CConstaterende datnieuwkoop
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027-2030 Gemeente Nieuwkoop

Oriënterende raad 15 oktober 2026, gemeente nieuwkoopBij agendapunt: Raadsvoorstellen 'Begroting' & 'Begrotingswijziging van het collegeprogramma'37.274 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

De gemeenten zijn bestuurlijk betrokken bij de taakuitvoering van het bedrijf door vertegenwoordiging in het ARA-B (opdrachtgeverschap). De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door wethouder Ingwersen. Ambtelijke | Manager BOR verantwoordelijkheid Financieel belang | De bijdrage van de gemeente Nieuwkoop aan Cyclus wordt bepaald aan de hand van het aantal afgenomen producten m.b.t. de afvalinzameling, zoals vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst. Nieuwkoop heeft er belang bij een kwalitatief zo goed mogelijke uitvoering van de inzameltaken tegen zo laag mogelijke (marktconforme) tarieven. Als mede-eigenaar beschikt de gemeente Nieuwkoop over 40.303 aandelen met een boekwaarde van € 282.121 Bijdrage jaar | De bijdrage voor 2026 bedraagt € 2.926.735 Bijdrage 2027: € 2.987.000 Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen | De businesscase van ’t Circkelhuis (demontagehal) is financieel niet haalbaar gebleken. Cyclus werkt aan een afgeslankte variant in Gouda, te financieren uit het bestaande innovatiebudget zonder aanvullende bijdrage van aandeelhouders. Bijdrage aan de realisatie | Cyclus ondersteunt de aangesloten gemeenten bij het creëren van een schoon en veilig leefomgeving.

Zij van de maatschappelijke | verzorgen voor onze gemeente dat het afval van inwoners wordt opgehaald, effecten 81 Vennootschappen en coöperaties Naam | Alliander N.V. Programma | Algemene dekkingsmiddelen Rechtsvorm | Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats | Arnhem Doelstelling | Alliander distribueert gas en elektriciteit via energienetwerken aan een groot deel van Nederland. Openbaar belang | 1. iedereen onder gelijke condities toegang geven tot gas en elektriciteit. 2. de Nederlandse energiemarkt verder verduurzamen. Deelnemende partijen | Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders zijn de provincies Gelderland, Friesland en Noord-Holland en de gemeente Amsterdam. Bestuurlijk belang | De raad van bestuur bestaat uit 3 leden, waarvan geen bestuursleden afkomstig uit de gemeente Nieuwkoop. Jaarlijks keert Alliander 45% van het resultaat uit in dividend aan de aandeelhouders. De gemeente heeft stemrecht als aandeelhouder en wordt vertegenwoordigd door portefeuillehouder financiën. Ambtelijke | Manager bedrijfsvoering verantwoordelijkheid Financieel belang | De gemeente Nieuwkoop heeft 673.371 aandelen in Alliander (0,49%). In de begroting 2027 is € 400.000 dividend opgenomen. Vanaf 2026 is een gezamenlijk dividendplafond ingesteld van 100 miljoen.

Deze zal jaarlijks met het inflatiecijfer meestijgen. Bijdrage voorgaand jaar | N.v.t. Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen | Het financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van de aandelenportefeuille en het bedrag aan dividend in onze begroting. Alliander investeert volop in het netwerk om de energietransitie te kunnen faciliteren en zal dat ook de komende jaren blijven doen. Vanaf december 2021 heeft Nieuwkoop voor een bedrag van 2.975.898 als reverse converteerbare hybride aandeelhouderslening verstrekt. Deze verstrekte lening zal wordt per 2026 omgezet naar aandelen, waardoor de rentevergoeding komt te vervallen. Bijdrage aan de realisatie | Alliander distribueert gas en elektriciteit via energienetwerken aan een groot deel van Nederland. van de maatschappelijke | 1. iedereen onder gelijke condities toegang geven tot gas en elektriciteit. effecten 2. de Nederlandse energiemarkt verder verduurzamen. Naam | Oasen N.V. Programma | Algemene dekkingsmiddelen Rechtsvorm | Oasen N.V. is een structuurvennootschap Vestigingsplaats | Gouda Doelstelling | Het leveren van schoon drinkwater aan de klanten in het verzorgingsgebied binnen het kader van een aantal kernwaarden.

