Collegeprogramma 2022-2026

2022 - 2026

COLLEGEPROGRAMMA Aan de slag met Nieuwkoop

Met lef uitvoeren

nieuwkoop.nl

Basis

KERNBOODSCHAP We gaan concreet en actief aan de slag vanuit bestaand beleid. Wij geven prioriteit aan het versnellen van (duurzame) woningbouw met bijbehorende mobiliteitsopgaven en een klimaatbestendige openbare ruimte. We zetten in op sterke en aantrekkelijke dorpscentra. Het uitgangspunt voor krachtige en vitale kernen is een gezonde samenleving. We investeren daarom in (mentale) preventie en versterking van de sociale verbinding. Regionaal werken we gebiedsgericht verder aan grensoverschrijdende grote maatschappelijke thema’s zoals de landbouw- en energietransitie. In de uitvoering pakken wij door en tonen daadkracht en lef. De financiële situatie bij alle gemeenten in combinatie met de stijgende inflatie, zorgt ervoor dat we realistisch moeten blijven. Dit betekent dat wij moeten prioriteren en meer gaan werken met taakstellende budgetten. Afhankelijk van actuele situaties en ontwikkelingen, kan het nodig zijn om keuzes bij te stellen.

Wij zoeken actief de samenwerking op met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners en stimuleren en motiveren hen om ook actief bij te dragen aan vitale en krachtige kernen met kennis, kunde en financiën. Een meer verbindende rol vraagt iets van ons als bestuur en van de werkorganisatie. Minder beleid, meer uitvoering en proactief in verbinding met de samenleving. We gaan de organisatie verder door ontwikkelen naar een nog meer dienstbare overheid met oog voor de menselijke maat. We willen regelgeving en procedures waar mogelijk maximaal vereenvoudigen en onderzoeken de mogelijkheid rondom datagestuurde processen en resultaten. Als daadkrachtig bestuur gaan we aan de slag met Nieuwkoop.

Basis

INLEIDING Het collegeprogramma is een uitwerking van het coalitieakkoord ‘Aan de slag met Nieuwkoop’. De coalitie is duidelijk, ook in haar opdracht aan het college: het is tijd voor actie. In het collegeprogramma maken we de doelen en ambities uit het akkoord concreter. Zo wordt duidelijk waar wij de komende vier jaar aan gaan werken. Het programma is aangevuld met relevante ontwikkelingen en lopende zaken die bestuurlijke richting vragen. Het collegeprogramma vormt met de Uitgangspuntennotitie een belangrijk kader voor de Programmabegroting 2023-2026. We leven in een spannende en onzekere tijd met grote maatschappelijke opgaven. We moeten snel woningen bouwen, onze dorpen economisch en maatschappelijk versterken, inzetten op een gezond leven, actief aan de slag gaan met het terugdringen van stikstofuitstoot en onze samenleving verduurzamen. Vanuit het akkoord bouwen we de komende vier jaar voort op bestaand beleid. Waar nodig herijken en actualiseren we bestaand beleid. In de uitvoering houden we rekening met de actuele (financiële, economische en personele) situatie. Waar nodig passen we beleid aan en/of maken we keuzes in prioriteiten en tempo. Keuzes die niet altijd populair zullen zijn en om lef vragen. Te maken keuzes werken we uit in een dilemma-nota en leggen deze voor aan de gemeenteraad. Een extra uitdaging in deze grote opgaven vormen de financiën.

Door overheveling van taken vanuit het Rijk naar gemeenten zonder bijbehorende budgetten, is de financiële situatie bij veel gemeenten nijpend. Daarbovenop hevelt het Rijk nieuwe taken over naar gemeenten, zoals Beschermd Wonen, en krijgen we te maken met nieuwe wet- en regelgeving, waaronder de Wet Open Overheid. Er wordt daarnaast gesleuteld aan een herverdeling van het gemeentefonds. Bovendien is het nog onzeker welk effect de inflatie heeft op onze

2

Collegeprogramma 2022-2026

economie. Ondanks dat Nieuwkoop nu en de komende jaren zicht heeft op een sluitende begroting, kan dit er na 2025 anders uitzien. Dit vraagt om een zorgvuldige en maatschappelijk verantwoorde besteding van het gemeentelijk budget. We blijven zorgen voor een toekomstbestendige, sterke en vitale gemeente. Dit doen en kunnen wij niet alleen. De inzet, betrokkenheid, kennis en bijdrage vanuit onze samenleving, gemeenteraad en andere overheden is simpelweg nodig. Waar mogelijk verbinden we slim activiteiten en initiatieven met elkaar voor een maximaal rendement. Dit geldt voor zowel initiatieven vanuit de werkorganisatie als vanuit de samenleving. In het akkoord gaat de coalitie uit van een aantal thema’s: Sterke en vitale dorpen Bloeiende economie Een gezond leven Duurzaamheid, klimaatadaptatie en energietransitie Organisatie naar buiten toe: een open- en dienstbare overheid die werkt vanuit de menselijke maat Deze thema’s hebben wij in het collegeprogramma verwerkt in de door de raad vastgestelde programmastructuur van de P&C documenten. De organisatie werkt integraal aan de thema’s vanuit de verschillende programma’s. Daarom staat een aantal onderwerpen benoemd bij verschillende programma’s. Op deze manier zijn de programma’s zelfstandig te lezen.

NIEUWKOOP

3

INHOUDSOPGAVE 1. Onze bestuursstijl

6

2. Uitwerking per programma

9

2.1 Ruimtelijke Ontwikkeling (programma 1 2.1.1 Woningbouw 2.1.2 Verkeer en mobiliteit 2.1.3 Stikstof en (vlieg)geluid 2.1.4 Grondexploitaties zoveel mogelijk positief 2.1.5 Een sterke economie voor vitale dorpen 2.1.6 Recreatie en toerisme 2.1.7 Duurzaamheid en energietransitie 2.2 Ruimtelijk Beheer (Programma 2) 2.2.1 Afvalinzameling 2.2.2 Klimaatadaptatie 2.2.3 Beheer openbare ruimte 2.2.4 Verkeer en mobiliteit 2.2.5 Voorzieningen (nautische) recreatie voor inwoners en toeristen 2.3 Sociaal Domein (programma 3) 2.3.1 Een gezond leven 2.3.2 Opstellen lokale preventie agenda 2.3.3 Jeugdhulp 2.3.4 Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2.3.5 Arbeidsmarkt / Inkomen / Participatiewet 2.3.6 Versterken sociale samenhang via Integrale Kindcentra 2.3.7 Een actief en verbindend verenigingsleven 2.3.8 Zwembad De Wel 2.4 Bestuur en Dienstverlening (programma 4) 2.4.1 Dienstverlening en loketten 2.4.2 Dorpsraden 2.4.3 Openbare orde en veiligheid 2.5 Bedrijfsvoering (programma 5) 2.5.1 Huisvesting 2.5.2 Bedrijfsondersteuning 2.6 Algemene Dekkingsmiddelen (programma 6)

9 9 13 14 15 16 24 26 29 29 30 31 32 33 35 35 36 39 40 42 44 45 46 47 47 49 49 50 50 50 53

4. Planning op hoofdlijnen

54

4

Collegeprogramma 2022-2026

5

Hoofdstuk 1

ONZE BESTUURSSTIJL Lef, daadkrachtig en resultaatgericht met de juiste focus Onze boodschap is duidelijk: uitvoeren, actie en zichtbaar het verschil maken, in vertrouwen dat we het juiste doen voor onze inwoners en ondernemers. Dit is het kenmerk voor onze stijl van besturen. Je mag ons aanspreken op de resultaten. De komende bestuursperiode gaan wij resultaat- en uitvoeringsgericht aan de slag. Resultaatgericht besturen betekent keuzes maken, prioriteren en de juiste focus houden. Door onze focus te houden op het te behalen doel, kunnen we tijdig bijstellen als dit nodig is om tot het gewenste resultaat te komen. Weloverwogen en verantwoord risico nemen hoort bij het leven; alleen zo kunnen we doorpakken. Dit vraagt lef, ook om toe te geven als iets niet lukt en eerdere keuzes moeten bijstellen. We zorgen voor een actieve, transparante manier van communiceren, zodat het duidelijk is waarom we bepaalde keuzes maken.

