CConstaterende datnieuwkoop
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage bij toelichting 6. Archeologisch onderzoek Weteringplein, Nieuwveen

Besluitvormende raadsvergadering 24 februari 2022, gemeente nieuwkoopBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling Bestemmingsplan Weteringplein (2022-019)4.399 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen gemeente Nieuwkoop

Opdrachtgever Tauw Postbus 133 7400 AC Deventer

Projectleider drs. J.H.F. Leuvering

Projectnummer Synthegra Rapport S090318

Autorisatie drs. E.A. Schorn (senior prospector)

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Fax +31 (0)88 81 81 989, Internet: www.synthegra.nl Bankrelatie Friesland Bank, nr. 295191155, BTW nr. NL819631288B01, HR 01115557

Status:

CONCEPT

Paraaf

Datum 21-01-2010

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Colofon Opdrachtgever:

Tauw te Deventer

Project:

A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen

Projectnummer:

S090318

Titel:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen

Datum:

21-01-2010

Projectleider:

drs. J.H.F. Leuvering (fysisch geograaf / prospector)

Auteurs:

drs. J.H.F. Leuvering

Tekenaar:

dhr. J. Heersink (GIS/CAD-specialist)

Autorisatie:

drs. E.A. Schorn (senior prospector)

Druk:

Synthegra bv, Doetinchem

ISSN:

1874-9771

Synthegra bv Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Fax +31 (0)88 81 81 989, Internet: www.synthegra.nl Bankrelatie Friesland Bank, nr. 295191155, BTW nr. NL819631288B01, HR 01115557

© Synthegra bv, 2009

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem2 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

INHOUD Administratieve gegevens

4

1

Inleiding

5

1.1

Onderzoekskader

5

1.2

Onderzoeksdoel en vraagstellingen

5

1.3

Ligging en huidige situatie plangebied

6

2

Vooronderzoek

8

2.1

Inleiding

8

2.2

Verwachtingsmodel

8

2.3

Conclusie en aanbeveling

8

3

Inventariserend Veldonderzoek

9

3.1

Methode

9

3.2

Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens

9

3.3

Archeologische indicatoren

10

3.4

Archeologische interpretatie

10

4

Conclusies en aanbevelingen

11

4.1

Inleiding

11

4.2

Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen

11

4.3

Aanbevelingen

12

5

Samenvatting

13

5.1

Inleiding

13

5.2

Specifieke archeologische verwachting

13

5.3

Archeologische interpretatie

13

5.4

Aanbeveling

13

Literatuur en kaarten

14

Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht van de relevante geologische en archeologische tijdvakken Bijlage 2: Boorpuntenkaart Bijlage 3: Boorprofielen Afbeelding voorblad: overzicht van het plangebied vanuit het zuidoosten (foto: J.H.F. Leuvering).

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem3 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Administratieve gegevens Toponiem

: A.H. Kooistrastraat

Plaats

: Nieuwveen

Gemeente

: Nieuwkoop

Provincie

: Zuid-Holland

Projectnummer

: S090318

Bevoegd gezag

: gemeente Nieuwkoop

Opdrachtgever

: Tauw

Uitvoerende instantie

: Synthegra bv

Datum uitvoering veldwerk

: 08-01-2010

Uitvoerders veldwerk

: drs. J.H.F. Leuvering (fysisch geograaf / prospector)

Onderzoeksmelding (ARCHIS)

: 38.569

Datum onderzoeksmelding

: 16-12-2009

Onderzoeksnummer (ARCHIS)

: nog niet bekend

Kaartblad

: 31B

Periode

: late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd

Oppervlakte

: ca. 0,7 ha

Grondgebruik

: braakliggend terrein

Geologie

: Hollandveen Laagpakket, Formatie van Nieuwkoop, opgehoogd

Geomorfologie

: veenrestdijk

Bodem

: bovenlandstrook; koopveengronden/aarveengronden, opgehoogd

Depot

: Documentatie en vondsten zullen worden aangeleverd aan het Provinciaal Depot van Zuid-Holland, te Alphen aan den Rijn