Dit zijn volksgezondheid, maatschappelijkheid, duurzaamheid, transparantie, klantgerichtheid. Openbaar belang | Het leveren van schoon drinkwater aan inwoners en bedrijven in het verzorgingsgebied. Deelnemende partijen | De gemeenten binnen het verzorgingsgebied (30) Bestuurlijk belang | De structuurvennootschap kent een Raad van Commissarissen. De aandeelhouders zien erop toe dat Oasen haar publieke taak goed en efficiënt uitvoert. Daarnaast stelt de AVA ook de tarieven vast. Namens de gemeente Nieuwkoop, woont de portefeuillehouder financiën de Algemene vergaderingen van Aandeelhouders bij. Ambtelijke | Manager bedrijfsvoering verantwoordelijkheid Financieel belang | Het aantal aandelen is gerelateerd aan het aantal inwoners per gemeente. Nieuwkoop bezit 29 aandelen met een boekwaarde van € 5.445. Bijdrage voorgaand jaar | De gemeente levert geen financiële bijdrage Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 82 Vennootschappen en coöperaties Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen | Geen specifieke risico's Bijdrage aan de realisatie | Het leveren van schoon drinkwater aan inwoners en bedrijven in het verzorgingsgebied van de maatschappelijke effecten Naam | Warmtebedrijf Langeraar B.V.

Programma | Ruimte ontwikkeling Rechtsvorm | Besloten Vennootschap Vestigingsplaats | Ter Aar Doelstelling | Het doen aanleggen, het beheren en het exploiteren van een warmtenet in Langeraar. Openbaar belang | Het waarborgen van betaalbare, betrouwbare en duurzame warmtevoorziening voor inwoners, onder democratische controle en in het kader van de energietransitie. Deelnemende partijen | Gemeente Nieuwkoop Bestuurlijk belang | Stemrecht in het kader van aandeelhouderschap. Ambtelijke | Manager ROG verantwoordelijkheid Financieel belang | De gemeente Nieuwkoop bezit 100% van de aandelen (100 aandelen). Bijdrage voorgaand jaar | Kapitaalinbreng € 1.300.000 Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen | Het aanleg van een Warmtenet brengt risico's met zich mee. Op dit moment is het nog niet duidelijk of particuliere woningeigenaren zich willen inschrijven voor het warmtenet. Dit kan negatief uitwerken voor de exploitatie van het Warmtebedrijf. Bijdrage aan de realisatie | Het verminderen van de CO2-uitstoot, het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen, het van de maatschappelijke | bieden van een betrouwbare en betaalbare warmtevoorziening en het ondersteunen van de lokale effecten | energietransitie.

Naam | Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Programma | Algemene dekkingsmiddelen Rechtsvorm | Structuur vennootschap Vestigingsplaats | Den Haag Doelstelling | De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Openbaar belang | Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de inwoner. Deelnemende partijen | Overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Bestuurlijk belang | Stemrecht in het kader van aandeelhouderschap. Ambtelijke | Manager bedrijfsvoering verantwoordelijkheid Financieel belang | De gemeente Nieuwkoop bezit 36.348 aandelen met een boekwaarde van € 75.060. Bijdrage voorgaand jaar | Wij ramen in 2027 een dividend van € 80.000,- Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen | Er is sprake van een laag risico. Ieder jaar wordt er door de bank dividend uitgekeerd. 83 Vennootschappen en coöperaties Bijdrage aan de realisatie | Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van van de maatschappelijke | maatschappelijke voorzieningen voor de inwoner. effecten Stichtingen en verenigingen Naam | Vereniging van Nederlandse Gemeenten Programma | 4.

