CConstaterende datnieuwkoop
Koppel je AI →
Document · PDF

Grondstoffenbeleidsplan 2027-2031 versie 16-9-2026 (bijlage bij brief 2026-376 en nu ter vaststelling)

Besluitvormende raadsvergadering 24 september 2026, gemeente nieuwkoopBij agendapunt: Raadsvoorstel Grondstoffenbeleidsplan 2027-2031 (2026-065)10.027 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Voor 2026 bedraagt het vaste tarief: o € 225,00 voor een eenpersoonshuishouden. o € 319,44 voor een meerpersoonshuishouden. Daarnaast geldt een variabel tarief voor het aanbieden van restafval. Hoe vaker restafval wordt aangeboden, hoe hoger de uiteindelijke afvalstoffenheffing. De minicontainers en afvalpassen zijn voorzien van een chipregistratie waarmee het aantal aanbiedingen automatisch wordt geregistreerd. Voor 2026 gelden hiervoor de volgende tarieven: o € 4,67 per aanbieding van een 140 liter restafvalcontainer. o € 8,19 per aanbieding van een 240 liter restafvalcontainer. o € 1,77 per aanbieding via een verzamelcontainer. Deze vorm van diftar stimuleert de inwoners om afval beter te scheiden en bewust om te gaan met restafval. Huishoudens die minder restafval aanbieden, betalen hierdoor uiteindelijk minder variabele kosten. Tegelijkertijd draagt dit systeem bij aan lagere hoeveelheden restafval, hogere recyclingpercentages en beheersbare verwerkingskosten.

Grondstoffenbeleid 2027-2031 23 Het tarief voor afvalstoffenheffing is met ingang van 2010 kostendekkend gemaakt. Belangrijkste drijvers voor mutaties afvalstoffenheffing in de afgelopen acht jaar: o 2019: inflatiecorrectie + verhoging van 7,6% om afvalstoffenheffing kostendekkend te maken; o 2020: invoering diftar + stijging verwerkings- en inzamelkosten Cyclus; o 2021: inflatiecorrectie; o 2022: inflatiecorrectie + som uit hogere verwerkingskosten van m.n. GFT en meer afval aangeboden op milieustraat & lagere baten uit minder aangeboden minicontainers restafval (variabel tarief); o 2023: inflatiecorrectie + indexatie Cyclus -/- hogere opbrengsten OPK; o 2024: inflatiecorrectie; o 2025: inflatiecorrectie; o 2026: inflatiecorrectie. 4.2.2 Landelijke ontwikkelingen afvalstoffenheffing Sinds 1991 onderzoekt het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) jaarlijks de ontwikkeling van de afvalstoffenheffing en de afvalbeheerkosten in de Atlas van de lokale lasten. De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing waarvan de opbrengsten uitsluitend mogen worden ingezet voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Op grond van de Gemeentewet mogen de geraamde opbrengsten van de afvalstoffenheffing niet hoger zijn dan de geraamde kosten. Het realiseren van winst op deze heffing is daarmee niet toegestaan.

Gemeenten beschikken echter binnen dit wettelijke kader over beleidsruimte bij zowel de hoogte van de heffing als de wijze waarop kosten worden toegerekend aan de heffing. Een belangrijk aandachtspunt is dat er geen volledig wettelijk vastgelegde lijst bestaat van kosten die aan de afvalstoffenheffing moeten worden toegerekend. Gemeenten maken hierin eigen afwegingen. Zo kunnen bepaalde kosten, zoals straatvegen, geheel of gedeeltelijk worden toegerekend aan de afvalstoffenheffing, aan andere heffingen of worden gedekt uit de algemene middelen. Deze beleidsvrijheid leidt tot verschillen in kostendekking tussen gemeenten en beperkt daarmee de onderlinge vergelijkbaarheid van tarieven. Om gemeenten toch zo goed mogelijk te kunnen vergelijken, hanteert COELO een gestandaardiseerde berekeningswijze. Bij gemeenten met een vast tarief wordt het door de gemeente vastgestelde bedrag rechtstreeks overgenomen. Bij gemeenten die werken met een gedifferentieerd tariefsysteem (diftar) wordt het vaste deel van de heffing gecombineerd met een verondersteld gemiddeld gebruik van de variabele component, zoals het aantal ledigingen, aanbiedingen of de hoeveelheid restafval. Hierdoor ontstaat een representatief beeld van de gemiddelde jaarlijkse lasten voor verschillende typen huishoudens. Grondstoffenbeleid 2027-2031 24 Een groeiend aantal gemeenten past inmiddels diftar toe.