We durven risico’s te nemen, omdat we keuzes moeten maken. Als dienstbare en open overheid zoeken we actief de verbinding met de samenleving, gemeenteraad en werkorganisatie. We toetsen regelmatig of we op de juiste koers zijn met de juiste focus. We vragen een actieve inzet van inwoners en ondernemers. Particuliere initiatieven die bijdragen aan de uitvoeringsdoelen juichen we toe. We werken samen en denken mee, maar nemen niet over. Hierbij realiseren we ons dat niet iedereen alles kan. Met een luisterend oor, door te stimuleren en activeren, met het bieden van financiële of administratieve ondersteuning aan hen die dat nodig hebben, bieden we een helpende hand waar dit nodig is.

Wat willen wij bereiken

De bestuursstijl vraagt een andere rol. We leggen meer nadruk en focus op uitvoeren en minder op beleid. Natuurlijk blijft beleid nodig, waar nodig passen wij bestaand beleid aan, zodat het aansluit bij de actualiteit. Daarnaast willen we nog meer in verbinding staan met de samenleving en onze (maatschappelijke) partners. Daar hoort ook een open, laagdrempelige manier van communiceren bij in begrijpelijke taal. Meer actief in gesprek met de samenleving kost tijd en vraagt regie. Door toenemende taken vanuit wet- en regelgeving en decentralisaties plus krapte op de arbeidsmarkt, moeten wij in onze ambities prioriteren, focus aanbrengen in de uitvoering en hierop sturen.

Hoe gaan wij dat bereiken

Participatie is en blijft belangrijk. Wel willen wij participatietrajecten efficiënter en effectiever inzetten om actief door te kunnen pakken in de projecten. Met behulp van een duidelijke en overzichtelijke planning en dit helder te communiceren, houden we focus op het te behalen doel.

6

Collegeprogramma 2022-2026

Om tot gewogen besluiten te komen, gaan we meer werken met dilemmanota’s en leggen deze in een vroeg stadium voor aan de gemeenteraad. Een dilemmanota bestaat uit verschillende scenario’s met mogelijke uitkomsten. Zo kunnen we met elkaar belangrijke keuzes nemen op basis van actualiteit en prioriteren. Ook werken we vanuit het vastgestelde participatiebeleid met behulp van een planverkenning (voorverkenning).

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We leggen meer focus op uitvoering en minder op beleid en sturen op het te behalen doel.

2023 - 2026

We zijn nog meer in verbinding met de samenleving, met daarbij open en duidelijke communicatie in begrijpelijke taal.

2022 - 2026

Aan de hand van dilemmanota’s maken we samen met de gemeenteraad gewogen besluiten op basis van actuele informatie en situatie.

2022-2026

slag. Ook is de bestuursovereenkomst Groene Hart NOVI door Nieuwkoop ondertekent.

Wat willen we bereiken

Ons uitgangspunt is ook in de regionale samenwerking zorgen voor vitale en krachtige kernen met gezonde inwoners. De basis in beleid is dan ook de lokale Omgevingsvisie in samenhang met de uitgangspunten in de regionale Omgevingsvisie Holland Rijnland (Rovi), de provinciale Omgevingsvisie (Povi) en de nationale Omgevingsvisie (Novi). Om de ambities op Rijksniveau te (helpen) realiseren werken we in Holland Rijnland samen aan de gebiedsgerichte aanpak landelijk gebied en werken we samen in de NOVEX Groene Hart. Zo dragen we bij aan nationale doelstellingen als stikstofreductie en tegengaan van bodemdaling, vitale dorpen (en steden), versterking van natuur en een goed economisch vestigingsklimaat. Onze inwoners en ondernemers hebben baat bij een sterke regio door bijvoorbeeld het aanbod van werkgelegenheid dichtbij de woonomgeving, voldoende aanbod van (ontspannende) activiteiten en goede voorzieningen in de omgeving.

Regionale samenwerking

We doen in Nieuwkoop veel zelf, maar werken op een aantal grote maatschappelijke, grensoverschrijdende thema’s samen met andere gemeenten. Hierbij is het uitgangspunt: lokaal waar het kan, regionaal waar het moet of waar dit meerwaarde heeft. In de vorige bestuursperiode is een aantal strategische visies uitgewerkt en vastgesteld, namelijk de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland, de Regionale Strategie Mobiliteit Holland Rijnland en de Regionale Energie Strategie 1.0. De komende bestuursperiode gaan we uitvoeringsgericht met deze strategieën aan de

7

Hoofdstuk 2

Hoe gaan we dit bereiken

We gaan door met onze actieve samenwerking in de Rijn- en Veenstreek, Holland Rijnland, NOVEX Groene Hart, Hollandse Plassen en diverse samenwerkingstrajecten met de provincie(s). Om aanspraak te kunnen maken op landelijke en Europese fondsen, werken we (sub)regionaal aan een investeringsagenda. Omdat veel van de maatschappelijke opgaven in Nieuwkoop samen komen, kunnen wij op veel onderwerpen een antwoord geven op de provinciale- en rijksopgaven. Daarmee vormen wij een belangrijke partner voor andere overheden. Met een krachtige lobby kunnen we meer voor elkaar krijgen. We inventariseren diverse mogelijkheden voor lobby en public affairs en kiezen die vorm en werkwijze die het beste past bij onze gemeente

om onze positie te versterken en zo meer te bereiken voor onze inwoners. Met de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen krijgen raadsleden een sterkere controlerende rol op gemeenschappelijke regelingen. Raadsleden zullen deze bestuursperiode intensiever en vaker ‘aan de voorkant’ betrokken worden bij samenwerkingsopgaven. Hierin zien wij een actieve samenwerking tussen het college en de gemeenteraad. Vanuit de wetswijziging zullen we de gemeenteraad een voorstel doen hoe we het meest optimaal vorm kunnen geven aan de samenwerking en zo de lokale democratie verstevigen. We blijven in regionale samenwerking kritisch op inzet, uitgaven en uitvoering van de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Holland Rijnland: vanuit de strategische visies gaan we uitvoeringsgericht aan de slag. Dit betreft onder andere ruimtelijke ontwikkeling, een perspectief op het landelijk gebied, mobiliteit en duurzaamheid. Aanvullend werken we in Holland Rijnlandverband ook aan onder andere de actualisatie van de woonagenda en bedrijventerreinenstrategie.

2022 - 2026

Rijn – en Veenstreek: we versterken de positie van de subregio met behulp van een investerings- en uitvoeringsagenda.

2022-2023

Rijn- en Veenstreek: we intensiveren de samenwerking in het sociaal domein, onder andere met de gezamenlijke inkoop jeugdzorg vanaf 2024.

2022-2026

Groene Hart: we benutten kansen binnen de Groene Hart NOVEX door de Gebiedsgerichte Aanpak Nieuwkoopse Plassen als project in te brengen. Ook inventariseren we kansen voor de inbreng van de Hollandse Plassen op de NOVEX-tafel.

2022 - 2026

UITWERKING PER PROGRAMMA Vanuit de ambities in de Omgevingsvisie werken wij aan een sterk en vitaal Nieuwkoop. Voor ons betekent dit een gemeente met voldoende woningen, een groene en klimaat adaptieve omgeving die uitnodigt tot bewegen, een gezonde lokale economie, een actief verenigingsleven en een goed voorzieningenniveau. Voorbeelden hiervan zijn moderne scholen en levendige dorpscentra. Hier investeren wij de komende jaren in. In dit hoofdstuk werken wij de opgaven uit in de verschillende (werk)programma’s.

2.1 Ruimtelijke Ontwikkeling (programma 1) 2.1.1 Woningbouw

Dat de druk op de woningmarkt hoog is, merken we ook in Nieuwkoop. Onze gemeente is in trek bij veel mensen van buiten onze gemeente. We vinden het belangrijk dat juist onze eigen inwoners in ‘hun’ dorp kunnen blijven in de buurt van familie en vrienden. De sterke sociale samenhang kenmerkt onze dorpen en draagt in belangrijke mate bij aan het welzijn van onze inwoners. Als overheid zijn wij verplicht om voor uiteenlopende doelgroepen voor woonruimte te zorgen zoals jongeren, starters en gezinnen. Ouderen blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen, al dan niet met hulp van een mantelzorger of wijkverpleegkundige. Vanaf 2023 zijn we verplicht om mensen, die in Nieuwkoop staan ingeschreven vanuit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen, ook een thuis te geven. Ook moeten en wíllen we zorgen voor woonruimte voor bijvoorbeeld vergunninghouders en arbeidsmigranten. Deze meer bijzondere opgaven staan uitgewerkt in programma 3. Al met al hebben we op het gebied van woningbouw een forse opgave, die we niet uit de weg gaan.

