Concept Jaarrekening 2025 - versie 13-5-26 = OUDE versie (cijfermatig ongewijzigd gebleven / kleine tekst-aanpassingen n.a.v. accountantsbevindingen en vragen uit de raad)
Tekst van het document
Jaarrekening 2025
Jaarrekening 2025
1
Jaarrekening 2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................................2 Leeswijzer ...............................................................................................................................................5 Samenvatting ..........................................................................................................................................7 Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling .................................................................................................13 Thema Beheer Gronden en Gebouwen ...........................................................................................13 Thema Duurzaamheid, Economie en Toerisme ..............................................................................15 Thema Grondexploitatie en woningbouwprojecten ..........................................................................16 Thema Ruimtelijk beleid ...................................................................................................................17 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................18 Financieel overzicht
..........................................................................................................................18 Programma 2 Ruimtelijk beheer ...........................................................................................................23 Thema Afval .....................................................................................................................................23 Thema Milieubeheer .........................................................................................................................24 Thema Openbaar groen en openbaar water ....................................................................................24 Thema Riolering ...............................................................................................................................25 Thema Verkeer en wegen ................................................................................................................26 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................26 Financieel overzicht ..........................................................................................................................27 Programma 3 Sociaal domein ..............................................................................................................30
Thema Inburgering en sociale basis .................................................................................................30 Thema Jeugd ....................................................................................................................................31 Thema Onderwijs .............................................................................................................................31 Thema Participatie ............................................................................................................................31 Thema Sport en cultuur ....................................................................................................................32 Thema WMO ....................................................................................................................................32 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................33
Jaarrekening 2025
3
Financieel overzicht ..........................................................................................................................35 Programma 4 Bestuur en dienstverlening ............................................................................................38 Thema Bestuur .................................................................................................................................38 Thema Burgerzaken .........................................................................................................................39 Thema Veiligheid ..............................................................................................................................40 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................41 Financieel overzicht ..........................................................................................................................41 Overzicht Overhead ..............................................................................................................................43 Thema Overhead ..............................................................................................................................43 Beleidsindicatoren
............................................................................................................................43 Financieel overzicht ..........................................................................................................................44 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................................45 Thema Algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................................45 Financieel overzicht ..........................................................................................................................46 Paragraaf Lokale heffingen ..................................................................................................................48 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .........................................................................55 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..............................................................................................59 Paragraaf Financiering .........................................................................................................................80 Paragraaf Bedrijfsvoering .....................................................................................................................83 Paragraaf Verbonden
partijen ..............................................................................................................85 Paragraaf Grondbeleid .........................................................................................................................93 Paragraaf Duurzaamheid ...................................................................................................................100 Paragraaf Wet Open Overheid ...........................................................................................................103 Jaarrekening .......................................................................................................................................104 Waarderingsgrondslagen ...............................................................................................................104 Balans .............................................................................................................................................111 Toelichting op de balans .................................................................................................................113
Jaarrekening 2025
4
Overzicht baten en lasten ...............................................................................................................147 WNT-verantwoording 2025 gemeente Nieuwkoop .........................................................................148 Overzicht incidentele baten en lasten .............................................................................................149 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ......................................................152 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................153 Het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ..................................................154 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen .........................................................................158 Overige gegevens ..............................................................................................................................174 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ....................................................................174 Bijlage .................................................................................................................................................175 ENSIA verantwoording
...................................................................................................................175
Jaarrekening 2025
5
Leeswijzer Opbouw van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten (de exploitatie) en de uiteenzetting van de financiële positie (de balans). Schematisch ziet dat er als volgt uit:
De programmaverantwoording De programmaverantwoording is de beleidsverantwoording van de verzamelde programma's. Een programma is een afgebakend beleidsterrein waarop we actief zijn. De programma-indeling (afbakening van beleidsterreinen) is bepaald in de begroting. We kennen de volgende vier programma's en twee overzichten: 1. 2. 3. 4.
Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijk beheer Sociaal domein Bestuur en dienstverlening Overzicht Overhead Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
Het beleid op de programma's is geformuleerd op verschillende abstractieniveaus, te weten het programmaniveau, het themaniveau en het productgroepsniveau. Op programmaniveau hebben we in de begroting beleid geformuleerd aan de hand van beoogde maatschappelijke effecten. Een niveau lager (themaniveau) zijn in de begroting beleidsdoelstellingen geformuleerd. Weer een niveau lager (productgroepen) zijn activiteiten benoemd. In de programmaverantwoording rapporteren we over de uitvoering op al deze niveaus. Schematisch ziet dat er zo uit: Niveau Programma Thema Productgroep
Beleid Maatschappelijke effecten Beleidsdoelstellingen Activiteiten
Programmaverantwoording Rapportage op maatschappelijke effecten Rapportage op beleidsdoelstellingen Rapportage op activiteiten
Verder kent ieder programma een aantal beleidsindicatoren en dashboards. Ook hierover leggen we verantwoording af. Een programma sluit af met een overzicht van de gerealiseerde baten en lasten op dat programma.
Jaarrekening 2025
6
De paragrafen De programmaverantwoording geeft een overzicht van ons totale beleid. De paragrafen geven op een beperkt aantal onderwerpen een 'beleidsdwarsdoorsnede'. Het gaat daarbij om programmaoverstijgende onderwerpen. In de begroting 2025 is in acht paragrafen (zeven verplichte en één zelf toegevoegde) beleid geformuleerd, waarop we in de jaarstukken 2025 rapporteren: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Duurzaamheid Wet Open Overheid
Sinds de jaarrekening 2023 legt het college in de paragraaf Bedrijfsvoering verantwoording af over de rechtmatigheid. Het overzicht van baten en lasten Uit de financiële jaarrekening blijkt wat de gerealiseerde baten en lasten in 2025 per programma waren en hoe deze zich verhouden tot de baten en lasten volgens de laatste stand van de begroting 2025. De verschillen ( meer dan tien procent per taakveldgroep, met een minimale afwijking van € 50.000) tussen de begrote en de gerealiseerde baten en lasten zijn in de jaarstukken voorzien van een toelichting. De incidentele baten en lasten worden benoemd vanaf € 50.000. De bedragen hieronder vallen onder het kopje overige incidentiele baten en lasten. De balans De jaarrekening laat zien welke gevolgen de gerealiseerde baten en lasten hebben voor onze financiële positie. Naast de balans per 31 december 2025 maken hiervan onder andere het overzicht van investeringen en het overzicht van de reserves en voorzieningen deel uit.
Jaarrekening 2025
7
Samenvatting Met genoegen bieden wij u onze Jaarrekening voor het jaar 2025 aan. In deze Jaarrekening blikken wij terug op de gebeurtenissen, behaalde resultaten en uitdagingen die het afgelopen jaar de koers van onze gemeente bepaalden. Met het coalitieakkoord 2022-2026 'Aan de slag met Nieuwkoop, met lef uitvoeren' als inzet en kompas is er in 2025 verder gebouwd aan een gemeentewaar het nu en in de toekomst goed samenleven is. Onze financiële positie is onveranderd solide gebleven en verschaft ons een goede uitgangspositie voor de komende jaren. Al is het niet uitgesloten dat we voor een sluitende meerjarenbegroting opnieuw ombuigingen moeten doorvoeren. De jaarrekening laat een positief resultaat zien van € 9,2 miljoen waarvan € 1,8 miljoen al was voorzien bij de Decemberwijziging 2025. Hieronder geven wij per programma de hoogtepunten van de uitgevoerde activiteiten in 2025. Voor een uitgebreide beschrijving verwijzen wij u naar de betreffende programma’s. Aansluitend in deze samenvatting geven wij u een toelichting op het financiële resultaat. Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling Vanuit de ambities in de omgevingsvisie en het collegeprogramma werkten wij door aan een sterke en vitale gemeente met een goede brede welvaart voor onze inwoners.
