Collegeprogramma 2022-2026

26

Collegeprogramma 2022-2026

ben voor innovaties die voor Nieuwkoop kansrijk kunnen zijn. Een voorbeeld hiervan zijn energiegebiedssystemen.

Wat willen we bereiken

Bijdragen aan een duurzamere wereld en de energietransitie. Een realistische en betaalbare duurzaamheidskoers. Snel (meetbare) resultaten behalen met betrekking tot onze duurzaamheidsdoelstellingen. Kennis over en draagvlak voor het verduurzamen van woningen bij inwoners en ondernemers. Stimuleren en faciliteren van ondernemers bij het verduurzamen van bedrijven. Voldoende netcapaciteit in onze gemeente, zodat onze inwoners en ondernemers leveringszekerheid voor elektriciteit hebben.

Hoe gaan we dat bereiken

We stemmen onze duurzaamheidsactiviteiten af op het Rijksbeleid en het bijbehorende maatregelenpakket. We hebben de afgelopen jaren mooie innovaties ruimte gegeven, waaronder het gebruik van effluentwater om het bedrijventerrein Schoterhoek II en zwembad De Aarweide innovatief te verwarmen. Waar mogelijk breiden we het gebruik hiervan uit, bijvoorbeeld naar de woonwijk Teylerspark II.

Technologische innovaties volgen elkaar snel op. We monitoren deze ontwikkelingen actief en springen in waar dit kan, al dan niet via (kleinschalige) pilots. We faciliteren gezamenlijke duurzaamheidsinitiatieven van inwoners, verenigingen en ondernemers. Innovatieve kansen die helpen bij het versnellen van de energietransitie en bijdragen aan betaalbare energie, ondersteunen wij maximaal. Er wordt op allerlei terreinen veel geïnvesteerd in verduurzaming. Het effect van de investering is daarbij niet altijd duidelijk. Om onze middelen effectief en efficiënt in te zetten, investeren wij in CO2 impact analyses om te zien wat het daadwerkelijke rendement van een gemeentelijk duurzaamheidsinitiatief is op energiewinst en klimaat. Het Rijk heeft Nederland verdeeld in zogenaamde RES-regio’s (Regionale Energie Strategie) om CO2 uitstoot in 2030 te halveren. De vastgestelde RES 1.0 vormt de basis voor het verduurzamingsplan voor onze RES-regio Holland Rijnland. Het komende jaar werken we zoekgebieden en locaties voor duurzame energie-opwek uit en stellen hier ruimtelijke en maatschappelijke criteria voor op. Op basis van deze criteria beoordelen we waar we zonnevelden kunnen toelaten in ons landschap, welke inpassing daarbij hoort en onder welke voorwaarden plannen kunnen worden gerealiseerd. Dit wordt vastgelegd in de RES 2.0.

Deze bestuursperiode werken we dus regionaal en in goede afstemming met onze buurgemeenten door aan de energiestrategie. Daarnaast voeren we de lokale ambities uit.

We werken verder aan de uitvoering van onze warmtevisie. Het doel van de visie is via concrete stappen te werken aan een aardgasvrije samenleving. We doen dat nadrukkelijk ‘bottom-up’. Samen met woningcorporaties, dorpsraden, gebiedscoöperatie en lokale ondernemers stellen we op dorps- of wijkniveau plannen op en betrekken hierbij de inwoners. In de eerste fase richting aardgasvrij ligt de nadruk op het isoleren van woningen. Door woningen beter te isoleren, kan veel energie worden bespaard. Hier is nog veel te winnen, zeker bij (sociale) huurwoningen. Hier maken wij met de woningbouwcorporaties prestatiegerichte afspraken over. We anticiperen op rijksbeleid, zoals het standaard worden van de (hybride) warmtepomp in 2026 en de subsidiemogelijkheden die hieraan gekoppeld zijn. Waar mogelijk koppelen we activiteiten aan onderhoudsplannen van woningbouwcorporaties en nieuwbouwplannen. In de energietransitie is naast het isoleren van woningen een maximale inzet op zonnepanelen op daken ons uitgangspunt. Wij stimuleren inwoners, ondernemers en verenigingen actief om duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Met behulp van het duurzaam bouwloket, faciliteren wij de samenleving. Bijvoorbeeld door te ondersteunen bij een subsidieaanvraag of wijkgerichte aanpak.

Gekoppeld aan het loket zien wij kansen voor een platform waar (lokale) ondernemers, stakeholders en energiepartners kennis delen, elkaar inspireren (bijvoorbeeld door middel van een innovatiekalender) en gezamenlijk kansrijke projecten opstarten. We bespreken met de (sub) regio of een dergelijk energieloket (sub)regionaal ingevuld kan worden. Ondernemers ondersteunen we met behulp van energiescans. Op basis van maatwerk staan we kleine windmolens voor (agrarische) bedrijven en ondernemers toe. In de energietransitie zijn wij sterk afhankelijk van de energieleveranciers en netbeheerders. Wij blijven actief met deze partijen in gesprek om te waarborgen dat ook in onze landelijke gemeente inwoners en ondernemers altijd kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet, dat de leve-

27

ringszekerheid overeind blijft en dat inwoners een keuzemogelijkheid hebben. Hierbij verwachten wij ook dat de mogelijkheden van het elektriciteitsnet zo veel mogelijk benut worden. Als gemeente hebben wij zelf ook vastgoed dat verduurzaamd moet worden. Dit kost veel geld. In onze keuze om geld te investeren, verkiezen wij (verduurzamings)investeringen ten gunste van de samenleving boven het op korte termijn verduurzamen van ons eigen vastgoed. Ons vastgoed verduurzamen we daarom via logische stappen, bijvoorbeeld door het te koppelen aan grotere

duurzaamheidsinvesteringen bij noodzakelijke verbouwingen, passend binnen de financiële kaders van dat moment. De gevolgen van de stijgende gasprijzen kunnen ertoe leiden dat een logisch investeringsmoment ook op een ander (koppel) moment plaatsvindt. Voor de uitvoering van de werkzaamheden is stabiliteit bij de inzet van personeel noodzakelijk. Vanuit het Rijk komen meer financiën en ook meer taken richting gemeenten voor energie en duurzaamheidsmaatregelen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We sluiten aan op het Rijksbeleid met betrekking tot nieuwe activiteiten. Kleine experimenten blijven mogelijk en geven we ruimte.

Vanaf 2022

We voeren de warmtevisie uit.

doorlopend

We onderzoeken of het project Teylerspark II kan worden aangesloten op het warmtenet van Schoterhoek II.

2022

We volgen actief de technische en innovatieve ontwikkelingen in het kader van de energietransitie en springen in waar dit kan en/of waar dit een kostenverlagend effect heeft voor inwoners.

Doorlopend

We brengen het daadwerkelijke effect in kaart van de gemeentelijke (verduurzaming) investeringen op CO2-reductie.

Vanaf 2023

We werken de RES 1.0 door naar de RES 2.0. Acties vanuit de eerdere besluitvorming over de RES 1.0 voeren we uit.

2022-2023

We stellen een afwegingskader voor (grotere) zonnevelden op.

2022-2023

We zetten maximaal in op isoleren van woningen en bedrijven en maken hier ook afspraken over met corporaties en ondernemers.

Doorlopend

We staan, op aanvraag en op basis van maatwerk, kleine windmolens voor (agrarische) bedrijven en ondernemers toe.

2022-2026

We onderzoeken mogelijkheden voor het inrichten van een Energieloket met een platform ter ondersteuning en verbinding van ondernemers en inwoners.

2023

We onderzoeken de mogelijkheden het duurzaam bouwloket door te ontwikkelen.

2022-2023

We zetten duurzaamheidsinvesteringen in ter ondersteuning van de samenleving. Dit betekent dat we stapsgewijs ons eigen vastgoed verduurzamen in combinatie met andere investeringen.

Doorlopend

We evalueren de voortgang van het duurzaamheidsprogramma 2021-2024.