De onderzoekslocatie wordt omsloten door de volgende vier coördinaten: noordwest

X: 111754 Y: 467959

noordoost

X: 111867 Y: 467959

zuidoost

X: 111867 Y: 467868

zuidwest

X: 111754 Y: 467868

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem4 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

1

Inleiding

1.1

Onderzoekskader Synthegra heeft in opdracht van Tauw een archeologisch onderzoek uitgevoerd op een terrein aan de A.H. Kooistrastraat in Nieuwveen (afbeelding 1.1). Het onderzoek bestond uit een karterend booronderzoek. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen ontwikkeling van een woonzorgzone, die zal bestaan uit maximaal 50 gestapelde woningen. Hoe de toekomstige situatie van het plangebied zal zijn is op dit moment nog niet bekend. Vooralsnog bestaan er vier keuzemodellen, met ieder een eigen impact op de omgeving. De huizen zullen waarschijnlijk wel een kruipruimte krijgen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van de aanleg van bouwputten voor de bebouwing zal de bodem waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord, dat in dit gebied vanaf het maaiveld verwacht kan worden. Door de graafwerkzaamheden die zullen gaan plaatsvinden, kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren gaan. Daarom is op basis van het Verdrag van Malta, waaruit de Wet op de Archeologische Monumentenzorg uit 2007 is voortgevloeid, voorafgaand aan de graafwerkzaamheden archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 3.11, de richtlijnen voor inventariserend veldonderzoek van de provincie Zuid-Holland en de Leidraad Veldonderzoek.

2 Het veldwerk is uitgevoerd op 8 januari 2010. Voorafgaand aan het veldonderzoek is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld waarin het doel en de methode van het onderzoek zijn geformuleerd.3 Dit PvA is getoetst door het bevoegd gezag, de gemeente Nieuwkoop. Het bevoegd gezag, de gemeente Nieuwkoop, zal de resultaten van het onderzoek toetsen en een selectiebesluit te nemen.

1.2

Onderzoeksdoel en vraagstellingen Het doel van het karterend booronderzoek is het toetsen van het opgestelde verwachtingsmodel door de intactheid van de bodemopbouw vast te stellen en de eventueel aanwezige archeologische resten en/of vindplaatsen te inventariseren. De volgende onderzoeksvragen zullen worden beantwoord:

• • • • •

Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig? Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische waarden? Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten? In hoeverre worden eventueel aanwezige archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied?

1

SIKB, 2006a.

2

SIKB, 2006b.

3

Leuvering, 2009. Synthegra Rapport S090300

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem5 van 14

Project: Projectnummer:

1.3

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Ligging en huidige situatie plangebied Het plangebied is circa 0,7 ha groot en ligt aan de Anne Hendrik Kooiistrastraat in Nieuwveen (afbeelding 1.1). Het terrein wordt in het zuiden begrensd door de Anne Hendrik Kooistrastraat, in het oosten door de Muggenlaan, in het noorden door het terrein van zorginstelling voor verstandelijk gehandicapten “Huize Ursula” en in het westen door de toegangsweg naar deze zorginstelling. Het plangebied lag ten tijde van het veldonderzoek braak. De bebouwing was al gesloopt, zowel bovengronds als ondergronds (afbeelding 1.2 en 1.3). De hoogte van het maaiveld varieert van circa 1,0 tot 0,5 m -NAP (Normaal Amsterdams Peil).4

Afbeelding 1.1: Het plangebied op de Topografische Kaart van Nederland 1:25.000 aangegeven met het rode kader (Bron: TOP25raster 1998. Topografische Dienst Nederland, Emmen).

4

Hoogteligging van het plangebied op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) in m NAP geraadpleegd op www.ahn.nl

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem6 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Afbeelding 1.2: Huidige situatie van het zuidelijke deel van het plangebied, langs de A.H. Kooistrastraat.

