Bijlage 4 Toelichting ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Gemeente Nieuwkoop Datum: 20 april 2021 ID: NL.IMRO.0569.bpNoordseBuurtHRZ-on01

2

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Inhoudsopgave

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

6 Inleiding

Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Voorgeschiedenis Voorgaand bestemmingsplan

8 8 8 9 11

Hoofdstuk 2 Huidige situatie 2.1 Ontstaansgeschiedenis 2.2 Landschap 2.3 Natuur 2.4 Water 2.5 Functionele structuur

13 13 13 14 15 15

Hoofdstuk 3 Beleidskader

19

3.1 3.2 3.3 3.4

19 20 22 23

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4 Planbeschrijving 4.1 Inleiding 4.2 Visie op inrichting 4.3 Nieuwe ontwikkelingen - initiatieven 4.4 Hoofdlijnen bestemmingsplan

26 26 26 29 32

Hoofdstuk 5 Milieu- en omgevingsaspecten 5.1 Bodem 5.2 Geluid 5.3 Luchtkwaliteit 5.4 Externe veiligheid 5.5 Ecologie 5.6 Water 5.7 Bedrijven en milieuzonering 5.8 Archeologie 5.9 Cultuurhistorie 5.10 Duurzaamheid 5.11 Besluit milieueffectrapportage

34 34 36 37 38 40 42 44 44 46 46 48

Hoofdstuk 6 Juridische aspecten 6.1 Inleiding 6.2 Opbouw regels en verbeelding 6.3 Bestemmingen en dubbelbestemming 6.4 Artikelgewijze toelichting

50 50 51 52 52

3

bestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening (concept)

Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid

57

Hoofdstuk 8 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 8.1 Voorbereidingsfase 8.2 Ontwerpfase 8.3 Vaststellingsfase

58 58 58 58

4

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

5

Toelichting

6

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

7

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding en doel

Het voorliggende bestemmingsplan betreft de Noordse Buurt, een voormalig glastuinbouwgebied in de gemeente Nieuwkoop ten noordwesten van de kern Woerdense Verlaat en ten oosten van de kern Noorden. Met de vaststelling van het voorgaande bestemmingsplan “Noordse Buurt' in 2009 werd aanvankelijk beoogd om het gebied te transformeren naar een natuurgebied. Deze transformatie heeft tot op heden nog niet plaatsgevonden. In 2012 heeft de gemeenteraad besloten om de herinrichting van de Noordse Buurt niet te beperken tot natuur, maar ook andere functies toe te staan (extensief agrarisch gebruik en recreatie). Daarvoor is in 2013 een "Uitgangspuntennotitie Noordse Buurt" door gemeenteraad vastgesteld, gevolgd door een startnotitie in 2015 en een inrichtingsvisie in 2016. Deze inrichtingsvisie 'Nieuwe toekomst voor de Noordse Buurt' is na een intensief en interactief planproces met bewoners en ondernemers opgesteld. Betrokkenen werden uitgenodigd initiatieven op het gebied van natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik in te dienen. Op grond van het voorgaande bestemmingsplan "Noordse Buurt" uit 2009 heeft het gebied voornamelijk een natuurbestemming die grotendeels in stand blijft.

In het huidige bestemmingsplan zal sprake zijn van het bestemmen van de woonkavels conform de kadastrale situatie, met het verwijderen van de 'oude' reststukjes met een woonbestemming uit het bestemmingsplan uit 2009, het bestemmen van de maatschappelijke voorziening, de laatst overgebleven kwekerij en een aantal aanpassingen in de wegenstructuur. Hierdoor ontstaat onderliggend plangebied, geprojecteerd op de luchtfoto. Met de 1e herziening wordt tevens de inhoud van de planregels aangepast aan de meest actuele inzichten en waar mogelijk geharmoniseerd met de overige bestemmingsplannen van de gemeente Nieuwkoop.

Figuur 1 - Ligging plangebied

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

De Noordse Buurt is een buurtschap in de gemeente Nieuwkoop en ligt ten noordwesten van de kern Woerdense Verlaat, ten oosten van de kern Noorden en westelijk van de waterloop de Kromme Mijdrecht. Het plangebied omvat de woonkavels, met het verwijderen van de 'oude' reststukjes met een woonbestemming uit het bestemmingsplan uit 2009, het bestemmen van de maatschappelijke voorziening, de laatst overgebleven kwekerij en de wegenstructuur. 8

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Een aantal aspecten vallen buiten dit bestemmingsplan, doordat deze reeds zijn opgenomen in het bestemmingsplan “Noordse Buurt”, en zijn daarom ook niet op de verbeelding zichtbaar. Een voorbeeld is de bestemming 'Natuur' die grotendeels in stand blijft. Verder verandert op de Floraweg 1 de bestemming 'sportvelden' niet ten opzichte van het bestemmingsplan “Noordse Buurt”. Deze bestemmingen zijn daarom niet op de verbeelding zichtbaar. Tevens is in 2018 het bestemmingsplan 'Visvijver Ons Stekkie' vastgesteld. De enkelbestemming 'recreatie' op de percelen tussen Veenweg 2 en 4 blijft van toepassing aangezien dit bestemmingsplan onherroepelijk is. Hierdoor valt ook dit plangebied buiten de 1e herziening van het bestemmingsplan en is het daarnaast niet zichtbaar op de verbeelding. In figuur 1 (bovenstaand) en figuur 2 (onderstaand) is de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven.

Figuur 2 - Ligging en begrenzing plangebied (bron: Mro)

1.3

Voorgeschiedenis

Vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft de Noordse Buurt zich ontwikkeld tot een geconcentreerd glastuinbouwgebied. Er waren vervolgens decennialang kassen in het plangebied aanwezig. De glastuinbouwsector streefde naar schaalvergroting; de mogelijkheden daarvoor in het gebied waren echter beperkt. Daarmee was een duurzame groei van de aanwezige glastuinbouwbedrijven niet mogelijk. Tegelijkertijd werd al langer gesproken over natuurontwikkeling in het gebied. Door de laag gelegen polder en de waterbehoefte van de glastuinbouw werd veel water onttrokken aan de nabijgelegen Nieuwkoopse Plassen (Natura 2000 gebied). Deze plassen moesten daardoor worden aangevuld met (vervuild) rivierwater, wat extra gezuiverd moest worden alvorens dit mocht worden aangevoerd. Dit was een ongewenste situatie. Sanering van de glastuinbouw en een transformatie naar een natuurgebied werden daarom wenselijk geacht. Om de transformatie van de Noordse Buurt van glastuinbouwgebied naar natuurgebied planologisch vast te leggen, stelde de gemeenteraad op 16 juli 2009 het bestemmingsplan "Noordse Buurt" vast. In dit plan was de Noordse Buurt voor het grootste deel bestemd als natuur. De (voormalige) bedrijfswoningen hadden daarbij een woonbestemming gekregen met een huiskavel van doorgaans circa 1500 m2 per woning. Tevens had de gemeente een actief aankooptraject van de tuinbouwpercelen ingezet.

In eerste instantie op basis van een voorkeursrecht gemeente op het gebied.

9

Op 16 juli 2009 werd door de gemeenteraad tevens de Structuurvisie 2040 vastgesteld. Daarmee gaf de raad het startsignaal voor de uitvoering van de zogenaamde sleutelprojecten uit de Structuurvisie waaronder de bouw van de 430 (extra) woningen op diverse locaties in de gemeente en de transformatie naar natuur. De veranderde economische situatie zorgde er echter voor dat woningbouwprojecten stagneerden. Daarom is de gemeente begin 2012 een proces gestart ter heroriëntatie op de sleutelprojecten. Op 28 juni 2012 heeft de raad besloten een andere koers te varen: een geleidelijke omvorming van de Noordse Buurt met ruimte voor andere passende functies. Op verzoek van de gemeente heeft de provincie de destijds geldende provinciale structuurvisie bijgesteld (30 januari 2013). Hierdoor is de natuurfunctie vervallen en wordt aan het gebied Noordse Buurt een bredere functie als “transformatiegebied naar agrarisch gebied met verspreid liggende tuinbouw” toebedacht. Tijdens de heroriëntatie van de plannen is in juni 2012 ook reeds besloten om hiervoor een nieuw bestemmingsplan op te stellen. Daarnaast is in 2012 besloten tot het intrekken van het voorkeursrecht in de Noordse Buurt. Tot het moment van het vaststellen en het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan “Noordse Buurt” had het voorkeursrecht een functie bij het voeren van de regie in het project.

