Concept jaarstukken Nieuwkoop versie 28 mei 2024

Sterke, bruisende economie Ondernemersfonds Eind 2019 is het Ondernemersfonds Nieuwkoop opgericht voor een periode van vier jaar. Bij de oprich ng was de afspraak om het fonds in 2023 te evalueren en een draagvlakme ng onder ondernemers uit te voeren. Conform afspraak hee deze evalua e en draagvlakme ng plaatsgevonden in 2023. Dit is gedaan door Bureau Blaauwberg. Bureau Blaauwberg hee in de evalua e een aantal aanbevelingen benoemd. Naar aanleiding van de evalua e hee de gemeenteraad in december 2023 besloten om het ondernemersfonds door te ze en voor een periode van 5 jaar. Met dit besluit is ook met ingang van 1 januari 2024 het OZB-tarief voor niet-woningen verhoogd met 10% voor deze vijf jaar. In 2024 wordt de nieuwe overeenkomst met het bestuur van het Ondernemersfonds ondertekend. Marktverordening Warenmarkten worden geregeld in de Marktverordening Nieuwkoop 2008. Omdat deze verordening niet meer voldoet aan Europese regelgeving, is in mei 2023 de Marktverordening geactualiseerd en vastgesteld. Een van de belangrijkste aanpassingen vanuit Europese regelgeving is dat vergunningen aan marktondernemers niet langer onbeperkt mogen worden afgegeven. In Nieuwkoop is ervoor gekozen om nieuwe marktvergunningen uit te geven voor 15 jaar. Ook worden beschikbare marktplaatsen gepubliceerd, waardoor het gunningsproces duidelijker is voor ondernemers.

Binnen het kader van de ruimtelijke ontwikkelingen in de centra Ter Aar en Nieuwkoop gee de Marktverordening Nieuwkoop 2023 het college ook de ruimte om marktstandplaatsen opnieuw in te richten waar dat nodig is om te komen tot zo aantrekkelijk mogelijke centra voor bewoners, bezoekers en (markt)ondernemers. Zo draagt de nieuwe verordening bij aan lee are, vitale dorpen. Arbeidsmigranten In 2023 hebben we een projectgroep opgezet met daarin alle disciplines die nodig zijn om tot een goede aanpak te komen. Het beleid voor arbeidsmigranten hangt namelijk nauw samen met een aantal andere beleidsvelden zoals burgerzaken (inschrijving), toeristen-/verblijfsbelas ng, handhaving, etc. Daarnaast is een bureau geworven dat de gemeente ondersteunt bij de uitwerking van het beleid. In 2024 wordt het

Jaarstukken 2023

25

JAARSTUKKEN 2023 - 26 beleidskader voor de huisves ng van arbeidsmigranten verder uitgewerkt en, met de daarmee samenhangende besluitvorming, aan de raad worden voorgelegd. Recrea e en Toerisme Nieuwkoop marke ng In 2023 is hee de gemeenteraad besloten om de samenwerking met Nieuwkoop marke ng te con nueren. Dit hebben we gedaan op het gebied van afspraken en financiële ondersteuning. De samenwerking is naast het delen van kennis en elkaars krachten vooral bedoeld om het netwerk rondom recrea e en toerisme verder te vergroten. In 2023 is een marktverkenning uitgevoerd bij gemeenten en marktpar jen om te komen tot een programma van eisen voor het invoeren van toeristenbelas ng/verblijfsbelas ng. Dit hee er toe geleid dat eind 2023 een uitvraag is gedaan naar par jen. Begin 2024 verwachten we te komen tot opdrachtverlening. In de uitvraag is rekening houden met het thema visieontwikkeling arbeidsmigranten. De uitvoeringsagenda waarin de ac viteiten voor het thema recrea e en toerisme zijn geactualiseerd naar aanleiding van de doelstellingen vanuit de Nota recrea e en toerisme. Er is verder samengewerkt met andere plassengemeenten en de provincie Zuid-Holland om de waterrecrea e verder te verbeteren en de plassen toegankelijker te maken. Ook is ingezet op het (elektrisch) sloepenvaren door het plaatsen van laadpalen en het verbeteren van de bewegwijzering.

Duurzaamheid Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Door middel van een voortgangsrapportage hebben wij de raad geïnformeerd over de voortgang van de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. In 2023 zijn verduurzamingsadviezen opgesteld voor de panden De Verbinding, De Vlijt en De Steupel. Daarnaast is, op verzoek van de raad, versneld gestart met een verduurzamingsonderzoek van het gemeentehuis in Nieuwveen. Over de verduurzaming van De Verbinding hee de raad in 2023 een besluit genomen. Een raadsvoorstel over de mogelijke scenario’s voor De Steupel ligt begin 2024 bij de raad voor. Helaas hee de verduurzaming van De Verbinding vertraging opgelopen doordat Liander op dit moment niet kan meewerken aan de benodigde verzwaring van de stroomaanslui ng van dit gebouw. Ook hebben we met de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) afspraken gemaakt over de toekomst van de brandweerkazernes in onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat de drie kazernes in Nieuwkoop op termijn allen door de VRHM worden overgenomen en verduurzaamd. We gaan in 2024 verder met de VRHM in gesprek over de uitvoering hiervan. Rijksbeleid We an ciperen op het Rijksbeleid met bijbehorend maatregelpakket en daaraan gekoppelde subsidiemogelijkheden en benu en innova eve kansen. Vanuit de rijksoverheid zijn er verschillende subsidies verkregen.

Voor de uitvoeringskosten van klimaat en energiebeleid (personeel) is er voor het jaar 2023 €505.577 beschikbaar gesteld. Daarnaast is er €136.948, €222.212 en €114.919 beschikbaar gesteld voor het isoleren van woningen in 2023 (NIP). Tot slot is er €150.550 beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van huishoudens met energiearmoede met het verduurzamen van de woning. Uitvoering RES 1.0

Jaarstukken 2023

26

JAARSTUKKEN 2023 - 27 We werken regionaal mee aan de uitvoering RES 1.0 en stellen lokaal een afwegingskader voor zonnevelden op. In 2023 lag de focus op het uitwerken van de oriënta egebieden voor zonnevelden. Inwoners en lokale ondernemers hebben hun inbreng gegeven jdens diverse bijeenkomsten. Deze gebieden zijn nader uitgewerkt in schetsontwerpen waarop inwoners hebben aangegeven wat zij belangrijk vinden met het oog op het toestaan en inpassen van zonnevelden in ons landschap. In het tweede hel van 2023 lag de nadruk op het schrijven van het beleidskader en onderzoek naar de verschillende routes naar lokaal eigendom. Transi evisie Warmte We werken aan de uitvoering van de Transi evisie Warmte (TVW) in verschillende wijkgerichte aanpakken. Waar nodig doen of ondersteunen we onderzoek naar de poten e van warmtebronnen, de mogelijkheden voor warmtene en en duurzame gebiedssystemen.Er zijn twee haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd voor de kernen Langeraar en Woerdense Verlaat. Verder is er toegewerkt naar de ontwikkeling van WKO bronnen als warmtevoorziening voor het IKC de Poel. Deze kunnen worden uitgebreid naar een warmtenet voor bestaande bouw. Energie besparingen We ze en maximaal in op het isoleren van woningen en het ondersteunen van inwoners met adviezen (via Duurzaam Bouwloket en energiecoaches). Er zijn 137 huisbezoeken door energiecoaches uitgevoerd.

Door Duurzaam Bouwloket zijn 440 telefonische adviezen uitgebracht/vragen beantwoord. Daarnaast hebben 578 inwoners de subsidiechecker van Duurzaam Bouwloket ingevuld. We voeren een doeltreffende energiearmoede aanpak uit voor huishoudens met een hoge energierekening. In 8 straten zijn woningen van Woondiensten Aarwoude (WDA) bezocht door de energiecoaches. Dit hee geresulteerd in een deelname van circa 50% van de bewoners (26 huisbezoeken). Zij zijn voorzien van kleine energiebesparende maatregelen die zijn aangebracht door WDA. We spannen ons in op het verduurzamen van bedrijven en werken hierin samen met ondernemers en brancheorganisa es. Er zijn 47 energiescans uitgevoerd voor bedrijven en maatschappelijk instellingen in samenwerking met Klimaatroute en de ODWH. GCN hee in samenwerking met de VON onderzoeken uitgevoerd naar energiegebiedssystemen (Bovenland, De Olm). Maatschappelijk verantwoord ondernemen We hebben de mogelijkheden onderzocht voor het inrichten van een pla orm ter ondersteuning en inspira e van ondernemers voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het oprichten van een apart pla orm voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is geen meerwaarde ten opzichte van de al bestaande structuren. Vanuit het ondernemersloket en accountmanagement (Economische Zaken) wordt dit voldoende opgepakt.