Dit betekent een gemeente met voldoende woningen voor alle doelgroepen, een groene en klimaatadaptieve omgeving die uitnodigt tot bewegen, een gezonde lokale economie, een actief verenigingsleven en een goed voorzieningenniveau. In 2025 vroegen diverse ontwikkelingen aandacht en tijd van de afdeling. Onder andere het aangescherpte provinciaal beleid rondom sociale en betaalbare huur, de provinciale druk op het behalen van de regionale RES doelstellingen, het door de provincie gestarte OER (Omgevingseffect Rapportage) windturbines en het proces SANE (Samenhangende aanpak Natuur en Economie) om Zuid-Holland van het stikstofslot te halen in relatie tot de gebiedsgerichte aanpak Nieuwkoopse Plassen en de provinciale herziening omgevingsbeleid 2025. Toch is er in 2025 ook veel bereikt. We werkten in 2025 stevig door aan de in het collegeprogramma vastgestelde ambities en transitieopgaven. Er zijn dan ook belangrijke stappen gezet richting toekomstige ambities en implementatie van wet- en regelgeving zoals de Omgevingswet en energietransitie en alles wat daarbij komt kijken. Programma 2 Ruimtelijk beheer Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners en bezoekers.
Het afgelopen jaar is veel gerealiseerd wat bijdraagt aan de woonomgeving. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. We betrokken onze inwoners bij de inrichting en het beheren van hun woonomgeving. Dat zorgt ervoor dat zij verbonden zijn en zich verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. We zijn dagelijks bezig om de woonomgeving mooi, schoon, heel en veilig te houden voor onze inwoners en bezoekers. In het beheer en onderhoud gaat veel geld en inzet om. We werken dan ook met meerjarige beheer- en onderhoudsplannen om de middelen en capaciteit goed en efficiënt in te zetten. Elke vijf jaar herzien en herijken we deze plannen. Zo houden we grip op de kwaliteit, inzet en uitgaven. In 2025 zijn de volgende beheerplannen herzien en vastgesteld door de gemeenteraad: • • • • • • • •
Het beheer- en beleidsplan Wegen 2026 - 2030 Het beheer- en beleidsplan Openbare verlichting 2025 – 2029 Het beheer- en beleidsplan Civiele Kunstwerken 2026 - 2030 Het beheer- en beleidsplan Spelen 2026 - 2030 Het beheer- en beleidsplan Waterpartijen 2025 - 2029 Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2026 - 2030 Het beheer- en beleidsplan Groen 2026 - 2030 Het beleidsplan bomen 2024-2033
Jaarrekening 2025
8
Programma 3 Sociaal domein Thema Inburgering en sociale basis Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne voldoen we netjes aan de taakstelling. Doordat we de opvang decentraal hebben georganiseerd en de taak in eigen beheer uitvoeren, bereiken we goede resultaten en blijven we ruimschoots binnen budget. Voor de komende tijd ligt de focus op het beschikbaar houden van voldoende plekken. Dit omdat de contracten met een aantal locaties aflopen en/of we de beschikbaar gestelde locaties nodig hebben voor andere doeleinden. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming Ontheemden Oekraïne stopt na 4 maart 2027. Het is onzeker of de oorlog dan voorbij is. Daarom kondigde de Nederlandse regering aan dat vluchtelingen uit Oekraïne na 4 maart 2027 een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, onder gemeentelijke regie. Deze vergunning heet ‘transitiedocument’. Het transitiedocument is drie jaar geldig. Op individueel niveau doorlopen ontheemden in overleg met de gemeente een traject van ‘normalisatie’ en vallen zij onder reguliere wetgeving. Hoewel pas in de loop van 2026 de Nederlandse regering de exacte details over deze tijdelijke verblijfsvergunning bekend maakt, weten we dat dit een grote impact zal hebben op de gemeentelijke uitvoering. Dit bereiden we nu voor. Omdat het aantal woningmutaties gering is, hebben we moeite om de taakstelling voor het huisvesten van statushouders te halen.
Net als bij de meeste andere gemeenten is de bestuurlijke escalatieladder in werking gesteld door de provincie in haar rol als toezichthouder. Op dit moment hebben wij een ambtelijk plan van aanpak opgeleverd met daarin onze interventies. Resultaat daarvan moet zijn dat we de achterstanden inlopen. Voor de uitvoering van de spreidingswet zijn we nog steeds samen met het COA en buurgemeente Kaag en Braassem op zoek naar een geschikte opvanglocatie. Vanwege het onduidelijke kader van de rijksoverheid, het stringente ruimtelijke beleid van de provincie in het buitengebied en de minimale capaciteit vanuit het COA, was er voor ons in 2025 weinig voortgang op dit dossier. Na het vaststellen van de preventieagenda in 2024, stond 2025 in het teken van het opstellen van de eerste monitor. In deze monitor geven we inzicht in de voortgang op de veertien doelen en talloze acties. Begin 2026 bieden we de monitor aan de gemeenteraad aan. Thema Sport en cultuur Op basis van een verkennend onderzoek naar een alternatieve beheervorm van het zwembad besloten we in 2025 verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor het oprichten van een gezamenlijk Sportbedrijf met de gemeente Kaag en Braassem. Dit onderzoek is nagenoeg afgerond en bieden we aan voor bestuurlijke besluitvorming.
Dit vraagt zorgvuldigheid, omdat zowel wij, als de gemeente Kaag en Braassem en de Raad van Commissarissen van het bestaande Sportbedrijf hierover een eensluidend besluit moeten nemen. Daarnaast zijn de gevolgen van ontvlechting en implementatie voor alle partijen anders en kent elke specifieke uitgangssituatie een ander traject van medezeggenschap. Dit brachten we in 2025 in kaart. In 2026 zal besluitvorming volgen. Het ligt voor de hand dat we vervolgens de rest van 2026 en 2027 gebruiken voor oprichting en implementatie en we in 2028 de beschikking hebben over een intergemeentelijk Sportbedrijf. Hierin krijgen het beheer en exploitatie van sport- en zwemaccommodaties efficiënt en effectief een plek. Het beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties is belegd bij StiBuNi (Stichting Buitensport Nieuwkoop). We gingen in 2025 verkennend met hen in gesprek. Vanwege de toename van het aantal velden in zijn algemeenheid en het aantal kunstgrasvelden (duurder in onderhoud) specifiek maakt dat er tekorten ontstaan bij StiBuNi. Deze tekorten kunnen opgelost door een hogere gemeentelijke bijdrage, een hogere bijdrage vanuit de verenigingen en/of het verlagen van het aantal velden of de kwaliteit van het onderhoud. Ook is een combinatie van deze beheersmaatregelen een optie. Hierover bereiden we een politiek/bestuurlijk besluit voor.