Die functie is gewijzigd toen het bestemmingsplan onherroepelijk was. Op basis van vrijwillige verwerving is de gemeente overgegaan tot aankoop van de bedrijven tot uiterlijk 1 januari 2014. Op 19 september 2013 heeft de raad de 'Uitgangspuntennotitie Noordse Buurt' vastgesteld, als startdocument voor het bestemmingsplantraject om ook andere functies in het gebied toe te staan. De uitgangspuntennotitie was ook bedoeld om mensen in en buiten het gebied te stimuleren om met initiatieven te komen voor een passende invulling. Vervolgens is er in 2015 door het college een startnotitie 'Noordse Buurt - Op weg naar de herinrichting' opgesteld. In deze notitie zijn diverse initiatieven besproken en is een eerste stap gezet om te komen tot een inrichtingsvisie voor de Noordse Buurt. Deze inrichtingsvisie 'Nieuwe toekomst voor de Noordse Buurt' is op 26 mei 2016 door de raad vastgesteld en stelt randvoorwaarden en uitgangspunten aan de initiatieven, met als doel dat het geheel meer wordt dan de som der delen. Tegelijkertijd is aangegeven dat de inrichtingsvisie het uitgangspunt vormt voor het nieuw op te stellen bestemmingsplan. De gemeente heeft vanaf eind 2009 een actief aankooptraject van de tuinbouwpercelen in de Noordse Buurt doorlopen. Het Rijk, Provincie Zuid-Holland, het Waterschap Rijnland en de gemeente Nieuwkoop hebben hiervoor subsidie beschikbaar gesteld.

Een ander deel van de kosten voor de sanering en transformatie van de Noordse Buurt worden mede gedragen door de opbrengsten van een aantal woningbouwlocaties elders in de gemeente en de overige kosten zijn betaald uit de reserves van de gemeente Nieuwkoop. Uiteindelijk zijn op één na alle tuinbouwbedrijven door de gemeente aangekocht. Een ander bedrijf is omgevormd tot zorgbedrijf. Het grootste deel van het glas en de aangekochte bedrijfsgebouwen is gesloopt waarmee de transformatie inmiddels nagenoeg gestalte heeft gekregen. Op dit moment worden de graslanden tijdelijk door de gemeente verpacht aan agrariërs. De graslanden worden zeer beperkt bemest en worden begraasd door schapen. Zie voor een indruk van het plangebied figuur 3.

10

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Figuur 3 - Westelijk deel plangebied gezien vanaf de Veenweg

1.4

Voorgaand bestemmingsplan

Voor het plangebied vigeerde het bestemmingsplan ‘Noordse Buurt’. Dit plan is op 16 juli 2009 door de gemeenteraad van Nieuwkoop vastgesteld. In dit plan was vastgelegd dat het plangebied wordt ontwikkeld tot natuurgebied. Het overgrote deel van het plangebied had daarin een bestemming ‘Natuur’ als bedoeld in artikel 3 van de bijbehorende regels. Daarmee waren de gronden bestemd voor natuurwetenschappelijke waarde en/of ecologische waarden. Daarnaast werd voorzien in waterberging, waterlopen en waterpartijen, extensief agrarisch / recreatief / educatief medegebruik, infrastructurele voorzieningen en voorzieningen van algemeen nut. De bouwmogelijkheden binnen deze bestemming "Natuur" waren beperkt; alleen bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen worden gebouwd. De bouwhoogte was hierbij gemaximeerd op 1 meter, met uitzondering van observatieposten voor het bekijken van vogels en/of andere dieren. Hiervoor gold een maximale bouwhoogte van 8 meter. De bestaande (bedrijfs)woningen in het plangebied, destijds 71 in totaal, waren als burgerwoningen met bijbehorende erven en tuinen bestemd. Uitgangspunt daarbij was dat alle grondeigenaren de mogelijkheid zouden hebben om circa 1500 m2 grond te behouden met een totaal bouwvolume (inclusief erfbebouwing) van 750 m3. Hiervoor was de bestemming 'Wonen' opgenomen.

Ook de in het plangebied gelegen sportvelden en bijbehorende voorzieningen van V.V. Sportief en de bestaande wegen hadden een passende bestemming. Tot slot was de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering' voor een gedeelte van het plangebied van toepassing, voor zover dat binnen de zogenaamde legger van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (beheerder: Waternet) als waterkering was vastgelegd. De primaire functie van de waterkering was daarmee planologisch gewaarborgd.

11

Figuur 4 - Verbeelding voorgaand bestemmingsplan 'Noordse Buurt' (2009) De gemeenteraad heeft op 13 oktober 2011 het bestemmingsplan voor wat betreft de begrenzing van het bestemmingsvlak "Wonen" ter plekke van het perceel Floraweg 37 aangepast c.q. hersteld.

12

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Hoofdstuk 2 2.1

Huidige situatie

Ontstaansgeschiedenis

Het plangebied maakte oorspronkelijk deel uit van een veengebied dat behoorde tot een uitgestrekt moerasgebied. Vanaf de 11e eeuw is dit veengebied volgens een vast stramien ontgonnen, waarbij loodrecht op de ontginningsbasis het veen in een groot aantal evenwijdige smalle percelen is afgegraven en hierdoor petgaten en legakkers over bleven. Met name rondom de Nieuwkoopse Plassen is deze structuur nog zichtbaar. Vanaf de 17e eeuw zijn de door vervening ontstane plassen als gevolg van de vraag naar landbouwgrond en uit waterveiligheidsoverwegingen drooggelegd. De Noordse Buurt was de laatste polder die is drooggemalen. In 1938 is de beslissing genomen om de half-verveende Noordse Buurt Polder droog te maken (in het kader van de tewerkstelling van werklozen). Het project is moeizaam op gang gekomen, onder andere doordat het tijdens de Tweede Wereldoorlog stil kwam te liggen. In de jaren '50 van de vorige eeuw is het project weer opgepakt en afgerond. Vanaf 1952 is de polder in gebruik als agrarische locatie. Eerst alleen voor akkerbouw, maar al snel vestigden zich ook tuinders (met name uit Amsterdam Sloten) in de Noordse Buurt. Het gebied ontwikkelde zich vanaf die tijd tot een geconcentreerd glastuinbouwgebied. De restveengronden in de polder bleken hiervoor geschikt te zijn. In het kassengebied werd een intern wegenstelsel aangelegd, waarlangs de bebouwing plaatsvond.

De polder heeft vervolgens decennia lang gediend als glastuinbouwgebied. Vanaf het begin van deze eeuw kenmerkte het glastuinbouwgebied in de Noordse Buurt zich door relatief veel kleinschalige, veelal verouderde bedrijven. De glastuinbouwsector streefde naar schaalvergroting, terwijl de verkaveling in de Noordse Buurt daarvoor niet geschikt was. Door de ligging van het gebied tussen diverse natuur- en recreatiegebieden, een complexe waterhuishouding en beperkte infrastructuur, was een duurzame groei van de aanwezige glastuinbouwbedrijven niet mogelijk. Doordat een groot deel van de tuinders ook de pensioengerechtigde leeftijd bereikte, zijn veel glastuinbouwbedrijven gestopt met de activiteiten. Het gebied raakte in een neerwaartse spiraal. Tegelijkertijd werd al langer gesproken over natuurontwikkeling in het gebied. Door de laag gelegen polder en de waterbehoefte van de glastuinbouw werd veel water onttrokken aan de nabijgelegen Nieuwkoopse Plassen. Deze plassen moesten daardoor worden aangevuld met (vervuild) rivierwater. Dit was een ongewenste situatie. Sanering van dit glastuinbouwgebied en een transformatie naar een natuurgebied werden daarom wenselijk geacht.