Bestuur en dienstverlening Rechtsvorm | Vereniging Vestigingsplaats | Den Haag Doelstelling | Alle gemeenten zijn lid van de vereniging en hebben als ambitie een krachtige lokale overheid te zijn door het versterken en vitaliseren van de lokale democratie en met elkaar werken aan maatschappelijke opgaven. Openbaar belang | De Vereniging van Nederlandse Gemeenten is de koepelorganisatie van alle gemeenten. De VNG ondersteunt gemeenten bij het vertalen van nationaal beleid naar gemeentelijk beleid, bij kennisdeling over de uitvoeringspraktijk en behartigt de belangen van alle gemeenten bij diverse partijen. Deelnemende partijen | Alle Nederlandse gemeenten Bestuurlijk belang | Sinds 1950 zijn alle gemeenten lid van de VNG en hebben stemrecht in de Algemene Ledenvergadering. De VNG werkt aan een krachtige lokale overheid en behartigt de belangen van de gemeenten bij het Rijk. Ambtelijke | Strategisch adviseur/regiocoördinator verantwoordelijkheid Financieel belang | De VNG is een vereniging. Bij opheffing van de vereniging draagt de gemeente naar rato bij in de executiekosten. Bijdrage voorgaand jaar | De bijdrage voor 2027 bedraagt € 59.500,- Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. Resultaat | N.B. N.B.

Risico’s en ontwikkelingen | De VNG lobbyt voortdurend bij het Rijk voor een betere financiële positie van gemeenten, met name vanaf 2026 Bijdrage aan de realisatie | De VNG vraagt bij het Rijk aandacht voor de positie en uitvoeringskracht van gemeenten, onder andere van de maatschappelijke | met betrekking tot financiën. effecten Naam | Vereniging Zuid-Hollandse gemeenten Programma | 4. Bestuur en dienstverlening Rechtsvorm | Vereniging Vestigingsplaats | Gouda Doelstelling | De vereniging behartigt de belangen van gemeenten in Zuid-Holland. De VZHG is een platform waarbinnen gemeenten elkaar ontmoeten en kennis delen. Het bestuur focust op een beperkt aantal thema’s. De focus ligt doorgaans op thema’s met een generieke insteek en gedeelde gemeentelijke belangen. Openbaar belang | De VZHG is tevens een provinciale afdeling van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De VZHG draagt Zuid-Hollandse vertegenwoordigers voor in landelijke (VNG) en provinciale commissies. Deelnemende partijen | Alle Zuid-Hollandse gemeenten zijn lid van de vereniging. Bestuurlijk belang | Nieuwkoop heeft als lid stemrecht tijdens de Algemene Ledenvergadering. Ambtelijke | Strategisch adviseur / regio coördinator verantwoordelijkheid Financieel belang | De VZHG is een vereniging. Bij opheffing van de vereniging draagt de gemeente naar rato bij in de executiekosten.

Bijdrage voorgaand jaar | De bijdrage voor 2027 bedraagt € 2.539,- Kerncijfers | 1-1-2027 | 31-12-2027 Eigen vermogen | N.B. N.B. Vreemd vermogen | N.B. N.B. 84 Stichtingen en verenigingen Resultaat N.B. N.B. Risico’s en ontwikkelingen Samen met de provincie is de ZuidHolland Academie opgericht en worden er vele bijeenkomsten georganiseerd. Het provinciaal bestuur wil samen met de VZHG toewerken naar ‘spiegel nieuwe stijl’ waarmee gemeenten en waterschappen voldoende inzicht hebben hoe het met de kwaliteit van het openbaar bestuur is gesteld en voor welke uitdagingen we zowel gezamenlijk als individueel staan. Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten N.v.t. Overige verbonden partijen Naam Regiotaxi Holland Rijnland Programma 3. Sociaal domein Rechtsvorm Overgedragen taak aan de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland Vestigingsplaats Leiden ( alleen het beheer van de regiotaxi) Doelstelling Collectief vraagafhankelijk taxivervoer voor mensen die geen gebruik kunnen of willen maken van het reguliere OV. Toegankelijk voor iedereen, mensen met een beperking kunnen op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning een kortingspas krijgen zodat ze niet meer betalen dan het reguliere OV tarief. Openbaar belang Toegankelijk vervoer voor iedereen in de gemeente Nieuwkoop.