Wat willen we bereiken

Een gezonde demografische bevolkingsopbouw in onze kernen. Het (financieel) bereikbaar en betaalbaar houden en maken van een woning voor de inwoners van Nieuwkoop.

8

Collegeprogramma 2022-2026

Het verlichten van de druk op de woningmarkt door het versnellen van de woningbouwproductie en de inzet van creatieve en flexibele oplossingen. Realisatie van ruim 1.900 nieuwe woningen in de periode 2019-2030. Een gevarieerd woningaanbod in alle kernen met de nadruk op goedkope en middeldure woningen bij nieuwbouwprojecten. Voldoende woonconcepten met zorg om aan de (toekomstige) zorgvraag van onze inwoners te kunnen voldoen. Sociale huurwoningen behouden voor de sociale huursector. Bevorderen van doorstroming op de woningmarkt.

Hoe gaan we dat bereiken

We gaan aan de slag met het bouwen van woningen. De woningbouwbehoefte in onze gemeente voor de periode 2019 tot 2030 is berekend op circa 1.900 woningen en kan de komende jaren verder oplopen. We prioriteren woningbouwplannen op basis van volume en kansrijkheid en vertalen deze naar een bouwopgave per jaar. De zogeheten ‘harde’ bouwplannen (waarvoor de provincie toestemming heeft gegeven) gaan gebalanceerd en gevarieerd van start. Een voorbeeld van een van deze projecten is Buytewech-Noord. De zogeheten ‘zachte’ woningbouwbouwplannen (circa 800 woningen) zetten we

9

deze raadsperiode zo snel mogelijk om naar ‘harde’ plannen, zodat we ook deze projecten kunnen uitvoeren. Omdat we verwachten dat ook na 2030 nog steeds nieuwe woningen nodig zijn, werken we door aan een nieuwe ‘zachte’ planvoorraad. Dit doen we door planologisch ruimte te reserveren binnen onze gemeente en de mogelijkheden van deze locaties te bespreken met onze partneroverheden. Niet iedereen heeft dezelfde woonbehoefte. Daarom verdelen we woningen over verschillende kernen in een gevarieerde mix aan woontypen en prijsklassen. De nadruk ligt op goedkope en middeldure woningen, zowel huur als koop, waarbij we vasthouden aan (minimaal) 45 procent in het betaalbare segment (sociale- en middenhuur en goedkope koop). Dit percentage kan wijzigen vanuit het Rijksbeleid met betrekking tot extra opgaven. Hierbij kijken we altijd naar wat passend en haalbaar is binnen onze dorpen. We koppelen de woningbouw aan het doelgroepenbeleid, om een gezond demografisch evenwicht in onze dorpen te bevorderen. Dit betekent dat we specifiek aandacht hebben voor woning-

bouw voor jongeren, ouderen en huisvesting met (24-uurs) zorg en welzijnsactiviteiten. Bij het bouwen voor doelgroepen zoeken we aansluiting bij het recente Rijksbeleid ‘een thuis voor iedereen’. Daarnaast stellen wij een Woonzorgvisie op om vanuit die visie concreet woonzorgconcepten te ontwikkelen. Woningen financieel bereikbaar maken en houden voor specifieke doelgroepen als starters, blijft een uitdaging. We treffen daarom (financiële) maatregelen en zetten in op mogelijkheden als koopgarantregelingen en/of erfpacht en koopstart. Met de woningcorporaties bespreken we hoe we blijvend stijgende huren kunnen beperken (met uitzondering van inkomensafhankelijke huurverhoging). We zetten middelen uit het woonfonds effectiever in en voegen deze, indien mogelijk, toe aan de reserve goedkope woningbouw. Instrumenten als de doelgroepenverordening en de zelfbewoningsplicht zetten we doelmatig en efficiënt voort. We volgen daarin de landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. We sturen op heldere toewijzing en benutten alle (maatwerk-)mogelijkheden voor voorrangsregels voor onze eigen inwoners.

We staan positief tegenover particuliere woningbouwinitiatieven. We faciliteren deze zoveel mogelijk op voor de gemeente kostenneutrale wijze. Bij de particuliere woningbouwinitiatieven geven we in de uitvoering hoge prioriteit aan grote(re) woningbouwprojecten op basis van kansrijkheid (bijvoorbeeld met betrekking tot geldende wet- en regelgeving) en volume. Creatieve woonvormen voor bijzondere doelgroepen Om snel woningen toe te voegen, kijken we ook naar creatieve en flexibele oplossingen. Boven op de eerdergenoemde 1.900 woningen, zoeken we naar mogelijkheden om tijdelijke huisvesting te creëren voor bijzondere doelgroepen als vergunninghouders en mensen die door omstandigheden met hoge spoed een woning nodig hebben (spoedzoekers). Dit kunnen we realiseren met behulp van creatieve woonvormen als flexwoningen. Met tijdelijke, flexibele woningen zijn we in staat om snel te reageren op veranderende situaties. Daarnaast bekijken we of we het succesvolle concept van tijdelijke pre-mantelzorgwoningen uit kunnen breiden naar jongeren (ouder-kind relatie). Bouwen volgens CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) blijven we stimuleren en faciliteren. En aanvullend zetten we in op het verruimen van regels en beleid om opstallen op (voormalige) agrarische bedrijven om te zetten naar woonruimte (‘erf wonen’). Dit doen we op basis van maatwerk en waar mogelijk.

Door de situatie in Oekraïne is een vluchtelingenstroom opgang gekomen. In Nieuwkoop vangen we de vluchtelingen op in noodopvanglocaties. Een aantal van deze locaties kunnen wij slechts tijdelijk inzetten: noodopvang is niet geschikt voor de opvang op de langere termijn. We moeten snel en creatief aan de slag om te zorgen voor meer huisvesting voor deze groep mensen. Ook hier denken we aan flexibele woonvormen. Samenwerking woningbouwcorporaties De woningbouwcorporaties zijn in de woningbouwopgave onmisbare partners. Enerzijds om extra

10

Collegeprogramma 2022-2026

woningen aan het sociale segment toe te voegen en anderzijds in de verduurzamingsopgave van bestaande (huur)woningen. Om op deze onderwerpen voortgang te blijven houden, maken we meerjarige afspraken met de corporaties. Dit biedt houvast en zekerheid. Hierbij monitoren we de afspraken en actualiseren deze op basis van nieuwe ontwikkelingen. Bij het toevoegen van sociale woningen kijken we expliciet naar wat past en nodig is per dorp, en dus wat past bij onze inwoners. Om de nieuwbouw van sociale woningbouw financieel mogelijk te maken, zetten we zo nodig de bestaande reserve Reservering Woningbouw in. Hierbij is het ook belangrijk dat de (huidige) sociale huurwoningen sociaal blijven. We maken hierover afspraken met de corporaties. Binnen de regionale afspraken over het aantal te bouwen sociale huurwoningen, benutten wij de maximale ruimte om lokaal maatwerk toe te passen. Ook de problematiek rondom de huurwoningen van Vestia heeft onze aandacht. Wij denken actief mee met de woningbouwcorporaties die actief zijn in Nieuwkoop over een oplossing voor dit probleem en faciliteren en ondersteunen waar mogelijk en nodig. Het doel is hierbij de woningen voor de sociale huursector te behouden met een goede balans van woningen in het lage, midden en hogere sociale segment. We zien kansen om doorstroming op de woningmarkt te stimuleren met behulp van een ‘doorstroomcoach’.

Een doorstroomcoach adviseert (oudere) inwoners bij de keuze voor de best passende woonvorm en over beschikbare regelingen en ondersteunt bij de overstap. We werken dit concept verder uit en zoeken naar koppelkansen met de welzijnshuisbezoeken. We pakken dit op samen met onze partners, waaronder de woningbouwcorporaties. Hierbij kijken we naar de gemaakte prestatieafspraken in relatie tot de verdubbelde taakstelling om voor statushouders een woning ter beschikking te stellen. De afspraken worden mogelijk herijkt.