Jaarrekening 2025
9
Thema Onderwijs Vanwege de groei van het aantal leerlingen is in 2025 gebleken dat er meer middelen nodig zijnvoor onderwijshuisvesting. In Nieuwveen zijn meer tijdelijke units nodig en hebben we door de uitstel van de bouw (verleggen van kabels en leidingen door Liander) te maken met gestegen bouwkosten. Daarnaast worden er kosten gemaakt voor het aanpassen van de buitenruimte en het maken van extra parkeerplaatsen. Tot slot hebben de benodigde aanpassingen van de Tamboerijn meer impact dan verwacht. Ook in Zevenhoven is behoefte aan extra lokalen. We lossen dit op met tijdelijke huisvesting op korte termijn en nemen de permanente ruimtebehoefte mee in het bredere dorpsperspectief. Thema WMO In 2025 werkten we toe naar de verlenging van de overeenkomst met Tom in de buurt per 1 januari 2027. Met elkaar brachten we in kaart wat goed gaat en waar verbetering mogelijk is. Dit leidde tot het besluit de overeenkomst per 1-1-2027 met drie jaar te verlengen. Thema jeugdhulp. Met name in de eerste helft van 2025 waren de kosten van jeugdhulp hoger dan verwacht. Door de extra bijdrage van het Rijk is geen tekort ontstaan en is er zelfs sprake van een overschot. Dit overschot is gestort in de reserve sociaal domein. De regionale gemeenteraden stemden in met een maatregelenpakket om de jeugdhulpkosten de komende jaren beter te beheersen en de wachttijd voor jeugdhulp terug te brengen.
Programma 4 Bestuur en dienstverlening Het afgelopen jaar stond voor het programma Bestuur en Dienstverlening in het teken van verschillende ontwikkelingen. Zo organiseerden we eerder dan verwacht de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Ook startten we met de eerste trede van de beleidsvisie arbeidsmigranten. Daarnaast voerden we de eerste twaalf onderzoeken naar de toegankelijkheid van onze websites uit. We rondden de werkzaamheden voor de invoering van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) succesvol af. De aangekondigde piek in aanvragen voor reisdocumenten vingen we goed op. Hierdoor bleef onze dienstverlening op peil. Financieel resultaat De jaarrekening 2025 sluit met een positief financieel resultaat van € 9,2 miljoen. Van dit voordelige saldo was € 1,8 miljoen al voorzien bij de Decemberwijziging 2025. Het restant voordelige saldo van € 7,4 miljoen wordt ten eerste veroorzaakt doordat binnen het Sociaal Domein een voordeel van € 2,9 miljoen is ontstaan. Dit komt omdat de uitgaven voor opvang van ontheemden fors lager is dan de rijksvergoeding, een overschot op preventie en verstrekkingenbudget MO is ontstaan, een extra rijksbijdrage Jeugd is ontvangen, er minder gebruik is gemaakt van het leerlingenvervoer en middelen onderwijsachterstandenbeleid en voor SPUK inburgering en SPUK toeslagen affaire voordelen zijn opgetreden.
Ten tweede komt het door positieve resultaten (€ 3,2 miljoen) op afgesloten grondexploitaties. Het restant betreft enkele beperktere incidentele voordelen. Voor een uitgebreidere toelichting op het financiële resultaat verwijzen we u naar het onderdeel 'verklaring jaarrekeningsaldo 2025' in deze samenvatting. Vertrekpunt Jaarrekening 2025 De decemberwijziging kwam uit op een positief begrotingssaldo van € 1.817.000. Er was geen resultaatbestemming bij de decemberwijziging. Jaarrekeningsaldo 2025 Het jaarrekeningsaldo bedraagt € 9,2 miljoen positief. Van het genoemde jaarrekeningsaldo doen we voor een totaalbedrag van € 4 miljoen aan voorstellen om dit saldo te bestemmen. Zie onderstaande tabel.
Jaarrekening 2025
10
Jaarrekeningsaldo 2025
9.223.000
Voorgenomen resultaatbestemmingen Wet Versterking regie volkshuisvesting
-83.000
Met de verwachte inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) ontstaan extra incidentele uitvoeringslasten voor de gemeente, zoals het opstellen van een verplicht Volkshuisvestingsprogramma. Als dekking voor deze incidentele uitvoeringslasten, wordt een beroep gedaan op het geld wat via de decembercirculaire aan het gemeentefonds is toegevoegd. Realisatiestimulans
-147.000
Om gemeenten financieel te ondersteunen voor het realiseren van betaalbare woningen heeft het Rijk een nieuwe specifieke uitkering Realisatiestimulans in het leven geroepen. Voor betaalbare woningen waarvan de bouw is gestart in 2025 kunnen we een bijdrage van € 7.000 per woning ontvangen. In 2025 is de bouw van 21 woningen gestart en kregen we een rijksbijdrage van 21 x € 7.000 = € 147.000. Voorgesteld wordt dit bedrag te storten in de reserve reservering Woningbouw. Resultaten grondexplotaties
-3.040.000
In de Jaarrekening 2025 zijn 2 grondexploities (Lindelaan en Teylerspark) die met winst (€ 2.351.000) zijn afgesloten. Daarnaast kan de voorziening nadelige grexen met € 689.000 verlaagd worden. Voorgesteld wordt het totaal resultaat van € 3.040.000 voor 50% te storten in de reserve reservering woningbouw en voor 50% in de reserve ontsluiting woonwijken. (tzt in raadsvoorstel argumenten toevoegen). Tijdelijke huisvesting onderwijs
-595.000
Tijdelijke huisvesting IKC Nieuwveen € 400.000 (incidenteel) Vanwege de groei van het aantal leerlingen zijn er meer tijdelijke units nodig, voorts hebben we door de uitstel van de start bouw (verleggen van kabels en leidingen door Liander) te maken met gestegen kosten. Daarnaast moeten we kosten maken voor het aanpassen van de buitenruimte en het realiseren van extra parkeerplaatsen. Tot slot hebben de benodigde aanpassingen van de Tamboerijn meer impact dan verwacht.
Tijdelijke huisvesting IKC Zevenhoven € 195.000 (incidenteel) In verband met de groei van het IKC Zevenhoven is er tijdelijke huisvesting (2 lokalen incl. toiletruimte) nodig. Op dit moment werken we aan een integraal dorpsperspectief voor de kern Zevenhoven waarin de vraagstukken op het gebied van onderwijshuisvesting en sport ook haar plek krijgen. Omdat de ruimtebehoefte zich op korte termijn voordoet zullen we eerst moeten voorzien in een tijdelijke oplossing. De raad zal later worden benaderd met een toekomstperspectief waarin we e.e.a. duurzaam zullen organiseren. Begeleiding beheer zwembad
-120.000
Uitgebreid onderzoek naar de beheervorm van Zwembad de Wel heeft uitgewezen dat de huidige constructie (zwembad als gemeentelijk team) beperkt effectief, niet efficiënt, kwetsbaar en financieel ongunstig is. Voor 2026 bereiden we bestuurlijke besluitvorming voor om samen met de gemeente Kaag en Braassem een intergemeentelijk Sportbedrijf op te richten waarin het beheer en exploitatie van het zwembad plek zal krijgen, maar ook interessant is voor het beheer van sportaccommodaties en/of andere functies rondom sport en bewegen. Om bestuurlijke besluitvorming verder voor te bereiden en de ontvlechting/implementatie te begeleiden is in 2026 én 2027 ongeveer € 60.000 nodig. Bij de bestuurlijke besluitvorming zal inzicht worden gegeven in de benodigde incidentele middelen voor frictiekosten en de structurele besparingen op langere termijn. Kinderopvang pleegouders
-18.000
De gemeenten hebben de rijksbijdrage voor de extra kosten van kinderopvang door pleegouders in 2025 beschikbaar gesteld. De extra kosten voor de kinderopvang pleegouders, die rechtstreeks verlopen tussen de pleegzorgaanbieders en de gemeente worden in 2026 in rekening gebracht. Totaal voorgenomen resultaatbestemmingen
-4.003.000
Resterend jaarrekeningsaldo 2025
5.220.000
Jaarrekening 2025
11
Verklaring Jaarrekeningsaldo 2025 In onderstaand overzicht lichten we op hoofdlijnen per programma het jaarrekening saldo ten opzichte van de decemberwijziging 2025 toe.
Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling Resultaat grondexploitatie Lindelaan Het grondexploitatieproject Lindelaan is met een voordelig resultaat van € 551.000 afgesloten. Voor afrondende werkzaamheden is een bedrag van € 349.000 aan de reserve afgesloten grondexploitaties toegevoegd zodat het netto resultaat uitkomt op € 202.000 positief.
202.000 voordeel
Resultaat grondexploitatie Teylerspark Het grondexploitatieproject Teylerspark is met een voordelig resultaat van € 1.645.000 afgesloten. Voor afrondende werkzaamheden is een bedrag van € 585.000 aan de reserve afgesloten grondexploitaties toegevoegd. Daarnaast valt de eerder gerealiseerde winst op dit project van € 1.089.000 vrij uit de reserve winstneming grondexploitaties. Het netto resultaat van dit project komt daarmee uit op € 2.149.000 positief.
2.149.000 voordeel
Vrijval voorziening nadelige grondexploiaties Uit de actualisatie van de grondexploitaties is gebleken dat de verplichte voorziening nadelige grondexploitaties met € 689.000 kan vrijvallen. Het feit dat het resultaat van het project Tochtpad Noordeinde bij deze actualisatie niet meer nadelig is is daar de belangrijkste reden van .
689.000 voordeel
Leges omgevingsvergunningen In het laatste kwartaal vond een inhaalslag plaats en konden een aantal grotere projecten (luxe bebouwing landgoed Langeraar en verduurzamingsprojecten van de woningstichtingen) worden vergund.
165.000 voordeel
Programma 2 Ruimtelijk beheer geen Programma 3 Sociaal Domein Binnen dit programma is €1.000.000 minder uitgegeven. Dit komt onder andere doordat we de opvang van ontheemden in Oekraïne dichtbij organiseren, decentraal en in nauwe samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties. Dit is succesvol.
1.000.000 voordeel
Optelling van onder andere een overschot op preventie MO (vanwege beschikbaarheid GALA middelen), extra rijksbijdrage Jeugd (vanwege tekorten in afgelopen jaren), minder gebruik van het leerlingenvervoer, minder gebruik van middelen onderwijsachterstandenbeleid (vanwege de beschikbaarheid van NPO middelen) en een overschot op het verstrekkingenbudget WMO.
1.006.000 voordeel
Optelling van een overschot inburgering SPUK (doordat het budget voor drie jaren in één keer beschikbaar wordt gesteld), voordeel door de afwikkeling van de inburgering SPUK uit oudere jaren en een voordeel op de opbrengsten van de SPUK voor de toeslagen affaire.
925.000 voordeel
Programma 4 Bestuur en dienstverlening Burgerzaken
183.000 voordeel
Onderuitputting in de loonkosten ten opzichte van de oorspronkelijke raming Overzicht overhead ICT
299.000 voordeel
Eenmalige lasten voor de aanbesteding ICT-infrastructuur zijn lager, doordat deze worden doorberekend in de toekomstige jaarlijkse lasten. Energie compensatie
270.000 voordeel
Eenmalige compensatie voor de verhoogde energiekosten in 2022-2023 is in het huidige verslagjaar ontvangen Algemene dekkingsmiddelen Rente Door het niet (volledig) aangaan van de begrootte leningen wordt en een positief uitgevallen winstuitkering wordt een rente- en dividendvoordeel behaald
314.000 voordeel
Jaarrekening 2025
12
Jaarrekening 2025 Bedragen x €1.000 Programma
Realisatie 2025 Lasten
Baten
Onttrekkingen
Stortingen
Saldo
Onvoorzien
0
0
0
0
0
Ruimtelijke ontwikkeling
26.889
-30.583
-6.297
10.380
390
Ruimtelijk beheer
16.910
-10.884
-3.705
3.206
5.527
Sociaal domein
39.386
-11.767
-1.901
6.434
32.153
Bestuur en dienstverlening
9.045
-759
-368
107
8.025
Overhead
11.671
-526
-1.081
607
10.671
Algemene dekkingsmiddelen
981
-65.887
-7.559
5.959
-66.506
Vpb
517
0
0
0
517
Rechtmatigheid Het college van burgemeester en wethouders geeft een nadere toelichting op alle gevonden individuele rechtmatigheidsfouten en individuele rechtmatigheidsonduidelijkheden, voor zover deze boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens van € 100.000 liggen. Wij verwijzen hiervoor naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Jaarrekening 2025
13
Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025 . Programma Ruimtelijke Ontwikkeling bestaat uit de volgende thema's: • • • •
Projecten, Grondzaken & Vastgoed Duurzaamheid, Economie en Toerisme Grondexploitatie/woningbouwprojecten Ruimtelijk beleid
Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten In 2025 vroegen diverse ontwikkelingen aandacht en tijd van de afdeling. Onder andere de aangescherpte provinciale kaders met betrekking tot de grote uitbreidingslocaties (3 ha-locaties) versus nog onbekend beleid rondom ‘straatje erbij’, aangescherpt beleid rondom sociale en betaalbare huur, de ambitie van de provincie om het beleid te verruimen voor windturbines in het Groene Hart om zo het RES-bod te behalen, het bijbehorende OER traject (Omgevingseffect Rapportage) windturbines, het proces SANE (Samenhangende aanpak Natuur en Economie) om Zuid-Holland van het stikstofslot te halen in relatie tot de gebiedsgerichte aanpak Nieuwkoopse Plassen en de omvangrijke provinciale herziening omgevingsbeleid 2025. Ook wisselend rijksbeleid vroeg alertheid, snel schakelen en soms zelfs een pas op de plaats. Bijvoorbeeld op het gebied van het wetsvoorstel huurbevriezing en de verminderde duurzaamheidsambities. Naast deze onvoorziene vraagstukken, werkten de verschillende teams door aan de ambities uit het collegeprogramma, de transitieopgaven en de implementatie en uitvoering van (nieuwe)wetgeving. Verschillende Ruimtelijke Ontwikkelingen zijn het afgelopen jaar vertraagd vanwege de dreigende netcongestie. Dit gold specifiek voor de ontwikkelingen rondom het nieuwe zwembad.