2023

28

Collegeprogramma 2022-2026

2.2 Ruimtelijk Beheer (Programma 2) De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en zorgt voor cohesie in de wijk. Door inwoners te betrekken bij de inrichting van de openbare ruimte voelen zij zich verbonden en verantwoordelijk voor de omgeving en dragen zij bij aan het beheer en netjes houden van de openbare ruimte. Uit onderzoek blijkt dat inwoners de kwaliteit van de openbare ruimte waarderen met een ruim voldoende. Deze waardering willen wij minimaal behouden en waar mogelijk verbeteren. De waardering monitoren wij regelmatig via ‘waar staat je gemeente’.

kosten voor het Diftar systeem. Op basis van onze ervaringen en meldingen van onze inwoners willen we het serviceniveau verder verhogen en verhoging van de afvalstoffenheffing zoveel mogelijk beperken. Niet iedereen heeft voldoende ruimte bij de woning voor een papiercontainer. Om verrommeling tegen te gaan, willen we op centrale plaatsen extra papiercontainers toevoegen, mits dit financieel haalbaar is.

Hoe gaan we dat bereiken

Een goede inrichting van de openbare ruimte met voldoende groen draagt ook bij om gevolgen door extreem weer op te vangen en hittestress te voorkomen. Met extra groen versterken we bovendien de biodiversiteit.

We monitoren het Diftarsysteem periodiek en evalueren op de vier factoren. Als de balans uit evenwicht raakt, onderzoeken we of alternatieve manieren van afvalinzameling wenselijk zijn. We onderzoeken of en waar extra papiercontainers noodzakelijk zijn om verrommeling tegen te gaan.

2.2.1 Afvalinzameling

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Ontwerpen van openbare ruimte toetsen we aan de uitgangspunten van het handboek inrichting openbare ruimte 2022.

2022 - 2023

We monitoren en evalueren het Diftarsysteem.

2024

We inventariseren mogelijkheden om extra papiercontainers op centrale plaatsen toe te voegen.

2023

De afgelopen raadsperiode is voor de afvalinzameling overgestapt op het Diftar systeem. Het Diftarsysteem helpt aantoonbaar in het verminderen van afval. Het is een feit dat afvalverwerkingskosten zijn gestegen.

Wat willen we bereiken

Wij vinden dat de kosten en baten in balans moeten blijven. Deze balans bestaat uit vier factoren, namelijk kosten voor de inwoner, efficiëntie van het systeem, effect op het milieu en de afweging van een mogelijke overstap in relatie tot gemaakte

29

2.2.2 Klimaatadaptatie

Het is een feit dat de aarde opwarmt. We krijgen vaker te maken met langdurig droge perioden en hevige regenbuien. De aanleg van extra groen helpt hittestress voorkomen. Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak in relatie met het beheer van de openbare ruimte. Zo zorgen we ervoor dat de gevolgen van klimaatverandering niet leiden tot meer overlast, bijvoorbeeld door wateroverlast en droogte of vermindering van de leefbaarheid van de openbare ruimte. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 – 2025 geeft invulling aan de gemeentelijke taken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. In het GRP is het thema klimaatadaptatie stevig verankerd, zowel op het gebied van beleid, financiën en personele capaciteit.

Wat willen we bereiken

We zamelen afvalwater in dat binnen de gemeente wordt geproduceerd. Het afvloeiend hemelwater wordt doelmatig ingezameld en verwerkt. We beperken de structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand. We zorgen dat ingezameld water naar een geschikt lozingspunt wordt getransporteerd. De riolering beheren we doelmatig en wordt op de juiste manier gebruikt. In samenhang met de inrichting van de openbare ruimte maken we het rioolstelsel klimaat adaptief.

2.2.3 Beheer openbare ruimte

De nieuwe woonwijken richten we toekomstbestendig in. Dit betekent energieneutraal, natuur inclusief en bio divers, klimaatbestendig, met een goed ingerichte infrastructuur en een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden en gebruikers.

Wat willen we bereiken

(Nieuwe) woonwijken richten we met behulp van landschapsplannen in. Op deze manier trekken we de natuur de wijk in. Zo ontstaat een mooie, natuurlijke overgang naar het groene open landschap. Rondom en door de wijken richten we wandel- en fietspaden zo in dat inwoners worden gestimuleerd om actief buiten te bewegen. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte voor iedereen

Hoe gaan we dat bereiken

We planten extra bomen in (nieuwe) woonwijken en daarbuiten. Bij nieuwe wijken brengen we het ‘groen’ en ‘blauw’ de wijk in. We zetten de actie ‘steenbreek’ door en koppelen dit aan wijkgericht werken en revitaliseren van bedrijventerreinen. We zetten ons in om meer Tiny Forests aan te leggen. Particuliere initiatieven voor de aanleg van voedselbossen en (dorps)moestuinen juichen we toe en ondersteunen we. We stimuleren inwoners en ondernemers met een eigen pand om het dakoppervlakte af te koppelen van de riolering. We stellen een hemelwaterverordening op.

geschikt is en goed toegankelijk voor bijvoorbeeld senioren, rolstoelgebruikers of mensen met een beperking. Ecologisch groenbeheer Daar waar het (bedrijfsmatig) mogelijk is, zetten we in op bio divers en ecologisch groenbeheer. Dit bevordert de populaties van onze flora en fauna. Hierbij houden wij oog voor (verkeer)veiligheid en kosten. We vergroenen de openbare ruimte verder met bomen, bloemrijke bermen en bloembakken.

Hoe gaan we dat bereiken

Nieuwe plannen voor woonwijken en (her) inrichting van de openbare ruimte toetsen we aan de uitgangspunten van het Handboek Openbare Ruimte. We continueren de contacten met het platform Gehandicapten en Senioren Nieuwkoop en dorpsraden om in overleg openbare ruimten, waar mogelijk, te verbeteren. Hiermee zorgen we voor een inclusieve openbare ruimte. We breiden, waar mogelijk, wandelpaden uit, voorzien van fitnessmogelijkheden en extra watertappunten. Periodiek flora- en fauna onderzoek om de effecten van het ecologisch groenbeheer inzichtelijk te maken. In overleg met IVN zetten we de motie ‘maai mei niet’ door. We continueren het bio divers maaibeleid, waarbij we insecten en dieren een handje helpen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We zorgen voor aantrekkelijke, groene, slim ingerichte openbare ruimten in en rond de dorpscentra.

2024 - 2025

We zorgen voor een inclusieve openbare ruimte.

Doorlopend

We plaatsen extra bomen en planten in (nieuwe) wijken en openbare ruimten om hittestress te verlagen.

Doorlopend

We koppelen beheerplannen aan de P&C cyclus.

2023

Natuurlijke inpassing van woonwijken vormt een onderdeel in het stedenbouwkundig plan.

Doorlopend

We leggen Tiny Forests aan.

2023 - 2026

We monitoren de kosten en baten van biodivers maaibeleid.

2024

We continueren de inzet van operatie steenbreek voor particuliere tuinen en verbinden dit waar mogelijk aan het grootonderhoud van openbare ruimte en nieuwbouwontwikkelingen.

2022 - 2026

We voeren flora- en fauna onderzoek uit.

2023

We gaan door met ‘maai mei niet’.

2022 - 2025

30

Collegeprogramma 2022-2026

31

2.2.4 Verkeer en mobiliteit

Verkeersveiligheid is en blijft een belangrijk speerpunt. Met alle nieuwe woningbouwontwikkelingen is het belangrijk dat we oog hebben voor de leefbaarheid in de bestaande wijken. Bij de ontwikkeling van de nieuwe grote woonwijken in bijvoorbeeld Nieuwkoop, Ter Aar en Langeraar, is goede, veilige en ordentelijke ontsluiting van de nieuwe wijken een belangrijk aandachtspunt.