2.2

Landschap

De Noordse Buurt betreft een droogmakerij en is onderdeel van de Noordsche Buurterpolder. De relatief jonge drooglegging van dit deel van de Noordsche Buurterpolder heeft geresulteerd in een karakteristiek droogmakerijlandschap dat zich onderscheidt van haar omgeving. De belangrijkste elementen van dit landschap betreffen:  De hoogteverschillen, met de relatief laag gelegen drooggemaakte polder en de hoger gelegen Ringdijk (zuidzijde) en Ringvaart Kromme Mijdrecht (oostzijde). Ook binnen de Noordse Buurt zelf zijn diverse hoogteverschillen aanwezig en zichtbaar. Met name in het oostelijke deel ligt een hoger gedeelte. Het westelijke gedeelte van de droogmakerij was van oudsher het hoogstgelegen deel van de polder. Dit gedeelte werd dan ook als eerste in gebruik genomen waardoor het nu ten gevolge van bodemdaling juist wat lager ligt.  Het patroon van een strakke, rechthoekige verkaveling met bestaande slotenpatronen.  Als onderdeel van de rationele verkavelingsstructuur liggen de bouwpercelen / erven direct aan de wegen.  Relatief veel openheid en doorzichten.  Hoofdgroenstructuren in de vorm van bomenrijen langs wegen en de aanwezige houtsingels.

13

2.3

Natuur

De Noordse Buurt ligt midden in het Groene Hart, in de nabijheid van diverse natuurgebieden. Een belangrijk natuurgebied betreft in dit kader de Nieuwkoopse Plassen. Dit plassengebied maakt deel uit van het Hollands-Utrechts laagveen- en plassengebied. Het is een uniek moerasgebied dat grote natuur- en landschapswaarden herbergt en voor het merendeel in beheer is bij Natuurmonumenten. Het gebied herbergt tevens veel gebruiksfuncties zoals rietteelt, visserij, veehouderij, recreatie en jacht. Daarnaast is het een van de weinige voorbeelden van een niet-drooggelegd verveningsgebied. Deze ecologische functie is sterk verbonden met de omvang en openheid van het Groene Hart. De Nieuwkoopse Plassen zijn een speciale beschermingszone onder de EU-Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. De Nieuwkoopse Plassen (incl. het gebied De Haeck en Westveen) zijn begrensd als Natura 2000 gebied. Natura 2000 is het Europese netwerk van natuurgebieden. Bovendien maken alle Natura 2000 gebieden ook deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (voorheen de Ecologische Hoofdstructuur). In paragraaf 5.5 Ecologie van deze plantoelichting wordt hier nader op ingegaan). Ten noordwesten van de Noordse Buurt ligt het natuurgebied De Groene Jonker.

Ten oosten van het plangebied, aan de overzijde van de waterloop de Kromme Mijdrecht, liggen (in de gemeente De Ronde Venen) de Bovenlanden die net als het plassengebied deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland. Geconcludeerd kan worden dat de Noordse Buurt een strategisch gelegen schakel is tussen de natuurgebieden Nieuwkoopse Plassen, Groene Jonker, Bovenlanden en Westveen.

Figuur 5 - Situering nabijgelegen natuurgebieden In het oostelijke deel van het plangebied (direct westelijk van de Kromme Mijdrecht annex gemeente- en plangrens) is ook een natuurgebied aanwezig. Het betreft een gebiedje van ruim 5,5 hectare groot dat beheerd wordt door Natuurmonumenten en dat "Het Vergeten Putje" wordt genoemd. Het betreft rietland met bosopslag, dat vanwege de beperkte omvang en het feit dat het waterpeil niet apart is te regelen, lastig te beheren is. Omdat binnen de huidige natuurbestemming deze bestaande situatie en beoogde situatie zijn toegestaan, hoeft het bestemmingsplan voor deze gebieden niet worden herzien.

14

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

2.4

Water

Water speelt een belangrijke rol in de gemeente Nieuwkoop en daarmee ook in het plangebied. Het watersysteem heeft een nauwe samenhang met de ontginningsgeschiedenis. De waterlopen hebben een verschillende oorsprong. Naast natuurlijke waterlopen en veenrivieren, zoals de meanderende Kromme Mijdrecht, kent het gebied een uitgebreid systeem van gegraven waterlopen samenhangend met de voormalige turfwinning. Ook de grote waterpartijen, zoals de nabijgelegen Nieuwkoopse Plassen, zijn het resultaat van in gang gezette, maar niet volledig afgemaakte verveningsprocessen. De waterlopen in het gebied hebben allen een functie in de afwatering van het gebied. Het peilbeheer is gereguleerd in een systeem van polders en boezemwateren. Daarbij ligt de polder van de Noordse Buurt een stuk lager dan de omliggende polders. Dit betekent dat het grondwater de neiging heeft om vanuit de omgeving (Polder Westveen, Nieuwkoopse Plassen) naar de Noordse Buurt te stromen. Daardoor is de Noordse Buurt van oorsprong een nat gebied. Binnen de Noordse Buurt bestaat het watersysteem uit sloten die destijds zijn aangelegd voor de glastuinbouw. De kassen in de Noordse Buurt werden daarbij van water voorzien vanuit de Nieuwkoopse Plassen. De sloten langs de hoofdwegen in het gebied maken van oudsher onderdeel uit van dit hoger gelegen watervoorzieningensysteem.

De wateronttrekking uit de Nieuwkoopse Plassen is niet langer noodzakelijk en ook niet wenselijk vanuit de Natura 2000 doelen voor dit gebied. Het plangebied maakt onderdeel uit van het afvoergebied 'Noordse Buurt en de Westveense Polder', met een totale oppervlakte van circa 390 hectare. Dit afvoergebied wordt bemalen door het poldergemaal Noordse Buurt. De Polder Westveen watert af via de automatische stuw bij de Varkenskade op de Noordse Buurt. Deze waterstroom doorkruist het plangebied en blijft gehandhaafd. In paragraaf 5.6 Water van deze plantoelichting wordt nader op de wateraspecten ingegaan.

2.5

Functionele structuur

2.5.1

Bestaande (agrarische) bedrijvigheid

Het merendeel van de gronden is eigendom van de gemeente. Na aankoop van deze gronden zijn de sloop- en saneringswerkzaamheden gefaseerd uitgevoerd. Gevolg is dat het overgrote deel van alle glastuinbouwbedrijven in het gebied is gesaneerd. De vrijkomende percelen zijn momenteel vooral als weidegrond in gebruik en worden begraasd door schapen. Op een paar locaties in het plangebied is nog bedrijvigheid aanwezig. Het betreft onder meer een glastuinbouwbedrijf aan de Floraweg 20 dat heeft aangegeven in het gebied actief te (willen) blijven. Tot voor kort waren ook aan de Floraweg 4 en Floraweg 35 nog glastuinbouwbedrijven actief. Het bedrijf aan de Floraweg 4 is ondertussen geheel geamoveerd en de gronden zijn al ingezaaid met gras. Het bedrijf aan de Floraweg 35 is nu ook beëindigd en het glas en de aanwezige bedrijfsopstallen zijn verwijderd. Beide bedrijven hadden nog de mogelijkheid om tot eind 2023 te ondernemen en eventueel zich als bedrijf ook na 2023 te handhaven. Beide ondernemers hebben uiteindelijk besloten toch gebruik te maken van de aangeboden koopovereenkomst die al in 2014 was ondertekend. 2.5.2

Wonen

De woningen in het plangebied zijn vrijstaand en bestaan in hoofdzaak uit één tot twee bouwlagen met een kap. Ze zijn overwegend geconcentreerd aan de (erf)ontsluitingswegen in het gebied, waarbij de voorgevel van de woning is georiënteerd op de weg. Hierdoor zijn er diverse bebouwingslinten in het gebied aanwezig. De omvang van de bestemmingsvlakken "Wonen" is 'op maat bestemd' conform de eigendomssituatie per begin oktober 2019 (merendeels circa 1500 m2).

