te kunnen instemmen met een tweetal locaties aan de randen van de dorpen, namelijk Teylerspark II en Ter Aar Noord-Oost. Verordening doelgroepen woningbouw De doelgroepenverordening, eveneens op 9 juli vastgesteld, geeft de mogelijkheid om in bestemmingsplannen te sturen op sociale- en midden huurwoningen en goedkope koopwoningen.

Dankzij de doelgroepenverordening houden we woningen in nieuwbouwprojecten een tijd lang beschikbaar voor de juiste doelgroep. Na vaststelling zijn de voorbereidingen getroffen om de doelgroepenverordening toe te passen in projecten zoals Buytewech-Noord en Teylerspark II. Startersleningen Al eerder in het jaar, op 6 februari, heeft de raad besloten de voorwaarden te verruimen en het maximaal te lenen bedrag van de starterslening te verhogen. Waar in 2019 geen enkele starterslening werd aangevraagd, zijn er in 2020 vier verstrekt. De verwachting is dat de geprogrammeerde projecten met veel goedkope koopwoningen in het integrale woningbouwprogramma zullen leiden tot een grotere vraag naar startersleningen. Ook heeft de raad besloten om geld bij te storten op de gemeenterekening ten behoeve van de startersleningen.

JAARSTUKKEN 2020 - 13

Woonfonds Als laatste actualiseerde de raad op 10 december ook de verordening Woonfonds. Het Woonfonds zorgt ervoor dat er vanuit projecten met te weinig sociale woningbouw geld binnenkomt, wat weer wordt besteed aan projecten met een surplus aan sociale woningbouw. De verordening is nu in lijn met de uitgangspunten van het integraal woningbouwprogramma, als het gaat om het minimale percentage sociale woningbouw (35%). Bij projecten groter dan twaalf woningen mag het aandeel sociale woningbouw niet meer worden afgekocht. Aan het verkrijgen van een bijdrage zijn nu extra voorwaarden verbonden. En tenslotte is ook de achterliggende rekenmethode aangepast: we berekenen nu stortingen en bijdragen op basis van de grondwaarde in plaats van de V.O.N.-prijs. Prestatieafspraken Met Woondiensten Aarwoude (WDA) en Woningstichting Nieuwkoop (WSN) en hun huurdersbelangenverenigingen zijn op 15 december nieuwe prestatieafspraken ondertekend voor de periode 2021-2024. De prestatieafspraken bevatten aanscherpingen op het gebied van duurzaamheid, doorstroming en de toekomstige woningbouwprojecten van de corporaties. Met Vestia zijn in 2020 geen nieuwe prestatieafspraken ondertekend. Door de financiële situatie van Vestia, blijven de huurwoningen achter in onderhoud in vergelijking met woningen van andere corporaties, terwijl door de huurders de maximale huurprijs wordt betaald.

Het college heeft dit aangekaart bij het ministerie van BZK.

JAARSTUKKEN 2020 - 14

4.1.2 Thema Grondzaken en Vastgoed

Realisatie van het beleid Kadernota Grondbeleid De huidige Kadernota Grondbeleid 2017 - 2020 is toe aan herziening. In de zomer van 2020 is gestart met de actualisatie naar een Nota Grondbeleid 2021 - 2025. Er is een inventarisatie gemaakt van actuele ontwikkelingen met betrekking tot het grondbeleid en dit is in relatie gebracht met de rol die wij als gemeente voor onszelf zien op dit beleidsterrein. Ook is gekeken naar waar met het huidige grondbeleid op wordt ingezet en waar op ingezet kan worden. Hierbij zijn verschillende maatschappelijke thema’s betrokken. Het doel is om tot een integraal grondbeleid te komen waarbinnen deze maatschappelijke thema’s een plek krijgen. Op 17 november 2020 zijn de hoofdlijnen van de op te stellen Nota Grondbeleid gepresenteerd aan de gemeenteraad. Het streven is om de Nota Grondbeleid voor de zomer van 2021 voor besluitvorming aan de raad aan te bieden. Vastgoednota De vastgoednota, met daarin beleidskaders voor het bezit, het gebruik en de instandhouding van het gemeentelijk vastgoed is in 2020 door de raad vastgesteld. De nota maakt een koppeling tussen de doelstellingen van het vastgoedbeleid en de doelstellingen van beleidsinhoudelijke programma’s. Aanleg warmterivier Schoterhoek II De aanleg van de warmterivier (het warmtenet) Schoterhoek II is in het vierde kwartaal 2020 gestart.