Wat willen we bereiken

Inwoners langs de aansluitende wegen belasten we niet onevenredig met extra verkeer en we voorkomen verkeersonveilige situaties. Dit betekent dat we voorafgaand aan de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk expliciet kijken naar de impact van de toename aan mobiliteit en hoe de nieuwe wijken zo efficiënt mogelijk worden aangesloten op de hoofdwegen. De kosten van de (extra) ontsluitingen of alternatieve (rond)wegen komen in eerste instantie ten laste van de grondexploitaties. Als dit zorgt voor een negatieve exploitatie, zoeken we alternatieve financieringsmogelijkheden. Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2020 2030 Het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) vormt de basis voor het verbeteren van bestaande infrastructuur. We zetten de lijn door om (doorgaand) autoverkeer door de kernen te ontmoedigen en fietsen veiliger te maken. Vanuit het GVVP blijven we aandacht geven aan veilige oversteekplaatsen in de dorpscentra door deze te accentueren en zebrapaden te verlichten. Ook kijken we naar mogelijkheden om de verkeersveiligheid te verhogen van de oversteek bij de N231 richting de scholen in Nieuwkoop. Waar mogelijk, wenselijk en passend verlagen we binnen de dorpen de snelheid naar 30 kilometer per uur. Vanuit het GVVP zetten we in op een opwaardering van de N231 als hoofdas voor alle vervoersvormen.

In de realisatie hiervan zijn wij ook afhankelijk van partner overheden. Ook is het realistisch om te beseffen dat de realisatie en uitvoering lange tijd vergt en veel geld kost. Dit is dus expliciet een

32

Collegeprogramma 2022-2026

ambitie voor de lange termijn. Om dit te bereiken moeten we wel nu deze keuze maken en zetten wij de ingezette lijn door conform de uitgangspunten in de strategische visies van de Rijn- en Veenstreek en Holland Rijnland. De huidige verkeerssituatie op de Kerkweg in Ter Aar vraagt aandacht. Het komende jaar gaan we aan de slag om verschillende opties in kaart te brengen om de knelpunten aan de Kerkweg aan te pakken, bij voorkeur slim gekoppeld aan (woning) bouwprojecten en met bijbehorende financieringsmogelijkheden. Aanvullend monitoren we (doorgaand) vrachtverkeer in Ter Aar en specifiek de Kanaalwegen. Indien de situatie daarom vraagt, nemen we maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Overlast en onveiligheid door doorgaand verkeer, vooral vracht- en landbouwverkeer, moet aantoonbaar verminderen. Wij pakken onveilige situaties voor kwetsbare verkeersdeelnemers aan, zoals fietsers en voetgangers, met name de oversteken. Dit doen wij onder andere door de oversteken te accentueren. Laadinfrastructuur De komende jaren neemt het elektrisch rijden toe. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor het realiseren van laadinfrastructuur. We gaan meer proactief plaatsen. We monitoren scherp de ontwikkelingen in de markt, zoals nieuwe technologieën, en passen indien nodig het beleid hierop aan. Bij de nieuwe woonwijken nemen we laadinfra standaard mee.

Om milieubewuste recreanten en toeristen gastvrij te ontvangen, zetten we in om laadvoorzieningen op openbare parkeerterreinen te plaatsen.

Hoe gaan we dat bereiken

We voeren het GVVP uit volgens de vastgestelde planning. Verkeersstudies worden onderdeel binnen de planvorming van woningbouwprojecten. We voeren een verkeersstudie uit naar alternatieve ontsluitingen van de Kerkweg in Ter Aar. We ontmoedigen doorgaand vrachtverkeer door de dorpskernen. We continueren het openmarktmodel voor laadpalen en breiden dit uit met aanbieders. We verbeteren oversteken die vanuit het GVVP zijn aangemerkt als ‘gevaarlijk’.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Bij nieuwe woonwijken meten we het effect van de te verwachte mobiliteitsvraag. Het uitgangspunt hierbij is behoud van de verkeersveiligheid van bestaande wijken.

2022 - 2023

We zetten in op de opwaardering van de N231 tot hoofdas voor alle vormen van vervoer.

doorlopend

We nemen maatregelen voor bestaande verkeersknelpunten vanuit het GVVP (zebrapaden verlichten, oversteekplaatsen accentueren).

2023 - 2026

Opties in kaart brengen om de verkeersveiligheid te verbeteren bij de oversteek over de N231 richting de scholen in Nieuwkoop.

2023

Opties in kaart brengen om de verkeersveiligheid van de Kerkweg in Ter Aar te verbeteren.

Vanaf 2022

We monitoren (doorgaand) vrachtverkeer in Ter Aar en specifiek over de kanaalwegen. Indien nodig treffen we maatregelen om de verkeersveiligheid te verhogen.

2023 – 2024

Proactief beleid voor toevoegen van laadinfrastructuur, ook op openbare plekken.

2022

2.2.5 V  oorzieningen (nautische) recreatie voor inwoners en toeristen

Nieuwkoop is onlosmakelijk verbonden met water. Een groot deel van de Nieuwkoopse plassen is beschermd natuurgebied. Dit heeft impact op de omliggende vaarten en sloten. We vinden het belangrijk dat inwoners kunnen genieten van de plassen.

Wat willen we bereiken

Om sloten en vaarten toegankelijk te houden voor uiteenlopende vaartuigen, zetten we in op actief maaibeleid. Waar mogelijk breiden we vaarroutes uit. Ook willen we de recreatie eilanden in de Nieuwkoopse plassen opknappen en voorzieningen uitbreiden waar nodig en passend. Om Nieuwkoop beter toegankelijk te maken voor sloepen, zoeken wij naar kansen voor nieuwe vaarverbindingen zoals de Drechtdoorsteek. De Provincie(s), buurgemeenten en Natuurmonumenten zijn hierin belangrijke samenwerkingspartners. Voor een gevarieerd aanbod aan wateractiviteiten, passend bij de natuurwaarden, zoeken we mogelijkheden om andere watersporten beter te faciliteren. Via het beheerplan recreatieve voorzieningen reserveren we budget voor het onderhoud en toevoegen van voorzieningen. In Noorden is behoefte aan zwemlocaties. We gaan in overleg met de provincie Zuid-Holland om te onderzoeken welke voorwaarden en mogelijkheden hiervoor zijn. We nemen hierin ook eventuele (koppel)kansen met de natuurontwikkelgebieden Ruygenborch en Noordse Buurt mee. De resultaten van het onderzoek leggen we voor aan de gemeenteraad. Naast waterrecreatie nodigt onze groene omgeving ook uit tot actief buiten bewegen. Dit gaan wij verder versterken met de aanleg van extra (wandel) paden, voorzien van watertappunten.

We motiveren inwoners en recreanten om nét een stapje actiever te worden met behulp van uitdagende beweegroutes en beweegplekken. Om het wandelnetwerk uit te breiden, is het nodig om gebruik te maken van particuliere gronden. We gaan hierover

33

2.3 Sociaal Domein (programma 3) In het regeerakkoord staan binnen het sociaal domein drie opgaven centraal die de komende jaren ook in Nieuwkoop volle aandacht vragen: 1. Het herstellen van bestaanszekerheid. 2. Het vergroten van kansengelijkheid. 3. Het makkelijker maken van gezond leven.

in gesprek met de landeigenaren. Waar openstelling/gebruik van gronden niet mogelijk is, maken we gebruik van de bestaande infrastructuur. We vergroenen de openbare ruimte verder met bomen, bloemrijke bermen en bloembakken.

Hoe gaan we dat bereiken

We gaan in overleg met grondeigenaren en natuurmonumenten om te komen tot afspraken voor toegankelijkheid, handhaven, beheer en onderhoud van de plassen. We zetten in op actief maaibeleid om de sloten bevaarbaar te houden. We knappen de recreatie eilanden in de Nieuwkoopse plassen op. We breiden vaarroutes uit waar mogelijk, op basis van afspraken met stakeholders.