In het nieuwe op te stellen duurzaamheidsprogramma zal MVO als onderdeel terugkomen. Duurzaamheidsprogramma 2021-2024 De evalua e van het duurzaamheidsprogramma 2021-2024 hee plaatsgevonden en is behandeld in de gemeenteraad op 13 april 2023. Kleine windmolens We staan, op aanvraag en op basis van maatwerk, kleine windmolens voor (agrarische) bedrijven en ondernemers toe. Met de herziening van het bestemmingsplan landelijk gebied gemeente Nieuwkoop is ook het afwegingskader voor kleine windmolens in werking getreden. Hierdoor kunnen ondernemingen in

Jaarstukken 2023

27

JAARSTUKKEN 2023 - 28 het buitengebied binnen de gestelde kaders een kleine windmolen plaatsen ten behoeve van de energievoorziening.

Jaarstukken 2023

28

JAARSTUKKEN 2023 - 29 4.1.4

BELEIDSINDICATOREN EN DASHBOARDS

Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop B2022

Nieuwkoop JR2023

Func emenging

%

49,2 (2021)

49,4 (2022)

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners 50,2 (2022)

Ves ging(en) van bedrijven

Per 1.000 inwoners 15-64 jaar Per 1.000 inwoners 15-64 jaar € 1.000 Aantal per 1.000 woningen % In Euro’s

173,7 (2021)

184,9 (2022)

167,6 (2022)

609,5 (2021)

621,3 (2022)

726,1 (2022)

CBS / LISA

345 (2021) 7,8 (2021)

447 (2023) 6,0 (2022)

362 (2023 8,3 (2022)

CBS ABF

74,0 (2022) 854 (2021)

744, (2023) 971 (2023)

79,1 (2023) 867 (2023)

CBS COELO

In Euro’s

966 (2021)

1.086 (2023)

949 (2023)

COELO

Aantal banen

Gemiddelde WOZ waarde Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten Meerpersoonshuishouden

Bron

CBS BAG / LISA LISA

Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 18-3-2024. Dashboards

Jaarstukken 2023

29

JAARSTUKKEN 2023 - 30

Startersleningen en budget Aantal verstrekte startersleningen Aantal uitstaande leningen bij Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) Beschikbaar budget bij SVn Schuldrest van de uitstaande leningen bij SVn

Jaarstukken 2023

2018 3

2019 0

2020 4

2021 4

2022 7

2023 16

34 € 248.110

26 € 354.542

24 € 384.894

26 € 717.949

29 € 544.817

42 € 929.741

€ 642.954

€ 393.148

€ 408.628

€ 526.551

€ 702.740

€ 1.331.244

30

JAARSTUKKEN 2023 - 31 4.1.5

FINANCIEEL OVERZICHT Ruimtelijke ontwikkeling

Begroting na wijziging 2023 Baten

Lasten

-25.106

Saldo

33.347

8.241

Rekening 2023 Baten -17.746

Lasten

Verschil Saldo

25.284

Baten

7.538

Lasten

7.360

Saldo

-8.063

-703

Lasten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

2.359

2.927

2.670

-257

Grondzaken en vastgoed

10.443

17.812

9.082

-8.730

Economie, toerisme, natuur

1.996

2.383

2.415

31

Totaal Lasten

14.798

23.122

14.167

-8.956

Baten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

-1.254

-1.477

-1.917

-440

Grondzaken en vastgoed

-11.212

-17.349

-9.133

8.216

Economie, toerisme, natuur

-156

-669

-656

13

-12.622

-19.495

-11.706

7.789

Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Ruimtelijk beleid

1.105

1.450

753

-697

Grondzaken en vastgoed

-769

463

-51

-513

Economie, toerisme, natuur

1.840

1.714

1.759

44

Totaal saldo van lasten en baten

2.176

3.627

2.461

-1.166

Toevoeging reserves

8.254

10.225

11.117

892

Onttrekking reserves

-687

-5.611

-6.040

-429

Saldo mutaties reserves

7.567

4.614

5.077

463

Gerealiseerd resultaat

9.743

8.241

7.538

-703

Jaarstukken 2023

31

JAARSTUKKEN 2023 - 32 Toelich ng LASTEN Thema Ruimtelijk beleid (€ 257.000 voordeel) Bouw- en Woningtoezicht (BWT) De lasten voor Bouw- en Woningtoezicht vielen lager uit dan verwacht (€ 39.000). Bestemmingsplannen en Omgevingsvergunningen In aanloop naar de komst van de Omgevingswet, is de actualiseringsplicht voor bestemmingsplannen afgescha . Hierdoor is de ODWH minder om advies gevraagd voor de toetsing van bestemmingsplannen. De advieskosten waren hierdoor lager dan geraamd (€ 71.000). Voor de vergunningverlening waren juist meer adviesuren van de ODWH nodig (€ 39.000). In 2023 is tevens gewerkt aan de voorbereiding op de implementa e van het Omgevingsplan (per 1-1-2024), de kosten hiervoor vielen lager uit dan begroot (€ 63.000). De volledige implementa e kent echter een lange jdshorizon en het project (en de kosten) lopen de komende jaren door. Monumenten Er zijn meer subsidies verleend voor renova e en onderhoud van (gemeentelijke) monumenten, wat hee geleid tot een overschrijding van het budget (€ 16.000). Juridische kosten Op het gebied van planschadeadviezen, proceskosten en overige juridische adviezen is minder uitgegeven dan geraamd (€ 41.000). Hier tegenover staan ook lagere baten doordat minder vergoedingen voor (verlegde) planschade zijn ontvangen.

Energiebesparingsfonds Vanuit het Energiebesparingsfonds zijn in 2023 minder subsidies toegekend dan vooraf begroot (€ 94.000 voordeel). De regeling loopt de komende jaren door. Het overige verschil van € 4.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed (€ 5.756.000 voordeel) Grondexploita es Dit voordeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploita es. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploita es vindt plaats bij de actualisa e van de grondexploita es per 31 december 2023. Daarnaast is in 2023 slechts een klein deel van het, bij de Kadernota 2024-2027 beschikbaar gestelde, budget voor het onderzoek centrumontwikkeling Langeraar gebruikt (€ 25.000 voordeel). De werkzaamheden voor dit project lopen door in 2024. Thema Economie, toerisme, natuur (€ 31.000 nadeel) Ondernemersfonds De doorbetaling (van de ondernemersfondstoeslag op de OZB-aanslag) aan het Ondernemingsfonds was, vanwege de afrekening over het jaar 2022, € 29.000 hoger dan waar in de begro ng rekening mee is gehouden. Het Ondernemersfonds hee een budge air neutraal effect. Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens.

Jaarstukken 2023

32

JAARSTUKKEN 2023 - 33

BATEN Thema Ruimtelijk beleid (€ 440.000 voordeel) Bestemmingsplannen en Omgevingsvergunningen De legesinkomsten voor de toetsing van bestemmingsplannen en principeverzoeken vielen hoger uit dan verwacht (€ 25.000 voordeel), door het grote aantal behandelde verzoeken aan het eind van 2023. Ook de legesinkomsten voor omgevingsvergunningen waren hoger dan begroot (€ 334.000 voordeel). Het overgrote deel hiervan is het gevolg van de behandeling van de onvoorziene herbouwvergunningen voor bedrijfspanden op het bedrijventerrein Bovenland. De hogere baten leiden tot een stor ng in de egalisa ereserve omgevingsvergunningen van € 387.000. Juridische kosten Er zijn minder vergoedingen voor (verlegde) planschade ontvangen (€ 20.000 nadeel), er waren echter ook lagere juridische kosten (zie onder lasten). Baten woonfonds Voor het bestemmingsplan 'Noordenseweg 68, Nieuwkoop' (par culier ini a ef) was een afdracht aan het Woonfonds verschuldigd. Door het onherroepelijk worden van dit bestemmingsplan, is aan het einde van 2023 de stor ng in het Woonfonds ontvangen (€ 168.000 voordeel). Genoemd bedrag wordt toegevoegd aan de reserve volkshuisves ng. Energiebesparingsfonds Vanuit het Energiebesparingsfonds zijn in 2023 minder subsidies toegekend dan vooraf begroot waardoor ook de Rijksbijdrage in 2024 e.v. zal worden verantwoord (€ 69.000 nadeel).

Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Thema Grondzaken en vastgoed (€ 8.216.000 nadeel) Grondexploita es Dit nadeel is ontstaan door de verwerking van de financiële resultaten van de grondexploita es. Een gedetailleerde verantwoording van de resultaten (financieel en niet-financieel) van de grondexploita es vindt plaats bij de actualisa e van de grondexploita es per 31 december 2023. Thema Economie, toerisme, natuur (€ 13.000 nadeel) Dit verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. RESERVES Toevoeging reserves (€ 960.000 nadeel) Omgevingsvergunningen De hogere baten omgevingsvergunningen zoals toegelicht onder baten leidt tot een stor ng in de egalisa ereserve omgevingsvergunningen van € 387.000. Stor ng in het woonfonds De totale ontvangen baten voor het woonfonds (Landlustpad en Noordenseweg 68) worden toegevoegd aan de reserve volkshuisves ng (€ 285.000).

Jaarstukken 2023

33

JAARSTUKKEN 2023 - 34

Winstneming grex Schoterhoek II Bij de actualisa e van de grondexploita es per 1 januari 2024 is verplicht winst genomen van € 261.000 voor de grondexploita e Schoterhoek II. Deze winst is toegevoegd aan de reserve winstneming grondexploita es. Overige verschillen toevoeging reserves € 27.000. On rekking reserves (€ 497.000 voordeel) Vrijval reserve onvoorzien grex Uit de actualisa e van de grondexploita es per 1 januari 2024 is gebleken dat de reserve onvoorzien grondexploita es met € 805.000 verlaagd kan worden. Egalisa ereserve omgevingsvergunningen In de begro ng werd uitgegaan van een on rekking aan de reserve van € 70.000. Op basis van de gerealiseerde baten omgevingsvergunningen konden we een stor ng doen van € 387.000 en was de on rekking niet noodzakelijk. Dekkingsreserve kapitaallasten huisves ng Oekraïne De begrote on rekking kapitaallasten Middelweg van € 107.000 hee niet plaats gevonden omdat de afschrijving nog niet is gestart in het boekjaar 2023. Reserve duurzaamheid In verband met lagere verstrekkingen uit het energiebesparingsfonds was er ook een lagere on rekking (€ 94.000) aan de reserve noodzakelijk. Overige verschillen toevoeging reserves € 37.000.

Jaarstukken 2023

34

JAARSTUKKEN 2023 - 35

4.2

PROGRAMMA RUIMTELIJK BEHEER

In het programma bevinden zich de volgende thema's:  Milieu  Beheer openbare ruimte Realisa e van de beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners mogen rekenen op een kwalita ef goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Het afgelopen jaar is veel gerealiseerd wat bijdraagt aan de woonomgeving. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. We hebben onze inwoners betrokken bij de inrich ng en het beheren van hun woonomgeving wat er voor zorgt dat zij verbonden zijn bij en zich verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Samenwerking verbonden par jen  Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland (verkeer en vervoer)  Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH)  Cyclus N.V. Zie voor een toelich ng 5.6 Paragraaf Verbonden par jen.

Jaarstukken 2023

35

JAARSTUKKEN 2023 - 36 4.2.1

THEMA MILIEU

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Riolering Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak, ook van de inrich ng en het beheer van de openbare ruimte. Het Gemeentelijke RioolbeheerPlan (GRP) legt hiervoor de basis. Door de uitgevoerde stresstesten is inzicht verkregen in de loca es waar wateroverlast, droogte en hi e knelpunten veroorzaken. De in het GRP genoemde maatregelen dragen er aan bij dat de knelpunten worden opgelost of worden verminderd. Bodemtaken Wetswijziging van de Omgevingswet waarbij de bodemtaken van de provincie naar de gemeente zijn gegaan is verplaatst naar 1 januari 2024. Afval Met een circulaire economie als s p op de horizon streven wij naar een dras sche vermindering van de hoeveelheid afval. De vorm die we hiervoor hanteren is het Di ar systeem. Het Di ar-systeem helpt aantoonbaar in het verminderen van afval. Het is een feit dat afvalverwerkingskosten zijn gestegen, maar door goed scheiden is de afvalstoffenheffing minder hard gestegen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Riolering In 2023 hebben we de deelname aan 'opera e Steenbreek' voorgezet. In 2023 zijn er diverse ac viteiten rondom de voorlich ng van het vergroenen van tuinen geweest. Een kleine greep uit deze ac viteiten zijn; de prijsvraag 'tuin metamorfose', de vergroeningsquiz, ac viteitenprogramma voor kinderen in samenwerking en de bibliotheek.

Voor alle ac viteiten verwijzen wij u naar de paragraaf kapitaalgoederen in deze jaarrekening. Op het gebied van riolering hebben we ingezet op het planma g onderhoud (o.a. kolkenreinigen, hoofdgemalen reinigen, inspec es) van ons rioolstelsel. Daarnaast is onder andere het rioolstelsel rondom de schoolloca es Ter Aar gerenoveerd. Ook hebben er renova es van de hoofdgemalen plaatsgevonden, onder andere aan de Amstelkade en Jan Sassenstraat. Verder is het drukriool, aan onder andere de Westkanaalweg en de Schilkerweg, gerenoveerd. Aan de Hazeweg en Klaverveld in Nieuwveen is een extra Hemelwaterafvoer (HWA) aangelegd om toekoms ge wateroverlast te voorkomen. Bodemtaken De beoogde wetswijziging van de Omgevingswet hee in 2023 niet plaatsgevonden. Gevolg is dat dit bedrag niet is benut. De wet is nu op 1 januari 2024 in werking getreden. In de inmiddels vastgestelde ‘begro ng 2024 Omgevingsdienst West-Holland’ is het benodigde budget meegenomen.

Jaarstukken 2023

36

JAARSTUKKEN 2023 - 37 4.2.2

THEMA BEHEER OPENBARE RUIMTE

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Onze inwoners mogen rekenen op een kwalita ef goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. De openbare ruimte moet onze inwoners, bezoekers en in het bijzonder de jeugd, uitdagen om buiten te spelen, te recreëren en te ontmoeten. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Door de inwoners te betrekken bij de inrich ng en het beheren van hun woonomgeving willen wij bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? In de begro ng 2023 hebben wij doelen beschreven die in 2023 zijn afgerond of opgestart. Voor een gedetailleerde lijst van ac viteiten die zijn gerealiseerd, per beheerelement, verwijzen wij naar de Paragraaf Kapitaalgoederen verderop in deze jaarrekening. Bij nieuwe woonwijken meten we het effect van de te verwachte mobiliteitsvraag. Uitgangspunt is de verkeersveiligheid van bestaande wijken behouden. Bij de ontwikkelingen rondom Driekoppenland, Ter Aar Oost en Langeraar zijn verkeerskundige studies uitgevoerd die als randvoorwaarden zijn meegenomen in de planvorming. In Ter Aar Zuid-Oost is een verkeerskundige studie uitgevoerd om een rondweg te ontwikkelen.

Deze studie is afgerond en wij zijn momenteel in gesprek met de Provincie en de grondeigenaren om de rondweg te realiseren. We hebben de contacten met het pla orm Gehandicapten en Senioren Nieuwkoop en dorpsraden gecon nueerd om in overleg openbare ruimten, waar mogelijk, te verbeteren. Dit hee geresulteerd in het wegnemen van obstakels en er is een inclusieve openbare ruimte gecreëerd. Dit blij een doorlopend proces. Het, waar mogelijk, uitbreiden van wandelpaden voorzien van fitnessmogelijkheden en extra watertappunten hee geresulteerd in het 'Rondje Ter Aar'. De voorbereidingen voor het 'Rondje Nieuwkoop' zijn afgerond. In 2023 zouden we het periodiek flora- en fauna onderzoek uitvoeren, in navolging van 2022. Hiermee meten we de effecten van het ecologisch groenbeheer en maken deze inzichtelijk. Omdat dit onderzoek (te) kort op het onderzoek uit 2022 is, wordt deze in 2024 uitgevoerd. In overleg met IVN hebben we de mo e ‘maai mei niet’ doorgezet. In samenspraak zijn der g loca es geselecteerd waar het gras in de maand mei niet, of beperkt, is gemaaid. In 2023 is ook uitvoering gegeven aan de ac viteiten vanuit het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP). Hierover hebben wij u uitgebreid geïnformeerd bij raadsbrief d.d. 21 november 2023. Zo is de fietsoversteek Langeraarseweg/Geerweg veiliger gemaakt. Ook is de Uiterbuurtweg in samenspraak met de inwoners opgeknapt.

