Bijlage 12 Ecologisch Werkprotocol_16-2-22_met_bijlagen_pdf

Ecologisch werkprotocol Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop Projectnummer: Datum: Aangepast: Opgesteld door: Telefoonnummer:

9020 25-5-2021 16-2-2022 Jessica Loeffen 088 147 1115 / 06 2024 8287

Aanleiding Natuurmonumenten is voornemens werkzaamheden te verrichten in de Meijegraslanden, binnen het Natura 2000-gebied ‘Nieuwkoopse plassen & De Haeck’ voor het ontwikkelen van graslanden, alsmede ter verbetering van de instandhoudingsdoelen (blauwgrasland en broedbiotoop van de roerdomp). Het gaat om de volgende deelgebieden A met gebied 1 en 1A, deelgebied B met gebied 2, 2A, 2B en 5 en deelgebied C met gebied 4, 4A en 4B. (Afbeelding 1). De inrichtingsschetsen en profielen zijn weergegeven als bijlage (Bijlage 2).

4

4A

4B

5

2 1

2B

2A

1A 12B 1 2A A

Afbeelding 1.Ligging van het plangebied Meijegraslanden verdeeld in deelgebieden A, B en C. Bron: Natuurmonumenten / Eelerwoude, maart 2021

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 1

Nabij het plangebied komen de beschermde soorten rugstreeppad, Noordse woelmuis, waterspitsmuis en beschermde ongewervelden voor (Bijlage 1). In dit project gaan we uit van de volgende uitgangspunten: ❖ Noordse woelmuis De Noordse woelmuis is waargenomen in het noordelijk deel van de Nieuwkoopse Plassen (ten noorden van het deelgebied C). Mogelijk is de soort aanwezig in het plangebied. Zomerverblijfplaatsen zijn aanwezig in natte delen en kunnen ook als voortplantingsplek worden gebruikt tussen april – september. Winterverblijven zijn aanwezig in droge delen en in gebruik van november - maart. De afstand tussen beide bedraagt enkele tientallen meters tot enkele honderden meters. ❖ Waterspitsmuis Voorkomen van de soort is bekend aan de noordoostzijde van deelgebied C dat grenst aan de zuidkant van natuurgebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Ter plaatse van de deelgebieden zijn geen waarnemingen bekend van waterspitsmuis. Waterspitsmuis komt voorin schoon, niet al te voedselrijk, stilstaand tot vrij snel stromend water met een goed ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers. Voortplantingsplekken zijn in de maanden april tot en met augustus. ❖ Rugstreeppad In de omgeving van het plangebied komt rugstreeppad voor, met name in de buurt van deelgebied A: 1a richting Zwammerdam. Met het afgraven/plaggen van het deelgebied C, kunnen rugstreeppadden worden aangetrokken.

❖ Ongewervelden Voor beschermde soorten als gevlekte witsnuitlibel, sierlijke witsnuitlibel, groene glazenmaker en platte schijfhoren is vooral in de directe omgeving van het plangebied, maar ook pluksgewijs in het plangebied, geschikt habitat aanwezig. Met name in het natuurgebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck en ter hoogte van deelgebied C. Daarnaast moet rekening worden gehouden met algemene broedvogels. In het kader van de zorgplicht moet rekening worden gehouden met het voorkomen van deze beschermde en algemene soorten. Onderliggend werkprotocol beschrijft de te nemen maatregelen om negatieve effecten te voorkomen en te voldoen aan de zorgplicht. Dit werkprotocol is opgesteld op basis van de informatie uit de volgende bronnen: - Toetsing Wet natuurbescherming – Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop (Eelerwoude, 2019 en aangepast 16-2-22). - Kennisdocument Noordse woelmuis Microtus oeconomus arenicola. BIJ12. Versie 1.0, juli 2017. - Kennis van waterspitsmuis – STOWA en Zoogdiervereniging. - Kennisdocument Rugstreeppad Bufo calamita. BIJ12. Versie 1.0, juli 2017. - Vlinderstichting. - Zoogdiervereniging.