Binnen dit systeem is de hoogte van de afvalstoffenheffing mede afhankelijk van het afvalaanbod van huishoudens. Gemeenten met een diftarsysteem kennen doorgaans lagere afvalbeheerkosten dan gemeenten met een volledig vast tarief. Dit hangt samen met een afname van de hoeveelheid restafval en een hogere mate van afvalscheiding. De verschillen in afvalstoffenheffing tussen gemeenten worden voornamelijk verklaard door verschillen in : o verwerkingstarieven; o het niveau van dienstverlening; o het kwijtscheldingsbeleid; o de mate van kostendekking; o de toerekening van kosten aan de heffing. Deze factoren maken dat tarieven tussen gemeenten aanzienlijk kunnen uiteenlopen. Hoewel alle gemeenten opereren binnen hetzelfde wettelijke kader, zorgen lokale beleidskeuzes, verschillen in kostentoerekening en de keuze voor een vast of gedifferentieerd tariefsysteem voor uiteenlopende tarieven en ontwikkelingen in de afvalstoffenheffing. 4.2.3 Benchmark Cyclus gemeenten 2026 (o.b.v. COELO methodiek) Vanuit het perspectief van de gemeente Nieuwkoop laat de benchmark een gemengd beeld zien. Voor eenpersoonshuishoudens ligt het tariefniveau met € 255 duidelijk onder het regionale gemiddelde van € 305. Daarmee is gemeente Nieuwkoop voor deze doelgroep relatief gunstig gepositioneerd.

Voor meerpersoonshuishoudens ligt het tarief met € 379 juist iets boven het regionale gemiddelde van € 368 waarbij gemeente Oudewater dit gemiddelde wel erg stevig drukt. Van de vijftien gemeenten in deze benchmark ligt het tarief nog altijd in negen gemeenten hoger dan in gemeente Nieuwkoop. Deze verschillen hangen samen met de gekozen tariefstructuur en de wijze waarop de kosten over verschillende huishoudtypen worden verdeeld.

Grondstoffenbeleid 2027-2031 25 4.2.4 Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen en weinig vermogen kunnen in aanmerking komen voor (gedeeltelijke) kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. Hiermee wordt voorkomen dat huishoudens met beperkte financiële draagkracht onevenredig worden belast door gemeentelijke heffingen. De beoordeling van een aanvraag vindt plaats op basis van landelijke richtlijnen en inkomens- en vermogensnormen. Binnen het huidige diftar-systeem geldt de kwijtschelding uitsluitend voor het vaste deel van de afvalstoffenheffing. Het variabele deel blijft gekoppeld aan het daadwerkelijke aanbod van restafval, zodat de prikkel om afval goed te scheiden behouden blijft. Het aantal aanvragen in 2026 voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing bedraagt 166 keer. Dit is een stijging van 12% ten opzichte van het voorgaande jaar. Het totaalbedrag aan afvalstoffenheffing wat binnen gemeente Nieuwkoop is kwijtgescholden bedroeg in 2025 tot nu toe: € 71.379,22. Dit is overigens inclusief € 13.687,65 kwijtschelding met terugwerkende kracht 2020 t/m 2024. Het totaalbedrag aan afvalstoffenheffing wat binnen gemeente Nieuwkoop is kwijtgescholden bedroeg in 2025 tot nu toe: € 71.379,22. Dit is inclusief € 13.687,65 kwijtschelding met terugwerkende kracht 2020 t/m 2024.

Grondstoffenbeleid 2027-2031 26 4.2.5 Tegemoetkoming bij medisch afval Er bestaat een tegemoetkomingsregeling voor huishoudens die vanwege een chronische ziekte of medische aandoening aantoonbaar extra restafval produceren. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het gebruik van incontinentiemateriaal, stomamateriaal of andere medische hulpmiddelen die niet gescheiden kunnen worden ingezameld. Om te voorkomen dat deze huishoudens onevenredig worden benadeeld binnen het diftar- systeem, kan op aanvraag een compensatie worden toegekend voor een deel van de variabele kosten van restafval. Deze compensatie bestaat uit: o Dertien gratis ledigingen van een minicontainer voor restafval of o Bij gebruik van een ondergrondse container wordt het totaal aantal inworpen verminderd met maximaal 325 boven het aantal van veertig. Hiermee blijft de financiële prikkel om afval goed te scheiden behouden, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met situaties waarin extra restafval medisch onvermijdelijk is. 4.2 CO₂ Belasting Afvalverbrandingsinstallaties De gemeente Nieuwkoop krijgt de komende jaren in toenemende mate te maken met landelijke en Europese ontwikkelingen die invloed hebben op de kosten van het verwerken van restafval. Het Rijk stuurt daarbij nadrukkelijk op CO₂-reductie en circulariteit, onder meer via fiscale maatregelen die het verbranden van afval minder aantrekkelijk maken.

Dit draagt bij aan een veranderend kostenbeeld voor de verwerking van restafval, dat onder invloed van verschillende factoren kan fluctueren. In de afgelopen jaren is reeds sprake van een geleidelijke toename van de kosten voor restafvalverwerking. Deze ontwikkeling hangt samen met onder meer stijgende afvalverbrandingsbelasting, de (gefaseerde) invoering van CO₂-beprijzing en ontwikkelingen in marktprijzen en contracten met afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s). De mate waarin deze kostenstijging zich manifesteert verschilt per gemeente en is mede afhankelijk van contractmomenten en aanbestedingen. Er is daarmee geen sprake van één uniforme tariefstijging per jaar, maar van een structurele opwaartse druk op de verwerkingskosten.