Dit is het eerste warmtenet van Nederland met effluent als bron. Door de pilot bij zwembad Aarweide is waardevolle informatie verzameld, dit heeft geholpen bij de aanleg van de warmterivier. Toch is er enige vertraging bij de aanleg opgelopen. Ondanks dat gewerkt wordt met bewezen technieken, moest er bij de aanleg nog veel aan engineering worden gedaan. De warmterivier is eind februari 2021 operationeel. Bovenwijkse voorzieningen Driekoppenland De aanleg van de bovenwijkse voorzieningen bij het project Driekoppenland maken onderdeel uit van het woonrijp maken van het project. Hier is eind 2020 mee gestart. Het tweede kwartaal van 2021 wordt de aanleg afgerond. Er is dan een groot park gerealiseerd met uitgebreide speelvoorzieningen en een fietsverbinding naar de ‘Rooie Dijk’ (Molenweg). Woningbouwprojecten Buytewech-Noord In februari 2020 is het stedenbouwkundig plan Buytewech-Noord, waarin klimaat, ‘doelgroep wonen’, mobiliteit en duurzaamheid belangrijke principes zijn, door de raad vastgesteld. Er is een start gemaakt met het opstellen van een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (experiment in het kader van het Omgevingsplan). Ook zijn er inmiddels de eerste schetsen van het landschapsplan. Het (landelijke) stikstofdossier heeft ook voor Buytewech-Noord de nodige vertraging veroorzaakt. In 2021 wordt de stikstofrapportage afgerond.

Damstaete De sociale huurwoningen met ‘Nul-Op-de-Meter’ (NOM) zijn opgeleverd en inmiddels bewoond. Het project is in 2020 geheel afgerond.

JAARSTUKKEN 2020 - 15

De Verwondering Op het Noorder- en Zuidereiland zijn in 2020 alle vrije kavels verkocht of verkocht onder voorbehoud. De eerste woningen zijn inmiddels gebouwd en bewoond. De openbare inrichting krijgt een klimaatadaptieve invulling waarbij rekening is gehouden met verbetering van de biodiversiteit. Land van Koppen De laatste kavels binnen dit project zijn verkocht en geleverd. Nagenoeg alle woningen zijn in 2020 opgeleverd. Datzelfde geldt voor de openbare ruimte. Lindelaan (locatie voormalige Ashram College) Voor de woningbouw ter plaatse is in 2020 een concept verkaveling en programma opgesteld gebaseerd op de door de raad vastgestelde startnotitie. Om herontwikkeling en woningbouw mogelijk te maken, dient het oude Ashram college gesloopt te worden. Nader ecologisch onderzoek heeft de aanwezigheid van beschermde diersoorten aangetoond. Een ontheffingsaanvraag om toch te mogen slopen loopt inmiddels bij Omgevingsdienst Haaglanden. Evenals bij het Koetshuis speelt op deze locatie ook de stikstofproblematiek een rol. Teylerspark II In juli 2020 is de Startnotitie ontwikkeling Teylerspark fase 2 Nieuwveen, voor de nieuwbouw van koopwoningen, vastgesteld door de raad. Bij de uitwerking van het plan en het bekijken van kansen en risico’s is het plangebied in overleg met de provincie uitgebreid.