Regiotaxi Holland Rijnland is als deel van het Openbaar Vervoer (OV) een uitwerking van de OV-visie Holland Rijnland en is te beschouwen als een aanvulling op het bestaande OV. Deelnemende partijen De 13 gemeenten in de regio Holland Rijnland. Bestuurlijk belang Er is geen apart bestuurlijk overleg. Belangrijke zaken kunnen worden besproken in het portefeuillehouders overleg Maatschappij van Holland Rijnland, en het portefeuillehouders overleg Verkeer. Ambtelijke verantwoordelijkheid Manager MO Financieel belang Het beheer maakt deel uit van de begroting Holland Rijnland. Kerncijfers N.v.t. Risico’s en ontwikkelingen De dienstverlening van de regiotaxi is niet verder verbetert. Er wordt nog steeds niet voldaan aan de stiptheidseisen. In de tweede helft van 2026 zal meer gewerkt worden met inzet van andere taxibedrijven. Mogelijk verbetert hierdoor de dienstverlening. Ook zal besloten worden over een verlenging van de huidige overeenkomst. Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten De regiotaxi draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners van de gemeente Nieuwkoop 85 Paragraaf Grondbeleid Algemeen Volgens artikel 16 van het BBV bevat de verplichte paragraaf grondbeleid ten minste: 1. Een visie op hoe we grondbeleid gebruiken om onze doelstellingen uit de begroting te bereiken; 2.

Een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; 3. Een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; 4. Een onderbouwing van de geraamde winstneming; 5. De beleidsuitgangspunten over de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van de grondzaken. Beleidskaders en visie Het gemeentelijk grondbeleid is geen doel op zich. Het is een middel om ruimtelijke en gemeentelijke beleidsdoelstellingen te realiseren. Met de Omgevingsvisie Nieuwkoop, de beleidsdocumenten, het coalitieakkoord en het collegeprogramma zijn beleidsdoelstellingen en kaders voor het ruimtelijk beleid van onze gemeente gesteld. Het grondbeleid draagt bij aan het behalen van de gestelde beleidsdoelstellingen. Het gemeentelijk grondbeleid is verder uitgewerkt in de Nota Grondbeleid. Met deze nota zet onze gemeente in op het hanteren van situationeel grondbeleid, waarbij we per situatie een keuze maken tussen actief, faciliterend en samenwerkend grondbeleid. Naast de flexibiliteit en bedachtzaamheid die dit met zich meebrengt, kunnen we gebruik maken van het volledige instrumentarium van grondbeleid. De beschikbare ruimtelijke instrumenten geven zowel publiekrechtelijk als privaatrechtelijk mogelijkheden om grondbeleid te voeren.

In de nota is aandacht voor integraliteit en de actuele maatschappelijke vraagstukken - maatschappelijk rendement - binnen onze gemeente. Zo kunnen we de gestelde ambities en doelstellingen nastreven. Bij de koppeling van grondbeleid aan de maatschappelijke thema’s zijn beleidskaders opgesteld. Daarin staan de uitgangspunten voor de inzet van de gemeentelijke gronden, financiële middelen en personele capaciteit. Om het grondbedrijf beheerst te laten functioneren, zijn de processen en verantwoordelijkheden beschreven en toegelicht. Het gebruik van grondexploitaties, het gemeentelijk grondprijzenbeleid en de risicobeheersing spelen daarbij een belangrijke rol. De Woningmarkt De woningprijzen in Nederland zijn in 2025 met gemiddeld 8,6 procent gestegen ten opzichte van 2024. Deze stijging is vrijwel gelijk aan de stijging in 2024 (8,7 procent). Daarmee ligt de gemiddelde verkoopprijs van een woning in Nederland in 2025 op circa € 480.000. In het tweede kwartaal van 2026 stijgen de transactieprijzen met 1,0 procent ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025. Dit zorgt ervoor dit de gemiddelde transactieprijs inmiddels is gestegen naar €501.800,-. In Q2 van 2026 vonden er in Oost-Zuid-Holland in totaal 832 verkopen plaats. Dit is een 2,5 procent stijging ten opzichte van een jaar eerder. Over heel Nederland werden er in het tweede kwartaal in totaal ca.