Grondstoffenbeleid 2027-2031 27 Voor gemeenten betekent dit dat het beperken van de hoeveelheid restafval niet alleen vanuit milieuoogpunt, maar ook vanuit financieel perspectief van belang is. Een lagere hoeveelheid restafval kan leiden tot lagere variabele verwerkingskosten bij afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) en andere verwerkers, en kan daarmee bijdragen aan het beheersen van de totale kosten van afvalbeheer. Deze kosten werken uiteindelijk door in de hoogte van de gemeentelijke afvalstoffenheffing, die door inwoners aan de gemeente wordt betaald ter dekking van de totale kosten van afvalinzameling en -verwerking. Tegelijkertijd blijven een deel van de kosten vast van aard, waardoor de relatie tussen afvalhoeveelheden en totale kosten niet één-op-één is. Voor ons onderstreept deze ontwikkeling het belang van het bestaande grondstoffenbeleid, waarin wordt ingezet op afvalpreventie, hoogwaardige afvalscheiding, recycling en het verder terugdringen van de hoeveelheid restafval. Daarnaast volgt de gemeente landelijke en Europese ontwikkelingen actief om tijdig inzicht te houden in mogelijke financiële en beleidsmatige gevolgen. Gedurende de looptijd van dit plan worden ontwikkelingen in wet- en regelgeving, belastingmaatregelen en verwerkingskosten gemonitord.

Indien ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, kan worden overwogen aanvullende maatregelen te treffen om zowel de milieudoelstellingen als de betaalbaarheid van de afvalstoffenheffing te ondersteunen. Recent zijn de tarieven voor de afvalstoffenbelasting en de CO2-heffing 2026 definitief geworden. Naar aanleiding daarvan heeft Cyclus van haar verwerker van restafval (grof en fijn) een brief ontvangen over de CO2-heffing voor 2026. Zij heeft aangekondigd per 1 januari 2026 additioneel een bedrag van € 6,07 per ton in rekening te brengen over alle tonnen restafval die Cyclus aanlevert. Dit bedrag staat nog steeds ter discussie (d.d. 1 juni 2026) maar op basis van het tarief van € 6,07 en de verwachtte hoeveelheid restafval in 2026 zou dit voor de gemeente Nieuwkoop, onder voorbehoud uitkomen op een verschil van circa € 16.000 ten opzichte van eerdere prognoses. 5 Tot slot Met dit Grondstoffenbeleidsplan kiest de gemeente Nieuwkoop voor continuering van een koers die zich de afgelopen jaren heeft bewezen. De invoering van diftar heeft geleid tot minder restafval, betere afvalscheiding en een beheersbaarder kostenniveau dan in veel gemeenten zonder diftar. De komende beleidsperiode staat daarom niet in het teken van een fundamentele koerswijziging, maar van het verder optimaliseren en toekomstbestendig maken van het bestaande systeem.

Tegelijkertijd staat de afval- en grondstoffensector niet stil. Landelijke ontwikkelingen, zoals de invoering van het Circulair Materialenplan, toenemende aandacht voor circulariteit en strengere eisen aan hergebruik en recycling, vragen ook van gemeenten een blijvende inspanning. Daarnaast zorgen stijgende verwerkingskosten, hogere belastingen op het verbranden van restafval en toenemende druk op gemeentelijke financiën ervoor dat het beperken van restafval steeds belangrijker wordt. In de komende beleidsperiode wordt daarom nadrukkelijk aandacht besteed aan afvalpreventie, hoogwaardige afvalscheiding, hergebruik van grondstoffen en het verder verbeteren van de dienstverlening aan inwoners. Ook actualiseren we de gemeentelijke afvalstoffenverordening en het bijbehorende uitvoeringsbesluit, zodat deze blijven aansluiten op de geldende wet- en regelgeving, de uitvoeringspraktijk en de ambities uit dit grondstoffenbeleidsplan. De uitdaging voor de komende jaren ligt daarbij niet alleen in het behalen van milieudoelstellingen, maar ook in het beheersbaar houden van de afvalstoffenheffing voor inwoners. Door vast te houden aan een bewezen effectieve koers, ruimte te bieden aan innovatie en landelijke ontwikkelingen actief te volgen, blijven we werken aan een doelmatig, betaalbaar en toekomstbestendig grondstoffenbeleid. Grondstoffenbeleid 2027-2031 28 Bijlagen 1.

Voorbeelden uit diverse campagnes ter verbetering kwaliteit PMD Nieuwsberichten Nieuwkoop Nieuws Editie 4 juni 2025 Editie van 21 mei 2025 Editie 8 oktober 2025 (dubbele pagina)

Grondstoffenbeleid 2027-2031 29 Editie 19 november 2025 Editie 22 oktober 2025 Selectie van gesponsorde social media campagne (betaalde reclame die eruitziet als normale content, waarbij Nieuwkoop heeft betaalt om onze berichten te promoten binnen het sociale media-ecosysteem)

Grondstoffenbeleid 2027-2031 30

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nieuwkoop.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/80d76bcd-fe23-421d-849b-805b3f22170e?agendaItemId=c013d693-3c6c-45f7-af91-90b355153128