11

Monumenten De gemeente kan gemeentelijke monumenten aanwijzen die een belangrijke cultuurhistorische waarde hebben en/of beeldbepalend zijn voor onze dorpen. We merken dat de huidige (eenzijdige) aanwijsprocedure tot onbegrip leidt. We inventari-

seren scenario’s voor de aanwijzing waarbij eigenaren meer inspraak krijgen, zoals bijvoorbeeld aanwijzing met instemming. Vervolgens nemen we een overwogen besluit over het vervolg van deze aanwijzing.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

De bouwopgave van 1.900 woningen tot 2030 concreet vertalen naar een opgave per jaar, gebaseerd op het doelgroepenbeleid, verdeeld over de kernen en minimaal 45% sociaal.

2022

‘Harde’ bouwplannen starten, geprioriteerd naar realistisch en kansrijk.

2022

Deze collegeperiode de ‘zachte’ plannen omzetten naar ‘harde’ plannen; hierbij prioriteren op volume en kansrijkheid.

2022-2026

We werken door aan zachte planvoorraad voor woningbouw en bespreken dit met partneroverheden.

Doorlopend

We stellen een Woonzorgvisie op.

2022-2023

We maken wonen met (24 uurs) zorgconcepten mogelijk binnen de gemeentelijke woningbouwprojecten.

2022-2023

We brengen instrumenten in kaart om woningen financieel bereikbaar te maken voor specifieke doelgroepen.

2022-2023

We zetten creatieve woonvormen in (bijvoorbeeld flexwoningen) voor verschillende doelgroepen.

2022-2023

We maken het pre-mantelzorgbeleid geschikt voor jongeren (kind-ouder).

2023-2024

We onderzoeken mogelijkheden voor erf-wonen en verruimen waar mogelijk regels en beleid om erf-wonen mogelijk te maken bij (voormalig) agrarische bedrijven.

2023-2024

We realiseren huisvesting voor vluchtelingen uit Oekraïne die geschikt zijn voor de langere termijn.

2022

We maken meerjarige prestatieafspraken met woningbouwcorporaties.

2025

Naast een goede en veilige ontsluiting van woonwijken is ook een goede bereikbaarheid van en tussen onze dorpen met het openbaar vervoer een belangrijk speerpunt. Als landelijke gemeente hebben we minder aansluitingen op het openbaar vervoer en ligt de frequentie van (bus)lijnen lager. Om te zorgen dat (regionale en lokale) voorzieningen, onderwijsinstellingen en bedrijventerreinen vanuit de dorpen bereikbaar blijven, is het belangrijk dat de bestaande lijnen in stand blijven en de frequentie, waar mogelijk, wordt verhoogd. Ook alternatieve vervoersvormen dragen bij aan een betere aansluiting op het OV-netwerk en tussen de dorpen onderling.

Binnen de regionale afspraken over sociale huurwoningen, zetten we in op lokaal maatwerk.

Doorlopend

Wat willen we bereiken

We maken afspraken met de woningcorporaties om de huurwoningen van Vestia te behouden in de sociale woningvoorraad.

2022-2023

Doorstroming op de woonmarkt willen we stimuleren met behulp van een doorstroomcoach (de rol van de doorstroomcoach wordt uitgewerkt).

2023

We inventariseren scenario’s voor de aanwijsprocedure voor gemeentelijke monumenten en passen deze zo nodig aan.

2022 e.v.

Met het omgevingsplan voor onze gemeente maken we meer kleine aanpassingen en initiatieven (als aanbouwen, uitbouwen, dakkapellen en veranda’s) vergunning vrij.

2023

12

Collegeprogramma 2022-2026

2.1.2 Verkeer en mobiliteit

Woningbouw gaat hand in hand met (extra) mobiliteit. Met de nieuwe woningen reizen meer inwoners op en neer naar werk of school, winkels en verenigingen. Daar moet ons wegennet verkeersveilig op ingericht zijn. Hoe wij dit voor ons zien, staat uitgewerkt in programma 2.

Goede en veilige ontsluiting van nieuwe woonwijken waarbij de mobiliteitstoename niet leidt tot verkeersonveilige situaties of onevenredige belasting. Een bereikbaar, duurzaam, snel openbaar vervoer met frequente ritten. Logische verbindingen tussen onze kernen en van onze kernen in aansluiting op belangrijke OV-overstappunten zoals NS-stations. Inventariseren inzet Mobility as a Service.

Hoe gaan we dat bereiken

Wij zetten actief in op het verbeteren van het openbaar vervoer om zo, waar mogelijk, een goed alternatief te bieden voor de auto. In de periode 2022-2024 besteedt de provincie Zuid-Holland het openbaar vervoer in onze regio opnieuw aan. We maken ons bij deze concessie hard voor voldoende en frequent openbaar vervoer voor onze gemeente: de reistijd is voor ons een kritische prestatie-indicator. Daarnaast zetten wij in op een snelle buslijn tussen station Alphen aan den Rijn en busstation Uithoorn in aansluiting op de toekomstige tramlijn bij Uithoorn (OV-lijn 147/247). De OV-lijn kan versnellen door de bus over de provinciale weg N231 en minder door de dorpen te laten rijden. We investeren mee in goed toegankelijke HUB’s (verkeersknooppunten/ overstappunten) met een veilige OV-halte en (fiets-)parkeerruimte. We onderzoeken samen met de OV-aanbieder, provincie Zuid-Holland, regio en ondernemers de inzet van Mobility as a Service zoals (elektrische) deelfietsen en -scooters. We staan hierin open voor innovatieve pilots. Het openbaar vervoer moet voor iedereen toegankelijk zijn. Voor inwoners die onvoldoende goed bij de centrale halteplaatsen kunnen komen of hulp nodig hebben in het gebruik van het reguliere OV, is het een voorwaarde dat er alternatieve OV-vormen zijn, zoals servicelijnen.

Wij ondersteunen initiatieven voor een buurtbus en brengen onze wensen op het gebied van OV in bij de provincie Zuid-Holland (het bevoegd gezag).

13

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Bij nieuwe woonwijken meten we het effect van de te verwachte mobiliteitsvraag. Uitgangspunt is de verkeersveiligheid van bestaande wijken behouden.

Doorlopend

Bij nieuwe woonwijken, als uit verkeersonderzoek blijkt dat dit nodig is, brengen we alternatieve ontsluitingen in kaart met mogelijke financieringsvormen.

doorlopend

We zetten de lobby voort voor een snelle, hoogwaardige buslijn tussen station Alphen aan den Rijn en busstation Uithoorn.

2022-2023

We bespreken met de regio en provincie de mogelijkheden voor het plaatsen van HUB’s langs de N231.

2022-2023

We bespreken de mogelijkheden voor Mobility as a Service, al dan niet vanuit de HUB’s en voor alternatieve OV-lijnen.

2022-2023

We bespreken met de OV-aanbieder en de provincie Zuid-Holland mogelijkheden om het bereik tussen de dorpen onderling te verbeteren.

doorlopend

We zetten in op laagdrempelige initiatieven zoals de Buurtbus ter aanvulling op het reguliere OV.

2022-2024

2.1.3 Stikstof en (vlieg)geluid

Het terugdringen van stikstof is één van de grote actuele maatschappelijke thema’s in Nederland. Voor Nieuwkoop zijn vier grote sectoren (voornamelijk) verantwoordelijk voor de uitstoot van stikstof. Dit zijn de landbouwsector, de luchtvaart, de scheepvaart en de industrie. De lokale opgave is om te voldoen aan de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000 gebieden in onze gemeente en het stikstofgevoelige veenmos rietland te beschermen. Daarom is het nodig dat de uitstoot van stikstof drastisch wordt verminderd. In 2023 wordt het nieuwe Luchtruimte Indelingsbesluit vastgesteld. Aanvullend ontstaat na de Luchtruimherziening vanaf 2023 ruimte voor een extra aanvliegroute naar Schiphol (vanaf Brabant) over het Groene Hart. Deze (voorgenomen) besluiten hebben impact op de ontwikkelingen in Nieuwkoop. Door de wet- en regelgeving rondom geluidsbelasting (cumulatie van geluid) om de overlast door vliegtuiggeluid terug te dringen, wordt het moeilijker om woningen te bouwen in onze gemeente.

14

Collegeprogramma 2022-2026

Wat willen we bereiken

Bescherming en instandhouding van onze Natura 2000 gebieden door stikstof te reduceren. Behoud van (woningbouw)ontwikkelingsruimte in onze gemeente.