Hierdoor is de bouw van circa 63 koopwoningen voor jongeren en starters mogelijk (in plaats van eerder 45 woningen) en waarvoor een drietal verkavelingen en programma's in lijn met de startnotitie zijn opgesteld. Scholenlocaties Ter Aar In Ter Aar is het IKC De Vaart in aanbouw. Op de locaties van de huidige drie scholen (het Kompas, de Vosseschans en de Fontein) is woningbouw voorzien welke reeds is geborgd in het bestemmingsplan Ter Aar Vernieuwd Verbonden. Er is in 2020 gestart met de voorbereidingen voor de sloop en herontwikkeling van de scholen vanaf september 2021, als de school naar het nieuwe IKC is verhuisd. Tochtpad/De Dobbe Noordeinde In mei heeft de raad de startnotitie voor dit project vastgesteld. De raad heeft op dat moment ook een motie aangenomen en het college gevraagd met de omwonenden van de Dobbe in gesprek te gaan en de raad te informeren over vervolgstappen. Alvorens dit overleg plaats heeft gevonden is (opnieuw) naar de bouwmogelijkheden in dit gebied gekeken en heeft afstemming met de provincie plaatsgevonden. Langeraar Oost (Vivero) Van het project Vivero zijn in 2020 alle resterende kavels op een na verkocht, zijn nagenoeg alle woningen gebouwd en is de openbare ruimte opgeleverd. De eerste contouren van het aangrenzende Landgoed Langeraar zijn inmiddels te zien.

Vlinderlocatie In december 2020 is de Startnotitie herontwikkeling Vlinderlocatie, voor de sloop van de sporthal en nieuwbouw van circa 44 middenhuur appartementen, vastgesteld door de raad. Vrouwenakker West De voorbereidingen voor het plangebied Vrouwenakker West zijn opgepakt. Het betreft een lastige locatie, waarbij de gemeente de beschikking heeft over twee percelen grond. In 2020 heeft de raad ingestemd met een grondruil, waardoor deze percelen met elkaar verbonden zijn. De verdere uitwerking vraagt evenzeer creativiteit, omdat de percelen geen ontsluiting tot de openbare weg kennen.

JAARSTUKKEN 2020 - 16

Zuidhoek & Meijepark In 2020 zijn de laatste vrije kavels, op een na, geleverd en is met de bebouwing ervan gestart. Het woonrijp maken van het plangebied is aan het eind van het jaar afgerond. Daarmee is, op het verdiepen van een watergang na, het project Zuidhoek afgerond. Covid-19 - verkoop kavels Bij de verkoop van woon- en bedrijfskavels was het vooral in de eerste weken na het uitbreken van de Covid-19 pandemie merkbaar dat het consumenten- en producentenvertrouwen daalde. Potentiële kopers van woon- en bedrijfskavels waren onzeker en een aantal geïnteresseerden haakte af. Toch is de kavelverkoop van de Verwondering in 2020 zeer goed verlopen, mede door interesse van nieuwe potentiële kopers. Eind 2020 waren alle beschikbare woonkavels van dit project (onder voorbehoud) verkocht. Ook is er voldoende interesse voor bedrijfskavels op Schoterhoek II. De fasering van de uitgifte van de bedrijfskavels van dit project is over meerdere jaren gespreid. Vooralsnog zien we geen noodzaak om naar aanleiding van de Covid-19 pandemie maatregelen te nemen met betrekking tot de kavelverkoop. Covid-19 verhuur vastgoed (inkomsten-uitgaven) Voor ondernemers en organisaties die door de Covid-19 maatregelen in de problemen komen zijn er diverse (Rijks)regelingen. Hier zijn huurders met vragen ook actief op gewezen, de gemeente heeft geen zicht op het aantal aanvragen en de toekenning ervan.

Enkele huurders van gemeentelijke accommodaties hebben ook bij de gemeente om huurverlaging/-kwijtschelding gevraagd. Hierbij wordt steeds naar de specifieke situatie van de aanvrager gekeken. De sportaccommodaties zijn in 2020 slechts zeer beperkt geopend geweest. Voor compensatie van de inkomstenderving doordat de gemeentelijke sportaccommodaties niet konden worden gebruikt, heeft de gemeente de ‘tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties’ (TVS) aangevraagd bij het Rijk. Deze is inmiddels toegekend voor de eerste drie maanden van de ‘lockdown’. Covid-19 horeca de Vlinder De exploitant van de Vlinder Rijnvicus heeft in 2020 nauwelijks omzet gedraaid door sluiting van de horeca gedurende het grootste deel van het jaar. De inkomsten vanuit de horeca waren voor de gemeente dus ook een stuk lager. Covid-19 participatie Centrumlocatie Nieuwveen Het eerste participatietraject dat te maken kreeg met de Covid-19 beperkingen was dat van het project Centrumlocatie Nieuwveen. Met een andere opzet kon het lopende participatietraject met enige vertraging toch worden voortgezet. De deelnemers waren enthousiast over de (nieuwe) manier van werken en hebben een voortvarende, constructieve en enthousiaste bijdrage aan de planvorming kunnen leveren.