Wettelijk kader Op basis van de uitgevoerde Toetsing Wet natuurbescherming (ook wel Quickscan genaamd), blijkt dat geen of beperkte negatieve effecten van de werkzaamheden te verwachten zijn, mits maatregelen worden genomen

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 2

en wordt gewerkt conform een vooraf opgesteld Ecologisch werkprotocol. Het wettelijke kader waarbinnen de werkzaamheden van dit project worden uitgevoerd is de Wet natuurbescherming.

Werkzaamheden De uit te voeren werkzaamheden zijn per deelgebied genoemd (Tabel 1) en opgenomen in een bestek. Aan de hand van deze werkzaamheden worden per soort voorwaarden genoemd. In Bijlage 2 wordt een overzicht gegeven van het deelgebied en de bijbehorende profielen. Tabel 1. Overzicht van de voorgenomen werkzaamheden in de Meijegraslanden.

Gebied A

Deelgebied 1 en 1A

B

2, 2A, 2B en 5

C

4, 4A, en 4B

Uit te voeren werkzaamheden Aanbrengen gronddam, verwijderen gronddam, aanbrengen klepstuw, watergang graven, aanbrengen NVO, realiseren rietmoerassen, realiseren natuurdoeltype door aanbrengen greppelstructuur, aanbrengen duiker, realiseren peilscheiding, te plaggen kleirug t.b.v. grondwinning (diepte tot 2.10 m – NAP). Aanbrengen gronddam, aanbrengen klepstuw, watergang graven, aanbrengen NVO, realiseren rietmoerassen, realiseren natuurdoeltype door aanbrengen greppelstructuur, aanbrengen inlaatduiker, realiseren peilscheiding, realiseren gemaal. Aanbrengen gronddam, verwijderen gronddam, aanbrengen stuw, watergang graven, plaggen, ophogen perceel met vrijkomende grond, aanbrengen duiker.

Uitvoeringsperiode De doorlooptijd is afhankelijk van de weersomstandigheden. De werkzaamheden moeten in een vrij droge periode worden uitgevoerd om schade aan het gebied te voorkomen dan wel te beperken. Voor de uitvoering wordt rekening gehouden met de start in augustus, na het broedseizoen.

Voorwaarden bij uitvoering Algemeen -

De werkzaamheden als geheel moeten een zo beperkt mogelijk effect hebben op flora en faunasoorten. Dit betekent dat betreden van het terrein tot een minimum beperkt moet blijven. Het aantal rijroutes blijft tot een minimum beperkt. Werkzaamheden worden uitgevoerd tussen zonsopkomst en zonsondergang. In onvoorziene situaties moet altijd direct in overleg worden getreden met een toezichthouder en contact opgenomen worden met een ecoloog. Het uitvoerend personeel is naar vermogen alert op de aanwezigheid van niet aangeduide zwaarder beschermde plant- en diersoorten. Dit ecologisch werkprotocol dient op de locatie aanwezig te zijn en onder alle betrokken werknemers bekend te zijn. Werkzaamheden dienen conform dit protocol te worden uitgevoerd. Afhankelijk van het seizoen en de weersomstandigheden kunnen de hier genoemde periodes langer dan wel korter zijn. Afwijken van dit protocol mag uitsluitend na overleg met en met toestemming van de begeleidend ecoloog. Voorafgaand aan het werk wordt het ecologisch werkprotocol toegelicht voor betrokken partijen toegelicht op locatie.