Afbeelding 1.3: Huidige situatie van het oostelijk deel van het plangebied, langs de Muggenlaan.

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem7 van 14

Project:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Projectnummer:

2 2.1

Vooronderzoek

Inleiding Het plangebied maakt deel uit van een gebied waar Vestigia bv een quickscan en een booronderzoek heeft uitgevoerd. 5 Op grond van dit onderzoek werd geen vervolgonderzoek aanbevolen. Het selectiebesluit staat niet in ARCHIS vermeld. Na telefonisch contact tussen Tauw bv en de Provinciaal Archeoloog van Zuid-Holland (dhr. Proos) heeft de Provinciaal Archeoloog aangegeven dat er een archeologisch onderzoek plaats moet vinden in verband met de ligging van het plangebied in de historische dorpskern van Nieuwveen.

2.2

Verwachtingsmodel Volgens de IKAW (Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden) van de RACM geldt een lage archeologische trefkans. Op de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) van de provincie Zuid-Holland is aan het plangebied echter een hoge trefkans voor archeologische sporen toegekend in verband met de ligging binnen de historische dorpskern van Nieuwveen. Op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) heeft dit dorpscentrum geen waarde toegekend gekregen. Het plangebied ligt op een veenrestdijk, die bestaat uit veen van het Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop, waarop mogelijk een ophogingspakket aanwezig is, waarbinnen archeologische resten uit de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd verwacht kunnen worden. Hierbij moet gedacht worden aan funderings- en/of muurresten van historische bebouwing. Voor alle oudere perioden geldt een lage archeologische verwachting.

2.3

Conclusie en aanbeveling Eventuele archeologische resten uit de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd kunnen vanaf het maaiveld verwacht worden. Dit betekent dat de graafwerkzaamheden die zullen gaan plaatsvinden een bedreiging kunnen vormen voor eventueel in de ondergrond aanwezige archeologische waarden. Daarom dient voorafgaand aan deze werkzaamheden archeologisch onderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek uitgevoerd te worden.

5

Gouw en Piras, 2003, geregistreerd op www.archis2.archis.nl

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem8 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

3

Inventariserend Veldonderzoek

3.1

Methode Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is aan de hand van de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek6 een karterend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 10 boringen per hectare uitgevoerd. Hiermee is het onderzoek karterend voor de periode neolithicum tot en met de nieuwe tijd en verkennend voor de periode laat-paleolithicum tot en met mesolithicum. Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm, aangevuld met een guts met een diameter van 3 cm. De boringen zijn doorgezet tot minimaal 2 m beneden maaiveld, één boring wordt doorgezet tot 4 m beneden maaiveld, om de opbouw van de ondergrond beter te bestuderen. Het plangebied is in totaal circa 0,7 hectare groot. Daarom zijn er 7 boringen uitgevoerd. Er is een raai van 3 boringen parallel langs de Muggenlaan (in noord – zuid richting), een raai van 2 boringen parallel aan de A.H. Kooistrastraat (in oost-west richting) en een raai van 2 boringen langs de noordelijke grens van het plangebied, dus langs de zuidrand van de parkeervoorziening, eveneens in een oost-west richting gezet. De exacte boorlocaties zijn in het veld bepaald tijdens de visuele inspectie, aan de hand van de ligging van kabels en leidingen en de aanwezigheid van verharding. De exacte boorlocaties zijn ingemeten met een meetlint.

Het opgeboorde sediment is gezeefd verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 51047 en bodemkundig8 geïnterpreteerd.