Hoe gaan we dat bereiken

We werken met andere overheden samen aan de doelstellingen voor de Natura 2000 gebieden in en om onze gemeente via de ‘Gebiedsgerichte aanpak Nieuwkoopse Plassen’. We maken een integrale visie om tot een nieuw perspectief op de landbouw te komen. Het uitgangspunt is extensieve veehouderij met een alternatief verdienmodel, dat past bij onze inwoners, het landschap en de lokale economie. Naast landbouw is de luchtvaart een grote veroorzaker van een overschot aan stikstofneerslag. De luchtvaart blijft in de stikstofaanpak echter vaak onder de radar. Zeker voor onze Natura 2000 gebieden is het van belang dat hier nadrukkelijk aandacht voor komt, onder andere in de gebiedsgerichte aanpak. We zijn en blijven kritisch op de overlast van de luchthaven.

Wij trekken samen met het cluster Groene Hart en Holland Rijnland op in een actieve lobby tegen de extra aanvliegroute over de gemeente Nieuwkoop, zodat er ruimte blijft voor de ontwikkeling van de dorpen en de leefomgeving gezonder wordt.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We zetten de ‘Gebiedsgerichte aanpak Nieuwkoopse Plassen’ voort, onder andere ook via de NOVEX Groene Hart.

Doorlopend

We stellen een integrale visie op voor het landelijk gebied dat perspectief biedt aan de agrarische ondernemers.

2022-2023

We reageren tegen de extra aanvliegroute over het Groene Hart en vragen blijvend aandacht dat ontwikkelingen in ons gebied mogelijk blijven. Hierin trekken we op met het Cluster Groene Hart en Holland Rijnland.

Doorlopend

2.1.4 G  rondexploitaties zoveel mogelijk positief

Op het gebied van woningbouw, benutten we zoveel mogelijk ‘binnenstedelijke’ locaties zoals vrijvallende school- of bedrijfslocaties. Om aan de woningopgave te voldoen, is het ook nodig om direct langs de randen van de dorpen te bouwen, zoals bij Buytewech-Noord, Langeraar Noordwest en Ter Aar Noordoost. Dit betekent niet dat we onze open polders vol gaan bouwen: de inpassing van nieuwe wijken langs de randen in relatie tot het open buitengebied is een belangrijk aandachtspunt. Met behulp van landschapsplannen trekken we de natuur de wijk in en zorgen we voor een natuurlijke overgang tussen de woonwijk en de open polders.

tieve rol te pakken bij (woningbouw)ontwikkeling. Het uitgangspunt bij woningbouwprojecten is een gezonde grondexploitatie over het totaal van de nieuw te openen grondexploitaties. Dit betekent dat bij het openen van nieuwe grondexploitaties over de gehele lijn een positief resultaat wordt behaald, waarbij het ene project het verlies van een ander project kan compenseren. We reserveren geld om eventuele verliezen op te vangen als gevolg van de bouw van veel sociale woningen. Sinds 2007 werken we aan de transitie van het voormalige glastuinbouwgebied in de Noordse Buurt. Inmiddels is de transitie afgerond en zijn bijna alle glastuinbouwbedrijven gesaneerd. Op initiatief van de provincie Zuid-Holland wordt in een deel van de Noordse Buurt nieuwe natuur aangelegd. Voor de andere delen is gezocht naar alternatieve invulling met (particuliere) initiatieven. Dit is helaas niet gelukt. Aangezien hier in de afgelopen bestuursperiode veel tijd en geld in is gestoken, gaan we niet verder op zoek naar nieuwe ideeën. In lijn met de actualisatie van de grondexploitaties is het voornemen om in 2023 de grondexploitatie af te sluiten, om het verlies niet verder op te laten lopen. Voor eventuele toekomstige ontwikkelingen houden we de gronden in reserve. Tot die tijd beheren we de gronden extensief.

Wat willen we bereiken

Zorgen voor voldoende ruimte om onze woningbouwambitie te kunnen realiseren. De beschikbare ruimte optimaal benutten en nieuwe woonwijken op een goede manier landschappelijk inpassen. Nieuwe woonwijken richten we toekomstbestendig in Grondbeleid voeren op een financieel verantwoorde en eerlijke wijze (wie profijt heeft betaald mee).

Wij voeren hierbij een situationeel grondbeleid waarbij we als gemeente niet bang zijn een ac-

15

Hoe gaan we dat bereiken

De nieuwe woonwijken richten we toekomstbestendig in: energieneutraal, natuur inclusief en bio divers, klimaatbestendig, met een goed ingerichte infrastructuur en een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Dit betekent een goede verdeling van de beschikbare ruimte. Omdat we onze weidse polders willen behouden, is het nodig om meer ‘gestapeld’ te gaan bouwen. Hierbij kijken we waar dit het beste past en houden we rekening met de dorpse karakters. Als het nodig is om het financiële resultaat van de grondexploitatie op peil te houden, maken we samen met de gemeenteraad keuzes aan de hand van een dilemmanota. Bijvoorbeeld door in een project het woningbouwprogramma (type woningen) of de woondichtheid (aantallen woningen) aan te passen. We richten een fonds ‘bovenwijkse voorzieningen’ in om financiële bijdragen van particulieren te realiseren voor voorzieningen zoals infrastructuur en parken.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

Nieuw te vormen grondexploitaties tonen over het geheel een positief resultaat. Als dit niet lijkt te gaan lukken, leggen we via een dilemmanota keuzes voor aan de gemeenteraad om dit wel voor elkaar te krijgen.

Doorlopend

We stellen een Nota bovenwijkse voorzieningen op en richten vanuit deze nota een Fonds Bovenwijkse Voorzieningen in voor particuliere bouwinitiatieven.

2022-2023

In lijn met de actualisatie van de grondexploitaties, sluiten we de grondexploitatie Noordse Buurt.

2023

16

Collegeprogramma 2022-2026

2.1.5 Een sterke economie voor vitale dorpen

In ons toekomstbeeld voor Nieuwkoop zien wij sterke dorpen die bruisen van de activiteit. We zorgen met onze creatieve ondernemers voor aantrekkelijke centra met een eigen identiteit waar onze inwoners en toeristen graag samenkomen. Initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving om dorpen vitaler te maken, pakken we samen op, maar nemen we niet over. In de uitvoering pakken wij door op die projecten die meerwaarde hebben voor de dorpen en bijdragen aan krachtige centra. Ook als misschien nog niet iedereen die positieve effecten ziet. We gaan met onze (nieuwe, jonge) ondernemers in gesprek over de ‘nieuwe economie’ en onze banen van de toekomst. Zoals de overgang naar circulaire economie, groene energie en webgebaseerde diensten. Om de dorpscentra te versterken, gaan we winkels concentreren. Voor ondernemers zonder personeel of startende (internet) bedrijven blijft het mogelijk om vanuit huis te werken. Is het bedrijf succesvol en groeit het uit zijn jasje? Dan verplaatst het bedrijf zich naar de daarvoor bestemde locaties, zoals een bedrijventerrein of dorpscentrum. Uitzonderingen gelden voor locatie gebonden bedrijven. We werken niet mee aan het uitbreiden van decentraal gelegen locaties, die niet voor (de betreffende) bedrijvigheid geschikt zijn. Daarnaast handhaven we op economische activiteiten die niet passen bij de bestemming van een locatie.

Land- en (glas)tuinbouw Het Groene Hart kenmerkt zich door de open polders, molens en koeien en schapen in de wei. Een beeld dat onder druk staat door onder andere de stikstofproblematiek en bodemdaling. Deze grote maatschappelijk opgaven moeten worden opgelost. Door het landelijk gebied toekomstbestendig in te richten, blijft er ruimte voor innovatieve teelt en open polders met bijvoorbeeld koeien. Wij zijn van mening dat behoud van de agrarische sectoren mogelijk is met een duidelijk perspectief en aanvullende economische verdienmodellen. Dit gaan we uitwerken in een integrale visie (zie ook kopje 2.1.3 ‘stikstof en geluid’). Uit onderzoek van onder andere Glastuinbouw Nederland blijkt dat het aantal vierkante meters glas (sterk) afneemt, en dat specialisatie in bijzondere ent-technieken en andere nichemarkten kansrijker wordt. De sector laat veel veerkracht, innovatie en flexibiliteit zien, onder andere op het gebied van experimentele teelt en energie-innovatie. Wij stimuleren en faciliteren deze ontwikkelingen waar nodig.