45 duizend woningen verkocht, wat 7 procent hoger is dan het voorgaande jaar. De ABN AMRO, Rabobank en ING publiceren hun verwachtingen over de toekomstige woningmarkt regelmatig. De verwachting is dat de prijzen van koopwoningen in 2026 en 2027 verder stijgen, echter koelt deze wel af. Voor 2026 is de verwachting dat de stijging, door overloopeffecten, toch nog op 2,8 procent uitkomt. In 2027 zakt deze stijging vermoedelijk naar 2 procent. Hierbij is er een groot verschil tussen de randstad en periferie regio’s. In grote steden als Amsterdam stagneert de woningprijs, terwijl in regio’s zoals Groningen deze prijs nog stevig doorstijgt. 86 Actualisatie van grondexploitaties Volgens de regels van de commissie BBV (notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023) en de vastgestelde Nota Grondbeleid 2021 zijn we verplicht jaarlijks de grondexploitaties te actualiseren. Bij de actualisatie bundelen we de lopende grondexploitaties in het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG). In het MPG rapporteren we enerzijds over de voortgang van de gemeentelijke projecten en de resultaten op projectniveau. Anderzijds rapporteren we over de resultaten en gevolgen van de totale projectenportefeuille van onze gemeente, de marktontwikkelingen, het grondprijzenbeleid, de (woning)bouwplanning en het risicomanagement.

Na de vaststelling van het MPG vormen de geactualiseerde grondexploitaties het financiële kader voor de verdere uitvoering van de projecten. Risicomanagement Bij project- en gebiedsontwikkeling kunnen zich afhankelijk van de rol van onze gemeente grote risico’s voordoen. Bij het voeren van actief grondbeleid zijn de risico’s groter dan bij het voeren van faciliterend of samenwerkend grondbeleid. Om de financiële en inhoudelijke risico's van het grondbedrijf te beheersen, gebruiken we een aantal instrumenten. Daarmee kunnen we risico's identificeren, waarderen en beheersen. We brengen daarmee de waarschijnlijkheid van het berekende resultaat in de grondexploitatie in kaart. In de Nota Grondbeleid 2021 staat op welke manieren we de risico’s van het grondbedrijf beheersen. Jaarlijks beoordelen we de lopende grondexploitaties kritisch. Bij alle grondexploitaties brengen we de standaard- en projectspecifieke risico’s in kaart en we formuleren beheersmaatregelen. Op basis van de risicoanalyse berekenen we voor de negatieve grondexploitaties een bedrag aan onvoorzien. Om eventuele calamiteiten financieel op te vangen houden wij een weerstandsvermogen aan. Voorgeschreven is dat gemeenten in de paragraaf Grondbeleid van de begroting een prognose geven van de te verwachten resultaten van de grondexploitaties.