3.2

Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens De locaties van de boringen staan in bijlage 2 en de boorprofielen in bijlage 3. Afgezien van de kuilen die zijn ontstaan bij de sloop van de voormalige bebouwing zijn er geen grote hoogteverschillen in het plangebied waargenomen. Boring 1 is doorgezet tot 4 m beneden maaiveld om de opbouw van de diepere ondergrond te bestuderen. Daarom wordt deze boring gebruikt in de standaardbeschrijving van de opbouw van de ondergrond. Tussen 400 en 375 cm beneden maaiveld is een laag sterk siltige klei aangetroffen, dat enkele hout- en rietresten bevat. De klei wordt geïnterpreteerd als zeeafzetting en wordt gerekend tot het Laagpakket van Wormer, dat onderdeel is van de Formatie van Naaldwijk. De aanwezigheid van het riet in de klei is een aanwijzing dat het milieu al aan het verzoeten was. Waarschijnlijk is de klei in een brak milieu afgezet, in zeer langzaam stromend tot stilstaand water. De kleilaag is bedekt met een veenpakket. Tussen 375 en 345 cm beneden maaiveld bevat het veen houtresten, daarboven (tot 125 cm beneden maaiveld) is zeggeveen aangetroffen. Het veen wordt geïnterpreteerd als het Hollandveen Laagpakket, dat onderdeel is van de Formatie van Nieuwkoop. De top van het bodemprofiel bestaat uit een door mensen beïnvloed pakket.

Het is gevormd door vergraving van het van nature aanwezige veen en het opbrengen van materiaal dat van elders afkomstig is. Het bestaat overwegend uit zandig veen en zwak tot uiterst humeus zand en bevat baksteen, puin en schelpenresten. In boring 3 en 7 werd binnen dit pakket een laag zandige klei aangetroffen. De dikte van het antropogeen beïnvloedde pakket varieert sterk binnen het plangebied van 125 cm in boring 1 tot 240 cm in boring 7.

6

SIKB 2006b.

7

Nederlands Normalisatie-instituut 1989.

8

De Bakker en Schelling ,1989.

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem9 van 14

Project: Projectnummer:

3.3

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Archeologische indicatoren In boring 3 is een fragment aardewerk aangetroffen op een diepte van circa 125 cm beneden maaiveld. Het fragment dateert in de periode 1850 – 1950 n. Chr. en wordt daarom niet gezien als aanwijzing voor een archeologische vindplaats. Het geeft aan dat de bodem hier in het recente verleden tot op aanzienlijke diepte vergraven is.

3.4

Archeologische interpretatie Binnen het plangebied werden archeologische resten uit de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd verwacht. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat er binnen het plangebied een ophogingspakket op de natuurlijke veenondergrond aanwezig is. Bovendien is de top van het veen vergraven. De diepte van de verstoring varieert binnen het plangebied van 125 tot 240 cm beneden maaiveld. In de ophoging is één fragment aardewerk aangetroffen, dat dateert in de periode 1850 – 1950 n. Chr. De huidige bebouwing was voor aanvang van het veldondezoek gesloopt, zowel bovengronds als ondergronds. Daarom wordt de kans dat er binnen het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is klein geacht. De hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd wordt bijgesteld naar laag.

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem10 van 14

Project:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Projectnummer:

4

Conclusies en aanbevelingen

4.1

Inleiding Voor het plangebied gold een lage verwachting voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum en mesolithicum als voor nederzettingsresten uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Voor de late middeleeuwen en de nieuwe tijd gold een hoge verwachting. Het doel van het inventariserend veldonderzoek was om deze verwachting te toetsen.

4.2

Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen

•

Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? De natuurlijke ondergrond van het plangebied bestaat uit veen (Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop) op zeeafzettingen (Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk. De top van het veen is vergraven. Op het veen is een ophogingspakket aanwezig, dat bestaat uit zandig veen, humeus zand en klei, waarin baksteen, puin en schelpenresten zijn aangetroffen. Door de mate van vergraving van de natuurlijke veenondergrond en het aanwezige ophogingsmateriaal is niet meer vast te stellen wat het oorspronkelijke bodemtype is geweest. Het plangebied ligt binnen een zogenaamde bovenlandstrook.

•

Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig? In geen van de boringen zijn indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Het aardewerk dat in boring 3 op 125 cm beneden maaiveld is aangetroffen is (sub)recent en geeft alleen aan dat de ondergrond hier tot op aanzienlijke diepte is vergraven. De kans dat binnen het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is, wordt daarom klein geacht. Op grond van de beantwoording van de bovenstaande vraag zijn de twee onderstaande onderzoeksvragen niet meer van toepassing.