Wat willen we bereiken

Een gezonde, sterke en bruisende lokale economie, onder andere door het versterken van (water)recreatie en toerisme. We gaan in gesprek met (jonge/nieuwe) ondernemers over de economie van de toekomst Vitale, krachtige en gezellige dorpscentra met een goed voorzieningenniveau. Concentratie van detailhandels- en bedrijfsactiviteiten in de dorpscentra en op bedrijventerreinen. Voldoende bedrijfsruimte op slim ingerichte en toekomstbestendige bedrijventerreinen met behulp van parkmanagement. Mogelijke uitbreiding van de terreinen is bespreekbaar. We gaan (nog) meer samenwerken met de ondernemers om kennis en kunde te delen. We stimuleren ook dat ondernemers onderling meer samenwerken en hun kennis inzetten ten bate van de samenleving. Vanuit de landbouwtransitie werken aan een toekomstbestendige agrarische sector met aanvullende economische verdienmodellen. Dit werken we uit in een integrale visie. Vanuit de visie op maatwerkgebieden glastuinbouw, bieden we een perspectief aan de ondernemers. Het concentratiegebied Nieuw-Amstel-Oost blijft als optie gereserveerd. Een oplossing voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

17

Centrumontwikkeling Nieuwkoop en Ter Aar Voor Nieuwkoop en Ter Aar is de afgelopen bestuursperiode gewerkt aan een centrumvisie/-plan. Vanuit deze visie ontwikkelen wij de centra door. De centrummanager ondersteunt en faciliteert bij de centrumplanontwikkeling binnen onze dorpen. De centrummanager heeft hierbij focus op de uitvoering van de centrumplannen. Gezien de positieve resultaten worden deze werkzaamheden voortgezet. Om de centra te versterken benutten we kansen in de publiek-private samenwerking.

Hoe gaan we dat bereiken

In deze economisch onzekere tijden zijn snel acties en maatregelen nodig om de lokale economie te ondersteunen. We zien nieuwe vormen van ondernemerschap en bedrijvigheid ontstaan met jonge bedrijven en ondernemers die klaar zijn voor de toekomst. Om onze lokale economie te ondersteunen en ondernemerschap te stimuleren stellen we een nieuwe economische actieagenda op. Voor de uitvoering ervan stellen we een budget beschikbaar. We faciliteren en stimuleren de ontwikkeling van kleinschalige kantoorruimte in de centra waar ZZP-ers, flexwerkers en bijvoorbeeld studenten een werkplek kunnen reserveren. Wij zien in dit concept ook koppelkansen met bijzondere woonvormen. Bij de uitvoering van de Detailhandelsvisie focussen wij op versterking van de dorpscentra. Dit houdt in dat nieuwe detailhandel- en dienstverlenende winkels zich alleen nog kunnen vestigen in het centrum van een dorp. Zo krijgen onze ondernemers de ruimte om te ondernemen en onze inwoners het gezellige centrum waar ze graag komen.

18

Collegeprogramma 2022-2026

Onder andere door middel van proactieve communicatie, stimuleren we inwoners en bedrijven om lokaal te kopen. Dit versterkt onze economie. Door de herkomst van producten lokaal te branden, is lokaal kopen ook aantrekkelijk voor toeristen. Bovendien helpt het bij de realisatie van de duurzaamheidsambities: door lokale producten te kopen, verkleinen we onze CO2-footprint. Als organisatie kopen wij onze diensten en producten ook zoveel als mogelijk lokaal in. Een weekmarkt draagt bij aan leefbare, gezellige kernen. Omdat het aanbod op markten schaarser wordt, zoeken we mogelijkheden om marktverkopers te blijven faciliteren. In het verlengde van de weekmarkten hebben we ook aandacht voor het standplaatsenbeleid. Wij zetten in op vergunningen voor langere tijd. Hierbij houden we rekening met (Europese) wet- en regelgeving over schaarse vergunningen. Omdat het aanbod aan winkels verschilt per dorp, kijken we in de vergunningaanvraag of de verkoop toegevoegde waarde heeft voor het dorp of in het belang is voor recreatie en toerisme. Zo voorkomen we een te eenzijdig aanbod.

Nieuwkoop We ontwikkelen het Reghthuysplein door tot een toeristisch (water)centrum en een aangename verblijfsplek voor de inwoners: de huiskamer van Nieuwkoop. Ook de horeca speelt hierin een belangrijke rol. Het centrum van Nieuwkoop wordt het start- en aankomstpunt voor fiets-, wandel- en vaarroutes door de gemeente en de regio. In de zomer van 2022 loopt een pilot om het Reghthuysplein autoluw te maken en in te richten met (permanente) terrassen. Met een autoluw Reghthuysplein zijn alternatieve parkeerplekken nodig in het centrum van Nieuwkoop. Een parkeervoorziening heeft daarom hoge prioriteit, ook om te zorgen dat het centrum en nieuwe woningbouw daarin, in de toekomst goed bereikbaar blijft. Hiervoor reserveren we budget. Samen met de belangrijke stakeholders werken wij hiervoor onder andere de mogelijkheden voor een parkeervoorziening uit langs de Achterweg. Om het historische centrum nog aantrekkelijker te maken, bespreken we met betrokken ondernemers en vastgoedeigenaren de functie van leegstaande of verwaarloosde panden. Mogelijk biedt een leegstandverordening hierin meerwaarde.

en belanghebbenden. We gaan hier actief mee aan de slag om de komende periode gefaseerd naar resultaten toe te werken. Als blijkt dat hier onvoldoende draagvlak voor is bij stakeholders en ondernemers, moeten wij hieruit conclusies trekken en mogelijk andere keuzes maken. Dit maken wij inzichtelijk via een dilemmanota en leggen dit voor aan de gemeenteraad. Ter Aar Voor de herstructurering van het centrum van Ter Aar is samen met ondernemers een centrumvisie uitgewerkt. De bouw van 44 midden huur appartementen op De Vlinder-locatie, inclusief horeca, maakt onderdeel uit van deze visie. Via een partnerselectie hebben ontwikkelaars de mogelijkheid een passend plan in te dienen. In het eerste kwartaal van 2023 is meer bekend over de uitvoeringsmogelijkheden en maken we een definitieve scenariokeuze. Om het centrum aantrekkelijk en goed bereikbaar te houden, ook met het oog op de extra woningen, investeren wij in een groen, goed ingericht openbaar gebied rondom het centrum.

Centra Nieuwveen, Langeraar, Zevenhoven en Noorden Door een aantal private ontwikkelingen wordt ook het centrum van Nieuwveen versterkt. Wij dragen bij aan de centrumontwikkeling door het Wetering-

Om de centrumontwikkeling tot een succes te maken, is het een vereiste dat ondernemers, stakeholders, partners en de gemeente de handen ineenslaan. Als gemeente nemen we hierbij een regierol en zorgen, aan de hand van de centrumvisie en het uitvoeringsplan, voor een gestructureerde aanpak samen met de andere betrokkenen

19

plein en Dorpsplein met elkaar te verbinden door een slimme, groene inrichting van de openbare ruimte. Zo creëren we met elkaar een toekomstbestendig centrum met levensvatbare winkels, waar de inwoners van Nieuwveen trots op kunnen zijn. We geven ruimte aan initiatieven vanuit ondernemers en de samenleving die het centrum verder versterken en verlevendigen en denken hierbij graag mee. In Langeraar komt er een fors aantal woningen bij. Ook het te bouwen integraal kind centrum (IKC) zal een impuls geven aan het dorp. Vanuit de samenleving is de wens geuit om ook het winkelcentrum ‘De Strooplikker’ te versterken. Door de uitbreiding van het dorp moet het mogelijk zijn om de huidige voorzieningen te behouden en mogelijk uit te breiden. Hierbij kan de aantrekkelijke ligging aan de plassen worden benut. Wij geven initiatiefnemers alle ruimte in de uitvoering van plannen en denken graag mee in de mogelijkheden. Dit doen wij ook bij initiatieven vanuit andere dorpen zoals Noorden en Zevenhoven.