15

De begrenzing en daarmee de omvang van de woonkavels (bestemmingsvlakken 'Wonen") zijn afgestemd op de (particuliere) eigendomssituatie zoals die per begin oktober 2019 is aangegeven in het Geografisch Informatie Systeem GIS). De begrenzing en omvang van een aantal bestemmingsvlakken "Wonen" kunnen - voorafgaande aan vaststelling van het bestemmingsplan - nog onderhevig zijn aan veranderingen als gevolg van de uitkomsten van een aantal aan-/verkooptrajecten die nog gaande zijn, en/of de definitieve inmeting van de desbetreffende percelen. Voor de locatie Floraweg 20 is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Met deze wijzigingsbevoegdheid kan de bestemming gewijzigd worden van 'agrarisch met waarden (functieaanduiding 'glastuinbouw')' naar de bestemming 'natuur'. De bestemming van de bedrijfswoning kan gewijzigd worden in 'wonen'. Van de wijzigingsbevoegdheid kan gebruik gemaakt worden na beëindiging van de agrarische bedrijfsvoering. De gemeente heeft een kavel met een woonbestemming in bezit aan de Ir. J. Nysinghweg 6 conform het bestemmingsplan Noordse Buurt uit 2009. Deze woning is als burgerwoning aangewezen en in het bestemmingsplan Noordse Buurt uit 2009 is een woonblok van 1.500 m² inbestemd. Deze woning is afgebroken na vertrek van de vorige bewoner, die huurder was.

In dit nieuwe bestemmingsplan is de keuze gemaakt om deze woonbestemming te laten vervallen en te veranderen in de bestemming 'natuur'. In plaats daarvan wordt aan een perceel gelegen aan de Floraweg (schuin tegenover het perceel Floraweg 11) een bestemmingsvlak 'wonen' toegekend. Er is mede voor deze nieuwbouwlocatie gekozen, omdat (de realisering van) een woning op die locatie past binnen de stedenbouwkundige beeldvorming van woningen langs dit deel van de Floraweg. Verder is de kavel aan de Floraweg een betere kavel in ruimtelijk opzicht, en veroorzaakt dit minder hinder voor omwonenden. Alle bewoners van de Noordse Buurt mochten hun kavel vergroten tot 1.500 m2, vandaar dat deze afmeting ook op deze kavel van toepassing is. 2.5.3

Recreatie

Oostelijk van de kruising Ir J. Nysinghweg / Floraweg bevinden zich twee voetbalvelden met bijbehorende bebouwing (voetbalvereniging 'Sportief'). Deze gronden vallen buiten de plangrenzen van deze 1e herziening van het bestemmingsplan, omdat de bestemming hetzelfde blijft. Ter hoogte van de entree van de Noordse Buurt vanaf de Voorweg/Uitweg is het caravanpark "Madeira" gesitueerd. Dit park ligt buiten het plangebied. Het landelijk gebied rondom de Noordse Buurt biedt verder veel ruimte voor recreatie. Er zijn voor wandelaars, fietsers en watersporters voldoende mogelijkheden. Zo wordt de Noordse Buurt onder meer omringd door wandel- en fietsroutes, waarvan de Jaagpadroute (40 km) ook deels door de Noordse Buurt loopt (zie figuur 6).

16

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Figuur 6 - Wandel- en fietsroutes (bron: Inrichtingsvisie 'Nieuwe toekomst voor de Noordse Buurt') 2.5.4

De Sleutelbloem

Er is aan de Ir J. Nysinghweg 13 een zorgkwekerij annex leer/werkcentrum gevestigd ('De Sleutelbloem'). Het betreft een instelling op een perceel van een voormalige kwekerij die is gericht op diverse leer/werktrajecten en vormen van dagbesteding. De activiteiten vinden deels op de eigen locatie plaats en deels elders. Dat laatste betreft de hovenierstak die zich richt op werkzaamheden (met name tuinaanleg en -onderhoud). Voor de activiteiten en de herinrichting van 'De Sleutelbloem' is bij besluit van 22 juni 2017 een omgevingsvergunning verleend. In dit kader wordt ook verwezen naar paragraaf 4.3.4 van deze plantoelichting. De Sleutelbloem zal wel worden inbestemd in deze 1e herziening van het bestemmingsplan. 2.5.5

Wegenstructuur

De Noordse Buurt is vanaf het omliggende wegennetwerk uitsluitend vanuit het zuiden te bereiken (via de Ir J. Nysinghweg). Het betreft een aansluiting op de Noordse Dorpsweg ter hoogte van de provinciale weg N463 (Voorweg/Uitweg) en het aangrenzende caravanpark "Madeira". Dit knooppunt is plaatselijk bekend als het 'Noordse Kruis'.

17

Het buurtschap is verder intern ontsloten door middel van een eenvoudige interne wegenstructuur. Deze interne wegenstructuur wordt gevormd door de Floraweg, Veenweg en Voordijkseweg en de Ir. J. Nysinghweg. Voor alle wegen binnen het plangebied geldt een maximum snelheid van 60 km/uur, afgestemd op 'erftoegangswegen' buiten de bebouwde kom. Er rijdt met name bestemmingsverkeer, een menging van diverse typen verkeer, zoals auto's, vrachtwagens, landbouwvoertuigen, maar er zijn ook wandelaars en fietsers. Daarbij vormt de Ir J. Nysinghweg de hoofdontsluiting van de buurt. Dit blijkt ook uit de inrichting en het profiel van deze weg met een wegbreedte van maximaal 6 meter en voorzien van een kantmarkering van circa 0,5 meter aan weerszijden. De overige 'erftoegangswegen' in het gebied (en het noordelijk deel van de Ir J. Nysinghweg) zijn smalle wegen met een gemiddelde wegbreedte van 3 meter. Deze wegen hebben geen kantstrepen. Gezien de beperkte wegbreedte zijn er passeerstroken aangelegd zodat tegemoetkomend verkeer elkaar kan passeren.

18

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

De kaders van het rijksbeleid zijn opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De SVIR omvat drie hoofddoelen, die als volgt zijn geformuleerd: 1. Concurrerend Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; 2. Bereikbaar Het verbeteren en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; 3. Leefbaar en veilig Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, kiest het Rijk voor een selectievere inzet op slechts 13 nationale belangen. Deze nationale belangen hebben onder andere betrekking op ruimte voor het behoud van nationale unieke cultuurhistorische kwaliteiten en ruimte voor een nationaal netwerk van natuur. Voor de ontwikkelingen in het plangebied zijn met name de volgende twee nationale belangen relevant: Ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten Landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten geven identiteit aan een gebied.

Op basis van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten heeft het rijk in het verleden een selectie gemaakt van twintig 'Nationale landschappen', waaronder het nationaal landschap Groene Hart, waarin het plangebied gelegen is. Deze landschappen weerspiegelen samen de diversiteit en ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Het voorliggende 1e herziening van het bestemmingsplan is mede gericht op het behoud en de ontwikkeling van het cultuurhistorisch waardevolle landschap. Ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten Om flora- en faunasoorten in staat te stellen om op lange termijn te overleven en zich te ontwikkelen zijn twee zaken essentieel: het behoud van leefgebieden en de mogelijkheden om zich te kunnen verplaatsen tussen leefgebieden. Binnen de door het Rijk gestelde kaders begrenzen, beschermen en onderhouden de provincies een natuurnetwerk met de juiste ruimtelijke-, water- en milieucondities voor kenmerkende (eco)systemen van (inter)nationaal belang. Dit netwerk is het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het natuurgebiedje in het plangebied ('Het Vergeten Putje") maakt onderdeel uit van het NNN. 3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Ten behoeve van de bescherming van de in de SVIR genoemde nationale belangen, worden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels voorgeschreven die bindend zijn voor de lagere overheden. Voor het onderhavige plan is met name het 'Natuurnetwerk Nederland' (NNN) van belang. In het Barro is opgenomen dat bij provinciale verordening de gebieden worden aangewezen die het Natuurnetwerk Nederland vormen. 'Het Vergeten Putje' maakt deel uit van het Natuurnetwerk dat door de provincie Zuid-Holland in de provinciale Omgevingsverordening is begrensd. In het voorliggende plan is voor genoemd natuurgebied de bestemming 'Natuur' opgenomen. Dit onderdeel van het NNN is daarmee planologisch vastgelegd en behoeft niet te worden herzien. 19