In overleg met de provincie onderzoeken we mogelijke zwemlocaties in Noorden met bijbehorende voorwaarden. We gaan in gesprek met (land)eigenaren om het wandelnetwerk verder uit te breiden. Waar dit niet mogelijk is, maken we gebruik van bestaande infrastructuur. We gaan in gesprek met de drinkwaterleverancier over extra watertappunten langs wandelroutes. In het beheerplan Spelen is een koppeling gemaakt met het gezondheidsbeleid. Bij vervanging van speeltuinen en elementen zetten we in overleg met de doelgroepen in op een uitdagende inrichting.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Actief maaibeleid om vaarwegen doorlopend open en bereikbaar te houden.

doorlopend

We knappen de recreatie-eilanden in de Nieuwkoopse Plassen op. We zetten in op duurzame waterrecreatie, onder andere door laadpalen voor e-sloepen te plaatsen.

2023

We brengen mogelijke openbare zwemlocatie(s) in Noorden in kaart in afstemming met de provincie.

Vanaf 2022

We benutten kansen om extra vaarverbindingen te creëren, zowel lokaal als regionaal.

2023 – 2024

We breiden het wandelnetwerk uit. We gaan in gesprek met landeigenaren over mogelijk gebruik van gronden.

2022 – 2023

We leggen beweegplekken en beweegroutes aan.

2022 – 2023

In overleg met Oasen willen we meer watertappunten laten plaatsen (langs wandelroutes).

2023

34

Collegeprogramma 2022-2026

Deze grote opgaven hangen sterk met elkaar samen. Om kwetsbare inwoners het beste te kunnen ondersteunen, te motiveren meer mee te doen en te stimuleren om eigen regie en verantwoordelijkheid te nemen, is stabiliteit in de hulpverlening nodig. Dit geldt specifiek in zekerheid over de woonsituatie, het inkomen en/of de ondersteuning. Tegelijk is juist het sociaal domein altijd in beweging, met continue veranderende wetgeving, waardoor een stabiele dienstverlening richting onze meest kwetsbare inwoners moeilijk is. We zetten daarom in op een langdurige samenwerking met onze partners, zodat we samen de kwetsbare inwoners beter kunnen ondersteunen en continuïteit kunnen waarborgen.

Wat willen we bereiken

Het sociaal domein ondersteunt veel mensen: van jongeren met een licht verstandelijke beperking, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, tot ouderen met dementie. Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Het sociaal domein biedt wat nodig is, vaak eventjes, soms structureel. Hulp, zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Zeven jaar na de decentralisaties weten we wat werkt en waar verbetering nodig is. Inwoners zijn in toenemende mate tevreden én de kosten stijgen minder hard dan elders in het zorglandschap. We maken de samenleving als geheel gezonder door meer mensen mee te laten doen aan alle activiteiten die er al zijn, in de veelheid van mooie accommodaties die Nieuwkoop rijk is.

2.3.1 Een gezond leven

Een gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Door de sterke verbondenheid binnen de dorpen, voelen minder mensen zich eenzaam en staan minder mensen buiten de samenleving. In een maatschappij die steeds individualistischer wordt, willen wij de gezondheid en sociale verbinding verder versterken. We focussen daarom op een gezond leven, kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Zo investeren we in een vitale en inclusieve samenleving en doet iedereen mee, al dan niet met ondersteuning. Positieve gezondheid Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte of een gebrek. Het gaat over lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Dit biedt een mooie basis om de uitdagingen in het sociaal domein samenhangend te benaderen en ons daarnaast meer te richten op het voorkomen van problemen en het vergroten van de kwaliteit van leven.

35

2.3.2 Opstellen lokale preventie agenda

Op het gebied van preventie en welzijn willen we het verschil maken. We voorkomen zoveel als mogelijk dat mensen ‘buiten de boot vallen’. Gebeurt dit toch, dan zorgen we dat er snel ondersteuning beschikbaar is om erger te voorkomen. In de vorige bestuursperiode is nieuw beleid ontwikkeld op verschillende deelgebieden. Het gezondheidsbeleid, de sportvisie en een heroriëntatie op het Nieuwkoopse zorglandschap. Dit heeft onder andere geleid tot de vaststelling en uitvoering van het koersdocument ‘Zorglandschap Nieuwkoop 2021’. In dit koersdocument is ook de ambitie uitgesproken om de rol van de gemeente te versterken op het gebied van welzijn en preventie. Het maken van een overkoepelende agenda op deze onderwerpen is een logisch vervolg op de ingezette koers. Het helpt ons de focus te verschuiven van het gecontracteerde aanbod naar preventie en welzijn.

(het Rijnstreeksmodel). De uitgangspunten uit dit model werken we de komende jaren verder uit. Dit betreft het beperken van het aantal aanbieders, het sturen op resultaten en effecten en het bundelen van ambtelijke capaciteit. Voor de specialistische- en hoog specialistische vormen van ondersteuning werken we samen met andere gemeenten in de regio, waar mogelijk in Rijn- en Veenstreek of in Holland Rijnland verband. We durven hierin de ambtelijke verantwoordelijkheid te delen met andere gemeenten. Door de samenwerking krijgen onze medewerkers meer ruimte om lokaal in te zetten op welzijn en preventie. Voor hoog-specialistische(re) voorzieningen zijn wij een betrouwbare samenwerkingspartner in de regio. Subsidies ondersteunend aan opdrachten Vanuit de preventieagenda richten we ook het subsidiebeleid opnieuw in. Vanuit de kracht van de samenleving nodigen we het verenigingsleven en het maatschappelijk middenveld uit om haar activiteitenaanbod –waar mogelijk- ook open te stellen voor bijzondere doelgroepen. Door meer inwoners naar vermogen mee te laten doen aan reguliere activiteiten, creëren we een genormaliseerd alternatief aanbod voor specialistische voorzieningen. Door het subsidiebeleid in deze lijn door te ontwikkelen, motiveren wij onze partners om via hun activiteitenaanbod de brede opgaven van gezond leven en preventie te ondersteunen.

Nieuwkoop kiest in het sociaal domein voor focus op gezond leven; kansengelijkheid en bestaanszekerheid. We gaan de lokale preventieve agenda interactief en inspirerend opstellen samen met inwoners, adviesraad, gemeenteraad en partners.

Sport en Cultuur In relatie tot gezondheid wordt vaak gesproken over sporten en bewegen. Wij zien dit breder. Alle vormen van zinvolle vrijetijdsbesteding zorgen voor een prettig gevoel en dragen bij aan positieve gezondheid. We kijken daarom ook naar een breed aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Laagdrempelige en betaalbare activiteiten waar iedereen aan mee kan doen en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten op centrale, toegankelijke locaties. Wij zien hierin een belangrijke rol voor de Kaleidoskoop en de bibliotheek als podium van creatieve uitingen. We vinden dat culturele instellingen zich door mogen en moeten ontwikkelen tot eigentijdse digitale voorzieningen. Om het culturele beleid in Nieuwkoop een boost te geven, voegen we dit thema toe aan de op te stellen lokale preventie agenda en worden de werkzaamheden van de buurt/sportcoaches en het jongerenwerk met culturele doelen verbreed.

Rijnstreeks model Samen met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem heeft de gemeente Nieuwkoop bestuurlijk een aantal uitgangspunten over sturing en verantwoording op het sociaal domein afgesproken

Sport en bewegen helpt om mensen gezond te houden en vitaler te worden. Investeren in sport en bewegen draagt bij aan de gezondheid en welzijn van inwoners van gemeenten. Elke geïnvesteerde euro in sport en bewegen levert 2,5 euro aan

Vanuit deze agenda richten we de preventie in en verstevigen we de vitaliteit en zelfredzaamheid van onze dorpen en kernen. We leggen de nadruk op thema’s als alcohol, drugs, roken en gezonde voeding. We nodigen maatschappelijke organisaties, verenigingen en stichtingen uit een bijdrage te leveren in de uitvoering van deze agenda. Met deze werkwijze brengen we samen met de samenleving de doelstellingen vanuit de jeugdhulp, de wet maatschappelijke ontwikkeling en de participatiewet, op een efficiënte manier dichter bij elkaar.