Voor de oversteekbaarheid van de Nieuwveenseweg is de voorbereiding in 2023 gestart. Dit wordt in 2024 uitgevoerd. De overname van de Oostkanaalweg-Westkanaalweg (binnen de

Jaarstukken 2023

37

JAARSTUKKEN 2023 - 38 bebouwde kom) van de Provincie is nagenoeg afgerond. Na de overname kan er een vrachtwagenverbod worden ingesteld om het gebiedsvreemd verkeer te weren. We hebben het openmarktmodel voor het uitbreiden van laadpalen verder gecon nueerd. Dit hee er toe geleid dat er nu 77 laadpalen in onze gemeente staan. In 2023 hee er een pilot plaatsgevonden voor zogeheten Privaat Verlengde Aanslui ngen (PVA's). De pilot wordt geëvalueerd en meegenomen in de herziening van het laadbeleid. Het laadbeleid wordt in het eerste kwartaal van 2024 aan de gemeenteraad aangeboden. Het afgelopen jaar hebben we de samenwerking met Natuurmonumenten verder opgezocht. Dit hee erin geresulteerd dat we gezamenlijk de recrea e eilanden gaan opknappen. Zo zijn de eilanden weer veilig en toegankelijk voor onze inwoners en toeristen. Daarnaast hebben we met het Gebruikersbelang Nieuwkoop, Natuurmonumenten en de roeivereniging afspraken gemaakt over de omgang met veenbonken. Dit zal in de begro ng van 2024 of 2025 geëffectueerd worden. In overleg met GPN en Natuurmonumenten is een schouw gehouden om de vaarroutes verder te verbeteren. Het afgelopen jaar zijn we verder gegaan met de verkenning van een zwemloca e in Noorden. Hiervoor zijn we in gesprek gegaan met het kerkbestuur. Wij blijven zoeken naar een mogelijk invulling.

Door het ontbreken van grondeigendommen zijn we hierin a ankelijk van derden. In het beheerplan Spelen is een koppeling gemaakt met het gezondheidsbeleid. Bij vervanging van speeltuinen en elementen ze en we in overleg met de doelgroepen in op een uitdagende inrich ng. Zo is in 2023 invulling gegeven door drie uitdagende speelplaatsen te realiseren in de nieuwbouwwijk De Verwondering. De speelplek in de Anemonenstraat in Noorden is geheel vernieuwd gelijk jdig met het ophogen van de wijk. Er zijn voorzieningen voor jonge kinderen en voor de oudere kinderen.

Jaarstukken 2023

38

JAARSTUKKEN 2023 - 39 4.2.3

BELEIDSINDICATOREN EN DASHBOARDS

Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Fijn huishoudelijk restafval

kg/inw

Nieuwkoop BG 2023 170,3 (2019)

Nieuwkoop JR 2023 93 (2022)

Hernieuwbare % 11,6% 15,9% elektriciteit (2020) (2021) Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 11 januari 2024

Gemeenten weinig stedelijk 148 (2022)

Bron

34,0% (2021)

Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

CBS- Sta s ek Huishoudelijk afval

Dashboards Inzamelresultaten huishoudelijk afval 2020 t/m 2023

Jaarstukken 2023

39

JAARSTUKKEN 2023 - 40 4.2.4

FINANCIEEL OVERZICHT Ruimtelijk beheer

Begroting na wijziging 2023 Baten -9.529

Lasten 16.595

Saldo 7.066

Rekening 2023 Baten -10.504

Lasten

Verschil Saldo

18.046

Baten

7.542

Lasten

-975

Saldo

1.451

476

Lasten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Milieu

6.619

6.437

6.634

197

Beheer Openbare Ruimte

8.510

8.874

9.916

1.042

Totaal Lasten

15.130

15.311

16.550

1.239

Baten Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Milieu

-7.512

-7.349

-7.620

-271

Beheer Openbare Ruimte

-1.041

-1.066

-1.716

-650

Totaal Baten

-8.553

-8.415

-9.336

-921

Saldo Thema

Begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening

Verschil

Milieu

-893

-912

-986

-74

Beheer Openbare Ruimte

7.470

7.808

8.200

392

Totaal saldo van lasten en baten

6.577

6.896

7.214

318

Toevoeging reserves

554

1.284

1.496

212

Onttrekking reserves

-310

-1.114

-1.168

-54

Saldo mutaties reserves

244

170

328

158

Gerealiseerd resultaat

6.821

7.066

7.542

476

Jaarstukken 2023

40

JAARSTUKKEN 2023 - 41 Toelich ng LASTEN Thema Milieu (€ 197.000 nadeel) Milieu (€ 33.000 voordeel) De eindafrekening van de ODWH over 2022 hee in 2023 plaatsgevonden. We hebben een bedrag van € 38.000 terugontvangen. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Afvalverwijdering en verwerking (€ 171.000 voordeel) De bijdrage aan Cyclus is lager uitgevallen dan geraamd (€ 70.000 voordeel). Daarnaast hee een afrekening van 2022 plaatsgevonden voor papier/glas/ijzer. Geraamd was een teruggaaf van € 72.000. De werkelijke teruggaaf bedraagt € 208.200. Dit betekent een voordeel van € 136.000. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Riolering en waterzuivering (€ 401.000 nadeel) Er hee een extra stor ng in de voorziening riolering plaatsgevonden omdat de voorziening niet langer toereikend is voor de berekende uitgaven in het beheerplan (€ 238.000 nadeel). De kapitaallasten zijn hoger dan begroot (€ 55.000 nadeel). Er is € 150.000 extra besteed aan energiekosten en onderhoud. Tot slot is € 45.000 minder besteed aan de 'Opera e Steenbreek'. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Thema Beheer Openbare Ruimte (€ 1.042.000 nadeel) Er is € 113.000 meer besteed aan het onderhoud van wegen in verband met diverse herstelwerkzaamheden.

We hebben € 181.000 meer uitgegeven aan het onderhoud van kabels en leidingen. Hier staan fors hogere degenera evergoedingen tegenover. Het extra overschot van € 392.000 op de degenera evergoedingen is gestort in de voorziening wegen. De afrekening van Ach enkavels bedroeg € 310.000 terwijl € 155.000 was geraamd. Hiertegenover staat een inkomsten post van een gelijk bedrag. Ook was het noodzakelijk € 146.000 extra te besteden aan groenbeheer. Ten slo e is een bedrag van € 94.000 verantwoord voor het Centrumplan Nieuwkoop (Regthuysplein). In de raadsvergadering van 23 februari 2023 is besloten hiervoor een budget van € 126.400 beschikbaar te stellen. Verzuimd is de desbetreffende begro ngswijziging in de financiële administra e te verwerken. Het ontstane verschil is gedekt door het raadsbesluit. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. BATEN Thema Milieu (€ 271.000 voordeel) Riolering en waterzuivering € (252.000 voordeel) Het voordeel ontstaat door een hogere on rekking uit de voorziening riolering (€ 289.000). Voor een nadere toelich ng verwijzen wij naar de paragraaf lokale heffingen. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. Thema Beheer Openbare Ruimte (€ 650.000 voordeel) We hebben een hogere degenera evergoeding voor kabels en leidingen ontvangen van € 295.000.