De overige aspecten van de beoogde transformatie van het voormalige glastuinbouwgebied die in het onderhavige 1e herziening van het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt zijn niet opgenomen in deze 1e herziening van het bestemmingsplan omdat ze uitvoerbaar zijn op grond van het bestemmingsplan 'Noordse Buurt' uit 2009. 3.1.3

Waterbeleid

Kaderrichtlijn water De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) schrijft voor dat de waterkwaliteit vanaf 2027 aan bepaalde eisen moet voldoen. De richtlijn bepaalt dat de EU-lidstaten voor de diverse stroomgebieden gezamenlijk actieprogramma's moeten opstellen waarin alle aspecten van water aan de orde moeten komen. In beginsel moet in 2027 een 'goede chemische toestand en een goed ecologisch potentieel of een goede ecologische toestand' zijn bereikt. De natuurontwikkeling die in het plangebied is beoogd, wordt gecombineerd met een wateropgave voor de verbetering van de chemische en ecologische waterkwaliteit die voortvloeit uit de KRW. Nationaal Waterplan Het Nationaal Waterplan 2016-2021 geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid. Daarmee zet het kabinet een volgende stap in het toekomstgericht inrichten van het watersysteem, gericht op een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en het bereiken van een goede waterkwaliteit en een gezond ecosysteem als basis voor welzijn en welvaart. 3.1.4

Wettelijk kader

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet luchtkwaliteit, Besluiten externe veiligheid, Wet geluidhinder, etc. Op deze aspecten zal in Hoofdstuk 5 Milieu- en omgevingsaspecten nader worden ingegaan. 3.1.5

Conclusie

De 1e herziening van het bestemmingsplan is in overeenstemming met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland Per 1 april 2019 is de provinciale Omgevingsvisie in werking getreden. De Omgevingsvisie omvat het omgevingsbeleid van Zuid-Holland oftewel al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. De visie bestaat uit twee kaderstellende instrumenten: de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening (zie hieronder). De in de Omgevingsvisie opgenomen kwaliteitskaart vormt een belangrijk instrument voor de provincie om ruimtelijke ontwikkelingen zodanig te sturen dat ze een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. De kwaliteitskaart geeft een beschrijving van gebiedskenmerken en kwaliteiten, waar rekening mee gehouden dient te worden in de planvorming. Specifiek voor de Noordse Buurt zijn daarbij de volgende kenmerken en kwaliteiten van belang. Veenlandschap: De Noordse Buurt maakt onderdeel uit van het veenlandschap. Ontwikkelingen in het veenlandschap moeten zorgdragen voor het behoud van het veen en zijn met name bij de diepe veenpakketten gericht op het beperken van de bodemdaling. Droogmakerij: De Noordse Buurt is (binnen het veenlandschap) ook aangemerkt als een droogmakerij. De provincie heeft in de Omgevingsvisie de volgende richtpunten geformuleerd:  De droogmakerij blijft als eenheid herkenbaar door het beleefbaar houden van de randen (Ringdijk of Ringvaart) en het hoogteverschil tussen laaggelegen droogmakerij en omringend land;

20

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening



Behoud van de (Ring)dijk en/of vaart als herkenbare landschappelijke structuurdrager en begrenzing van de droogmakerijpolders.

3.2.2

Omgevingsverordening Zuid-Holland

Per 1 april 2019 is ook de provinciale Omgevingsverordening in werking getreden. De provincie heeft in de Omgevingsverordening ('houdende regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving") regels opgenomen voor bestemmingsplannen onder meer voor wat betreft de aspecten ruimtelijke kwaliteit en natuur. Op kaart 3 bij de omgevingsverordening ("regionale waterkeringen") zijn de noord-, oost- en zuidrand van het plangebied aangeduid als "regionale waterkering". Op kaart 7 van de omgevingsverordening zijn de randen van het plangebied aangeduid als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland ('bestaande en nieuwe natuur"). Op kaart 14 bij de omgevingsverordening ("ruimtelijke kwaliteit en beschermingscategorieën") zijn de randen van het plangebied eveneens aangeduid als onderdeel van Natuurnetwerk Nederland (beschermingscategorie 1). Natuurnetwerk Nederland In de Omgevingsverordening is het NNN in Zuid-Holland begrensd. Dit geeft invulling aan de verplichting uit het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) om de bescherming van het NNN vorm te geven bij provinciale verordening. Zoals reeds in de paragrafen 3.1.1 en 3.1.2 is aangegeven is een gedeelte van de Noordse Buurt aangewezen als natuurgebied.

In de Omgevingsverordening is bepaald dat een bestemmingsplan voor gronden binnen het NNN geen bestemmingen aanwijst die de instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van deze gebieden significant beperken of leiden tot een significante vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van die gebieden. Volledigheidshalve wordt ook verwezen naar paragraaf 5.6 Water van deze plantoelichting, alsook Bijlage 1 Quickscan en voortoets Wet natuurbescherming. Ruimtelijke kwaliteit - Beschermingscategorie 1 De randen van het gebied zijn als onderdeel van NNN aangeduid met beschermingscategorie 1. Dat zijn gebieden met een "topkwaliteit". Deze gebieden zijn zo bijzonder, waardevol of kwetsbaar dat de instandhouding en mogelijk verdere ontwikkeling van de waarden die ze vertegenwoordigen, voorrang heeft boven alle andere ontwikkelingen. Deze gebieden dragen in hoge mate bij aan de identiteit, beleving en biodiversiteit van Zuid-Holland. Ruimtelijke ontwikkelingen in gebieden met deze beschermingscategorie 1 zijn in beginsel alleen mogelijk voor zover ze bijdragen aan het behoud of de ontwikkeling van de specifieke waarden. Regionale waterkeringen (waterveiligheid) Aan de noord-, oost- en zuidkant van de Noordse Buurt liggen regionale waterkeringen.

Deze dijken zorgen ervoor dat water vanuit de Nieuwkoopse plassen en de boezem niet de Noordse Buurt in lopen. In verband met de waterveiligheid zijn in de Omgevingsverordening randvoorwaarden opgenomen die een onbelemmerde werking, instandhouding en onderhoud van de regionale waterkeringen mogelijk moeten maken. In deze 1e herziening van het bestemmingsplan is de waterkering als zodanig bestemd door voor de beschermingszone als onderdeel van de genoemde regionale waterkeringen een dubbelbestemming 'WaterstaatWaterkering' op te nemen. Binnen deze dubbelbestemming gelden beperkingen voor wat betreft bouwen en graven. De ligging is afgestemd op de Legger van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV). In dit kader wordt ook verwezen naar paragraaf 5.6 Water van deze plantoelichting. 3.2.3

Conclusie

De 1e herziening van het bestemmingsplan is in lijn met het beleid van de provincie ZuidHolland.

21

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale Structuurvisie Holland Rijnland 2020

In de Regionale Structuurvisie 2020 (RSV) is een aantal keuzes gemaakt die de samenhang tussen de grote deelgebieden van de regio verbeteren: Duin en Bollenstreek, Kustzone, Stedelijk gebied en Veenweide en Plassen. De visie bevat zeven kernbeslissingen die uitgaan van een evenwichtige ontwikkeling van wonen, recreatie, infrastructuur en intensief, meervoudig en duurzaam ruimtegebruik. De Noordse Buurt is hierin benoemd als transformatiegebied glastuinbouw. In het voorliggende 1e herziening van het bestemmingsplan wordt inhoud gegeven aan een belangrijk kerndoel van Holland Rijnland, namelijk het open houden van de kenmerkende landschappen. In de bestemmingsomschrijving van de agrarische gebiedsbestemming ("Agrarisch met waarden") is dit expliciet benoemd. 3.3.2