Hoewel Covid proof participatie veel intensiever is dan de reguliere sessies, en daardoor ook veel meer ambtelijke inzet vroeg, heeft op deze wijze het proces toch voortgang gekregen.

JAARSTUKKEN 2020 - 17

4.1.3 Thema Economie, Toerisme, Natuur

Realisatie van het beleid Detailhandelsnota Na bespreking van de conceptnota met de projectgroep in april 2020 volgde medio juli de inspraakronde voor inwoners, stakeholders en raadsleden gevolgd door het vaststellen van de nota op 24 september. Centrumvisie Ter Aar Het is niet eenvoudig gebleken om met het centrum van Ter Aar een verbeterslag te maken, waarbij vooral de langgerektheid van het centrum en het parkeren knelpunten zijn. Uiteindelijk zijn er twee denkrichtingen ontwikkeld voor het centrumgebied. Op basis hiervan is een tussenstap ingebouwd richting de ‘markt’ om expertise van die kant te benutten om zo te komen tot een uitvoerbaar vervolgtraject. Dit heeft veel inzicht gegeven. In overleg met de projectgroep wordt gewerkt aan een voortgangsdocument voor deze lastige opgave. Centrumvisie Nieuwkoop In januari 2021 is de Centrumvisie en het Centrumplan Nieuwkoop door de raad vastgesteld. Wij kijken terug op een mooi project waar met veel enthousiasme van alle betrokkenen een mooi perspectief is neergezet als ‘huiskamer van Nieuwkoop’. Ondanks de beperkingen door de covid-19 pandemie, wat met name veel extra inspanningen vroeg om de participatie en samenwerking soepel te laten verlopen, is er een realistische visie met een uitvoeringsprogramma tot stand gekomen op basis waarvan de uitvoering kan worden opgepakt.

Greenport Aalsmeer Eind 2020 is een inventarisatie afgerond die inzicht geeft in de ruimtebehoefte van bedrijven in maatwerk- en transformatiegebieden. Ook is een gebiedsinventarisatie verricht om te komen tot een gebiedsvisie energie. De inventarisatie geeft aan hoeveel energie per gebied en per type teelt kan worden geleverd en beperkt zich tot vijf concentratieregio’s waaronder glastuinbouwgebied Nieuw Amstel in de gemeente Nieuwkoop. Inmiddels is een startnotitie over de aanleg van warmtenetten uitgewerkt tot een plan van aanpak. Verder heeft de Greenport in september een startnotitie vastgesteld voor een Plan van Aanpak voor de huisvesting van buitenlandse werknemers. Voor de integratie van spuit-gietfabrikant TN Plastics bij Koeleman Potplanten is een businesscase opgesteld en is de planuitwerking ondersteund. Het college heeft ingestemd met een principeverzoek van Koeleman in deze. Visie op maatwerkgebieden als onderdeel van de ruimtelijke visie Greenport Aalsmeer 2015-2025 LTO heeft haar visie op de maatwerkgebieden voltooid en aangeboden aan de betrokken wethouders. In het vierde kwartaal is er op ambtelijke niveau gewerkt aan een startnotitie voor het opstellen van een integrale gemeentelijke visie op de maatwerkgebieden. Ondernemersloket Bij het ondernemersloket zijn ook in 2020 weer tal van vragen binnengekomen van ondernemers.

Ten dele betrof dit de gebruikelijke vragen rondom vergunningverlening op openingstijden. Daarnaast riep ook Covid-19 vele vragen op. Het allergrootste deel van deze vragen hebben we kunnen afvangen door te verwijzen naar die organisaties en regelingen waar een ondernemer zich moet wenden om steun te krijgen. De verwijzingen op de website zijn daarbij zo actueel mogelijk gehouden. Daarbij is geprobeerd om zo min mogelijk dubbel werk te doen en uitleg en aanvraagprocedure te laten plaatsvinden waar het thuishoort, bijvoorbeeld bij Rijksoverheid of bij de Economic Developement Board Alphen (EDBA).