Zie hiervoor ook de toelich ng bij de lasten op dit onderdeel. Ook hebben wij een hogere opbrengst van € 13.000 uit vaarvergunningen. We hebben in 2023 een bijdrage van de gemeente Alphen aan den Rijn ontvangen van € 15.000 voor de bevaarbaarheid van de Langeraarse Plassen. Verder hebben wij een niet

Jaarstukken 2023

41

JAARSTUKKEN 2023 - 42 begrote bijdrage van Hoogheemraadschap Rijnland voor dijkverbetering Hogedijk groen Aarweide ontvangen (€ 35.000). Ook de subsidie voor Ach enkavels (€ 155.000) hebben we in 2023 ontvangen. De leges voor begraven hebben € 111.000 meer opgebracht. De overige verschillen worden verklaard door enkele kleine voor- en nadelen. RESERVES Toevoegingen reserves € 212.000 Budgetoverhevelingen De hogere stor ngen worden enerzijds veroorzaakt door de budgetoverhevelingen van de middelen van de recrea eve voorzieningen (€ 170.000) en de speelvoorziening aan het Mr. Jonkerpad (€ 100.000) en een niet bestede budgetoverheveling uit 2022 (- € 46.000). On rekkingen reserves € 54.000 Er hee een lagere on rekking uit de reserve GVVP plaatsgevonden van € 59.000. Daarnaast hee een stor ng in de reserve egalisa e afvalstoffenheffing plaatsgevonden. Dit is € 119.000. Voor het overige hebben enkele kleine muta es in de on rekkingen plaatsgevonden.

Jaarstukken 2023

42

JAARSTUKKEN 2023 - 43

4.3

PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN

In het programma bevinden zich de volgende thema’s:  Zorg en Leefs jl  Werk en Inkomen  Vrije jd en Cultuur  Onderwijs en Ontwikkeling Realisa e van de beoogde maatschappelijke effecten Landelijk staan binnen het sociaal domein drie opgaven centraal, die de komende jaren ook in Nieuwkoop de volle aandacht vragen: 1. het herstellen van bestaanszekerheid; 2. het vergroten van kansengelijkheid en; 3. het makkelijker maken van gezond leven. Deze grote opgaven hangen sterk met elkaar samen. Stabiliteit in de hulpverlening is nodig om kwetsbare inwoners het beste te kunnen ondersteunen, te mo veren meer mee te doen en te s muleren om eigen regie en verantwoordelijkheid te nemen, is stabiliteit in de hulpverlening nodig. Dit geldt specifiek voor zekerheid over de woonsitua e, het inkomen en/of de ondersteuning. Tegelijk is juist het sociaal domein al jd in beweging, met con nue veranderende wetgeving. Daardoor is een stabiele dienstverlening rich ng onze meest kwetsbare inwoners moeilijk. We ze en daarom in op een langdurige samenwerking met onze partners, zodat we samen de kwetsbare inwoners beter kunnen ondersteunen en con nuïteit kunnen waarborgen. We ondersteunen samen met onze partners allerlei mensen in verschillende levensfases: van jongeren met een licht verstandelijke beperking, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot ouderen met demen e.

Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Het sociaal domein biedt wat nodig is. Vaak eventjes, soms structureel. Hulp zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Zeven jaar na de decentralisa es weten we wat werkt en waar verbetering nodig is. Inwoners zijn in toenemende mate tevreden én de kosten s jgen minder hard dan elders in het zorglandschap. Gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen ac ef bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte of een gebrek. Het gaat over lichaamsfunc es, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks func oneren. We richten ons daarnaast op het voorkomen van problemen en het versterken van de sociale basis. Dit biedt een mooie basis om de uitdagingen in het sociaal domein samenhangend en dichtbij te benaderen. Samenwerking in de regio Voor de specialis sche- en hoog specialis sche vormen van ondersteuning werken we samen met andere gemeenten in de regio, waar mogelijk in Rijn- en Veenstreek of in Holland Rijnland verband. We durven hierin de ambtelijke verantwoordelijkheid te delen met andere gemeenten. Door die samenwerking krijgen onze medewerkers meer ruimte om lokaal in te ze en op welzijn en preven e.

Voor hoogspecialis sche(re) voorzieningen zijn wij een betrouwbare samenwerkingspartner in de regio. Samenwerking verbonden par jen • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland

Jaarstukken 2023

43

JAARSTUKKEN 2023 - 44 • Hecht Hollands Midden (voorheen RDOG) • Regiotaxi Holland Rijnland Zie voor een toelich ng 5.6 Paragraaf verbonden par jen.

Jaarstukken 2023

44

JAARSTUKKEN 2023 - 45 4.3.1

THEMA ZORG EN LEEFSTIJL

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Wet maatschappelijke ondersteuning  Welzijnsbezoeken doorze en en mogelijkheden inventariseren voor een welzijnsbezoek op maat voor iedereen die hier behoe e aan hee .  Inkomensa ankelijke verstrekkingen, indien rechtma g.  Contractmanagement TOM in de Buurt.  Ac ef aandacht voor welzijn en taken van de mantelzorger.  Introduc e ‘welzijn op recept’.  Nieuw klan evredenheidsonderzoek Wmo.  Investeren in de ondersteuning van vrijwilligerswerk in de gemeente door de inzet van een sociaal makelaar. Jeugdzorg  Tot 2024 werken we samen in Holland Rijnland verband voor de brede jeugdhulp.  De samenwerking van het lokale jeugdteam met andere lokale partners verder verstevigen.  We bereiden (met partners) de inkoop voor van jeugdhulp Rijnstreek en onderzoeken mogelijkheden voor een subregionale s ch ng.  Door ac eve inzet op vroegsignalering en preven e willen we de instroom in jeugdzorg verlagen in samenwerking met maatschappelijk partners en eerstelijnszorg.  Binnen de jeugdzorg de kosten beheersen door kostenbewust te gaan werken. Hierbij is het uitgangspunt dat elk kind de zorg krijgt die nodig is. Welzijn en preven e  Verzamelen en analyseren van kengetallen van onze gemeente.  Opstellen integrale lokale preven eagenda.

 Het verder uitvoeren van de speerpunten uit de gezondheidsnota, sportvisie, plannen van aanpak eenzaamheid en coronagelden jeugd.  We ontwikkelen nieuw subsidiebeleid/verordening in lijn met de lokale preven e agenda. In Q3 2024 wordt deze voor besluitvorming naar de gemeenteraad gebracht. Lokale uitvoering  Versterking en doorontwikkeling team De Verbinding. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wet maatschappelijke ondersteuning Welzijnsbezoek doorze en In 2023 zijn 835 inwoners van 75 jaar of ouder bezocht door een duo van vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers dat zich inzet voor de welzijnsbezoeken is stabiel rond de 40. Inkomensa ankelijk verstrekkingen, indien rechtma g Het inkomensa ankelijk maken van Wmo verstrekkingen, en dan met name de huishoudelijke hulp, is vanuit de huidige Wmo niet toegestaan. In 2026 zal een nieuw wetsvoorstel ingaan waarbij er weer een inkomensa ankelijk eigen bijdrage wordt geheven voor alle Wmo voorzieningen. Jaarstukken 2023

45

JAARSTUKKEN 2023 - 46

Contractmanagement Tom in de Buurt Tom in de buurt is in Nieuwkoop de uitvoerder van de Wmo ondersteuning en maatwerkvoorzieningen. Zij zijn een belangrijke samenwerkingspartner. 2023 is het tweede contractjaar van de nieuwe opdracht ondersteuning. Waar in 2022 de aandacht nog al eens op de interne bedrijfsvoering lag, is in 2023 de blik meer op buiten gericht. Zo is bijvoorbeeld de samenwerking met team De Verbinding, het Servicepluspunt en de eerstelijnszorg sterk verbeterd. Daarnaast is er veel aandacht geweest voor doorontwikkeling en verfijning van de opdracht met aandacht voor de specifieke eigenschappen en behoe en van Nieuwkoop. Opvang en Ondersteuning met wonen In 2023 is de nieuwe taak om Opvang en Ondersteuning met wonen te verzorgen, voor de gemeenten in Holland Rijnland gestart, ook in Nieuwkoop. In Rijnstreek- en Holland Rijnlandverband zijn de lokale teams voor de toegang (hier Tom in de buurt) gestart met hun opdracht. De uitvoerende partners maatschappelijke zorg werken sinds 2023 met de subregionale afspraken aan subregionale doelen. Ook is er voor de Rijnstreek een berekening gemaakt hoeveel plekken voor Opvang en Ondersteuning met wonen er komend decennium moeten worden gerealiseerd. Deze berekening is een van de bouwstenen van de ontwikkelagenda waaraan de drie gemeenten, Tom in de buurt, en de partners van de maatschappelijke zorg de komende periode werken.