De uitspraken van de Raad van State eind 2024 over stikstof en het verbod op intern salderen zorgden ook voor onzekerheid en vertraging, vooral bij woningbouwprojecten. Toch bereikten we ook veel in 2025. We legden het WKO-systeem aan waarop IKC De Poel en twintig huurwoningen zijn aangesloten. Dit systeem vormt de basis voor het verder uit te rollen warmtenet in Langeraar. Ook is gestart met de bouw van IKC De Sluis in Woerdense Verlaat. Voor een aantal gebiedsontwikkelingen stelden we een planverkenning op, zoals voor De Kleine Verwondering en Ter Aar Noordoost. In Nieuwveen zijn de woningen op Teylerspark II en Weteringplein opgeleverd en in Nieuwkoop project De Drie Linden. In Buytenwech Noord wordt op de eerste eilanden gebouwd. Ook is met de woningbouwcorporaties gewerkt aan meerjarige prestatieafspraken. Deze afspraken worden naar verwachting in Q1 2026 ondertekend. We zijn gestart met de actualisatie van de omgevingsvisie Nieuwkoop. In 2025 investeerden we in het versterken van de lokale economie en zetten we stappen richting circulaire bedrijvigheid. Daarom startten we in 2025 een onderzoek naar de mogelijke uitbreidingsbehoefte van de bedrijventerreinen. Samen met de ondernemers en centrummanager gingen we aan de slag om de dorpscentra toekomstbestendig en levendig te maken.
Samenwerking verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland Zie voor een toelichting Paragraaf verbonden partijen
Thema Beheer Gronden en Gebouwen Realisatie van het beleid Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.
Jaarrekening 2025
14
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Wat we wilden bereiken? Voor de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed zetten we stappen op basis van de gekozen strategie in de ‘Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed’. Deze routekaart stelden wij in 2025 vast. Wat we hebben gedaan? Per gebouw binnen het gemeentelijk vastgoed onderzochten we welke investeringen op welk moment nodig zijn bij de verduurzaming van de panden. Voor de geselecteerde gebouwen maakten we met behulp van energierapporten inzichtelijk welke maatregelen nodig zijn om CO2-neutraal (of meer) te worden. En wanneer de natuurlijke vervangmomenten plaatsvinden volgens het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). Verschillende ontwikkelingen hadden invloed op de besluitvorming rond verduurzaming. Daardoor konden we de routekaart niet volgens planning vaststellen in 2025. We informeerden de raad hierover in november 2025 (kenmerk 255081). In 2026 zijn meerdere besluitvormingsmomenten rondom de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Verenigingsvraagstuk Langeraar Wat we wilden bereiken? De juiste accommodatie voor verenigingen in Langeraar. Wat we hebben gedaan? Vanuit de kadernota 2025 was de ambitie om een supermarkt te behouden in het centrum van Langeraar. De locatie die we wilden gebruiken voor deze supermarkt was Parola.
Daarom was het nodig om voor de verenigingen die gebruikmaken van Parola andere huisvesting te vinden. Er zijn verschillende scenario’s onderzocht. In december 2025 bleek het doel om een supermarkt te behouden in het centrum van Langeraar niet haalbaar. Ondanks de inspanningen van betrokken partijen. Dit betekent dat de verenigingen nu gebruik kunnen blijven maken van Parola. Hiermee is er meer tijd om samen met de verenigingen verder te zoeken naar een toekomstbestendige accommodatie in Langeraar. Huisvesting ontheemde Oekraïners Wat we wilden bereiken? Vanuit de wettelijke taakstelling zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting van ontheemde Oekraïners en alles wat daarmee samenhangt. Wat we hebben gedaan? We kozen vanaf de start van de opvang voor kleinschalige opvang. Dit beleid is ook in 2025 voortgezet. De opgave voor onze gemeente is 146 ontheemden opvangen. Dat is op grond van de landelijke en regionale verdeling. Eind 2025 verbleven 150 ontheemden in zestien verschillende locaties verspreid over de gemeente. Naast adequate huisvesting is ook goede de begeleiding van belang. Team De Verbinding voert dit uit. Voorwegzone Wat we wilden bereiken? Parkeerkoffer aan de Voorweg. Het project Voorwegzone loopt al sinds 2009. Dit project was niet in de kadernota 2025 of begroting 2025 opgenomen, maar kwam in 2025 onverwacht in een stroomversnelling.
Wat we hebben gedaan? De bedrijfsactiviteiten van Verhaar aan de Voorweg 37 zijn beëindigd, de opstallen zijn gesloopt en de bodemsanering is gestart. Hiervoor is de voorziening gebruikt volgens de afspraken in de anterieure overeenkomst. Ook zijn de voorbereidingen gedaan voor de aanleg van de parkeerkoffer. Deze leggen we in 2026 aan. Het resterende saldo van de voorziening is bestemd voor de laatste termijnen aan Verhaar en de afronding van sanering en openbare ruimte. We willen het project in 2026 afsluiten. Ook de verkoop van de kavel Voorweg 35 is in 2026.
Jaarrekening 2025
15
Thema Duurzaamheid, Economie en Toerisme Realisatie van het beleid Een groene toekomst is een van drie pijlers van de omgevingsvisie. We zetten actief in op een duurzame omgeving, onder andere met de aanleg van warmtenetten volgens de Wet collectieve warmtevoorziening. De duurzaamheidsambities en bijbehorende acties zijn verwerkt in het Duurzaamheidsprogramma 2025-2028. Bij vitale dorpen hoort een sterke lokale economie en ruimte om te recreëren met aantrekkelijke ontmoetingsplekken.
Duurzaamheid We zijn actief op het gebied van duurzaamheid. Naast het in januari 2025 vastgestelde duurzaamheidsprogramma 2025 - 2028 werkten we aan onder andere het tegengaan van energiearmoede, de aanleg van het warmtenet (WKO) Langeraar, wijkgerichte aanpakken en het warmteprogramma. In de paragraaf Duurzaamheid leest u meer over de verschillende ontwikkelingen en voortgang van activiteiten in 2025. Economie In 2025 investeerden we in het versterken van de lokale economie en zetten we stappen richting circulaire bedrijvigheid. In dat kader startte in 2025 een onderzoek naar de mogelijke uitbreidingsbehoefte van de bedrijventerreinen. Samen met ondernemers en de centrummanager is gewerkt aan levendige en toekomstbestendige dorpscentra. Zo werken we aan de herontwikkeling van het centrum Ter Aar tot een Dorpshart voor nu en in de toekomst. Een plek waar je elkaar kunt ontmoeten, goed je boodschappen kunt doen, maar ook fijn kunt wonen. Supermarkt centrum Langeraar Wat we wilden bereiken? Behoud van de supermarktfunctie in het centrum van Langeraar om het voorzieningenniveau van Langeraar op peil te krijgen/houden. Wat we hebben gedaan? Dit doel behaalden we niet in 2025, ondanks de inspanningen van alle betrokken partijen. Het afgelopen jaar is samen met de beoogde ontwikkelaar actief meegedacht in mogelijkheden om de supermarktfunctie voor Langeraar te behouden.
De intentie was om de supermarkt in Parola te vestigen. Om dit mogelijk te maken vond een Didampublicatie plaats. Helaas is het niet gelukt om de supermarkt op dit moment te realiseren, ondanks alle inzet van de samenleving. In december 2025 gaf de ontwikkelaar aan niet verder te gaan met het project.