JAARSTUKKEN 2020 - 18

Standplaatsenbeleid Standplaatsen en de weekmarkten leveren een bijdrage aan het lokaal aanbieden van levensmiddelen en andere, dagelijkse goederen. Daarmee leveren ze ook een bijdrage aan de leefbaarheid in de kernen binnen de gemeente Nieuwkoop. In 2020 is een aanvang gemaakt met het herzien van het Aanwijzingsbesluit Standplaatsen. Hiermee wordt het beleid rondom standplaatsen in lijn gebracht met de nieuwe detailhandelsvisie en wordt de plaats, ruimte en tijd die door een standplaats wordt ingenomen tegen de actualiteit gehouden. Het standplaatsenbeleid zal in 2021 worden afgerond. Covid-19 en Economie Het jaar 2020 stond in het teken van Covid-19 en alle beperkingen die dit met zich meebracht. De economie heeft nogal wat veranderingen laten zien in markt- en consumentengedrag. Het goede nieuws is dat een aantal ondernemers in de gemeente in 2020 een goed omzetjaar heeft gehad. Het gaat daarbij vooral om die bedrijven die goederen leveren die in en om het eigen huis kunnen worden gebruikt zoals supermarkten. Voor andere ondernemers bracht Covid-19 grote problemen. De horecasluitingen en de sluitingen in de dienstensector (bijvoorbeeld kappers) zorgden er voor dat een aantal ondernemers met moeite het hoofd boven water hield.

Waar mogelijk heeft de gemeente ondernemers geholpen bijvoorbeeld door het gedogen van terrasuitbreidingen, maar als gemeente hebben we slechts beperkte mogelijkheden om iets te kunnen en mogen doen. Afspraken binnen de Veiligheidsregio en de Covid-wet zijn daarbij leidend. Voor sommige ondernemers bleken de bestaande hulp- en steunmaatregelen onvoldoende om de continuïteit van hun onderneming te waarborgen. Beleidsvisie Recreatie en Toerisme In november 2020 heeft de Raad de visie vastgesteld. Met de visie zetten we in op bezoekers die de rust, de natuur en de kwaliteit van recreatie in de gemeente Nieuwkoop kunnen beleven en waarderen. Daarbij is uitdrukkelijk aandacht voor duurzaamheid en de balans tussen recreatieve druk en de kwetsbaarheid van het gebied. De visie geeft bovendien een kader voor het beoordelen van commerciële en verenigingsinitiatieven op het gebied van recreatie. Deze nota kan ook niet los worden gezien van de nieuwe Detailhandelsnota en de Centrumplannen. Recreatie en Toerisme – Covid19 Waar het NBTC in 2019 nog een sterke groeiverwachting liet zien van bezoeken door buitenlandse toeristen aan Nederland is die verwachting in 2020 zeer sterk naar beneden bijgesteld. Die voorspelling is uitgekomen, maar tijdens de afgelopen zomer bleek ook dat er veel meer recreanten vanuit de regio en vanuit Nederland naar Nieuwkoop kwamen dan voorheen het geval was.

Nieuwkoop Marketing De marketing van ons recreatief en toeristisch aanbod is van heel groot belang als we onze bezoekers ambities willen waarmaken. Nieuwkoop Marketing speelt daarin een belangrijke rol. Deze stichting werkt vanuit eigen kracht, maar ook vanuit de gebundelde kracht als onderdeel van de Groene Hart marketing strategie. Tijdens de vaststelling van de Nota Recreatie en Toerisme zijn er tevens door de Raad financiële middelen vrijgemaakt om het werk van de Stichting in ieder geval voor de komende twee jaar veilig te stellen. Bestuurlijke Tafel Vrije Tijd, Water en Groen (Groene Hart) Binnen de tafel wordt zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau samengewerkt aan thema’s die in het hele Groene Hart, of delen daarvan, belangrijk zijn. Voor Nieuwkoop is dat in het bijzonder het uitvoeringsprogramma Hollandse Plassen. Dit uitvoeringsprogramma is in 2020 opgeleverd en dient als basis voor de verdere ontwikkeling van waterrecreatie, onder andere in Nieuwkoop. Speerpunten daarbij zijn van infrastructurele aard zoals de bedieningstijden van bruggen en sluizen en facilitaire voorzieningen langs de routes zoals bijvoorbeeld sanitair, overnachtingsmogelijkheden en laadpalen voor elektrische boten.