Hoe gaan we dit bereiken

36

Collegeprogramma 2022-2026

maatschappelijk rendement op (Sportraad/NOC/ NSF). Sport verbroedert niet alleen, het vergroot ook de kwaliteit van leven, laat ziekteverzuim dalen, arbeidsproductiviteit stijgen, levensverwachting groeien en criminaliteitscijfers dalen. Het verhogen van sportdeelname en het behoud van het breedtesportaanbod zijn belangrijke doelen. De vorig jaar aangenomen sportvisie voegen we daarom toe aan de op te stellen preventie agenda. Lokale uitvoering: De Verbinding Het grootste deel van de uitvoering in het sociaal domein wordt gedaan door gecontracteerde partners (Wmo, jeugdhulp, Werk en inkomen). Vrijwel de hele Wmo ligt bij de gecontracteerde partij Tom in de Buurt. Een aantal taken houden wij bewust bij onszelf en is ondergebracht in het team De Verbinding. Procesregisseurs complexe casuïstiek pakken hun rol waar partijen (veelal uit verschillende wettelijke kaders) er onderling niet goed uitkomen. De coördinatoren van welzijnsbezoeken zorgen dat inwoners van 75 jaar en ouder bezocht worden door een vrijwilliger en vormen waar nodig de verbinding met gecontracteerde partners of andere organisaties. Begeleiders van statushouders

37

zorgen dat nieuwkomers zo goed mogelijk in de lokale samenleving terechtkomen en ondersteunen bij de inburgering. Jongerenwerkers leggen contact met de jongere Nieuwkopers en ondersteunen en stimuleren hen om gezond, veilig en actief op te groeien. Waar nodig vormen zij ook de schakel naar gecontracteerde zorg of andere partijen. Onderstaand plaatje laat zien welke plek het team De Verbinding inneemt in het sociaal domein.

Gedwongen kader jeugd

HH en hulpmiddelen

Jeugd

Wmo

Werk en inkomen

Inburgering

Team ‘De verbinding’ Basisvoorzieningen preventie en welzijn

De komende vier jaar vullen wij de taken zoals opgenomen in het Koersdocument verder in. Het team moet voor wat betreft de uitvoering verder worden versterkt op het gebied van preventie, welzijn en vrijwilligerswerk. En ook op het gebied van vluchtelingenbegeleiding, onder ander door het structureel hoger aantal vluchtelingen als ook vanwege de nieuwe Wet Inburgering. Dit is mogelijk vanuit de middelen van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvang (POK).

2.3.3 Jeugdhulp

Per 1-1-2024 organiseren we samen met Kaag en Braassem en Alphen aan den Rijn de toegang en een deel van de specialistische jeugdhulp. Tot 2024 blijft Nieuwkoop aangesloten bij de regio Holland Rijnland voor de inkoop van jeugdhulp. De continuïteit van de jeugdhulp is daarmee gegarandeerd. Onze goede ervaringen met lokaal organiseren en nabijheid in Nieuwkoop, willen we waar mogelijk vasthouden in de (regionale) samenwerking. De toegang en lichte vormen van jeugdhulp willen we dicht bij de gemeente blijven organiseren. Wij willen dit doen in de vorm van een lokaal werkend jeugdhulpteam. Het team zet jeugdhulp in als het noodzakelijk is, verwijst voor lichte hulpvragen naar voorzieningen op gebied van opvoedondersteuning, sport of cultuur. Het gaat niet altijd om zorg voor de jeugdigen, soms hebben ouders ondersteuning nodig. Het team stemt dan af met andere hulpverleners bijvoorbeeld op het gebied van maatschappelijke ondersteuning of schuldhulpverlening welke inzet noodzakelijk is. Een sterke verwevenheid binnen de Nieuwkoopse samenleving is daarbij een belangrijke randvoorwaarde.

Daarnaast is het team een belangrijke partner voor de gemeente om grip te hebben op inzet van kwalitatieve specialistische jeugdhulp, maar ook op de kosten. Het is daarom belangrijk dat het team functioneert als (onderdeel) van een zelfstandige organisatie, geworteld in de Nieuwkoopse samenleving, met nauwe verbinding met specialistische zorg. Vanwege deze specifieke rol en positie van het team willen we de mogelijkheid onderzoeken deze taken onder te brengen in een (subregionale) stichting en deze via subsidie te financieren in plaats van (steeds een nieuwe) aanbesteding.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Het thema preventieve voorzieningen jeugd voegen we toe in de lokale preventie agenda.

2023

Tot 2024 werken we samen in Holland Rijnland verband voor de brede jeugdhulp.

2022 en 2023

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We bereiden (met partners) de inkoop voor van jeugdhulp Rijnstreek.

2022 en 2023

Verzamelen en analyseren van kengetallen van onze gemeente.

2022-2023

Inkoop- en implementatietraject jeugdhulp Rijnstreek.

2023

We stellen cultuurbeleid op als onderdeel van de lokale preventieagenda.

2022 – 2023

Start jeugdhulp Rijnstreek.

2024

Opstellen integrale lokale preventieagenda.

2023

Het verder uitvoeren van de speerpunten uit de gezondheidsnota/sportnota.

Vanaf 2022

Door actieve inzet op vroeg signalering en preventie de instroom in jeugdzorg verlagen in samenwerking met maatschappelijk partners en eerstelijnszorg.

2024 - doorlopend

We ontwikkelen nieuw subsidiebeleid/verordening in lijn met de lokale preventieve agenda.

2023 en 2024

Binnen de jeugdzorg de kosten beheersen door kostenbewust te gaan werken. Hierbij is het uitgangspunt dat elk kind de zorg krijgt die nodig is.

2024

In de lokale preventie agenda nemen we het thema sport en cultuur op.

2023

2024

We stimuleren de bibliotheek zich door te ontwikkelen tot een digitaal informatiepunt.

2023 en 2024

Via regionale monitoring, dataverzameling en het gesprek met professionals beter inzicht krijgen in complexe casuïstiek voor betere sturing.

We kijken naar mogelijkheden om de functies jongerenwerk en sportcoaches uit te breiden met cultuur.

2023 en 2024

In geval van dreigende overschrijding van het budget maken we met de gemeenteraad keuzes in het beleid op basis van een dilemma nota.

Doorlopend

38

Collegeprogramma 2022-2026

39

2.3.4 Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Wij vinden dat er meer aandacht moet zijn voor hun welzijn. Door actief het gesprek aan te gaan, kunnen we op tijd doorverwijzen naar instanties als het mantelzorgsteunpunt. Zo dragen we bij aan het voorkomen van (psychische) problemen bij de mantelzorger.

De komende decennia neemt de vergrijzing in Nieuwkoop toe. We ondersteunen de zelfstandigheid van senioren en ook andere inwoners met een hulpvraag door actief te sturen op preventie, de sociale cohesie te versterken, aangepaste woonvormen te realiseren en te zorgen voor een inclusieve openbare ruimte. Ook gaan we door met de welzijnsbezoeken, niet alleen voor senioren, maar voor iedereen die hier behoefte aan heeft, om eenzaamheid en depressies te voorkomen. We meten de resultaten van de welzijnshuisbezoeken en bespreken met de vrijwilligers of het thema wonen/doorstromen kan worden toegevoegd aan de thema’s die besproken worden tijdens de welzijnshuisbezoeken.

Welzijn op Recept

Welzijn op Recept is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk, eenzaamheid etc. Via Welzijn op Recept verwijst de huisarts patiënten door naar een welzijnscoach, die met de patiënt de oorzaak van de psychosociale klachten onderzoekt met bijbehorende activiteiten om de oorzaak aan te pakken.

Vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) kunnen inwoners voorzieningen aanvragen om (langer) zelfstandig te blijven. Gezien het groeiend aantal senioren, en daarmee samenhangende benodigde ondersteuning, bestaat de kans op een tekort in het Wmo-budget. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat het Rijk de huishoudelijke hulp vanuit de Wmo inkomensonafhankelijk heeft gemaakt. Wij volgen actief de landelijke discussie om de huishoudelijke hulp inkomensafhankelijk te maken.