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 3

Noordse woelmuis Er zijn twee mogelijkheden om werkzaamheden uit te voeren: 1. De werkzaamheden in alle deelgebieden vinden plaats in de maand oktober. Deze periode is buiten de kwetsbare voortplantings-, nest- en winterperiode. Door buiten de kwetsbare periode te werken kunnen eventueel aanwezige Noordse woelmuizen makkelijk wegvluchten voor de werkzaamheden (tabel 2 & tabel 3). 2. Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt de werklocatie geïnventariseerd op aanwezig geschikt zomeren waterhabitat. Is dit aanwezig, geldt stap 1 (uitvoering in oktober) of wordt de werklocatie verplaatst. Is geschikt habitat afwezig, kunnen werkzaamheden plaatsvinden met in achtneming van de zorgplicht. De inventarisatie vindt plaats maximaal 5 dagen voor aanvang van de werkzaamheden en wordt uitgevoerd door een ecologisch deskundige. -

-

-

Bij aanwezige voortplantings- of nestlocaties wordt tot deze afstand gehouden. De mate van afstand is afhankelijk van de intensiteit, duur en frequentie van de herhaling van de verstoring en bedraagt circa 10 tot 50 meter. De afstand wordt bepaald in overleg met een ecologisch deskundige. Indien ter plaatse van de werkzaamheden voortplantings- of nestlocaties aanwezig zijn en werkzaamheden kunnen niet in de maand oktober worden uitgevoerd, is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming noodzakelijk om de werkzaamheden te mogen uitvoeren. Nestlocaties zijn te herkennen aan kleine bovengrondse molshopen. Er wordt zo licht mogelijk materieel ingezet.

Waterspitsmuis Er zijn twee mogelijkheden om werkzaamheden uit te voeren: 1. Werkzaamheden worden uitgevoerd buiten de kwetsbare voortplantingsperiode. De maanden september tot en met maart zijn dan geschikt (tabel 2 & tabel 3). 2. Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt de werklocatie geïnventariseerd op aanwezig geschikt habitat. Is dit aanwezig, geldt stap 1 of wordt de werklocatie verplaatst. Is geschikt habitat afwezig, kunnen werkzaamheden plaatsvinden met in achtneming van de zorgplicht. De inventarisatie vindt plaats maximaal 5 dagen voor aanvang van de werkzaamheden en wordt uitgevoerd door een ecologisch deskundige. -

De mate van afstand bij verplaatsen van werkzaamheden is afhankelijk van de intensiteit, duur en frequentie van de herhaling van de verstoring en bedraagt circa 10 tot 50 meter. De afstand wordt bepaald in overleg met een ecologisch deskundige.

Rugstreeppad -

Bij werkzaamheden in de voortplantingsperiode van rugstreeppad, welke is van april tot en met juli, moeten medewerkers extra alert zijn op aanwezigheid van rugstreeppad (tabel 2 & tabel 3). Voorkom in deze voortplantingsperiode ondiepe waterplassen op het bouwterrein waar rugstreeppadden eiersnoeren in kunnen leggen (voortplanten). Vergraven terrein niet voor langere tijd open en ongebruikt laten liggen. Rugstreeppadden nemen deze graag in gebruik. Vergraven terrein, of delen ervan, kan tijdens de werkzaamheden worden omheind of afgedekt.

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 4

-

Indien een rugstreeppad wordt aangetroffen, neem dan direct contact op met een ecoloog. Indien de soort zich (nog) niet heeft gevestigd, mag de ecoloog als ter zake kundige het dier verplaatsen naar geschikt, alternatief terrein.

Ongewervelden Jaarrond wordt rekening gehouden met ongewervelden en aanwezig geschikt biotoop (tabel 2 & tabel 3). - Met de werkzaamheden wordt geen riet vegetatie verwijderd. - Indien dit noodzakelijk is, betreft het een zo klein mogelijk oppervlakte dat wordt beschadigd of verwijderd. - Verspreid langs de randen van deelgebied C is krabbenscheervegetatie aangetroffen. Indien deze vegetatie ter plaatse van de werkzaamheden aanwezig is, blijft het zoveel mogelijk ongemoeid. Indien dit niet mogelijk is, wordt een deskundig ecoloog ingeschakeld om een aangepaste werkwijze te bespreken.