Recreatie & Toerisme Drijvend Toilet Wat we wilden bereiken? Aanleg van een derde drijvend toilet op de Nieuwkoopse Plassen volgens eerdere afspraken met Gebruikersbelangen Nieuwkoopse Plassen. Wat we hebben gedaan? Volgens de uitgangspunten van de Kaderrichtlijn Water en om duurzaam toerisme te stimuleren, vroegen we bij de provincie Zuid-Holland subsidie aan voor een derde drijvend toilet op de Nieuwkoopse Plassen. Dit is in lijn met de eerdere afspraken met Gebruikersbelangen Nieuwkoopse Plassen. De subsidie is toegekend. Verblijfsbelasting
Jaarrekening 2025
16
Wat we wilden bereiken? Om de voorzieningen op peil te houden, voeren we een verblijfsbelasting in. Zo leveren toeristen een bijdrage aan het in stand houden van onze voorzieningen. De verblijfsbelasting voeren we later ook in voor internationale werkers (nachtregister). Wat we hebben gedaan? Vanaf 1 april 2025 heffen we verblijfsbelasting. Dit doen we voor elke overnachting die tegen betaling plaatsvindt door bezoekers die niet in onze gemeente staan ingeschreven. De verblijfsverstrekker heft de verblijfsbelasting. Doel is om extra financiële middelen te innen. Bijkomend effect is dat hiermee een drijfveer ontstaat om arbeidsmigranten te stimuleren zich in te schrijven als inwoner. Het afgelopen jaar was een implementatiejaar. De eerste opbrengsten zijn pas in 2026 substantieel zichtbaar.
Thema Grondexploitatie en woningbouwprojecten Uitvoering beleid In 2025 werkten we (door) aan dertien woningbouwprojecten, in verschillende projectstadia. Via de woningbouwmonitor houden we de voortgang van de projecten ieder half jaar in de gaten en delen we deze met de gemeenteraad. In de paragraaf grondexploitaties staat de ontwikkeling met betrekking tot de verschillende grondexploitaties beschreven. Voorbereidingskrediet woningbouw Wat we wilden bereiken? Opstarten en voorbereiden van (nieuwe) woningbouwprojecten om onze woningbouwambities te behalen. De voorbereidingskredieten zijn nodig voor die projecten waar nog geen grondexploitatie voor beschikbaar is. Wat we hebben gedaan? Onder andere voor de projecten Land van Koppen, Langeraar West en De Kleine Verwondering vroegen we via de begroting 2025 een voorbereidingskrediet aan. Vanuit de voorbereidingskredieten dekten we de onderzoekskosten en de ingezette (ambtelijke) uren. Bijvoorbeeld verkeersonderzoeken, onderzoeken met betrekking tot stikstof/ natuurvergunningen en milieuonderzoeken. Ook zijn inwoners, betrokken organisaties en omwonenden actief betrokken bij nieuwe en lopende projecten. Deze projecten zijn gestart volgens de planning in de vastgestelde 'strategische koers 2024-2040 gebiedsontwikkeling woningbouw'. We zetten verdere stappen om de woningbouwambities volgens de koers te behalen.
Aanleg zuidelijke verbindingslaan Ter Aar Wat we wilden bereiken? Aanleg zuidelijke verbindingslaan Ter Aar in combinatie met woningbouw. Wat we hebben gedaan? Na het raadsbesluit in september 2024 is het haalbaarheidsonderzoek verder uitgewerkt met de ontwikkelaar. Samen met ons werkt de ontwikkelaar aan de eerste contouren van het stedenbouwkundig plan en het vormgeven van het beoogde woningbouwprogramma. Hiervoor organiseerden we begin 2025 participatiebijeenkomsten. Ook zijn scenario's onderzocht hoe de verbindingslaan het beste vorm kan krijgen. Die laan is bedoeld om de verkeersproblematiek op de Kerkweg te verbeteren en om de Pieter de Vogelrotonde veiliger te maken. Voorwaarde voor de ontwikkeling was dat het ontwikkelgebied op de 3-hakaart van de provincie Zuid-Holland werd gezet. Hier is actief op ingezet. Via de provinciale herziening omgevingsbeleid 2025 wordt deze status geeffectueerd.
Jaarrekening 2025
17
Prioritering woningbouwontwikkeling Wat we wilden bereiken? Een van de aangevraagde voorbereidingskredieten betrof project Achterweg in Nieuwkoop. Conform de planning in het vastgestelde koersdocument Woningbouwprojecten zou in 2025 gestart worden met de planontwikkeling voor locatie de Achterweg. Hiervoor was een voorbereidingskrediet aangevraagd. Wat we hebben gedaan? De woningbouwopgave van Nieuwkoop blijft onverminderd groot en vraagt om keuzes in de prioritering van op te starten woningbouwprojecten. Bij deze prioritering spelen snelheid, kansrijkheid en volume een rol, conform de ambities uit het coalitieprogramma ‘Aan de slag met Nieuwkoop – met lef uitvoeren’. Uit de verkenning project Achterweg bleek deze ontwikkeling complex. In Zevenhoven deed zich juist een kans voor om locatie het Trefpunt te herontwikkelen. Het college heeft voorgesteld om in plaats van de ontwikkeling van de complexe locatie Achterweg te Nieuwkoop voorrang te geven aan de ontwikkeling van de locatie 't Trefpunt te Zevenhoven. Dit biedt kansen voor een gezamenlijke aanpak met één duidelijke visie op woningbouw en maatschappelijke en tijdelijke voorzieningen in Zevenhoven en Noordeinde.
Thema Ruimtelijk beleid Wet betaalbare huur Wat we wilden bereiken? Uitvoering geven aan de wettelijke taak, waardoor we werken aan regulering van de middenhuur. Wat we hebben gedaan? De wet regelt dat gemeenten kunnen handhaven als verhuurders zich niet aan de regels houden. Een huurder kan hiervoor een handhavingsverzoek indienen. Voor de uitvoering van de Wet betaalbare huur is een meldpunt ingericht. Op basis van de melding zijn controles uitgevoerd. Recreatie Zevenhoven omzetten naar permanente woningen Wat we wilden bereiken? De recreatieparken omzetten naar permanente bewoning. Wat we hebben gedaan? Volgens het besluit in de kadernota is in 2025 met hulp van een externe projectmanager verder gewerkt aan het proces om de parken een nieuwe functie te geven. Dit doen we samen met de VvE's van de parken. Voor deze omzetting moeten we aan een aantal provinciale voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden dienen we stapsgewijs uit te werken, met daarin momenten van doorgaan en niet doorgaan. Op dit moment werken we aan het complexe vereveningsvraagstuk. Dit is de uitvoering van het raadsbesluit van 5 juni 2025. Ook voeren we gesprekken met de provincie over de eisen die zij stellen aan dit project. Het is de intentie dat bij blijvend draagvlak de functieomzetting meegaat bij de eerst volgende provinciale herziening (start proces 2026).
De raad is hierover geïnformeerd in november 2025. Implementatie omgevingsplan Wat we wilden bereiken? Vanuit de wettelijke verplichting werken we toe naar een volwaardig geïmplementeerd omgevingsplan. Wat we hebben gedaan? Voor het implementeren van een volwaardig omgevingsplan hebben gemeenten tot 2032 de tijd. Het is een intensief en complex traject. Voor de benodigde plansoftware doorliepen we een aanbesteding. In 2025 zijn we gestart met de eerste thematische herziening voor Nieuwveen. Dit is naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 klaar.