Landschapsontwikkelingsplan Rijn- en Veenstreek

In 2009 hebben de gemeenten Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem, Nieuwkoop en Rijnwoude gezamenlijk een Regionaal Landschaps Ontwikkelings Plan (LOP) opgesteld. Het LOP is een beleidskader voor het behoud van bestaande landschappelijke kwaliteiten. Samengevat komt dat neer op: "wees zuinig op de karakteristieke landschappen en waarborg de kwaliteit ervan voor de toekomst". Het LOP is een uitwerkingsplan van de gemeentelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2040. De raad van de gemeente Nieuwkoop heeft het Visiedeel van het LOP op 25 juni 2009 vastgesteld. In het LOP is de kwaliteit en samenhang van het landschap in de Rijn- en Veenstreek onderzocht. Die kwaliteit en samenhang zitten vooral in de grote landschappelijke eenheden. Droogmakerijen en aaneengesloten veenweidegebied vormen met elkaar een heldere hoofdstructuur. Openheid en vergezichten maken die hoofdstructuur zichtbaar. Zichtlijnen moeten zoveel mogelijk intact blijven. Dit betekent dat toevoegingen aan het landschap, bijvoorbeeld ten behoeve van recreatie en natuur, bij voorkeur aan de randen van deze landschappelijke eenheden plaats moet vinden. 3.3.3

Beleid waterbeheerder

In het plangebied is het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) de waterbeheerder. Op grond van de Waterwet is het waterschap bevoegd via een eigen verordening, de Keur, regels te stellen aan werken die het watersysteem beïnvloeden. In de Keur van AGV is bepaald dat (bouw)werken en werkzaamheden in of bij waterstaatswerken vergunning- of meldingsplichtig zijn. Dit geldt onder andere voor het aanbrengen van verhard oppervlak (bebouwing, bestrating). Hiervoor moet compenserend water worden gegraven. De 1e herziening van het bestemmingsplan moet daar ruimte voor bieden. In de Beleidsregels die bij de Keur horen, is het beleid nader uitgewerkt. Belangrijke beleidspunten zijn de zorg voor veiligheid, voldoende water en schoon water. Daarbij is het waterschap verantwoordelijk voor het beheer van de hoofdwatergangen en heeft het zeggenschap over de dijkzones. Nieuwe ontwikkelingen in het plan dienen afgestemd te worden met Waternet, als vertegenwoordiger van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. In paragraaf 5.6 Water van deze plantoelichting (de zogenaamde waterparagraaf) wordt nader op de wateraspecten in relatie tot het plangebied ingegaan. 3.3.4

Conclusie

De 1e herziening van het bestemmingsplan is conform het regionaal beleid.

22

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Structuurvisie Nieuwkoop 2040

Op 16 juli 2009 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Nieuwkoop 2040 vastgesteld. Dit document vormt het toekomstbeeld voor Nieuwkoop waarin is aangeven welke ambities de gemeente heeft en hoe die gewenste situatie kan worden bereikt. De structuurvisie is in 2016 "herijkt". Bij die herijking is ingegaan op het aanvankelijke voornemen uit de oorspronkelijke structuurvisie om de Noordse Buurt te transformeren tot een hoogwaardig natuurgebied. De kosten voor de sanering en transformatie van de Noordse Buurt worden mede gedragen door de opbrengsten van een aantal woningbouwlocaties. De economische ontwikkelingen hadden vanaf 2009 een zeer negatieve uitwerking gehad op de businesscase "sleutelprojecten". Bij de herijking is geconstateerd dat om die reden in 2012 een heroriëntatie heeft plaatsgevonden en is besloten om alternatieve scenario’s voor de herontwikkeling van de Noordse Buurt te onderzoeken. Op 28 juni 2012 heeft de gemeenteraad gekozen voor een meer organische ontwikkeling van de Noordse Buurt. 3.4.2

Uitgangspuntennotitie Noordse Buurt

Als gezegd besloot de gemeenteraad op 28 juni 2012 om de aanpak van de transformatie van de Noordse Buurt te wijzigen in een meer organische ontwikkeling van het gebied. Daarnaast werd besloten om een nieuw bestemmingsplan voor de Noordse Buurt op te gaan stellen. De gemeenteraad heeft hiermee een start gemaakt op 19 september 2013 door de 'Uitgangspuntennotitie Bestemmingsplan Noordse Buurt’ vast te stellen. In deze uitgangspuntennotitie worden kaders gesteld voor de herontwikkeling van de Noordse Buurt. Deze zien er in hoofdlijnen als volgt uit:  De bestaande hoofdstructuur, alsmede het bestaande kavel- en slotenpatroon, wordt in principe niet gewijzigd, maar als uitgangspunt genomen voor de herinrichting van het gebied.

 Gestreefd wordt naar een gebied dat functioneel, sociaal-maatschappelijk en landschappelijk past in zijn omgeving;  Beoogd wordt een kwalitatief hoogwaardige groene woonomgeving waar het buurtgevoel aanwezig blijft;  Beoogd wordt een gebied waar de resterende kwekers en de zorgkwekerij zich betrokken, welkom en 'onderdeel van' kunnen blijven voelen;  Gestreefd wordt naar een gebied waar ruimte is voor nieuwe initiatieven en relaties met de omgeving worden versterkt;  Bij de herinrichting van het gebied wordt rekening gehouden met de omgeving (ten noorden en ten westen open agrarisch landschap en ten zuiden en oosten natuur);  De hoofdfuncties worden (extensief) agrarisch gebruik, recreatie en natuur;  Het is mogelijk om gronden te verkopen waarbij bindende voorwaarden kunnen worden gesteld;  Om de blijvende kwekers een duurzame en rendabele toekomst te bieden, houdt de gemeente bij de herinrichting rekening met de blijvende kwekers.

23

3.4.3

Inrichtingsvisie "Nieuwe Toekomst voor de Noordse Buurt"

In mei 2016 heeft de gemeenteraad vervolgens de inrichtingsvisie "Nieuwe Toekomst voor de Noordse Buurt" vastgesteld. Deze visie gaat in op de ruimtelijke randvoorwaarden en uitgangspunten waarmee rekening gehouden moet worden bij de herinrichting van dit voormalige glastuinbouwgebied. Hierbij kan gedacht worden aan bestaande bebouwing, de beschikbaarheid van gronden voor nieuwe ontwikkelingen, de huidige wegen (wegstructuur, verkeerscapaciteit en bereikbaarheid), de omgeving bestaande uit natuurgebieden en polders, de hoogteligging, water en recreatieve routes. De inrichtingsvisie geeft dan ook een kader voor bewoners en ondernemers die de ambitie hebben om een passend initiatief te ontplooien in de Noordse Buurt. Er wordt op zowel ruimtelijk als procesmatig vlak duidelijkheid gegeven over de mogelijkheden in de Noordse Buurt. De inrichtingsvisie vormt daarmee de basis voor onderhavige 1e herziening van het bestemmingsplan. In hoofdstuk 4 (Planbeschrijving) wordt nader op de inrichtingsvisie ingegaan. 3.4.4

Erfgoedverordening 2018

Op 12 juli 2018 heeft de gemeenteraad de 'Erfgoedverordening gemeente Nieuwkoop 2018' vastgesteld. In deze verordening is de aanwijzing van gemeentelijke monumenten en stads- en dorpsgezichten geregeld. Ook zijn er regels omtrent het in stand houden van deze monumenten en gezichten in de verordening opgenomen. Ook is de bescherming van archeologische terreinen in deze verordening geregeld. Het plangebied maakt geen deel uit van een beschermd dorpsgezicht. Ook zijn er binnen het plangebied geen gemeentelijke monumenten aanwezig. 3.4.5

Parkeerbeleid

Op 17 september 2015 heeft de gemeenteraad een beleidsnotitie betreffende het parkeren vastgesteld, 'Parkeerbeleid gemeente Nieuwkoop 2015' genaamd. Het betreft een actualisatie van het parkeerbeleid uit 2008 en moet bijdragen aan de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en het voorkomen van parkeeroverlast in de kernen van de gemeente Nieuwkoop. De gemeente wil dit onder meer bereiken door de parkeernormen actueel te houden en hanteerbare beleidsuitgangspunten te formuleren voor de ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente en daar waar mogelijk parkeerproblemen op te lossen. Bij nieuwe ontwikkelingen dienen de parkeernormen en uitgangspunten uit de bovengenoemde nota in acht genomen te worden. Om dit ook in de 1e herziening van het bestemmingsplan te borgen is onder andere in de algemene bouw- en gebruiksregels een verwijzing naar het vastgestelde parkeerbeleid opgenomen. 3.4.6

Beleidskader Duurzaamheid

Het algemene kader voor het milieubeleid van de gemeente Nieuwkoop is vastgelegd in het Beleidskader Duurzaamheid gemeente Nieuwkoop (vastgesteld door de raad op 19 maart 2020). Dit beleidskader is leidend voor projecten rondom duurzaamheid (naast natuurlijk de landelijke regelgeving). Dit beleid kent een directe relatie met de ruimtelijke ordening, bijvoorbeeld met betrekking tot de doelstellingen voor een duurzame inrichting met het oog op klimaat en energiebesparing. In paragraaf 5.10 Duurzaamheid wordt hierop nader ingegaan. Het Beleidskader Duurzaamheid bevat de duurzaamheidsambities van de gemeente op 6 thema's: Energietransitie, Klimaatadaptatie, Circulaire Economie, Biodiversiteit, Mobiliteit en Gemeentelijke Organisatie. Het zijn de ambities voor de lange (2050) en middellange (2030) termijn met een uitwerking naar concrete doelstellingen voor de korte termijn (2023).