Hierbij baseren we ons voor de Programmabegroting 2027 - 2030 op het MPG 2026 en daarmee de berekende resultaten per 1 januari 2026. We maken onderscheid tussen positieve en negatieve grondexploitaties. Resultaten positieve grondexploitaties Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2025 was het verwachte positieve resultaat van de positieve complexen samen € 7,8 miljoen NCW (Netto Contante Waarde). Dit was met tussentijdse winstneming. Hier is de grondexploitatie Tochtpad Noordeinde bijgekomen. Daarvan werd voorgaand jaar verwacht dat deze een negatief resultaat zou hebben. In de onderstaande tabellen is deze grondexploitatie meegenomen bij de vergelijking. Bij de positieve complexen met een tussentijdse winstneming is sprake van een verwacht positief resultaat van € 6,0 miljoen NCW per 1 januari 2026. De tussentijdse winstneming leidt tot een afroming van het te verwachten positieve resultaat van circa € 5,1 miljoen NCW per 1 januari 2026. Dit komt doordat voor Buytewech-Noord (in totaal € 2.774.000), voor Schoterhoek II (in totaal € 1.801.000) en voor Vrouwenakker-West (€ 777.000) verplicht winst is genomen. Ten opzichte van de actualisatie 2025 resulteert dit in een nadeel van € 1,8 miljoen.

Resultaten positieve complexen (met tussentijdse winstneming) 2025 – 2026 POSITIEVE | NCW | NCW GRONDEXPLOITATIES met tussentijdse winstneming | 01/01/2025 01/01/2026 Verschil in miljoenen GZ 02 | Buytewech-Noord | € 7,30 | € 5,20 € -2,10 Nadeel GZ 08 | Tochtpad Noordeinde | € -0,90 | € 0,10 | € 1,00 Voordeel GZ 10 | Schoterhoek II | € 0,30 | € 0,30 | € 0,00 Nadeel GZ 11 | Vrouwenakker-West | € 0,80 | € 0,10 | € 0,70 Nadeel GZ 13 | De Meent | € 0,30 | € 0,30 | € 0,00 Voordeel TOTAAL POSITIEVE | € 7,80 | € 6,00 € -1,80 Nadeel COMPLEXEN 87 Resultaten negatieve grondexploitaties Bij de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2025 was het verwachte negatieve resultaat van de negatieve complexen samen € 2,6 miljoen. De grondexploitatie IKC de Poel is inmiddels afgesloten. Deze nemen we daarom niet meer mee. Daarnaast verwachten we de grondexploitatie Tochtpad Noordeinde met een positief resultaat af te sluiten. Deze is daarom ook niet meer meegenomen in dit overzicht. Voor de negatieve complexen is er per 1 januari 2026 sprake van een verwacht negatief resultaat van € 1,0 miljoen NCW. Dit is een verslechtering van circa € 0,2 miljoen ten opzichte van vorig jaar.

Resultaten negatieve complexen 2025 NEGATIEVE GRONDEXPLOITATIES | NCW | NCW 01/01/2025 | 01/01/2026 Verschil in miljoenen GZ 14 | Flexwonen Ter Aar Noordoost (fase 1) | € -0,80 | € -1,00 | € -0,20 Nadeel TOTAAL NEGATIEVE COMPLEXEN | € -0,80 | € -1,00 | € -0,20 Nadeel Voorziening nadelige saldi grondexploitaties De Voorziening nadelige saldi grondexploitaties vangt het negatieve resultaat van de negatieve grondexploitaties op. Sinds de wijziging van het BBV in 2016 besloten we om de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties te berekenen op eindwaarde. In de onderstaande tabel is de eindwaarde per negatieve grondexploitatie weergegeven. Op 1 januari 2025 was het totale resultaat van alle negatieve grondexploitaties op eindwaarde samen € 2,7 miljoen. Het negatieve resultaat van IKC de Poel draagt niet meer bij aan het saldo van de negatieve grondexploitaties, omdat deze grondexploitatie per 31 december 2025 is afgesloten. Het daadwerkelijke resultaat van de grondexploitatie is € 990.000 negatief. Het verlies onttrekken we aan de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties ter afdekking van het negatieve resultaat. Het resultaat van Tochtpad Noordeinde is bij deze actualisatie niet meer nadelig. Het bedrag van € 832.000 (eindwaarde) dat gedekt werd uit de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties valt vrij.