Samenwerken met ondernemers

We ondersteunen onze ondernemers met onze gemeentelijke dienstverlening. We geven de ruimte om initiatieven uit te voeren die bijdragen aan de samenleving. Dit doen wij door flexibel om te gaan met regelgeving, passend binnen de wettelijke kaders. We willen dereguleren waar dit kan en benutten mogelijkheden om procedures en vergunningen te verkorten en vereenvoudigen, bijvoorbeeld met betrekking tot evenementen. Met de inzet van online tools en een vast aanspreekpunt in de vorm van het ondernemersloket en EZ-accountmanagement staan we dicht bij de ondernemer. Vanuit de accountmanagementfunctie onderhouden we proactief contact met ondernemers, signaleren we trends en ontwikkelingen en zijn we goed toegankelijk. De komende bestuursperiode zetten wij actief in op verbinden en samenwerken met de brede samenleving om zo gebruik te maken van elkaars kennis en kunde. Wij zien interessante mogelijkheden om het bedrijfsleven te betrekken bij gemeentelijk beleid, door ondernemers gevraagd advies te laten geven op voorgenomen beleid, een zogeheten

MKB-toets. Door beleidsnota’s vanuit een economisch perspectief te laten toetsen, ontstaat meer interactie, een bredere samenhang en kunnen nieuwe kennisclusters ontstaan. We inventariseren de mogelijkheden van een MKB-toets en, als ondernemers dit ook willen, starten we hiervoor een pilot. Nieuwkoop kent een ondernemersfonds. Aan dit fonds dragen ondernemers bij ten behoeve van gedragen initiatieven ter versterking van dorpscentra en bedrijventerreinen. Wij zien kansen om vanuit het ondernemersfonds georganiseerd ontwikkelingen aan te pakken die bedrijventerreinen en dorpscentra versterken. Als dienstverlenende overheid hebben wij hierbij een faciliterende rol. We evalueren de toegevoegde waarde van het fonds en ondersteunen het bestuur van het ondernemersfonds om het draagvlak onder ondernemers verder te vergroten.

Bedrijventerreinen

Vanuit de bedrijventerreinenstrategie zetten wij in op het herstructureren en intensiveren van onze bedrijventerreinen. We ondersteunen initiatieven vanuit ondernemers om de terreinen te optimaliseren, bijvoorbeeld door te verduurzamen, vergroenen en met een slimme inrichting van de openbare ruimte. Parkmanagement bevordert breed gedragen ideeën onder ondernemers. Op basis van succesvolle ervaring met een parkmanager, stimuleren wij de inzet hiervan voor alle bedrijventerreinen. Een parkmanager kan bijvoorbeeld gefinancierd worden vanuit het ondernemersfonds. Waar nodig denken wij als gemeente hierin mee. Ondernemers geven aan behoefte te hebben aan uitbreiding van de bedrijventerreinen. Wij staan hiervoor open, mits kleinschalig, bij bewezen behoefte en aansluitend op de huidige terreinen. We voeren een integraal onderzoek uit naar de behoefte en kansen voor het optimaliseren en zo nodig uitbreiden van de huidige terreinen. Vanuit het onderzoek stellen we een kader op voor duurzame invulling van lege of ‘achterlaat’ plekken op de terreinen.

20

Collegeprogramma 2022-2026

Land- en (Glas)tuinbouw

Landbouwsector De agrarische sector is onmisbaar voor onze voedselvoorziening en het beheer van het landschap. Wij vinden het daarom belangrijk dat ons gebied agrarisch blijft, al is transitie van de landbouw noodzakelijk. Om de instandhoudingsdoelen te behalen, stikstof en ammoniak te reduceren en bodemdaling tegen te gaan, is het (vrijwillig) verplaatsen of laten stoppen van agrarische bedrijven één van de middelen. Het Rijk stelt hier geld voor beschikbaar. Vanuit ons lokale standpunt, zetten wij vooral in op een nieuw perspectief voor de landbouw, met als uitgangspunt extensieve veehouderij in combinatie met een alternatief verdienmodel. We werken samen met stakeholders aan een realistische visie ‘Nieuw perspectief op de landbouw’, dat perspectief biedt aan onze ondernemers en het gebied in transitie brengt. Uitgangspunt hierbij is dat agrarisch ondernemen, natuur(herstel), wonen, recreatie en de energietransitie hand in hand gaan. Aan de hand van de visie leveren we een duidelijke inbreng op de diverse (bestuurlijke) tafels, waaronder de Gebiedsgerichte Aanpak Nieuwkoopse Plassen, NOVEX Groene Hart en gebiedsgerichte

21

opgave landelijk gebied Holland Rijnland. Hierbij sluiten we aan bij het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Wij werken dit uit in een visie. We ondersteunen de agrariërs in de opgave door te bemiddelen tussen andere overheden en het begrijpelijk maken van ingewikkelde wet- en regelgeving of subsidiemogelijkheden. Glastuinbouw Specifiek voor de Nieuwkoopse situatie werken we samen met de ondernemers en belanghebbenden aan een visie op de maatwerkgebieden. Op basis van deze visie werken we een kader uit dat perspectief biedt aan de glastuinbouwondernemers. Door het gesprek aan te gaan met de ondernemers, zoeken we kansen en mogelijkheden voor de glastuinbouw. Bij mogelijke herinrichting van deelgebieden of percelen betrekken we ook de bewoners van het gebied. Na de sanering van de Noordse Buurt, de transformatie aan de Paradijsweg (Westzijde), Vrouwenakker en het Nieuwveens jaagpad (eerste deel) en de verwachte inperking van de glastuinbouw in de maatwerkgebieden is het areaal glas flink afgenomen. Voor een verdere versterking en concentratie van de glastuinbouw in het gebied blijft Nieuw Amstel Oost (1a en b) als optie open. In de tuinbouwconcentratiegebieden kijken we op basis van maatwerk naar mogelijkheden voor creatieve, tijdelijke woonvormen op percelen.

De glastuinbouwsector kenmerkt zich door actieve inzet met betrekking tot de energietransitie, met name in de gecentraliseerde glastuinbouwgebieden. In ons veelal meer versnipperde glastuinbouwgebied zijn innovatieve ontwikkelingen ingewikkelder. Onze tuinders zoeken alternatieve modellen om versneld van het gas af te gaan en duurzaam te verwarmen. De sector vormt daarmee een belangrijk vliegwiel voor de energietransitie. Vanuit onze gemeentelijke rol op het gebied van ruimtelijke ordening, trekken wij hier samen met de ondernemers in op.

22

Collegeprogramma 2022-2026

Arbeidsmigranten Speciale aandacht geven wij aan de huisvesting van arbeidsmigranten. Hier ligt een grote en ingewikkelde regionale opgave waar elke gemeente een taak in heeft. Het aantal arbeidsmigranten dat woonruimte nodig heeft is groot. Een oplossing is niet eenvoudig. Veel arbeidsmigranten staan niet geregistreerd en wisselen vaak snel van werkomgeving. Ook werkgevers hebben wisselend behoefte aan extra capaciteit. Om zo snel mogelijk arbeidsmigranten te huisvesten, zetten wij in op tijdelijke woonvormen. Om te beoordelen hoe dit het beste werkt en waar dit het beste kan, starten we twee pilots met flexwoningen, bij een (agrarische)ondernemer en op een bedrijventerrein. We overwegen de invoering van verblijfsbelasting en zetten (mede hiermee) in op betere registratie van arbeidsmigranten. Zo krijgen we ook meer grip op de problematiek, waaronder misstanden in de huisvesting en uitbuiting. Hierbij monitoren we de actualiteit, zoals bijvoorbeeld het effect van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne op de arbeidsmigrantenstroom.

Aandacht voor de ‘nieuwe economie’

Ook in Nieuwkoop laat zich de overgang naar de ‘nieuwe economie’ gelden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de verduurzaming van bedrijven (zie 1.4), waaronder de overgang naar een meer circulaire economie, het optimaliseren van energieverbruik en -uitwisseling, groene energie en biodiversiteit. Maar ook een overgang naar meer web gebaseerde diensten vraagt onze aandacht. We gaan de dialoog aan, ook met de jonge/ nieuwe ondernemers en verbinden deze met de gevestigde ondernemers om kennis te delen en elkaar te versterken.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We stellen een nieuwe economische actieagenda op.

2023

We zorgen voor aantrekkelijke, groene, slim ingerichte openbare ruimten in en rond de dorpscentra, waaronder Ter Aar en Nieuwveen. We reserveren hier budget voor.

2024 e.v.

We ontwikkelen het centrum van Nieuwkoop door tot toeristisch (water)centrum en een aangename verblijfsplek voor inwoners.