24

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Deze ambities en doelstellingen vormen het kader voor het Duurzaamheidsprogramma 20212024 (vastgesteld door de raad op 18 maart 2021). Dit uitvoeringsprogramma bevat het overzicht van de projecten en activiteiten, waarmee de gemeente de komende jaren de beleidsdoelen wil bereiken. Er staat niet alleen hoe de gemeente, samen met de Nieuwkoopse gemeenschap, op weg wil gaan naar een duurzaam Nieuwkoop, maar ook hoe ze haar eigen organisatie gaat verduurzamen. De gemeente Nieuwkoop wil graag een duurzame gemeente zijn, waarin niet alleen aandacht is voor het 'hier' en 'nu', maar ook voor het 'daar' en 'later'. Duurzaamheid houdt in dat bij alle ontwikkelingen, beleid, plannen en activiteiten gezocht wordt naar een optimale balans tussen leefbaarheid, ecologie en economie. Duurzaamheid houdt ook solidariteit in. Solidariteit tussen huidige en toekomstige generaties. 3.4.7

Conclusie

De 1e herziening van het bestemmingsplan is in overeenstemming met het gemeentelijk beleid.

25

Hoofdstuk 4 4.1

Planbeschrijving

Inleiding

Zoals reeds in de inleiding van deze plantoelichting is aangegeven, staat de beoogde transformatie van de Noordse Buurt niet op zichzelf. Deze heeft een lange (voor)geschiedenis. Hoewel met de vaststelling van het bestemmingsplan 'Noordse Buurt' in 2009 aanvankelijk was besloten om het gebied te transformeren naar een natuurgebied, heeft de gemeenteraad in 2012 besloten om de herinrichting van de Noordse Buurt niet uitsluitend te beperken tot natuur, maar ook om andere functies toe te staan. Daartoe is in 2013 een "Uitgangspuntennotitie Noordse Buurt" vastgesteld, gevolgd door een startnotitie in 2015 en een inrichtingsvisie in 2016. Laatstgenoemde visie gaat in op de ruimtelijke randvoorwaarden en uitgangspunten waar rekening mee gehouden moet worden bij de herinrichting van dit voormalige glastuinbouwgebied en vormt het uitgangspunt voor deze 1e herziening van het bestemmingsplan.

De doelen van de inrichtingsvisie, 'Nieuwe toekomst voor de Noordse Buurt' genaamd, zijn:  het verruimen van de ontwikkelingsmogelijkheden om het gebied economisch vitaler te maken;  het inpassen van het gebied in het polderlandschap zodat de Noordse Buurt zijn kwalitatieve waarde behoudt en waar mogelijk versterkt;  het realiseren van de oorspronkelijke beleidsdoelen die ten grondslag liggen aan de ingezette transformatie en op basis waarvan de FES-subsidie (Fonds Economische Structuurverbetering) is verleend. De drie belangrijkste beleidsdoelen zijn: het herstructureren van de glastuinbouw, het beëindigen van de wateronttrekking uit de Nieuwkoopse Plassen en het tegengaan van de bodemdaling. Met de sanering van de glastuinbouw zijn de oorspronkelijke beleidsdoelen reeds (grotendeels) bereikt. Aanvullend hierop heeft de gemeente gesteld ontwikkelingsmogelijkheden te verruimen voor de functies natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik. De inrichtingsvisie is na een planproces met bewoners en ondernemers opgesteld, waarbij ook initiatieven op het gebied van natuur, recreatie en (extensief) agrarisch gebruik ingediend konden worden. Deze initiatieven dienen te passen binnen het in de inrichtingsvisie aangegeven raamwerk van landschappelijke structuurdragers (zie hiervoor paragraaf 4.2).

In onderhavige 1e herziening is de inrichtingsvisie beperkt aan de orde doordat de herziening voornamelijk consoliderend is en ervoor zorgt dat het plan overeenkomt met de huidige situatie van het gebied.

4.2

Visie op inrichting

4.2.1

Het raamwerk

De Noordse Buurt onderscheidt zich van haar omgeving. De relatief jonge drooglegging van dit deel van de Noordsche Buurterpolder heeft geresulteerd in een karakteristiek droogmakerijlandschap. De belangrijkste elementen van dit landschap vormen het raamwerk voor de herinrichting:  De hoger gelegen Ringdijk (zuidzijde) en Ringvaart (Kromme Mijdrecht, oostzijde) als landschappelijke structuurdragers van de droogmakerij;  De huidige wegenstructuur, inclusief de woonkavels;  Het landschappelijke patroon van de strakke, rechthoekige verkaveling met bestaande slotenpatronen;  Hoofdgroenstructuren zoals de bomenrijen en de aanwezige houtsingels.

26

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

4.2.2

Deelgebieden

Binnen het genoemde raamwerk zijn in de Noordse Buurt vier deelgebieden te onderscheiden: 1. Buitenring zuidoost; 2. Buitenring noordwest; 3. Centrale binnengebieden; 4. Ir J. Nysinghweg. Deze deelgebieden onderscheiden zich van elkaar door de specifieke ligging in het raamwerk, door hun bijdrage aan het landschap en voor wat betreft de verschillende doelstellingen qua waterhuishouding. De deelgebieden zijn (mede)bepalend voor de gewenste aard en situering van de initiatieven. Hieronder worden de vier deelgebieden kort toegelicht. Deelgebied 1: ‘buitenring zuidoost’'  Ligging: relatief grootschalig gebied gelegen aan de hogere en/of besloten randen.  Visie op water: voor een meer geleidelijke overgang tussen de hoger gelegen randen en de lagere gelegen Noordse Buurt zijn in dit deelgebied nattere functies wenselijk (buffer voor kweldruk).  Visie op landschap: inrichting kan afwisselend open en besloten zijn, passend in de grotere schaal van het landschap. Deelgebied 2: ‘buitenring noordwest’'  Ligging: relatief smalle buitenrand aan de open agrarische polder.  Visie op water: dit deelgebied heeft een sterke hydrologische interactie met de rest van de droogmakerij (agrarisch gebruik) zodat kritisch gekeken moet worden naar (het verhogen van) de waterstanden en de waterkwaliteit.

 Visie op landschap: inrichting met landschappelijk agrarische uitstraling, behoud van openheid en zichtrelaties met de polder. Deelgebied 3: ‘centrale binnengebieden'  Ligging: relatief kleinschalige eenheden omsloten door woningen en wegen.  Visie op water: door het hogere peil in de sloten langs de hoofdwegen (t.b.v. fundering woningen) zijn in de binnengebieden nattere functies mogelijk.  Visie op landschap: afwisselend open en besloten 'patchwork' passend in de kleinere schaal van deze binnenmilieus met relatief veel aangrenzende woonkavels. Deelgebied 4: ‘Ir J. Nysinghweg'  Ligging: direct verbonden met de hoofdontsluiting in de omgeving (N463).  Visie op landschap: visitekaartje van de Noordse Buurt met mogelijk ruimte voor verkeer aantrekkende initiatieven (om de verkeersbewegingen in de rest van de buurt te beperken) en eventueel grotere (collectieve) parkeervoorzieningen. 4.2.3

Accenten

Aanvullend op het onderscheidt in deelgebieden is een drietal accenten te benoemen: 1. (Boven)regionale functie; 2. Zichtrelaties met de polder; 3. Het Vergeten Putje. Accent 1: ‘(Boven)regionale functie’ Direct aan de Ir J. Nysinghweg en in deelgebied ‘buitenring zuidoost’ is ruimte voor een (boven)regionaal initiatief dat als ‘trekker’ kan functioneren voor de Noordse Buurt. De reden voor deze situering is drieledig:  de aansluiting aan het begin van de Ir J. Nysinghweg maakt de locatie geschikt voor een hogere verkeersintensiteit;  de grotere maat van het landschap biedt hier de meeste ruimte;  er grenzen relatief weinig woningen aan dit gebied.