Jaarrekening 2025
18
Beleidsindicatoren Naam indicator
Gemiddelde WOZ-waarde Nieuw gebouwde woningen
Eenheid
waarde x 1.000 Aantal per 1.000 woningen
Demografische druk
%
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens
in Euro's
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens
in Euro's
Functiemenging
%
Vestiging(en) bedrijven
Nieuwkoop BG Nieuwkoop JR 2025 2025
per 10.000 inwoners 15-65 jaar
Gemeenten 25.000 -50.000 inwoners
Bron
447
545
396 CBS
2023
2025
2025
6
2,8
2022
2024
7,3 BAG/ABF 2024
79,5
77,7
80,1 BAG/ABF
2024
2025
2025
1033
1074
957 COELO
2024
2025
2025
1149
1195
1046 COELO
2024
2025
2025
49,7
49,9
50,8 CBS/BAG/LISA
2023
2024
2024
174,2
211
182,5 LISA
2023
2024
2024
Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Realisatie 2025
Verschil begroting en realisatie
Lasten Beheer gronden en gebouwen
388
376
311
64
Economie en Toerisme
1.289
1.499
1.383
116
Grondexploitatie
25.317
20.187
20.162
25
Ruimtelijk beleid en Duurzaamheid
5.997
5.565
5.033
533
Totaal Lasten
32.992
27.627
26.889
738
-159
-139
-136
-3
Baten Beheer gronden en gebouwen Economie en Toerisme
-877
-108
-67
-40
Grondexploitatie
-24.562
-20.871
-27.540
6.670
Ruimtelijk beleid en Duurzaamheid
-2.661
-2.365
-2.839
474
Totaal Baten
-28.259
-23.483
-30.583
7.100
4.732
4.144
-3.693
7.838
Totaal saldo van lasten en baten Onttrekkingen Economie en Toerisme
0
0
0
0
Reserves
-1.181
-5.601
-6.297
695
Totaal Onttrekkingen
-1.181
-5.601
-6.297
695
Stortingen Reserves
75
5.667
10.380
-4.713
Saldo mutaties reserve
-1.106
66
4.083
-4.018
Resultaat
3.626
4.210
390
3.820
Jaarrekening 2025
19
Toelichting Lasten Beheer gronden en gebouwen (€ 64.000 voordeel) De exploitatielasten van het vastgoed in programma 1 vallen ten opzichte van de raming van € 373.000 € 64.000 lager uit. Dit komt met name door lagere energielasten en lagere afschrijvingen. Economie en toerisme (€ 116.000 voordeel) Projectmanagement centra (€ 88.000 voordeel) Aan de uitvoering van het projectmanagement centra zijn minder uren besteed. De kosten van interne- en externe inzet van capaciteit is grotendeels ten laste van het voorbereidingskrediet Dorpshart Ter Aar gebracht. Daardoor is het budget in de exploitatie niet geheel besteed. Het overige verschil van € 28.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Ruimtelijk beleid en Duurzaamheid (€ 533.000 voordeel) Ruimte en leefomgeving (€ 83.000 voordeel) Ten opzichte van de begrote doorbelasting van personeelslasten (€ 852.000) is de realisatie € 83.000 lager uitgevallen. Implementatie omgevingsplan (€ 53.000 voordeel) Er zijn in 2025 minder (€ 53.000) investeringen nodig geweest voor het omgevingsplan. De opstartfase nam meer tijd in beslag onder andere door een Europese aanbesteding die we moesten doorlopen. Deze investeringen verwachten we de komende jaren nog wel (overgangsfase voor uitvoering van deze wettelijke taak loopt tot 2032).
Dit tot een lagere onttrekking aan de reserve invoering omgevingswet voor hetzelfde bedrag. Duurzaamheidsprogramma (€ 148.000 voordeel) Voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma was een budget van € 289.000 beschikbaar. De werkelijke uitgaven waren € 141.321. De kosten voor het opstellen van het Warmteprogramma waren lager dan verwacht. Dit komt omdat wij dit grotendeels in eigen beheer doen en het zwaartepunt van het opstellen ligt in 2026. Daarnaast waren de opleidingskosten voor energiecoaches lager dan verwacht. Hun werkzaamheden waren gericht op adviesgesprekken en bijdragen aan informatieavonden. Tot slot zijn er minder onderzoeken verduurzaming gemeentelijk vastgoed uitgevoerd. Het zwaartepunt hiervan ligt in 2026. De lagere uitgave uitvoering duurzaamheidsprogramma leidt tot een lagere onttrekking aan de reserve duurzaamheid van € 148.000. Wonen en bouwen (€ 110.000 voordeel) Ten opzichte van de begrote doorbelasting van personeelslasten (€ 1.171.000) is de realisatie € 110.000 lager uitgevallen. Bouw- en woningtoezicht (€ 66.000 voordeel) Budget BWT overige goederen en diensten heeft een onderschrijding door niet noodzakelijk inzetten van externe expertise ( bouwtechnische controles) en daaruit voortvloeiende personele kosten. Voor 2026 en verder is het budget neerwaarts bijgesteld .
Planschade (€ 45.000 voordeel) Het beschikbare budget (€ 50.000) voor het verstrekken van planschadevergoedingen is nagenoeg niet besteed. De planschadevergoedingen die verstrekt zijn konden we ten laste van een grondexploitatie brengen. Het overige verschil van € 28.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens.
Jaarrekening 2025
20
Grondexploitatie (€ 25.000 voordeel) Geen noemenswaardige afwijkingen. Baten Beheer gronden en gebouwen (€ 3.000 nadeel) Geen noemenswaardige verschillen. Economie en toerisme (€ 40.000 nadeel) Het verschil van € 40.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Grondexploitatie (€ 6.670.000) Resultaat afsluiten grex Lindelaan (€ 551.000 voordeel) Het grondexploitatieproject Lindelaan is met een voordelig resultaat van € 551.000 afgesloten. Voor afrondende werkzaamheden is een bedrag van € 349.000 aan de reserve afgesloten grondexploitaties toegevoegd. Zo komt het netto resultaat uit op € 202.000 positief. Resultaat afsluiten grex Teylerspark (€ 1.645.000 voordeel) Het grondexploitatieproject Teylerspark is met een voordelig resultaat van € 1.645.000 afgesloten. Voor afrondende werkzaamheden is een bedrag van € 585.000 aan de reserve afgesloten grondexploitaties toegevoegd. Daarnaast valt de eerder gerealiseerde winst op dit project van € 1.089.000 vrij uit de reserve winstneming grondexploitaties. Het netto resultaat van dit project komt daarmee uit op € 2.149.000 (€ 1.645.000 -/- € 585.000 + € 1.089.000) positief. Vrijval voorziening nadelige grondexploitaties (€ 689.000 voordeel) Uit de actualisatie van de grondexploitaties bleek dat de verplichte voorziening nadelige grondexploitaties met € 689.000 kan vrijvallen.