JAARSTUKKEN 2020 - 19

Recreatieve wandelpaden Er bestaan vijf boerenland-wandelpaden in Nieuwkoop. Het afsluiten van de contracten voor deze paden is overgedragen van de gemeente aan de Stichting Landschapsfonds Alphen aan den Rijn (SLA). De SLA had al het contractbeheer van één pad. De werkzaamheden worden naar tevredenheid uitgevoerd en vanwege de uniformiteit -ook regionaal- is het contractbeheer voor de overige paden ook overgedragen aan de SLA. Overeenstemming eigenaren Ringdijk Vanwege de wens van de gemeente om over de Ringdijk een boerenlandpad te realiseren, heeft de Stichting Landschapsfonds Alphen aan den Rijn op ons verzoek de eigenaren van deze dijk benaderd. Het betreft het gedeelte Ringdijk vanaf de Molenkade tot de aansluiting met het Zouthuissluizermolenpad. De SLA heeft overeenstemming bereikt over de realisatie van een wandelpad. Drechtdoorsteek Een bevaarbare doorsteek tussen de Westeinder Plas en de Drecht staat al tientallen jaren op de politieke agenda. De doorsteek blijft aandacht krijgen als belangrijke infrastructurele mogelijkheid met een veel grotere impact dan alleen een verbetering in recreatief varen. Ook bedrijvigheid en wellicht woningbouw kunnen hiermee gemoeid zijn. Op dit ogenblik zijn de betrokken gemeenten positief over het idee van de Drechtdoorsteek. Nieuwkoop vervult hierbij een ambassadeursrol.

Papeneiland Op 14 december 2020 is het (openbare) Papeneiland deels geopend resulterend in betere en meer toegankelijke dagrecreatieve mogelijkheden aan het Kerkpad. Voor extra beweging in de buitenlucht kan er gebruik worden gemaakt van trimtoestellen voor volwassenen. De lokale waterscouting heeft nu een plek voor het afmeren van vletten en voor de opslag en drogen van zeilen. De watertoren is in gebruik en zo ook het openbare toilet. Aan de andere kant van het eiland zijn (enkele) aanlegplekken om kort af te meren voor de kleine watersport (sloepen, kano's en kleine zeilboten). Er is een ecologische zone gerealiseerd tussen het Papeneiland en het Kerkpad, deze zone is voor het bevorderen van de biodiversiteit. Hiermee is een groot aantal wensen uit het ideeënboek Langeraarse Plassen uit 2014 gerealiseerd in 2020. In 2020 heeft het Papeneiland in diverse kranten gestaan en is op TV (omroep Max) geweest. Het Papeneiland is opgenomen in lokale wandelroutes

.

JAARSTUKKEN 2020 - 20

4.1.4 Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Functiemenging

%

Vestiging(en) van bedrijven

Per 1.000 inwoners 15-65 jaar € 1.000

Gemiddelde WOZ waarde

Nederland BG 2021 53,2% (2019) 151,6 (2019)

Nieuwkoop BG 2021 49,6% (2019) 160,3 (2019)

270 (2020)

321 (2020)

Nieuwkoop BG 2020 49,0% (2018) 155,6 (2018) 15-64 jaar 298 (2019)

Nieuw Aantal per n.n.b. n.n.b. 6 gebouwde 1.000 (2019) (2019) (2018) woningen woningen Demografische % 54,2% 57,1% 73,4% druk (2020) (2020) (2019) Gemeentelijke € 700 839 826 woonlasten (2020) (2020) (2019) Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke € 773 952 915 woonlasten (2020) (2020) (2019) Meerpersoonshuishouden Cijfers op basis van ‘Waar staat je gemeente’ per 10 februari 2021

Bron LISA LISA

CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken ABF - Systeem Woningvoorraad CBS Bevolkingsstatistiek COELO, Groningen

COELO, Groningen

Toelichting Van het bovenstaande spreekt niet alles voor zich. Daarom hieronder een toelichting op enkele begrippen: Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Vestiging(en) van bedrijven / LISA LISA staat voor Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen en is een databestand met gegevens over alle vestigingen in Nederland waar betaald werk wordt verricht. Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. Het aantal niet-werkenden ligt in Nieuwkoop naar verhouding (ten opzichte van de werkenden) iets hoger dan het gemiddelde van Nederland.