27

Accent 2: ‘Zichtrelaties met de polder’ De noordrand onderscheid zich van de rest van de Noordse Buurt door het zicht op de aangrenzende open polder. Bij de herinrichting van deze zone wordt gestuurd op ‘openheid’ zodat het zicht op de polder behouden blijft. Accent 3: 'Het Vergeten Putje' Dit natuurgebied is in eigendom en beheer bij Natuurmonumenten. Uitgangspunt is dat het flexibele peilregime behouden blijft ten behoeve van de natuurfunctie. Blijvende functies en ondernemingen Van een aantal functies en ondernemingen is bekend dat deze gehandhaafd worden in de nieuwe inrichting. Met deze functies moet rekening gehouden worden bij de herinrichting van de Noordse Buurt. Het betreft de volgende functies en ondernemingen:  De Sleutelbloem;  Voetbalvelden V.V. Sportief;  Kwekerij/glastuinbouwbedrijf aan de Floraweg 20. 4.2.4

Visiekaart

Aan de hand van de ruimtelijke en functionele aspecten uit het genoemde raamwerk, alsook de te onderscheiden deelgebieden en accenten, is voor de Noordse Buurt een visiekaart opgesteld.

28

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

Figuur 7 - Visiekaart Noordse Buurt (bron: Inrichtingsvisie 'Nieuwe toekomst voor de Noordse Buurt')

4.3

Nieuwe ontwikkelingen - initiatieven

4.3.1

Aquatische landbouw

Aquatische landbouw is het telen van gewassen bij hoge grondwaterstanden, zoals de teelt van cranberry en lisdodde. Deze natte teelten helpen om bodemdaling in van oorsprong natte gebieden (zoals veenweidegebieden) te reduceren en dragen bij aan een duurzame landbouw met minder uitstoot van broeikasgassen. Omdat het tegengaan van de bodemdaling ook een belangrijk doel is van de Inrichtingsvisie voor de Noordse Buurt, worden deze teelten ook binnen het plangebied in algemene zin mogelijk gemaakt (zie de doeleindenomschrijving bij de bestemming "Agrarisch met waarden"). Tegelijkertijd dragen deze teelten eraan bij dat de gronden in de Noordse Buurt toch een waardevol product opleveren en daarmee bijdragen aan een robuuster rendement. Daarmee wordt het gebied ook economisch vitaler, eveneens een doel van de Inrichtingsvisie. 4.3.2

Wandel- en fietspaden - Rondje Noordse Buurt

De Noordse Buurt is intern goed toegankelijk via de huidige wegenstructuur. De randen van het gebied zijn nog niet geheel toegankelijk, terwijl juist hier het omliggende landschap optimaal beleefd kan worden. Als onderdeel van het raamwerk uit de Inrichtingsvisie zullen wandel- en fietsroutes gerealiseerd aan de randen van de Noordse Buurt. Dit wordt het ‘Rondje Noordse Buurt’ genoemd. De route worden aangesloten op de interne wegenstructuur en op de bestaande doorgaande recreatieve routes in de omgeving. Voor de aanleg van het ‘Rondje Noordse Buurt’ is een plan opgesteld. Aan de westelijke en noordelijke zijde van de Noordse Buurt zal een halfverhard pad worden aangelegd. Dit pad is uitsluitend bedoeld als wandel-/struinpad. Aan de oost- en zuidzijde zal een pad van betonplaten worden aangelegd. Dit pad is bedoeld voor wandelaars; fietsers zijn daar te gast. Het pad sluit aan op het fietspad bij het gemaal Noordse Buurt aan de noord-oostzijde en op het bestaande asfaltpad aan de zuidzijde.

29

Bij de totstandkoming van dit deel van het ‘Rondje Noordse Buurt’ kan ook invulling gegeven worden aan de wens van de bewoners van de woning aan de Kade 1 om de nieuwe wandelen fietsroute te combineren met een uitweg voor hun perceel. Dit perceel is in de huidige situatie immers alleen bereikbaar over het water van De Kromme Mijdrecht of via het perceel van de voormalige leliekwekerij De Plas. De Noordse Buurt heeft veel potentie om natuur te combineren met recreatie. Het gebied ligt landschappelijk mooi gelegen en kan bovendien goed verbonden worden met wandelpaden in aangrenzende natuurgebieden. Het vormt vanwege de ligging een mooie uitvalsbasis om ook natuurgebieden in de omgeving te verkennen. De realisering van de natuurtypen bos en moeras zal ook aantrekkelijke mogelijkheden bieden voor (wandel)recreatie. Beide natuurtypen zijn niet zo gevoelig voor de aanwezigheid van recreanten. Wandelpaden zijn zo te situeren dat de combinatie van bos, water en riet beleefbaar wordt voor recreanten en dat verstoring van bijvoorbeeld vogels voorkomen wordt. 4.3.3

Accenten landschapsbeleving

Het is de bedoeling dat op markante punten een ‘accent’ (een object) wordt toegevoegd dat bijdraagt aan de beleving van het landschap en van de Noordse Buurt. In de Inrichtingsvisie zijn hiervoor drie locaties aangeduid. Tijdens een inloopavond op 21 februari 2018 konden inwoners en belangstellenden per accentpunt uit drie ontwerpen kiezen.  De keuze voor het accentpunt aan de noord-westzijde (locatie A) is gevallen op een roeiboot. De boot, met een bankje in de boot, verwijst naar het oorspronkelijke polderlandschap dat aanwezig was, voor de ontginning van het gebied. Hiervoor is medio 2019 vergunning aangevraagd.  Voor het accentpunt aan de oostzijde (locatie B) is gekozen voor de 'Uitkijktoren op dijk'. De uitkijktoren kan daarbij van onderaan de dijk en vanaf de kruin van de dijk betreden worden. Dit accentpunt moet nog worden uitgewerkt; waarna ook daarvoor een vergunning zal worden aangevraagd.  Voor het accentpunt bij de entree van de Noordse Buurt, aan de zuidzijde van het plangebied (locatie C), is de keuze gevallen op een kunstwerk met bloemen als verwijzing naar het (recente) verleden van de Noordse Buurt. Dit accentpunt moet eveneens nog worden uitgewerkt; ook daarvoor zal vervolgens een vergunning worden aangevraagd.

Figuur 8 - Locatie van de drie accentpunten langs het 'Rondje Noordse Buurt'

30

ontwerpbestemmingsplan Noordse Buurt 1e herziening

4.3.4

De Sleutelbloem

Op het perceel Ir J. Nysinghweg 13 is zorgkwekerij annex leerwerkcentrum 'De Sleutelbloem' gevestigd. De activiteiten waren in eerste instantie gebaseerd op een kwekerijbedrijf waarbij de cliënten op therapeutische basis in het bedrijf werkten. In de loop der jaren zijn meerdere subactiviteiten toegevoegd zoals een hoveniersbedrijf, plant- en dierverzorging, reparatie en onderhoud van eigen machines, en verkoop van planten aan particulieren. Het bedrijf heeft een aantal jaren geleden een verzoek bij de gemeente ingediend voor de nieuwbouw van een werkplaats/loods, een dierenverblijf, het renoveren van kassen en een herinrichting van het bijbehorende terrein. Voor deze activiteiten is bij besluit van 22 juni 2017 een omgevingsvergunning verleend. In figuur 9 is de vergunde herinrichting weergegeven.