Mantelzorg Naast de specialist mantelzorg binnen Tom in de buurt zijn ook alle medewerkers van Tom in de buurt meer geschoold op het thema mantelzorg. Voordelen zijn dat iedereen die zich meld bij Tom in de buurt voor ondersteuning ook aandacht krijgt op het stukje mantelzorg. Zo zijn er in 2023 meer mantelzorgers bereikt en meer mantelzorgwaarderingen gegeven ten opzichte van 2022. Daarnaast hee Tom in de buurt het mantelzorgteam uitgebreid en is er een speciale mantelzorgondersteuner voor jonge mantelzorgers aangesteld. Klan evredenheidsonderzoek In 2023 hebben de Rijnstreekgemeenten een nieuw Wmo cliëntervaringsonderzoek opgestart. De afspraken met het onderzoeksbureau lopen in elk geval tot 2027. Halverwege 2024 zal de eerste jaarrapportage worden opgeleverd en worden doorgesproken met belanghebbenden. Investeren ondersteuning vrijwilligerswerk In 2023 zijn de sociaal makelaars aan de slag gegaan met het matchen van vraag en aanbod op het gebied van vrijwilligerswerk. Er is een start gemaakt met het opze en van een online pla orm (vacaturebank) dat daarbij gaat ondersteunen. Welzijn op Recept In 2023 is het proces van Welzijn op Recept in Nieuwkoop ontwikkeld samen met het wijksamenwerkingsverband WelzoCompleet en de sociaal makelaars. De sociaal makelaars hebben de basistraining Welzijn op Recept gevolgd van het landelijk kennisins tuut.

Drie huisartsenprak jken hebben zich aangemeld om mee te doen met de ontwikkelfase van Welzijn op Recept in 2024. Daarnaast zijn er in 2023 vrijwilligers geworven en opgeleid voor de uitvoering van Welzijn op Recept. Jeugdzorg Regionale samenwerking Jeugd

Jaarstukken 2023

46

JAARSTUKKEN 2023 - 47 De verwach ng was dat in 2023 de voorbereidingen zouden worden getroffen een deel van de jeugdhulp binnen de Rijn- en Veenstreek te organiseren. Ondanks de inspanning van alle betrokken par jen bleek de realisa e van de beoogde samenwerking voor Nieuwkoop niet wenselijk. In 2023 is vervolgens ingezet op het con nueren van de jeugdhulp op basis van de bestaande structuur. Hiervoor zijn in 2023 afspraken gemaakt met het Jeugd-gezinsteam over verlenging van bestaande afspraken voor 2024. De overige jeugdhulp wordt geleverd op basis van bestaande regionale contracten via de Service Organisa e Zorg Holland Rijnland. De komende jd wordt gekeken op welke wijze samenwerking met de gemeente Kaag en Braassem binnen het sociaal domein kan worden versterkt. De impact van het niet doorgaan van de beoogde samenwerking binnen de Rijn -en Veenstreek is hierdoor beperkt gebleven. In 2023 is verder inhoudelijk het volgende gerealiseerd.  Versterking samenwerking tussen onderwijs, huisartsen, Maatschappelijke zorg ( Tom in de Buurt), jongerenwerk en het JGT.  Het bieden van overbruggingszorg door het jeugd- en gezinsteam voor jeugdigen die op een wachtlijst staan.  Een daling van het aantal jeugdigen met specialis sche zorg met 7% t.o.v. 2022.

Welzijn en preven e Preven e agenda In 2023 is gewerkt aan een brede preven e agenda, die een samenhangend overzicht gee van al het reeds bestaande en nieuwe beleid op het gebied van preven e. Het doel ervan is het bevorderen van gezondheid en welzijn van inwoners en het waar mogelijk terugdringen van zorgkosten. Het dient daarnaast als plan voor het landelijke Gezond en Ac ef Leven Akkoord (GALA). De gemeente hee in 2023 met succes een aanvraag ingediend voor financiële middelen vanuit het Rijk op alle onderdelen van het GALA. De preven e agenda is in februari 2024 vastgesteld aan de gemeenteraad. De preven e agenda bevat ook allerlei kengetallen van de gemeente op het gebied van sport, bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis. De thema's uit het gezondheidsbeleid zijn in 2023 verwerkt in de Lokale Preven e agenda en verder geconcre seerd. In 2023 is sterk ingezet op de ontwikkeling van een sociale kaart en welzijn op recept, een rookvrije omgeving en een gezonde leefs jl. Ter bestrijding van eenzaamheid is in 2023 de cursus Crea ef Leven aangeboden aan inwoners en zijn medewerkers van Tom in de Buurt en de gemeente gestart met de opleiding tot specialist eenzaamheid. In 2023 is ook een start gemaakt met een nieuwe subsidieverordening en -regeling. Deze wordt ingericht op basis van de in februari vastgestelde preven e agenda.

JOGG Nieuwkoop is aangesloten bij JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst). JOGG hee als doel de omgeving van het kind gezond te maken, zodat een gezonde keuze steeds makkelijker wordt. In 2023 hee JOGG samen met team de Verbinding de Nieuwkoop Ac ef weken georganiseerd. Tijdens vier sport- en ac viteitenmarkten brachten we clubs, verenigingen en ondernemers in contact met onze inwoners. Op het Ashram Nieuwkoop is in samenwerking met een lokale ondernemer een fruitproject gerealiseerd. In samenwerking met het JGZ is het project Trommel zonder Rommel opgezet. In 2023 is JOGG de ac e 'Op weg naar een rookvrije genera e' gestart en inmiddels is 75% van de verenigingen en clubs (gedeeltelijk) rookvrij.

Jaarstukken 2023

47

JAARSTUKKEN 2023 - 48 Lokale uitvoering Het team De Verbinding is versterkt met een cultuurcoach voor 15 uur in de week en er is een sportmakelaar voor 36 uur in de week overgestapt van team beleid naar het team De Verbinding. Daarnaast is een start gemaakt met 'Nieuwkoop Ac ef'. Onder deze noemer hebben wij in 2023 in vier kernen van de gemeente een informa emarkt georganiseerd waar inwoners kennis konden maken met wat er in de gemeente allemaal te doen is op het gebied van sport, bewegen, cultuur en ontmoeten.

Jaarstukken 2023

48

JAARSTUKKEN 2023 - 49 4.3.2

THEMA WERK EN INKOMEN

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Werk en inkomen  We ontwikkelen Nieuwkoop Werkt door naar een ac eagenda.  Samen met ondernemers en Rijnvicus onderzoeken we hoe we kunnen bijdragen aan het verminderen van personeelstekort door de inzet van Nieuwkoopse werkzoekenden.  We versterken de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’.  We brengen armoederegelingen ac ef onder de aandacht.  Koppeling project energiearmoede/duurzaamheid.  We koppelen verschillende armoederegelingen en gaan meer samenwerken met fondsen.  We breiden de financiële regelingen kind en gezin uit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Werk en inkomen Nieuwkoop Werkt en het verminderen van personeelstekort Nieuwkoop Werkt is geschreven in de periode 2020-2021. Door corona is de arbeidsmarkt enorm veranderd. De ac es uit Nieuwkoop Werkt sluiten niet meer goed aan bij de veranderde arbeidsmarkt. Binnen Rijnvicus is een eigen accounthouder die zich inzet voor- en contacten onderhoud met werkgevers in onze gemeente. De accountmanager voor Nieuwkoop hee het afgelopen jaar regelma g contact gehad met ondernemers binnen onze gemeente. Binnen Rijnvicus worden bijstandsgerech gden uit Nieuwkoop opgeleid voor de tekortsectoren, en daarmee dus voor bedrijven in Nieuwkoop die kampen met personeelstekort.

Rijnvicus leidt op via de interne leerwerkomgeving, maar ook op externe leerwerkplekken bij ondernemers in de regio. Kandidaten kunnen deelcer ficaten halen, prak jkverklaringen en hun MBO-diploma. Rijnvicus werkt hiervoor nauw samen met onderwijs en ondernemers. Ook is afgelopen jaar het "Werkcafé" geopend. Hier kunnen werkzoekenden (met en zonder werk) o.a. terecht voor advies over- en ondersteuning bij omscholing naar tekort sectoren. Versterken van de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’ Landelijk wordt er -onder andere naar aanleiding van de toeslagenaffaire- anders gekeken naar handhaving, met meer aandacht voor de menselijke maat. De P-wet wordt daarop aangepast. Deze werkwijze wordt gehanteerd door Alphen aan den Rijn, die voor Nieuwkoop de gehele uitvoering van de Pwet, dus ook de handhaving, doet. Tijdens intake en tussen jdse gesprekken zijn consulenten alert op mogelijke fraude. Daarnaast vindt er jaarlijks een thema controle plaats. In 2022 en 2023 was de themacontrole ‘instroom jdens Corona". De resultaten hiervan leest u dit jaar in de jaarrapportage van de DVO. De afgelopen jaren is er geen aanleiding geweest om naast de reguliere inzet en de thema controles extra in te ze en op handhaving. Voorzieningenboekje In 2023 hebben we het voorzieningenboekje uitgebracht.