De belangrijkste reden hiervan is dat het resultaat van het project Tochtpad Noordeinde bij deze actualisatie niet meer nadelig is. Specifieke uitkering Realisatiestimulans (147.000 voordeel) Om gemeenten financieel te ondersteunen voor het realiseren van betaalbare woningen riep het Rijk een nieuwe specifieke uitkering Realisatiestimulans in het leven. Voor betaalbare woningen waarvan de bouw is gestart in 2025 kunnen we een bijdrage van € 7.000 per woning ontvangen. In 2025 is de bouw van 21 woningen gestart en kregen we een rijksbijdrage van 21 x € 7.000 = € 147.000. Tussentijdse winstneming (€ 3.551.000 voordeel) Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2025 is tussentijdse winst genomen bij de grondexploitatie Buytewech Noord ( € 2.774.000) en Vrouwenakker West (€ 777.000). Op basis van het voorzichtigheidsprincipe storten we deze tussentijdse winst in een reserve. Na afronding van het project realiseren we de winst daadwerkelijk. Het overige verschil van € 87.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens.
Jaarrekening 2025
21
Ruimtelijk beleid en Duurzaamheid (€ 474.000 voordeel) Leges omgevingsvergunningen ( € 165.000 voordeel) In de eerste drie kwartalen van 2025 bleven de legesinkomsten fors achter bij de prognose. Dit werd onder ander veroorzaakt door het vooralsnog uitblijven van een aantal grotere projecten. Een andere reden was dat we aan onszelf op grond van de legesverordening geen leges in rekening brengen voor bijvoorbeeld de behandeling van de aanvraag voor de bouw van het Integraal Kind Centrum in Woerdense Verlaat. Dit gaf aanleiding om de oorspronkelijke raming bij de Decemberwijziging neerwaarts bij te stellen met € 150.000. In het laatste kwartaal en in het bijzonder de maand december vond alsnog een inhaalslag plaats en kregen een aantal grotere projecten (luxe bebouwing landgoed Langeraar en verduurzamingsprojecten van de woningstichtingen) een vergunning. Als gevolg daarvan is de eerdere aframing tenietgedaan en zijn de jaarcijfers geëindigd met een plus opzichte van de oorspronkelijke raming met € 15.000. Duurzaam overige (€ 237.000 voordeel) Er zijn in 2025 extra Rijksmiddelen CDOKE ontvangen. Deze extra middelen zijn deels besteed aan advieskosten ten behoeve van het Warmtebedrijf en de energietransitie. Bestuursdwang (€ 72.000 voordeel) In 2025 is voor € 72.000 aan dwangsommen opgelegd.
Omdat dergelijke inkomsten niet te voorspellen zijn, is er in de begroting geen rekening mee gehouden. Reserves Onttrekkingen (€ 695.000 voordeel) Reserve winstneming grondexploitaties (€ 1.089.000 voordeel) Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2025 is het project Teylerspark II afgesloten . De in het verleden tussentijds gerealiseerde winst kan daarmee vrijvallen. Reserve invoering omgevingswet € 53.000 nadeel) Zie toelichting onder lasten implementatie omgevingswet. Reserve kapitaallasten (€ 84.000 nadeel) De verbouwing van het Oekraïne-pand aan het Beukenpad in Ter Aar financierden we volledig met het ontvangen rijksbudget. Er is daarom geen onttrekking aan de reserve kapitaallasten nodig. Algemene reserve (€ 123.000 nadeel) Geplande uitgaven voor personeel (€ 85.000) en omzetten recreatieparken (€ 38.000) zijn lager dan begroot. Daardoor zijn ook de onttrekkingen navenant lager. Reserve duurzaamheid (€ 148.000 nadeel) Zie toelichting onder lasten Ruimtelijk Beleid en Duurzaamheid duurzaamheidsprogramma. Het overige verschil van € 14.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Toevoegingen (€ 4.713.000 nadeel) Reserve afgesloten grondexploitaties (€ 1.194.000 nadeel) Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2025 zijn de projecten Lindelaan, Teylerspark II en IKC de Poel afgesloten.
Voor de resterende nog uit te voeren werkzaamheden is een bedrag van € 1.194.000 in deze reserve gestort.
Jaarrekening 2025
22
Reserve winstneming grondexploitaties (€ 3.551.000 nadeel) Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 31 december 2025 is tussentijdse winst genomen bij de grondexploitatie Buytewech Noord ( € 2.774.000) en Vrouwenakker West (€ 777.000). Op basis van het voorzichtigheidsprincipe storten we deze tussentijdse winst in een reserve. Na afronding van het project realiseren we de winst daadwerkelijk. Het overige verschil van € 32.000 is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens.
Jaarrekening 2025
23
Programma 2 Ruimtelijk beheer In het programma bevinden zich de volgende thema's: • •
Milieu Beheer openbare ruimte
Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Het afgelopen jaar deden we veel om de woonomgeving te verbeteren. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en zorgt voor meer samenhang in de wijk. We betrokken onze inwoners bij de inrichting en het beheren van hun woonomgeving. Daardoor voelen zij zich meer verbonden met hun omgeving en voelen ze zich er ook meer verantwoordelijk voor. In de Paragraaf Kapitaalgoederen staat een uitgebreide verantwoording van het gemeentelijke areaal van de diverse disciplines. Ook staan hier de uitgevoerde projecten en activiteiten per discipline. Samenwerking verbonden partijen • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland (verkeer en vervoer) • Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) • Cyclus N.V. Zie voor een toelichting de paragraaf Verbonden partijen.
Thema Afval Realisatie van het beleid Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025. Afval Wat we wilden bereiken? We voerden op 1 januari 2020 tariefdifferentiatie voor huishoudelijk afval in. In april 2023 stuurden we de ‘Evaluatie Afvalbeleid gemeente Nieuwkoop 2020 – 2022’ naar de gemeenteraad. Op basis van deze evaluatie en actuele ontwikkelingen zetten we steeds nieuwe stappen om de hoeveelheid restafval verder omlaag te brengen. Zo voldoen we aan de VANG doelstellingen. Hierbij hebben we ook aandacht voor bron- of nascheiding van PMD . De afspraken over de inzameling en verwerking van verpakkingsafval (PMD) leidden de afgelopen jaren tot spanningen tussen gemeenten en Verpact. Verpact is de organisatie die een centrale rol heeft in het circulair maken van de verpakkingsketen. Vanuit de wettelijke producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen zorgen zij ervoor dat verpakkingen op een slimme en efficiënte manier worden ingezameld en gerecycled, inclusief het statiegeldsysteem. Gemeenten (via VNG en NVRD) waren ontevreden over de Ketenovereenkomst 2020–2029. Dit kwam door onvoorspelbare vergoedingen, financiële risico’s door afkeuringen, soms onrealistische kwaliteitsnormen (vooral in stedelijke gebieden) en beperkte transparantie.
Daarom zegde de VNG de overeenkomst in 2024 op, waarna nieuwe onderhandelingen volgden. Deze verhoogde afkeur vond ook plaats in onze gemeente in het eerste kwartaal van 2025. Naast het feit dat het afgekeurde PMD wordt vernietigd, wat negatief is voor de circulariteitsdoelstellingen, wordt het PMD ook niet vergoed door Verpact en drukt dus negatief op de afvalexploitatie. Wat we hebben gedaan? In september 2025 werd een nieuwe Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025–2030 gesloten. Die overeenkomst ging van start op 1 januari 2026. De kern van de nieuwe afspraken is dat niet langer het ingezamelde volume, maar de kwaliteit van de PMD-stroom bepalend is voor de vergoeding. Hoe schoner het afval, hoe hoger de vergoeding. De gemeente heeft samen met Cyclus