JAARSTUKKEN 2020 - 21

Dashboards Ontwikkeling inwoneraantal gemeente Nieuwkoop per 1 januari 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 26.922 26.988 26.977 27.092 27.108 27.105 27.110 27.434 27.916 28.279 28.613 28.811

Bron: CBS Geboorte / Sterfte

Geboorte Sterfte

2008 269 154

2009 285 169

2010 256 177

2011 264 175

2012 223 176

2013 230 174

2014 272 189

2015 234 218

2016 285 221

2017 275 172

2018 287 221

2019 285 202

2014 821 890

2015 1.224 925

2016 1.420 983

2017 1.344 1.091

2018 1.314 1.021

2019 1.263 1.165

Bron: CBS Aantal vestigers en vertrekkers, gemeente Nieuwkoop

Vestigers Vertrekkers

2008 738 886

2009 761 718

2010* 734 745

2011 763 862

2012 835 773

2013 767 800

JAARSTUKKEN 2020 - 22

Bron: CBS

JAARSTUKKEN 2020 - 23

Technisch begroot 2020 op basis van gemiddelde realisatie laatste 4 jr. Werkelijke prognose voor 2020

1.083 668

Gerealiseerd

1.062

Procentueel t.o.v. werkelijke prognose

158,98%

Procentueel t.o.v. technische begroting

98,06%

Doelstelling en realisatie eigen grondexploitaties 2020

JAARSTUKKEN 2020 - 24

4.1.5 Financieel overzicht Ruimtelijke ontwikkeling Begroting na wijziging 2020 Baten

Lasten

-47.744

Saldo

49.710

1.966

Lasten Thema

Rekening 2020 Baten -40.638

Lasten 41.197

Begroting 2020

Verschil Saldo

Baten

559

Begroting na wijziging 2020

Lasten

7.107

Saldo

-8.513

Rekening

-1.407

Verschil

Ruimtelijk beleid

1.997

2.383

2.410

27

Grondzaken en vastgoed

21.261

43.607

35.338

-8.269

Economie, toerisme, natuur

722

1.314

1.133

-180

23.980

47.305

38.882

-8.423

Totaal Lasten Baten Thema

Begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

-1.194

-1.174

-1.278

-105

Grondzaken en vastgoed

-21.133

-43.647

-36.985

6.661

-90

-147

-131

17

-22.417

-44.967

-38.394

6.573

Economie, toerisme, natuur Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2020

Begroting na wijziging 2020

Rekening

Verschil

Economie, toerisme, natuur

632

1.166

1.003

-164

Grondzaken en vastgoed

128

-39

-1.647

-1.608

Ruimtelijk beleid

803

1.210

1.132

-77

Totaal saldo van lasten en baten

1.563

2.337

488

-1.850

Toevoeging reserves

-923

2.405

2.315

-91

Onttrekking reserves

1.088

-2.777

-2.243

534

Saldo mutaties reserves

166

-372

71

443

Gerealiseerd resultaat

1.729

1.966

559

-1.407

JAARSTUKKEN 2020 - 25

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN (€ 8.423.000 voordeel) Bij Ruimtelijk beleid (€ 27.000 nadeel) zijn de kosten hoger door extra kosten bestemmingsplan Paradijsweg West Zijde fase 1, een forse toename van adviezen van de Omgevingsdienst West Holland en niet geraamde kosten projectmatige inhuur bij Bestemmingsplannen. Daar tegenover staat een voordeel bij Structuurplannen en ruimtelijke visies vanwege lagere kosten voor de totstandkoming Omgevingsvisie, het feit dat een deel van de kosten voor het centrumplan Ter Aar pas in 2021 gemaakt zullen worden en door meer omgevingsvergunningsaanvragen bij Vergunningen. De lasten voor Grondzaken en vastgoed zijn lager dan begroot (€ 8.550.000 voordeel). Dit voordeel ontstaat door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2020. Tegenover dit voordeel voor wat betreft de lasten staat een nadeel voor wat betreft de baten van dit product.

