Inspreektekst Saskia Berbee-Jaspers - 11-1-24

Geachte gemeenteraad, Sinds zeker 4 jaar ervaren wij als gezin overlast door houtstook in onze wijk. We hebben meerdere meldingen gedaan bij Verbeterdebuurt, maar we krijgen elke keer dezelfde reactie. Er wordt gezegd dat rookoverlast subjectief is en dat wij onze buren maar zelf erop moeten aanspreken. We hebben onze buren aangesproken, maar het stookgedrag van de meesten is hierdoor niet veranderd. Op 23 september ging de eerste houtkachel aan in onze straat en dit gaat zeker tot mei door. Oftewel 8 maanden per jaar ervaren wij overlast door houtstook. Bij code rood volgens de stookwijzer komt er gewoon een gitzwarte pluim uit hun schoorsteen. Ook vandaag. We hebben op meerdere adressen in Nieuwkoop geverfd hout zien liggen en laminaatdelen, tussen het stookhout. De houtstokers doen weinig met de stooktips die de gemeente af en toe verspreid. Wij hebben niet alleen last van de geur, maar krijgen ook prikkelende ogen, een zere keel, hoofdpijn en luchtwegklachten. Wij hebben hiervoor 5 luchtreinigers gekocht waarvan de filters elke 6 maanden vervangen moeten worden. Wij kunnen ons huis niet voldoende ventileren, omdat er gedurende de gehele dag wel een houtkachel aanstaat in onze directe omgeving. Hierdoor hebben wij sneller last van schimmels in huis wat niet bevorderlijk is voor onze gezondheid.

Onze dochter heeft astma en kan in de wintermaanden regelmatig niet buitenspelen vanwege de slechte luchtkwaliteit in onze wijk. Onze zoons hebben in de wintermaanden last tijdens de voetbaltraining en een teamgenoot meldt zich regelmatig af vanwege zijn astma. Het is bewezen dat het stoken van hout ongezond is. In houtrook zit onder andere fijnstof. Fijnstof vergroot het risico op het ontstaan van longziekten, hart- en vaatziekten, diabetes, kanker en dementie. Het beschadigt de ontwikkeling van kinderen, al gedurende de zwangerschap. Het verergert klachten bij bestaande longziekten en bestaande hart- en vaatziekten, maar het kan ook leiden tot voortijdig overlijden. Fijnstof is ook drager van bacteriën, virussen en pollen en vooral kinderen, ouderen en chronisch zieken zijn kwetsbaar hiervoor. Ik werk in een huisartsenpraktijk in Nieuwkoop en zie dat de overlast die ik ervaar niet alleen subjectief is. Het landelijke gemiddelde van mensen met astma is 2,9% terwijl het bij ons in de praktijk 4,7% is. En ik las laatst in het nieuws dat ook kinderlongartsen aan de bel trekken vanwege een toename aan astma bij kinderen. Ik zie in onze praktijk een toename aan patiënten die op het spreekuur komen met langdurige luchtwegklachten. En ik las laatst in het nieuws dat huisartsen aan de bel trekken vanwege een toename aan longontstekingen en virussen zoals RS en kinkhoest.

Ik fiets dagelijks door meerdere wijken in Nieuwkoop en ik weet hierdoor waar de hotspots qua houtstook in Nieuwkoop zijn. Ik sta hier als inwoner van Nieuwkoop, maar door mijn werk zie ik de effecten van houtstook op alle inwoners van Nieuwkoop. Ik weet dat patiënten met COPD of hartfalen vaak zelf houtstoker zijn. Ik weet dat patiënten met langdurige luchtwegklachten meerdere houtstokers in hun straat hebben wonen.

Mijn subjectieve ervaring is dus ook objectief. De gemeente is zich aan het inzetten om de gezondheid en welzijn van inwoners te bevorderen en waar mogelijk zorgkosten terugdringen. Dit staat ook als agendapunt bij de raadsvoorstellen. De gemeente streeft naar een rookvrije generatie, maar wist je dat houtstook een 12x groter risico geeft dan tabaksrook en dat 70% van de houtrook in de directe omgeving neerdaalt? Dus ook bij schoolpleinen, speelplekken en sportvelden. De gemeente motiveert sport en bewegen, maar de luchtkwaliteit op bepaalde momenten maakt dit onmogelijk. Het is tijd voor de gemeente om opnieuw naar hun huidig beleid te kijken, want dit richt zich nu alleen op advies en voorlichting. Maar nog te veel mensen zijn zich niet bewust van de schadelijkheid voor de gezondheid van henzelf en hun omgeving. In een voorlichtingscampagne passen geen stooktips, want gezond stoken bestaat niet. De houtstoker voelt zich niet aangesproken. De gemeente kan meer doen dan alleen advies en voorlichting geven. De gemeente kan zich aansluiten bij het Schone Lucht Akkoord. De gemeente kan regels omtrent houtstook en ook het reguleren van het gebruik van houtkachels opnemen in de nieuwe Omgevingswet. De gemeente kan handhaven als er regels overtreden worden. Je mag geen afval zoals vervuild hout verbranden volgens de Wet Milieubeheer.

De gemeente kan in ieder geval meer doen dan dat het nu doet. Bedankt voor het luisteren en ik wens iedereen een schonere lucht.