Vogels algemeen -

De werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen, dus binnen de periode september tot en met februari (tabel 2). Medewerkers zijn alert op eventueel broedende vogels of jongen. Indien een broedende vogel of nest met jongen wordt aangetroffen, mogen de werkzaamheden er niet toe leiden dat deze broedende vogels worden verstoord en hun nest (broedsel/jongen) verlaten.

Conclusie Werkzaamheden in en aan de watergangen Werkzaamheden in en aan de watergangen vinden ten behoeve van Noordse woelmuis plaats in de maand oktober. In overige maanden kan worden gewerkt als uit een inventarisatie van de werklocatie blijkt dat ter plaatse van de werkzaamheden geen geschikt habitat aanwezig is. Indien ter plaatse van de werkzaamheden voortplantings- of nestlocaties aanwezig zijn en werkzaamheden kunnen niet in de maand oktober worden uitgevoerd, is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming noodzakelijk om de werkzaamheden te mogen uitvoeren. Er wordt zo licht mogelijk materieel ingezet. Werkzaamheden op het land De optimale uitvoeringsperiode voor werkzaamheden op het land is buiten het broedseizoen, in de periode (augustus) september tot en met februari (tabel 3). Indien dit niet mogelijk is, is maatwerk noodzakelijk, bestaande uit: - Inventariseren broedvogelnesten ter plaatse waar de werkzaamheden zijn gepland en waar de rijroutes komen. Deze nesten met lint afzetten en ontzien. Uitvoerders moeten altijd alert zijn op aanwezige soorten, ongeacht de periode van het jaar.

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 5

Optimale periode voor werkzaamheden in en aan watergangen Tabel 2. Optimale periode van uitvoering van de werkzaamheden in en aan de watergangen. jan

feb

mrt

apr

mei

juni

juli

aug

sept

okt

nov

dec

sept

okt

nov

dec

Rugstreeppad Noordse woelmuis Waterspitsmuis Ongewervelden Broedvogels (broedseizoen)

Optimale periode voor werkzaamheden buiten de watergangen, op het land Tabel 3. Optimale periode van uitvoering van de werkzaamheden buiten de watergangen. jan

feb

mrt

apr

mei

juni

juli

aug

Rugstreeppad Noordse woelmuis Waterspitsmuis Ongewervelden Broedvogels (broedseizoen)

Optimale uitvoeringsperiode Sub – optimale uitvoeringsperiode, er gelden voorwaarden Ongeschikte uitvoeringsperiode - werkzaamheden niet uitvoeren

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 6

Bijlage 1 Beschrijving beschermde soorten Naam:

Rugstreeppad

Soort: Formaat: Leefgebied:

Amfibie Tot 10 cm Plant voort in ondiepe poelen, overwinterd soms wel een meter onder de grond. ’s Nachts actief. Mobiele soort, aangetrokken tot pionier vegetatie.

Naam:

Noordse woelmuis

Soort: Formaat: Leefgebied:

Zoogdier Circa 30 cm

© Jelger Herder

Hoge vegetaties met vooral grasachtige planten. Natte terreinen, zoals rietland, moeras, drassige hooilanden, vochtige duinvalleien en periodiek overstroomde terreinen. © Zoogdiervereniging

Naam:

Waterspitsmuis

Soort: Formaat: Leefgebied:

Zoogdier Circa 10 cm Schoon, niet al te voedselrijk, stilstaand tot vrij snel stromend water met een goed ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers.