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Niet iedereen in Nederland is in staat om zelfstandig te wonen. De overheid wil dat zo veel mogelijk mensen in hun eigen huis ‘beschermd’ kunnen wonen om makkelijker mee te kunnen blijven doen in de samenleving, al dan niet met hulp aan huis. Zo zijn er minder (dure) instellingen voor beschermd wonen nodig. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang wordt een nieuwe taak van gemeenten. Het contract met Tom in de buurt kan de komende periode uitgebreid worden met taken rondom maatschappelijke zorg, maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Een aantal van deze functies kopen we in met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Dit vraagt een actieve samenwerking in de subregio Rijnstreek en met woningcorporaties.

40

Collegeprogramma 2022-2026

Mantelzorg

Onze samenleving kent veel mantelzorgers. Zij verzetten veel werk, bijvoorbeeld door klusjes of boodschappen te doen voor (oudere) buurtbewoners. Veel mantelzorgers zetten zich ook in voor een naaste, bijvoorbeeld de verzorging van een zieke partner, de zorg voor ouders of een gehandicapt kind. Deze langdurige ondersteuning geeft een mentale druk bij de mantelzorger. Door de toenemende vergrijzing zal het aantal mantelzorgers naar verwachting alleen maar verder toenemen.

Vrijwilligerswerk

Onze gemeente heeft veel actieve inwoners die zich graag voor een ander inzetten. Op verschillende deelterreinen zijn al veel vrijwilligers actief (waaronder welzijnsbezoeken en begeleiding van statushouders). Daarnaast zijn er ook veel vrijwilligersorganisaties en initiatieven die iets willen bijdragen aan de samenleving. Ook melden zich geregeld individuele inwoners bij ons die graag iets willen betekenen. We willen hier als gemeente meer in gaan ondersteunen en faciliteren. Onder meer door de inzet van een sociaal makelaar die vraag en aanbod bij elkaar gaat brengen en vrijwillige initiatieven waar nodig ondersteunt.

Klanttevredenheidsonderzoek

De komende jaren willen we de klanttevredenheid binnen het sociaal domein nog beter gaan monitoren. Een goede analyse van de geleverde prestaties helpt om op tijd bij te kunnen sturen. Samen met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem werken we de komende maanden aan een nieuwe opzet voor de klanttevredenheidsonderzoeken.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Welzijnsbezoeken doorzetten en mogelijkheden inventariseren voor een welzijnsbezoek op maat voor iedereen die hier behoefte aan heeft.

Doorlopend

Effect meten welzijnshuisbezoeken.

2022

Inkomensafhankelijke verstrekkingen, indien rechtmatig.

2023

Contractmanagement TOM in de Buurt.

Doorlopend

Doordecentralisatie Maatschappelijke zorg en Beschermd Wonen.

2023 en verder

Actief aandacht voor welzijn en taken van de mantelzorger.

Doorlopend

Introductie ‘Welzijn op Recept’.

2023

Nieuw klanttevredenheidsonderzoek Wmo.

2023

Investeren in de ondersteuning van vrijwilligerswerk in de gemeente door de inzet van een sociaal makelaar.

2022 en verder

41

2.3.5 Arbeidsmarkt / Inkomen / Participatiewet

De gemeente Alphen aan den Rijn voert voor Nieuwkoop de Participatiewet uit. De bereikbaarheid van het serviceplein en Rijnvicus in Alphen aan den Rijn is een punt van aandacht. We bespreken met de gemeente Alphen aan den Rijn de mogelijkheid om de dienstverlening ook voor een dag(deel) vanuit Nieuwkoop aan te bieden. De decentralisatie van de maatschappelijke zorg en beschermd wonen vraagt ons om ‘anders te denken, anders te doen’ op het taakveld inkomen. Bijvoorbeeld met individuele woontoeslagen, het niet inzetten van de standaard wachttijd bij uitkeringen, sneller interveniëren bij schulden, anders omgaan met maatregelen (handhaving) en misbruik aanpakken. Misbruik van sociale voorzieningen zorgt ervoor dat het draagvlak onder die vaak broodnodige voorzieningen wegebt. Het handhavingsteam dat misbruik signaleert en opspoort geven we een steviger positie.

Werk en participatie

Er is een groot tekort aan arbeidskrachten. Ondanks de krapte op de markt, zien wij dat er nog kansen onbenut blijven. Bijvoorbeeld door met ondernemers te kijken hoe werk zo kan worden georganiseerd dat het passend is voor werkzoekenden die nu aan de kant staan. Om dit te realiseren willen wij werkgevers ontzorgen bij- en na het in dienst nemen van

werkzoekenden, bijvoorbeeld door werknemers gedurende een bepaalde periode extra te laten begeleiden door ons sociaal ontwikkelbedrijf Rijnvicus. Hiermee leveren we een bijdrage aan het verminderen van personeelstekorten bij bedrijven en aan het verhogen van arbeidsparticipatie van onze inwoners die, soms al voor langere tijd, niet deelnemen aan het arbeidsproces. De economie verandert continue. Door globalisering (en juist nu weer een trend naar lokaal produceren), verdergaande digitalisering en automatisering verandert de manier van ondernemen en werken. Bovendien vragen de grote maatschappelijke opgaven, zoals bijvoorbeeld de energietransitie, om andere kennis. Hier moeten ook opleidingen op worden aangepast. Samen met ondernemers willen wij inzichten verkrijgen in wat de veranderende economie betekent voor de situatie in Nieuwkoop en wat ‘onze’ banen van de toekomst worden. We verwachten dat er kansen zijn om het onderwijsaanbod beter aan te laten sluiten op het lokale bedrijfsleven en zien hierbij een rol voor de ondernemers zelf. We bespreken graag met hen mogelijkheden en concrete acties, zoals de organisatie van beroepentuinen, werkbeurzen en buddy-trajecten. Gemeenten in Nederland zijn volledig verantwoordelijk voor mensen met een bijstandsuitkering en gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Werk is het beste middel om zelfstandig te zijn en mee te doen aan de samenleving.

Om mensen vanuit de bijstand naar een baan te helpen en de capaciteiten van gedeeltelijk arbeidsgehandicapten maximaal te benutten, wil Nieuwkoop deze uitdaging langs onderstaande lijnen aanvliegen: 1) Werkgever centraal Voor ondernemers is het vaak ingewikkeld, gecompliceerd en onaantrekkelijk om iemand in dienst te nemen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Via het Werkgeversservicepunt wordt vraag en aanbod gekoppeld en kunnen gemotiveerde werknemers worden omgeschoold. De ondernemers worden administratief ontlast of krijgen een no-riskpolis.

42

Collegeprogramma 2022-2026

2) Fatsoenlijk vangnet We onderzoeken of mensen via een tegenprestatie inzetbaar zijn voor de samenleving en op deze manier structuur houden in het leven. Voor mensen die niet kúnnen werken, bieden we een vangnet. 3) Social Return en lokaal aanbesteden We willen niet dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onnodig lang aan de zijlijn blijven staan om sociaal isolement te voorkomen. We hanteren het principe van social return als instrument bij inkopen en aanbestedingen.

kunnen worden. Wij vragen verenigingen en onderwijs hierin ook hun maatschappelijke rol op te pakken om mogelijke armoede te signaleren en dit bespreekbaar te maken.

Armoedebestrijding en schuldhulpverlening

Een gevolg van het herijken van het subsidiebeleid mag niet zijn dat inwoners van Nieuwkoop met een smalle beurs geen gebruik meer kunnen maken van de voorzieningen. Voor deze doelgroep richten wij de bijzondere bijstand zo in dat de voorzieningen voor iedereen toegankelijk blijven. Kinderen in minder draagkrachtige gezinnen vormen een bijzonder aandachtspunt: zij mogen niet de dupe worden van de financiële positie van hun ouders. Het uitgangspunt is: alle kinderen doen mee; geen kind buitenspel.