Bij Economie, toerisme, natuur (€ 180.000 voordeel) zijn de kosten bij economie lager uitgevallen door een stelpost voor het Ondernemersfonds waar geen gebruik van is gemaakt, een positief (provinciaal) besluit voor een Leaderproject maar ook een overschrijding van de kosten voor de economische actieagenda doordat facturen op het verkeerde productnummer zijn geboekt. Deze facturen hadden betrekking op Toerisme waardoor het budget van de nota recreatie en toerisme niet was benut. Bij Natuur was het budget niet volledig besteedt doordat de actualisatie van het Landschaps Ontwikkelingsplan pas in 2021 kan starten en bij Duurzaamheid doordat er minder duurzaamheidsvouchers huurders zijn ingediend. BATEN (€ 6.573.000 nadeel) Bij Ruimtelijk beleid (€ 105.000 voordeel) zijn de inkomsten bestemmingsplannen aanzienlijk hoger geworden door een uitgekeerde provinciale bijdrage en bijdragen initiatiefnemers voor project Paradijsweg Natte kant. De baten bij Grondzaken en vastgoed zijn lager dan begroot. Dit nadeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploitaties. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploitaties vindt plaats bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2020.

Tegenover dit nadeel voor wat betreft de baten staat een voordeel voor wat betreft de lasten van dit product. Bij Economie, toerisme, natuur zijn lagere inkomsten (€ 17.000 nadeel) doordat de RRE subsidie voor duurzaamheidsvouchers koopwoningen voor 80% is uitgekeerd. RESERVES (€ 713.000 nadeel) De lagere onttrekkingen zijn het gevolg van lagere bestedingen voor diverse projecten. GEREALISEERD RESULTAAT (€ 1.137.000 voordeel) Dit zorgt voor het verschil in het gerealiseerde totaal van dit programma.

JAARSTUKKEN 2020 - 26

4.2 Programma Ruimtelijk beheer In het programma bevinden zich de volgende thema's: Dit programma bevat de volgende thema’s: - Beheer openbare ruimte - Milieu Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Wij willen met een goede kwaliteit van de woonomgeving en de wijze waarop wij de inwoners betrekken bij het beheer van de openbare ruimte bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Door onze inwoners te betrekken en door samenwerking willen wij bereiken dat zij een bijdrage leveren aan het beheer van de openbare ruimte. Inwoners waarderen de kwaliteit van de openbare ruimte met een ruime voldoende. Verkeersveiligheid is voor ons een speerpunt. Overlast en onveiligheid door doorgaand verkeer, vooral vracht- en landbouwverkeer, moet aantoonbaar verminderen. Wij pakken onveilige situaties voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers aan. Met een natuurlijk openbaar groen en meer aandacht voor ecologisch groenbeheer willen wij een bijdrage leveren aan een lokale verbetering van de biodiversiteit en bereiken dat onze inwoners meer kennis hebben van en begrip hebben voor dit thema.

Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak in relatie met het beheer van de openbare ruimte. Dit moet ervoor zorgen dat de gevolgen van klimaatverandering niet leiden tot meer overlast, bijvoorbeeld door wateroverlast en droogte of vermindering van de leefbaarheid van de openbare ruimte. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland (verkeer en vervoer) Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Cyclus N.V. Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2020 - 27

4.2.1 Thema Beheer openbare ruimte

Realisatie van het beleid Leefomgeving De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Wij willen met een goede kwaliteit van de woonomgeving en de wijze waarop wij de inwoners betrekken bij het beheer van de openbare ruimte bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Door onze inwoners te betrekken en door samenwerking willen wij bereiken dat zij een bijdrage leveren aan het beheer van de openbare ruimte. Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid is voor ons een speerpunt. Overlast en onveiligheid door doorgaand verkeer, vooral vracht- en landbouwverkeer, moet aantoonbaar verminderen. Wij pakken onveilige situaties voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers aan. In december 2020 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is voor een periode van 2020 tot en met 2030 door de gemeenteraad vastgesteld. Het GVVP schetst de gewenste infrastructuur met aandacht voor verkeersveiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid voor alle type verkeer: bussen, vrachtauto’s, auto’s, fietsers en ook de voetgangers. Ook beschrijft het GVVP op hoofdlijnen welke maatregelen hiervoor nodig zijn.