In dit boekje staan alle inkomensondersteunende regelingen die wij uitvoeren voor huishoudens met een klein inkomen. Het boekje is ook breed verspreid onder al onze samenwerkingspartners. Daarnaast brengen we al onze regelingen doorlopend onder de aandacht via Nieuwkoop Nieuws en social media.

Jaarstukken 2023

49

JAARSTUKKEN 2023 - 50 Project energiearmoede/duurzaamheid In 2022 en 2023 hebben we extra middelen ontvangen ter ondersteuning van huishoudens met een laag inkomen die te maken hebben met hoge energielasten als gevolg van gestegen energieprijzen in combina e met de lagere energe sche kwaliteit van de woningen. We zijn hiervoor aangesloten bij een lopend project binnen de gemeente. De huishoudens die in 2023 de energietoeslag hebben ontvangen worden (gefaseerd) aangeschreven. Deze huishoudens kunnen gebruik maken van gra s advies van een energiecoach. Naast advies en ps om energie te besparen, worden deze huishoudens ook voorzien van de nodige gra s kleine energiebesparende aanpassingen (radiatorfolie, tochtstrippen, led verlich ng etc.). Armoederegelingen en samenwerken met fondsen We werken al vele jaren met verschillende fondsen. In 2013 gestart met Jeugdfonds Sport & Cultuur. In 2018 volgde het volwassenenfonds Sport & Cultuur en de samenwerking met s ch ng Leergeld. Nieuwkoop kent ook al jaren een zeer uitgebreid pakket regelingen voor kinderen. Sinds 2023 hebben we de Kindpas structureel opgenomen in de voorzieningen van S ch ng Leergeld. De Kindpas is een betaalpas (€60), waarmee kleding, jassen, schoenen en leesboekjes gekocht kunnen worden. De Kindpas kan één keer per kalenderjaar aangevraagd worden.

Daarnaast hebben we een samenwerkingsovereenkomst met de Kledingbank Groene Hart. Hierdoor ontvangen gezinnen met een laag inkomen 2x per jaar een kledingpakket. Inburgering en opvang Oekraïners Statushouders Door de hoge instroom van asielzoekers in Nederland, was er ook in 2023 sprake van een hoge taakstelling voor huisves ng van statushouders (66 voor Nieuwkoop). Er zijn 68 statushouders gehuisvest in 2023. Dit was mogelijk binnen het aanbod van de woningcorpora es voor deze doelgroep. Alle statushouders vallen onder de Wet Inburgering 2021 en met hen is een inburgeringsplan gemaakt. De inburgering wordt door de gemeente begeleid en gemonitord in samenwerking met het taalonderwijs. Oekraïense vluchtelingen Sinds 4 maart 2022 hee de gemeente Nieuwkoop meer dan 160 Oekraïense vluchtelingen gehuisvest op diverse kleinschalige opvangloca es. Deze loca es zijn gerealiseerd in gemeentelijk vastgoed maar ook verschillende par culieren hebben ( jdelijk) loca es beschikbaar gesteld. De gemeente hee in 2023 een aantal panden gehuurd en daarnaast de voormalige gemeentewerkplaats en de voormalige bibliotheek in Ter Aar verbouwd. Enerzijds als vervanging voor loca es die terug werden gegeven aan par culieren. Anderzijds om aan de s jgende taakstelling te voldoen. In 2023 is er Nederlandse les gerealiseerd voor de Oekraïners (op loca e in Nieuwkoop en Ter Aar).

Dit leidt op voor taalniveau B1. Een groep van 35 mensen maakt hier gebruik van. Hierdoor hebben de Oekraïners betere kansen op de arbeidsmarkt. Onderwijs voor nieuwkomers Alle kinderen van nieuwkomers in de basisschoollee ijd bezoeken de basisscholen in Nieuwkoop. De kinderen in de lee ijd van 12 tot 18 jaar leren eerst de Nederlandse taal op de ISK (Interna onale Schakelklas) voordat ze instromen in het reguliere onderwijs. De hoge instroom van nieuwkomers gee veel druk op de basisscholen. Daarom zijn we in 2023 gestart met een onderzoek naar de mogelijkheid van een schakelklas voor de basisscholen.

Jaarstukken 2023

50

JAARSTUKKEN 2023 - 51 Financiën Oekraïne De gemeente ontvangt een specifieke uitkering (SPUK) voor de opvang van de Oekraïners. Dit bedraagt in 2023 € 4.121.000. Op dit bedrag is in 2023 ruim € 2,5 miljoen uitgegeven. Dit bedrag bestaat uit de ne ouitgaven, de betaalde BTW, de toegerekende interne uren en de kosten voor het vastgoed. Een deel van de niet besteedde middelen is eind 2023 al toegevoegd aan de reserve. Naast de kosten van verbouwing en huur van panden, waren er kosten voor inrich ng, een goede internetverbinding, leefgeld en ambtelijke inzet.

Jaarstukken 2023

51

JAARSTUKKEN 2023 - 52 4.3.3

THEMA VRIJE TIJD EN CULTUUR

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Verenigingsleven, inclusie, sport en cultuur  Inzet op sterke verenigingen, onder ander door lastenverlich ng voor besturen.  Samenwerking verenigingen s muleren.  Beperken administra eve lasten subsidies/vergunningen verenigingen/evenementen.  Herijken rol/posi onering buurtsportcoaches.  Ini a even bundelen op het gebied van integra e en inclusie en het maken van een ac eplan.  Het gesprek over integra e en inclusie aangaan met maatschappelijke partners en verenigingen.  We stellen cultuurbeleid op als onderdeel van de preven e agenda.  We kijken naar mogelijkheden om de func es jongerenwerk en sportcoaches uit te breiden met cultuur. Zwembad de Wel  Basis op orde en behoud keurmerken Zwembad de Wel.  Wachtlijst zwemles terugdringen.  Consequen es in kaart brengen voor nieuwbouw of renova e van De Wel met een realis sche planning.  We onderzoeken verschillende exploita evormen en de organisatorische inbedding van De Wel. Wat hebben we daarvoor gedaan? Verenigingsleven, inclusie, sport en cultuur Verenigingsondersteuning Sportverenigingen hebben in 2023 der en keer ondersteuning aangevraagd en toegekend gekregen vanuit het Sportakkoord. Eén van de aanvragen betrof een begeleidingstraject bij biljartvereniging Harago. Daarnaast hee de sportmakelaar ondersteund bij de fusie van turnverenigingen Advendo en Kwiek.

JOGG hee een groot aantal verenigingen begeleid naar een rookvrije omgeving. Inmiddels is 75% van de verenigingen in Nieuwkoop (gedeeltelijk) rookvrij. Eén vereniging is aan de slag gegaan met de gezonde sportkan ne. Het Sportpunt hee een netwerkbijeenkomst voor de binnensport georganiseerd en een inspira esessie voor een herijking van het Vitaliteitsakkoord. Met input van de inspira esessie is het Vitaliteitsakkoord 2.0 opgesteld. VWS hee in augustus akkoord gegeven op het nieuwe akkoord en de daarbij behorende financiële middelen toegezegd. In het Vitaliteitsakkoord 2.0 zijn sport en gezondheid nauw verweven en staat sport vooral in dienst van de gezondheidsdoelen uit het GALA. Nieuwe invulling buurtsportcoachregeling In 2023 zijn de buurtsportcoachac viteiten voor jeugd tot 12 jaar aanbesteed en voor de hele gemeente belegd bij één par j, de Beweegpartner. De Beweegpartner werkt samen met het onderwijs bij de invulling van de buurtsportcoachac viteiten. De Beweegpartner is in het schooljaar 2023/2024 begonnen met het afnemen van een motorische vaardigheidstest (de MQ-scan) en organiseert extra ondersteuning bij gebleken motorische achterstanden. In elke kern worden laagdrempelige naschoolse buurtsportac viteiten opgezet met gra s deelname. De buurtsportcoachac viteiten voor 12 jaar en ouder zijn ondergebracht bij het gemeentelijke team De Verbinding.