Door de hoge energieprijzen en stijgende inflatie hebben inwoners en ondernemers minder te besteden. Vanaf 2022 heeft de gemeente een rol bij de vroegsignalering van schulden. Hiermee worden schulden in een vroeg stadium gesignaleerd en kan erger worden voorkomen. De landelijke overheid biedt ook regelingen om minder draagkrachtigen te ondersteunen, zoals de eenmalige energietoeslag. Wij brengen deze regelingen actief onder de aandacht, zodat inwoners weten hoe zij financieel ondersteund

De overheid kan niet alle tekorten compenseren. We willen aanvullende maatregelen in kaart brengen om die inwoners te kunnen ondersteunen die dit het hardste nodig hebben. We zijn hierin creatief en zullen verschillende financiële ‘potjes’ slim koppelen. We zoeken hierin ook samenwerking met charitatieve instellingen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We ontwikkelen Nieuwkoop Werkt door naar een actieagenda.

2023

We investeren in de samenwerking Rijnvicus en Serviceplein.

Doorlopend

We verbeteren de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt.

Doorlopend

Samen met ondernemers en Rijnvicus onderzoeken we hoe we kunnen bijdragen aan het verminderen van personeelstekort door de inzet van Nieuwkoopse werkzoekenden.

2023 en verder

We versterken de aanpak ‘misbruik sociale voorzieningen’.

2023 en 2024

We actualiseren Social Return.

2024

Het thema armoede voegen we toe aan de lokale preventie agenda.

2023

We brengen armoederegelingen actief onder de aandacht.

Doorlopend

We maken een koppeling tussen energiearmoede/duurzaamheid.

2023

We koppelen verschillende armoederegelingen en gaan meer samenwerken met fondsen.

2023

We breiden de financiële regelingen kind en gezin uit.

2023

43

2.3.7 E  en actief en verbindend verenigingsleven

2.3.6 Versterken sociale samenhang via Integrale Kindcentra

Het behouden en versterken van het brede onderwijsaanbod in onze kernen vinden wij belangrijk. Samen met onze partners ontwikkelen we het beleid rondom voorschoolse educatie en de aansluiting met sport- en cultuur. De ontwikkeling van IKC’s vraagt een forse investering. We vragen daarom wat terug van de gebruikers: namelijk een actieve rol om het IKC echt een plek in de samenleving te geven. Als overheid pakken wij hierin een aanjagende rol om het onderwijs sterker te verbinden met sport-, cultuur- en natuurverenigingen en samen te werken met ondernemers. Zo ontstaan nieuwe vormen van leren en ontspannen, die aansluiten op de leefomgeving van kinderen en bijdragen aan een ‘Rijke Schooldag’. Ook versterken we de aansluiting met het samenwerkingsverband passend onderwijs en de jeugdhulp om de hulp en ondersteuning bij het veilig opgroeien te verbeteren. Onze focus ligt hierbij op het vinden van oplossingen dichtbij, waar mogelijk in het preventieve veld. Dit doen wij samen met de ouders en onze partners. De komende jaren gaan wij met het onderwijs het

gesprek aan over de reikwijdte van de jeugdwet en maken we afspraken met onze partners over nog betere ketensamenwerking. Onderwijs, opvang en ondersteuning vindt plaats in daarvoor geschikte gebouwen. Nieuwkoop heeft een ambitieus nieuwbouwprogramma voor de IKC’s. We gaan hiermee door. De overspannen bouwmarkt, inflatie en beperkte financiële ruimte, vraagt om realistisch te blijven. Om de gevolgen van de stijgende bouwkosten in toom te houden, is het mogelijk dat we plannen of projecten moeten bijstellen. Indien nodig leggen wij aan de hand van een dilemmanota keuzes voor aan de gemeenteraad om kosten te beheersen. Bijvoorbeeld door andere materialen te gebruiken of duurzaamheidsambities bij te stellen. Mogelijk is het nodig om projecten bij- of uit te stellen, waarbij we hard toezeggen dat (mogelijk) uitstel geen afstel is. We onderzoeken de komende jaren of er slimmere financiële arrangementen te bedenken zijn om het programma te financieren. Ook gaan wij met de gebruikers van de gebouwen het gesprek aan om te onderzoeken of de extra investeringen in duurzaamheid en energieneutraliteit deels door hen gefinancierd kunnen worden.

Het verenigingsleven in Nieuwkoop pakt een steeds grotere rol als het gaat om het organiseren van een activiteitenaanbod voor leden met een ondersteuningsbehoefte. Wij realiseren ons dat verenigingen, juist in deze tijd, het zwaar hebben en erg hun best doen om al hun kernactiviteiten bemenst te krijgen. Het oppakken van de nog bredere sociale rol zoals wij dit voor ons zien, moet niet leiden tot het ervaren van meer en extra werk. Wij zijn van mening dat de vitaliteit van de vereniging wordt versterkt door de toestroom van meer- en andere mensen naar de vereniging. Aanvullend gaan wij verenigingen hierin ondersteunen en nemen we de tijd om met de verenigingen naar het nieuwe subsidiemodel toe te groeien. Via onze lokale preventieve agenda brengen we focus aan en zetten wij ook de bij ons beschikbare buurtcoaches, JOGG-regisseur, jongerenwerkers et cetera gericht in bij verenigingen om initiatieven te ondersteunen en helpen opzetten/ontwikkelen. Met het doel om te komen tot een inclusieve(re) samenleving zullen we verenigingen belonen voor hun inzet. Hier hoort ook een gemeente bij die zich als partner opstelt richting het verenigingsleven en niet als controleur. We verlenen subsidies op basis wat de verenigingen doen, niet om wie zij zijn. Dit doen we met een minimale administratieve last, met eenvoudige procedures en een licht regime van verantwoording.

Ditzelfde passen wij toe rondom het verlenen van vergunningen voor evenementen en activiteiten.

We brengen verenigingen met elkaar in contact om van elkaar te leren en samenwerken te stimuleren. Beter contact tussen sport- en culturele verenigingen kan helpen om onderlinge samenwerking tussen verenigingen te optimaliseren. Een middel om deze samenwerking te bevorderen zou een verenigingsraad kunnen zijn. We gaan met verenigingen in gesprek over de gewenste vereenvoudiging van procedures en het te hervormen subsidiebeleid. We zien hierin een rol voor het verenigingsloket. Om verenigingen te ondersteunen en sport en cultuur nog beter onder de aandacht te krijgen wordt verder gewerkt aan de doelstellingen uit het sportakkoord en aan de positionering van de buurtsportcoaches.

Integratie en inclusie

Onze dorpen zijn hecht en kennen een sterke sociale samenhang. Vanuit het uitgangspunt ‘iedereen doet mee’, hebben we blijvend aandacht voor een goede integratie van statushouders en vluchtelingen, zodat mensen onze taal leren, aan het werk kunnen en actief deelnemen aan het verenigingsleven. Aanvullend vraagt ook de inclusie van andere groepen aandacht op basis van handicap, geaardheid of culturele achtergrond. Vanuit onze overheidsrol willen we met scholen en verenigingen in gesprek over normalisatie en acceptatie. We bundelen initiatieven en acties gericht op integratie en inclusie en we kijken waar we mogelijk kunnen intensiveren.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Inzet op sterke verenigingen, onder ander door lastenverlichting voor besturen.

2023

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Thema vrijwilligers/verenigingen in lokale preventie agenda.

2023

Behouden en versterken onderwijsaanbod.

Doorlopend

Samenwerking verenigingen stimuleren.

2023

Doorontwikkelen voorschoolse educatie.

2023

Beperken administratieve lasten subsidies/vergunningen verenigingen/evenementen.

2023

Doorontwikkelen samenwerking onderwijs met passend onderwijs, sport en cultuur.

Doorlopend

Herijken rol/positionering buurtsportcoaches.

2023/2024

Ontwikkelen IKC’s.

doorlopend

2022/2023

Benutten gedeelde investeringen in duurzaamheid IKC’s.

2023

Initiatieven bundelen op het gebied van integratie en inclusie en het maken van een actieplan.

Onderzoeken financiële arrangementen IKC’s.

2023

Het gesprek over integratie en inclusie aangaan met maatschappelijke partners en verenigingen.