© Zoogdiervereniging

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 7

Bijlage 2 Inrichtingstekeningen en profielen Deelgebied A: gebied 1 en 1A Deelgebied B: gebied 2, 2A, 2B en 5 Deelgebied C: gebied 4, 4A en 4B

Natuurontwikkeling Meijegraslanden te Nieuwkoop | Eelerwoude | 8

1424 1297 1539

1541

2508

1430

2627

1458 1588

oppervlak: 36.005m2

1379

1550

1672

1552

2820 1383 1403 2691

2818 1400 2821

1537

2819

2252 2693 2692

599

14

1344

1561 103

806

10

1382

9 288 222

659 1414 77

1402

5 14

1523

14 5

807

1758 1590

1401

8

2222 66

808 809

1414 11

14 3

222 222

1425

1465

1252

1249

7

r

1542

128

3 14

2222 44

810

1251 6 1426

5

1121 1042

4 1536

1528

1674

1427

2509

5

1246

3 131399

2

1915

216 216

1460 1912

2722 2721 1872 214 214 1871 1848

101

210 210

208a

1554

2047

1324 131377

1782

1463

1535

2248

1895 1327

2009

1543 1793

r

2027

1534 2065 1729

172 172

663

207

111155

208

637

668

MeM ijeeije

111133

1624

1661

181800

1623

2064

1209

677

2201

2044

2043 1569

213 r

11111 1

2235

2711

1837

1939

194 194

6 19196

202 202

1715

1709

1752

121299

1718

1977

1867

1868

2228 2229

9005 9005

2171

1719

204 4 20

717

2510

1852

192 192

2066 20

1712

718

1593

2234

188 188

1570

641

640

10109 9

r

186 186

1556

2511

2386

2712

111177

2732

2566

2567 2547

2028

oppervlak: 55.573m2 2017

1881

1204

2249

190 190

1597

1538

244

r

2548

181844

676

636

198 198

2733

1548

1559

1662 22

809

2462 2349

674 1818

1625

1412 245

171788 1234

1622

1834

r

1642

1959

2246

97

277

1205

98

1833

1701

1466

1544 d pa ijead Mijeep Me

171766

2200

r r

243

1917

r

1744

2066

13131 1

2461

1545

174 174

r

r

1879

1533

100

r

1918

1010

2049

1958

MeMe ijeije

r

217

2142

13133 3

1914

r r

2143

1464

1171

126

r

2048 1636

1791

1913

1530

218

1865

1794

1641

276

1005

131355

1529 r

1591

1212 -14-14

1976

1770 1325

2247

1318

1616

2046

1464

2350

1673

1610

2199

2823 127

2045

208 208

r

Ha H zeaz kaek dead e 1818

1608

2198

2822

r

1873

212

1849 212

2390

123

r

1248

212188

1428

1629

1678

657

1250

122

1521

1792

12127 7

12125 5

2155

1851

2154

N

1838 1758

121 121

119 119

642 1951

733 12123 3

1915

1952 643

211

1414

212

728 10107 7

1938 1745 r

1953

1338 614

620

727

1933

1747

1996

2444 24

2366 23

2344 23

2300 23

1757

102

2422 24

805 1381

1429

1916 1913

600

1345

1380

Verklaring Bestaand Perceelsgrens

Maten in meters Materiaalmaten in millimeters Hoogtematen t.o.v. N.A.P.

Ontwerp Project

Opdrachtgever

Kruiden- en faunarijk grasland Vochtig hooiland

Eelerwoude

Meijegraslanden

Onderdeel

Nieuw

2172 2213

Kleurt het landelijk gebied

Oppervlakte tekening deelgebied 5

Projectnummer

Formaat

Natuurmonumenten

Schaal

Inventarisatiedatum

Tekeningnummer

Bijlagenummer

Getekend

Datum aanmaken

Versie

Wijziging

Datum

D1

oppervlaktes

10-03-2021

9020

Getekend

Gezien

RZ

CP

-

CP

A3

08-03-2021

Filenaam: P:\9020 Ing.diensten Meije Graslanden, ontwikkelen van broedbiotoop voor de Roerdomp en Blauwgrasland\AutoCad\210308_CP_9020_oppervlaktes deelgebied5.dwg