Op deze manier kan nauw worden samengewerkt met het jongerenwerk, de sportmakelaar en de sociaal makelaars.

Jaarstukken 2023

52

JAARSTUKKEN 2023 - 53 Inclusie In 2023 is er gewerkt aan het bundelen van ini a even op het gebied van integra e en inclusie en het maken van een ac eplan. Deze voornemens zijn ook opgenomen in de preven e agenda. In 2024 werken we voornemens verder uit en ze en we gesprekken over integra e en inclusie voort met maatschappelijke partners en verenigingen. Meer aandacht voor cultuur September 2023 is een cultuurcoach gestart bij team De Verbinding vanuit de Brede Regeling Combina efunc es (buurtsportcoachregeling). De cultuurcoach hee als opdracht cultuurdeelname te bevorderen onder inwoners en cultuuraanbieders te ondersteunen bij financiële vragen, subsidieaanvragen, nieuwe ontwikkelingen en ledenwerving. De cultuurcoach brengt culturele ac viteiten meer onder de aandacht brengt samenwerking tot stand tussen culturele aanbieders en helpt bij ondersteuningsvragen van culturele aanbieders. Meer aandacht voor cultuur is ook opgenomen als doel in de preven e agenda. Het cultuurbeleid wordt in 2024 aan de raad voorgelegd. Digitaal informa epunt bibliotheek Bibliotheek Rijn en Venen hee de digitale informa epunten in 2023 verder ontwikkeld. Er is een inloopspreekuur in de ves ging in Nieuwkoop. Daarnaast kunnen inwoners telefonisch via de DigiLijn geholpen worden. Het eerste half jaar zijn er 43 inwoners geholpen via het informa epunt digitale overheid.

Zwembad de Wel Reguliere exploita e de Wel Ondanks een zeer ingewikkelde arbeidsmarkt voor zwemonderwijzers lukt het om de dienstverlening bij Zwembad de Wel op peil te houden en verder te professionaliseren. Ook is het gelukt om in jden van steeds strenger wordende wet en regelgeving het Keurmerk Veilig & Schoon te behouden. Het keurmerk is in 2023 behouden zonder op- of aanmerkingen. Keuze nieuwbouw of renova e zwembad De Wel In februari 2022 hee de gemeenteraad besloten te kiezen voor vervangende nieuwbouw van zwembad De Wel, op de loca e van veld 2 van voetbalvereniging Nieuwkoop. Sindsdien zijn er voorbereidende werkzaamheden verricht voor realisa e van het nieuwe zwembad. In september 2023 hee de gemeenteraad krediet beschikbaar gesteld voor de aanleg van twee kunstgrasvelden bij voetbalvereniging Nieuwkoop, om veld 2 vrij te maken voor de bouw van het zwembad. De huidige planning is dat medio 2025 gestart wordt met de bouw. In 2023 hee de gemeente onderzocht of het ook wenselijk en haalbaar zou zijn om een nieuwe sporthal aan het zwembad te bouwen ter vervanging van sporthal De Steupel, ofwel direct, ofwel op langere termijn. Een voorstel op dit gebied ligt in 2024 voor in de gemeenteraad.

Onderzoek beheervormen De Wel In augustus 2023 hee het college opdracht gegeven voor een onderzoek naar alterna eve beheervormen voor zwembad De Wel en de kaders voor dit onderzoek vastgesteld. Inmiddels is een globaal onderzoeksrapport gereed. Onderzochte beheervormen zijn gemeentelijk beheer, verzelfstandigd extern beheer, verzelfstandigd uitbesteed beheer, uitbestede interregionale samenwerking, interregionale samenwerking in de vorm van een gezamenlijk sportbedrijf en afstoten van het zwembad (priva sering). Besloten is om de op es gemeentelijk beheer en priva sering voor het vervolg uit te sluiten en de andere beheervormen verder te verkennen. In de tweede hel van 2024 staat besluitvorming in de planning.

Jaarstukken 2023

53

JAARSTUKKEN 2023 - 54

4.3.4

THEMA ONDERWIJS EN ONTWIKKELING

Realisa e van het beleid Wat wilden we bereiken? Onderwijs en IKC  Doorontwikkelen voorschoolse educa e.  Doorontwikkelen samenwerking onderwijs met passend onderwijs, sport en cultuur.  IKC-ontwikkelingen: - Afronden ontwerpfase van het IKC Langeraar , verhuizen school en kinderopvang naar jdelijke huisves ng en start bouw van het nieuwe IKC. - Afronden ontwerpfase van het IKC Woerdense Verlaat. - Stedenbouwkundig kader voor het IKC Nieuwveen.  Bespreken en benu en gedeelde investeringen in duurzaamheid IKC.  Actualiseren bouwkostenbudge en en onderzoeken financiële arrangementen IKC. Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderwijs en IKC Evalua e VVE beleid In 2023 hebben we het VVE beleid geëvalueerd en is er gestart met het opstellen van nieuw beleid. De planning is om dat nieuwe beleid begin Q3 te laten vaststellen door de gemeenteraad. Onderwijsaanbod en samenwerking De gemeente hee in 2023 op verschillende vlakken gesprekken gevoerd met de schoolbesturen over het onderwijs in de gemeente. De rol van de gemeente ligt met name op het vlak van het verbinden van jeugdhulp en onderwijs, zodat alle leerlingen passende ondersteuning kunnen krijgen. Vanuit de middelen die we hebben ontvangen via het Na onaal Programma Onderwijs (NPO) hebben we, in overleg met het onderwijs en diverse netwerkpartners, een plan van aanpak steunpakke en jeugd opgezet.

Vanuit dit plan van aanpak zijn in 2023 verschillende ac es uitgevoerd. Voorbeelden zijn de Yolotrainingen, Rots en Water trainingen en een pilot met een extra naschools aanbod op het gebied van sport en cultuur in Langeraar. Een deel van deze ini a even wordt geborgd in de preven e agenda. IKC ontwikkelingen In 2023 hebben we stappen gezet in de realisa e van drie IKC in de kernen Langeraar/Papenveer, Woerdense Verlaat en Nieuwveen. Voor het IKC de Poel in Langeraar is het ontwerp van het gebouw en de buitenruimte afgerond en zijn een aannemer en installateur geselecteerd. In de zomer zijn basisschool Aeresteijn en S ch ng Kinderopvang Liemeer verhuisd naar de jdelijke huisves ng aan de Sportlaan. Helaas is de sloop van het huidige schoolgebouw uitgesteld, vanwege het aantreffen van twee vleermuizenverblijven in het pand. Ter bescherming van de vleermuizen dient de gemeente een werkprotocol van de Omgevingsdienst te volgen, waardoor sloop pas vanaf april 2024 mogelijk is. Voor het IKC in Woerdense Verlaat is de voorlopige ontwerpfase van de nieuwbouw bijna afgerond. Ook zijn een aannemer en installateur geselecteerd om gedurende de rest van de ontwerpfase mee te werken

Jaarstukken 2023

54

JAARSTUKKEN 2023 - 55 aan het ontwerp in een bouwteam. Een bestemmingsplanwijziging om de ontwikkeling mogelijk te maken is ook bijna afgerond en wordt begin 2024 aangeboden aan de gemeenteraad. Voor IKC Het Veen in Nieuwveen is het stedenbouwkundig kader in concept klaar en afgestemd met omwonenden.Deze ligt ook begin 2024 voor in de gemeenteraad. Daarnaast is het programma van eisen voor de nieuwbouw in overleg met alle verschillende gebruikers afgerond en is er een architect geselecteerd voor het ontwerp van de nieuwbouw. In de meerjarenbegro ng van 2023 zijn de bouwkostenbudge en voor de IKC geactualiseerd en naar boven bijgesteld, vanwege de grote bouwkostens jgingen. Vooralsnog vallen eind 2023 de kostenramingen van de projecten binnen de beschikbare budge en. Bij het IKC Woerdense Verlaat is meer jd genomen om het voorlopig ontwerp ook financieel binnen het beschikbare budget te krijgen. Het is nog onzeker of dit gaat lukken. In de stuurgroepen van de IKC is met de schoolbesturen gesproken over de mogelijkheid dat scholen bijdragen aan extra investeringen op het gebied van duurzaamheid in de IKC, die zich terug kunnen verdienen in lagere exploita elasten. In hoeverre er een bijdrage vanuit het onderwijs mogelijk is, hangt af van de uiteindelijke kosten en mogelijkheden per gebouw.