2023 en verder

44

Collegeprogramma 2022-2026

45

2.3.8 Zwembad De Wel

De gemeente Nieuwkoop wil graag haar zwemaanbod behouden en investeren in zwemveiligheid. Op dit moment is er een locatieonderzoek voor een mogelijk nieuw zwembad gaande. Gezien de gestegen bouwkosten zijn het renoveren van het bestaande bad of uitstel van nieuwbouw reële opties. We vinden het belangrijk dat de wachtlijsten voor zwemlessen korter worden. Naast het onderzoek voor renovatie of nieuwbouw, kijken we ook naar de exploitatie van het zwembad. Hierbij kijken we naar een professionele en eigentijdse structuur, waarbij we voldoen aan de keurmerken en veiligheidseisen als ook een gezonde exploitatie. Wij staan in dat onderzoek open voor combinaties met andere sportaccommodaties/functies in de gemeente en/of zwembaden in de regio en zijn nieuwsgierig naar de mogelijkheden van externe exploitatie om de kwetsbaarheden op te lossen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Basis op orde en behoud keurmerken Zwembad de Wel.

2022

Wachtlijst zwemles terugdringen.

2022 en 2023

Consequenties in kaart brengen voor nieuwbouw of renovatie van De Wel met een realistische planning.

2022 en 2023

We onderzoeken verschillende exploitatievormen en de organisatorische inbedding van De Wel.

2023 en 2024

2.4 Bestuur en Dienstverlening (programma 4) Een dienstverlening gericht op de inwoners draagt bij aan een betere verbinding en samenwerking met onze inwoners. Voor inwoners, ondernemers en verenigingen zijn we vaak de meest nabije overheid. Zowel letterlijk, waar het gaat om de leefomgeving, als figuurlijk, waar het gaat om benaderbaarheid en uitvoering van beleid dat onze inwoners en ondernemers direct raakt. Zo mogen onze inwoners erop vertrouwen dat lantaarnpalen het doen, we tijdig hulp bieden, zij vergunningen kunnen aanvragen en dat we zorgen voor een veilige omgeving. Kortom: onze inwoners, ondernemers en verenigingen kunnen rekenen op betrouwbare en bereikbare dienstverlening.

Wat willen we bereiken

We werken vanuit de menselijke maat. Een inclusieve samenleving waarin iedereen zo veel als mogelijk kan meedoen. Een persoonlijke gemeente die, waar mogelijk, zorgt voor échte oplossingen. We hebben een herkenbare identiteit en communiceren helder en begrijpelijk.

Hoe gaan we dat bereiken

We streven ernaar om een toegankelijke en laagdrempelige gemeente te zijn, waar iedereen terecht kan. We zijn flexibel, faciliterend, dienstverlenend en innovatief. We bieden hulp waar dit nodig is, zoeken de verbinding en investeren in open gesprekken met de samenleving. De menselijke maat blijft het uitgangspunt in ons werk. Dit gaan we verder versterken. We zullen nog meer rekening houden met individuele omstandigheden van onze inwoners. Dienstverlenend werken vanuit de menselijke maat betekent dat we de dienstverlening toesnijden en aansluiten op de behoefte van onze inwoners. Vanuit deze gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten zetten onze medewerkers zich actief in voor de inwoners. Dit proces monitoren wij door het uitvoeren van klantreizen.

46

Collegeprogramma 2022-2026

2.4.1 Dienstverlening en loketten

Binnen de gemeente Nieuwkoop hebben we een verscheidenheid aan producten en diensten, onderverdeeld in een aantal loketten: Burgerzaken Omgevingsloket Verenigingsloket Ondernemersloket De Verbinding Via de loketten werken we dienstbaar en staan we dichtbij de samenleving. Aanvullend op de loketten bieden we ook het digitale kanaal ‘VerbeterdeBuurt’. Dit kanaal is een belangrijke dienstverlenende ingang voor meldingen in de openbare ruimte en voor het initiëren van initiatieven in de openbare ruimte. Ook werken we steeds meer samen met andere overheden en ketenpartners. Als een vraag niet direct bij één van de loketten thuishoort, begeleiden we de inwoner naar Loket 1 voor de juiste hulp of oplossing. Binnen de loketten heeft een inwoner of ondernemer een vast aanspreekpunt tot de vraag is beantwoord.

Wat willen we bereiken

We bieden onze (digitale) producten en diensten begrijpelijk, toegankelijk en inclusief aan. We optimaliseren onze loketten en werken zichtbaar samen met onze ketenpartners en medeoverheden, zodat inwoners en ondernemers integrale dienstverlening ervaren. Waar mogelijk versimpelen wij processen, dit met behulp van klantreizen. Implementatie van een platform om evenementenvergunningen in te dienen.

Hoe gaan we dat bereiken

De loketten ontwikkelen we verder door. De medewerkers van de loketten vormen het vaste aanspreekpunt voor een inwoner of ondernemer, denken (pro-)actief mee over (alternatieve) mogelijkheden bij een aanvraag en ondersteunen de aanvrager bij procedures als dit nodig is. Zij gaan proactief in gesprek met de samenleving en

47

2.4.2 Dorpsraden

In de gemeente Nieuwkoop zijn momenteel zeven dorpsraden actief. Hun rol vullen zij allen verschillend in. We zijn met de dorpsraden in gesprek geweest over hun rol en positie en de samenwerking met de gemeente. Ook bespraken we wat dorpsraden nodig hebben vanuit deze rol. De gesprekken werken we uit naar een evaluatie ‘Dorpsgericht werken’. We stimuleren dat dorpsraden van elkaar leren.

Wat willen we bereiken

Evaluatie werken met dorpsraden. Duidelijkheid over rol en positie richting de samenleving en gemeentelijke organisatie. We stimuleren dat dorpsraden van elkaar leren.

koppelen initiatieven en partijen aan elkaar voor (nog) betere samenwerking en een groter bereik. Ook het door ontwikkelen van het zaakgericht werken draagt bij om de dienstverlening verder te optimaliseren. Een groot deel van onze inwoners maakt gebruik van onze digitale diensten, maar voor sommige inwoners is dit lastig. Het is belangrijk om rekening te blijven houden met die inwoners die hun gemeentelijke zaken niet digitaal willen of kunnen regelen. Voor onze minder digitaal vaardige inwoners bieden wij onze dienstverlening ook fysiek in het gemeentehuis of in De Verbinding aan. Met behulp van zogeheten ‘klantreis-trajecten’ en continue monitoring volgen we de (digitale) stappen die een inwoner aflegt bij één van de loketten tijdens de aanvraag van een dienst of product. Zo kunnen we processen waar mogelijk eenvoudiger en inzichtelijker maken. Belangrijk hierin is ook dat de loketten beter zichtbaar zijn.

48

Collegeprogramma 2022-2026

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We brengen in beeld hoe de organisatie meer uitvoerend, verbindend en dienstgericht kan worden.

2023

Uitwerken gesprekken rol en positie dorpsraden en de evaluatie aanbieden aan de gemeenteraad.

2022

We ontwikkelen de loketten zodat we nog meer dienstgericht kunnen werken en dichtbij de samenleving staan.

doorlopend

Bespreken ondersteuning dorpsraden, waarbij we stimuleren dat dorpsraden van elkaar leren.

2023

We versimpelen waar mogelijk (digitale)processen met behulp van klantreizen.

doorlopend

2.4.3 Openbare orde en veiligheid

We implementeren het platform evenementvergunning.

2023

Aan de hand van geleerde lessen, praktijkvoorbeelden helpen en begeleiden wij ondernemers/verenigingen in het (vergunningen) proces, maar ook de complexe regel- en wetgeving. We stellen daar waar mogelijk basismateriaal beschikbaar.

doorlopend

Onderzoek naar een bouw- en energieloket, dit al dan niet in combinatie met het bestaande omgevingsloket.

2022-2023

Als gemeentelijke organisatie zijn we verantwoordelijk voor een veilige omgeving voor onze inwoners, ondernemers en recreanten. Daarnaast zij wij verantwoordelijk voor het veilig opslaan, verwerken en beheren van persoonsgegevens en andere privacygevoelige informatie.