2022-2026

We bepalen wat nodig is voor een aanvullende parkeervoorziening in het centrum van Nieuwkoop (Achterweg). We doen dit in nadrukkelijke samenwerking met stakeholders en in uitvoering met het centrumplan.

2022 e.v.

Op basis van uitvoeringsmogelijkheden voor het centrum van Ter Aar maken we een scenariokeuze in 2023. De ontwikkeling van De Vlinderlocatie heeft hierbij prioriteit.

2022-2023

De centrummanager blijven we inzetten met de focus op uitvoering en gekoppeld aan de realisatie van de centrumplannen.

2022 e.v.

We stimuleren ondernemers om de bedrijventerreinen te revitaliseren.

Doorlopend

We voeren een behoefte onderzoek uit naar uitbreiding van de bedrijventerreinen (na revitalisering en intensivering), met aandacht voor energiecapaciteit.

2025-2026

We stellen een kader op voor invulling ‘lege’ plekken/achterlaat plekken op bedrijventerreinen.

2026

Het beleid voor concentratiegebieden glastuinbouw verruimen we, zodat op basis van maatwerk tijdelijke woonvormen worden toegestaan.

2022-2023

Op basis van een visie op maatwerkgebieden glastuinbouw ontwikkelen we een perspectief kader.

2023-2024

We stellen een visie op voor de landbouwsector met een focus op extensieve veehouderij en een aanvullend verdienmodel.

2022-2023

Met onze ondernemers gaan we in gesprek over de nieuwe economie (economie van de toekomst).

2024-2025

Op basis van twee pilots onderzoeken we de mogelijkheden van flexwonen voor arbeidsmigranten.

2023-2024

We stellen het beleidskader huisvesting arbeidsmigranten op (en vast).

2022

We inventariseren scenario’s voor de aanwijsprocedure voor gemeentelijke monumenten en passen deze zo nodig aan.

2022 e.v.

Met het omgevingsplan voor onze gemeente maken we meer kleine aanpassingen en initiatieven (als aanbouwen, uitbouwen, dakkapellen en veranda’s) vergunning vrij.

2023

23

2.1.6 Recreatie en toerisme

Onze mooie gemeente nodigt uit tot actief buiten bewegen, zoals fietsen, wandelen en varen. De aantrekkelijke dorpscentra nodigen uit voor een pauze in een van de horecagelegenheden, een boodschap of een culturele activiteit. De recreatieve sector in onze gemeente is een economische motor in ontwikkeling en wordt steeds belangrijker voor onze economie. We versterken deze branche door samen met de ondernemers en Natuurmonumenten het recreatieve aanbod te vergroten en onze groene gemeente toeristisch op de kaart te zetten. Daarbij houden wij rekening met de kwetsbare natuur.

Wat willen we bereiken

Een gezonde recreatief toeristische sector in Nieuwkoop via aantrekkelijke dorpscentra in onze kernen. Goed toegankelijke plassen en natuurgebieden voor onze eigen inwoners, recreanten en toeristen. Uitbreiding vaarroutes binnen de gemeente waar mogelijk en in de regio. Een eerlijk systeem waarbij toeristen meebetalen aan de voorzieningen die zij gebruiken. Uitbreiden van wandel- en fietsroutes.

Hoe gaan we dat bereiken

Meer recreatie en toerisme is goed voor onze economie en blijven we stimuleren. Onder andere door Nieuwkoop Marketing te blijven ondersteunen. Het speerpunt is recreatie met beleving van rust, ruimte, cultuur en natuur op de fiets, wandelend of op het water. Vanuit de nota Recreatie en Toerisme actualiseren we de uitvoeringsagenda en verbinden daar concrete acties aan. Daarnaast inventariseren we de mogelijkheden voor de invoering van (een vorm van) toeristenbelasting en gaan in gesprek over wat de toegevoegde waarde en impact hiervan is voor de branche. Wij zien kansen om de opbrengst van deze belasting in te zetten ten gunste van de branche, zoals de (mede) financiering van de marketing en ondersteuning van recreatieondernemers met zo min mogelijk administratieve lasten.

24

Collegeprogramma 2022-2026

Wij zetten in op het stimuleren van waterrecreatie en -toerisme, bijvoorbeeld door het verbeteren van de toegankelijkheid van de plassen voor onze inwoners. We kijken hierbij naar brede (milieuvriendelijke, duurzame) watersport, waarbij we gaan inventariseren hoe we de verschillende watersporten beter kunnen faciliteren. Hierbij kijken we ook naar de mogelijkheden om meer openbare zwemplekken te creëren. De Nieuwkoopse- en Langeraarse plassen zijn onderdeel van het Hollandse Plassengebied. Samen met andere plassengemeenten en de provincie Zuid-Holland investeren wij in vaar- en cultuurarrangementen en een smart waternetwerk. Zo zorgen we voor gastvrij en beleefbaar water. In relatie tot de natuurwaarden en de opgave om stikstof en CO2 terug te dringen, zetten wij in op duurzame waterrecreatie. In Hollandse Plassenverband stimuleren we het plaatsen van laadpalen voor E-sloepen op openbare aanlegplaatsen, zodat een netwerk aan laadpalen ontstaat. Om Nieuwkoop beter toegankelijk te maken voor (e-)sloepen, zoeken wij naar kansen voor nieuwe vaarverbindingen, zoals de Drechtdoorsteek. Ook breiden we, waar mogelijk, de sup- en kanoroutes uit. De provincie(s), buurgemeenten en natuurmonumenten zijn hierin belangrijke samenwerkingspartners. Naast waterrecreatie nodigt onze groene omgeving ook uit om heerlijk te fietsen en wandelen. Dit gaan

wij verder versterken met de aanleg van extra (wandel)paden, voorzien van watertappunten. We motiveren inwoners en recreanten om nét een stapje actiever te worden met behulp van uitdagende beweegroutes en beweegplekken. Het Papeneiland in Langeraar is een succes en fungeert als vliegwiel om de potentie van de Langeraarse Plassen beter te benutten. Wij dagen inwoners, verenigingen en ondernemers uit de krachten te bundelen om Langeraar neer te zetten als recreatief waterdorp en zo het centrum aantrekkelijker te maken. Wij denken graag mee in kansen en stimuleren en motiveren ondernemers en andere stakeholders om de Langeraarse Plassen nadrukkelijker onder de aandacht te brengen.

Wat gaan we doen?

Wanneer?

We inventariseren de mogelijkheden voor invoering van toeristenbelasting en de impact hiervan voor de branche. Bij invoering zetten we de opbrengsten in ter ondersteuning van de branche.

2023

We blijven Nieuwkoop Marketing (financieel) ondersteunen.

2022-2026

Vanuit de Nota Recreatie en Toerisme actualiseren we de uitvoeringsagenda om recreatie en toerisme te stimuleren en ondersteunen.

2023

Samen met andere plassengemeenten en de provincie Zuid-Holland investeren we in waterrecreatie en verbeteren van toegankelijkheid van onze plassen. Aanvullend inventariseren we hoe we, naast sloepvaren, ook andere vormen van watersport kunnen faciliteren.

2022-2026

Uitbreiden wandel- en fietsroutes.

2022- ev

25

2.1.7 Duurzaamheid en energietransitie

Wij dragen in verschillende opzichten bij aan een duurzamere wereld. Als gemeente informeren en inspireren we, jagen aan, stellen regels op en geven het goede voorbeeld. De gemeente (en omgeving) verduurzamen kunnen wij niet alleen. Deze maatschappelijke opgave kunnen we alleen samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties realiseren. Door de situatie in Oekraïne is de energietransitie complexer en urgenter geworden. Overal in Europa is er een beweging om versneld van het gas en (op termijn) olie af te komen. Het opwekken van (grootschalige) energie is daarmee nog belangrijker geworden. We blijven de actuele ontwikkelingen in de wereld monitoren, acteren op wat nodig is en passen beleid hierop aan indien nodig. We zijn de komende jaren realistisch in onze duurzaamheidsambities. Vanzelfsprekend gaan wij door met de lopende en geplande activiteiten vanuit het duurzaamheidsprogramma en de warmtevisie. De veranderende geopolitieke situatie in de wereld, de capaciteitsproblemen bij de energiebedrijven en de inflatie in relatie tot beperkte gemeentelijke financiën, zorgen ervoor dat wij realistisch naar onze ambities moeten kijken om de energie(transitie) betaalbaar te houden. Wij sluiten daarom met onze stappen aan op Rijksbeleid, waarbij we oog heb-