•

Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische waarden?

•

Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten?

•

In hoeverre worden eventueel aanwezige archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? De verwachting is dat binnen het plangebied geen archeologische resten in situ aanwezig zijn, waardoor ook geen archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied.

De hoge archeologische verwachting voor nederzettingssporen uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd kan op grond van de resultaten van het veldonderzoek naar laag worden bijgesteld. De lage verwachting voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum en mesolithicum als voor nederzettingsresten uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen wordt gehandhaafd.

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem11 van 14

Project: Projectnummer:

4.3

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Aanbevelingen Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek geadviseerd. Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Nieuwkoop), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Er is geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen, dat mochten tijdens de geplande werkzaamheden toch archeologische waarden worden aangetroffen dan geldt conform artikel 53 van de Monumentenwet uit 1988 (herzien in 2007) een meldingsplicht bij de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap of door het hem vertegenwoordigende bevoegd gezag, de gemeente Nieuwkoop.

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem12 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

5

Samenvatting

5.1

Inleiding Synthegra heeft in opdracht van Tauw een archeologisch onderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Muggenlaan in Nieuwveen (afbeelding 1.1). Het onderzoek bestond uit een karterend booronderzoek. Voorafgaand aan het veldonderzoek is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld waarin het doel en de methode van het onderzoek zijn geformuleerd.9 Dit PvA is getoetst door het bevoegd gezag, de gemeente Nieuwkoop.

5.2

Specifieke archeologische verwachting Volgens de IKAW (Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden) van de RACM geldt een lage archeologische trefkans. Op de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) van de provincie Zuid-Holland is aan het plangebied echter een hoge trefkans voor archeologische sporen toegekend in verband met de ligging binnen de historische dorpskern van Nieuwveen. Op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) heeft dit dorpscentrum geen waarde toegekend gekregen. Na telefonisch contact tussen Tauw bv en de Provinciaal Archeoloog van Zuid-Holland (dhr Proos) heeft de Provinciaal Archeoloog aangegeven dat er een archeologisch onderzoek plaats moet vinden in verband met de ligging van het plangebied in de historische dorpskern van Nieuwveen.

5.3

Archeologische interpretatie Binnen het plangebied werden archeologische resten uit de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd verwacht. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat er binnen het plangebied een ophogingspakket op de natuurlijke veenondergrond aanwezig is, waarbij de top van het veen is vergraven. De diepte/dikte van de verstoring/ophogingspakket varieert sterk binnen het plangebied van 125 tot 240 cm beneden maaiveld. In de ophoging is één fragment aardewerk aangetroffen, dat dateert in de periode 1850 – 1950 n. Chr. De huidige bebouwing was voor aanvang van het veldondezoek gesloopt, zowel bovengronds als ondergronds, waardoor het ophogingspakket sterk is verstoord Daarom wordt de kans dat er binnen het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is klein geacht. De hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd wordt bijgesteld naar laag. De lage verwachting voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum en mesolithicum als voor nederzettingsresten uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen wordt gehandhaafd.

5.4

Aanbeveling Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek geadviseerd.

9

Leuvering, 2009. Synthegra Rapport S090300

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem13 van 14

Project: Projectnummer:

Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek, A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen S090318

Literatuur en kaarten Literatuur

Bakker, H. de en J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus. Staring Centrum, Wageningen. Leuvering, J.H.F., 2009: Plan van Aanpak booronderzoek A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen, Synthegra rapport S090300, Doetinchem. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003: De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten Nederlands

Normalisatie-instituut,

1989:

NEN

5104 Geotechniek

-

Classificatie

van

onverharde

grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2006a: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 3.1. SIKB, Gouda. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2006b: Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (aanvulling op de KNA 3.1). SIKB, Gouda. Internet www.ahn.nl www.archis2.archis.nl

© Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem

Synthegra bv, Doetinchemseweg 61a, NL-7007 CB Doetinchem14 van 14

Bijlagen:

Bijlage 1:

Overzicht van relevante geologische en archeologische tijdvakken

Overzicht geologische en archeologische tijdvakken

Ouderdom in jaren

Chronostratigrafie

MIS

Holoceen

1

11.755 12.745 13.675 14.025

LaatWeichselien (LaatGlaciaal)

15.700

Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm)

Lithostratigrafie Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)

2

LaatPleniglaciaal 29.000

50.000

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

MiddenPleniglaciaal VroegPleniglaciaal

3

Formatie van Kreftenheye

Formatie van Boxtel

4

75.000

VroegWeichselien (VroegGlaciaal) 115.000 130.000

370.000 410.000

5a 5c 5d

Eemien (warme periode)

5e

Saalien (ijstijd)

6

Holsteinien (warme periode)

Formatie van Beegden

5b

Eem Formatie Formatie van Drente Formatie van Urk

Elsterien (ijstijd) 475.000

Cromerien (warme periode) 850.000

Pre-Cromerien 2.600.000

Formatie van Sterksel

Formatie van Peelo

Cal. jaren v/n Chr. 1950

14

C jaren

Chronostratigrafie

Pollen zones

0

Vb2

1500

Subatlanticum koeler vochtiger

450 0 12

Vb1 Va

Vegetatie Loofbos eik en hazelaar overheersen haagbeuk veel cultuurplanten rogge, boekweit, korenbloem

Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd

800 815

2650

IVb Subboreaal koeler droger

2000

3755

IVa

5000

4900

5300

7020

8240

III

Boreaal warmer

II

Preboreaal warmer

I

8000

9000

8800 11.755

Atlanticum warm vochtig

10.150

12.745

10.800

13.675

11.800

14.025

12.000

15.700

13.000

LaatWeichselien (LaatGlaciaal)

Late Dryas

LW III

Allerød

LW II

Vroege Dryas LW I Bølling

35.000

Loofbos eik en hazelaar overheersen beuk>1% invloed landbouw (granen)

Bronstijd

Neolithicum

Loofbos eik, els en hazelaar overheersen in zuiden speelt linde een grote rol den overheerst hazelaar, eik, iep, linde, es eerst berk en later den overheersend

Mesolithicum

parklandschap dennen- en berkenbossen open parklandschap open vegetatie met kruiden en berkenbomen

MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)

perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra

VroegWeichselien (VroegGlaciaal)

perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap

Laat-Paleolithicum

75.000

115.000 130.000

Eemien (warme periode)

Midden-Paleolithicum loofbos

Saalien (ijstijd) 300.000

Vroeg-Paleolithicum Chronostratigrafie voor Noordwest-Europa volgens Zagwijn (1974), Vandenberghe (1985) en De Mulder et al. (2003). Lithostratigrafie volgens De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Stuiver et al. (1998). Zuurstofisotoop calibratie (OxCal) versie 3.9 Bronk Ramsey (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen. Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2000). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).

Bijlage 2:

Boorpuntenkaart

Boorpuntenkaart Nieuweveen te Nieuwkoop schaal: 1:1000

3

Legenda

Muggenlaan 69

Boorpunten Plangebied

Dorpsstraat

S0900318_BO-IVO-K_10122009_SD_1.0

gg Mu

4

enla

2

128

an

5

114

112 7

467900

88

0

50

111700

He

stras Kooi k i r nd

30

1

28

2

84

6

Anne

467800

1

t r aat

Meter 100

111800

111900

Bijlage 3:

Boorprofielen

Pagina 1 / 2

Boring:

1

Boring: 0

0

-45

50 -70

braak Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, zwak baksteenhoudend, resten schelpen, donkerbruin, Edelmanboor, scherpe ondergrens, ophoog Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, resten schelpen, grijsbruin, Edelmanboor Veen, uiterst zandig, matig baksteenhoudend, matig puinhoudend, resten schelpen, donkerbruin, Edelmanboor

100

2 0

0

braak Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, resten schelpen, zwart, Edelmanboor, opgebracht

-40

Veen, sterk zandig, matig baksteenhoudend, donkerbruin, Edelmanboor

50 -75

Veen, matig zandig, resten schelpen, sporen grind, donkerbruin, Edelmanboor, geroerd

100

-125

Veen, bruin, Guts, natuurlijk, zeggeveen, Hollandveen Laagpakket

150

150 -180

Veen, bruin, Guts, natuurlijk 200

-200

200

250

300

-345

350

Veen, matig houthoudend, bruin, Guts, Hollandveen Laagpakket -375

-400

400

Boring: 0

3

Boring: 0

-30

50

Klei, sterk siltig, zwak houthoudend, zwak riethoudend, grijs, Guts, Laagpakket van Wormer

-55

braak Zand, matig fijn, matig siltig, sporen baksteen, grijsbruin, Edelmanboor, gevlekt, geroerd Klei, sterk siltig, zwak zandig, sporen baksteen, donkergrijs, Edelmanboor, scherpe ondergrens Veen, zwak baksteenhoudend, zwak puinhoudend, sporen aardewerk, zwart, Edelmanboor, scherpe ondergrens

100

0

50

4 0

-55

Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, zwak baksteenhoudend, zwak puinhoudend, donkerbruin, Edelmanboor 100

-100

Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, sporen grind, donkerbruin, Guts, ophoog

-120

Zand, matig fijn, matig siltig, resten schelpen, grijs, Guts 150

-152 -163

150 Veen, zwak puinhoudend, donkerbruin, Guts Veen, bruin, Guts, natuurlijk, zeggeveen

200

-200

-185

200

-200

-235

250

Projectnaam: A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen Projectcode: S090318

groenstrook Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen grind, sporen baksteen, licht bruingrijs, Edelmanboor

-260

Zand, matig fijn, matig siltig, sterk humeus, zwak roesthoudend, donkerbruin, Guts, lichtgrijze zandlaagjes Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, zwart, Guts Veen, matig houthoudend, bruin, Guts

Pagina 2 / 2

Boring:

5

Boring: 0

0

braak Zand, matig fijn, matig siltig, sterk humeus, matig puinhoudend, zwak baksteenhoudend, donkerbruin, Edelmanboor, gevlekt, geroerd

50

0

6

-40

braak Zand, matig fijn, matig siltig, sterk humeus, sterk baksteenhoudend, donkerbruin, Edelmanboor, scherpe ondergrens

-70

Zand, matig fijn, zwak siltig, brokken klei, lichtbruin, Edelmanboor, gevlekt geroerd

0

50

100

Zand, matig fijn, zwak siltig, resten schelpen, bruin, Edelmanboor, opgebracht

100 -110

-140

150

-115

Zand, matig fijn, matig siltig, uiterst humeus, resten schelpen, sporen grind, zwart, Guts, scherpe ondergrens Veen, zwak riethoudend, bruin, Guts, natuurlijk

Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, sporen baksteen, resten planten, grijs, Guts 150 -180

Veen, sterk zandig, zwart, Guts -200

200

200 -230

Veen, bruin, Guts, natuurlijk 250

300

Boring: 0

7 0

braak Klei, vast, sterk siltig, zwak zandig, bruin, Edelmanboor

-45

50

Zand, matig fijn, matig siltig, sterk schelphoudend, grijs, Edelmanboor

100

-140

Zand, matig fijn, matig siltig, sterk humeus, brokken veen, sporen baksteen, sporen puin, resten schelpen, donkerbruin, Guts

150

200

-240

Veen, bruin, Guts, natuurlijk

250

300

-300

Projectnaam: A.H. Kooistrastraat te Nieuwveen Projectcode: S090318

-300

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nieuwkoop&id=8aaed1f5-121d-441a-acbc-38601dc97eca