Voor de negatieve grondexploitatie die ten laste worden gebracht van de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties is het totaal te verwachten resultaat per 1 januari 2026 op eindwaarde € 1.066.000 negatief. Ter afdekking van dit verwachte verlies moet dus bijna € 1,1 miljoen in de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties gereserveerd zijn. Op basis van de actualisatie per 1 januari 2026 kan de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties daarom verlaagd worden met een bedrag van € 689.000 (eindwaarde). Hieronder staat de berekening voor deze Voorziening. Alleen het negatieve resultaat van de grondexploitatie Ter Aar Noordoost (fase 1) brengen we ten laste van deze voorziening. 88 Bepaling hoogte Voorziening negatieve saldi grondexploitaties Voorziening nadelige saldi grondexploitaties Saldo per 1 januari 2025 | 2.745.000 | EW Onttrekking IKC de Poel (werkelijk) | -990.000 EW Saldo per 31 december 2025 | A1 | 1.755.000 | EW Behoefte actualisatie per 1 januari 2026 | B1 | 1.066.000 | EW Benodigde verlaging van de Voorziening nadelige saldi grondexploitaties | C1=B1-A1 | -689.000 EW Reserve onvoorzien grondexploitaties De Reserve onvoorzien is bestemd voor het afdekken van de risico’s van de grondexploitaties met een verwacht negatief eindresultaat. Het bedrag in deze reserve bepalen we op basis van een risico- inventarisatie per project.

Alle grondexploitaties bekeken we op het aspect risico en de uitkomsten hiervan zijn verwerkt. Met een Monte Carlo-analyse is het totaalbedrag in beeld gebracht dat nodig is om onvoorziene kosten af te dekken. Dit bedrag komt uit op nihil. Dit leidt tot een verlaging van de Reserve onvoorzien grondexploitaties met € 112.000. Overzicht berekende onvoorzien per complex NEGATIEVE | NCW | berekend GRONDEXPLOITATIES 01/01/2026 | onvoorzien in miljoenen GZ 14 | Flexwonen Ter Aar Noordoost | € -1,00 | € 0,00 (fase 1) TOTAAL NEGATIEVE | € -1,00 | € 0,00 COMPLEXEN Berekening saldo Reserve onvoorzien grondexploitaties Saldo per 1 januari 2025 | 112.000 Saldo per 31 december 2025 | A2 | 112.000 Totaal behoefte op basis van risicoberekening negatieve complexen | B2 | 0 per 1 januari 2026 Benodigde verlaging van de Reserve onvoorzien | C2=B2-A2 | -112.000 Reserve winstneming In het kader van de regelgeving van het BBV (besluit, begroting en verantwoording) wordt voor positieve complexen verplicht tussentijdse winst genomen op basis van de POC-methode (percentage of completion). Daarbij worden de voortgang van het project en de realisatie van kosten en opbrengsten in acht genomen. Bij de actualisatie 2020 stelde de raad een Reserve winstneming in. De tussentijds genomen winst reserveren we totdat de betreffende grondexploitatie wordt afgesloten.

Hiermee voorkomen we jaarlijkse schommelingen die ontstaan door het nemen van (verplichte) winst en het mogelijk daarna verplicht weer moeten terugdraaien van die genomen winst. Bij het afsluiten van een grondexploitatie valt de genomen tussentijdse winst vrij in de Algemene reserve. Op 1 januari 2026 is het saldo in de Reserve winstneming € 5.153.000. 89 Reserve winstneming + toekomstige winstneming POSITIEVE | Reserve | Winstneming | Reserve | Totaal genomen | Nog te | Afsluiting GRONDEXPLOITATIES | winstneming | 2026 | winstneming | winstneming | nemen 2025 | 2026 | winst GZ | Buytewech-Noord | 2.774.000 | 2.774.000 | 2.774.000 | 5.534.000 | 2028 02 GZ | Teylerspark fase 2 | 1.089.000 | -1.089.000 07 GZ | Tochtpad Noordeinde | 64.000 | 2028 08 GZ | Schoterhoek II | 1.666.000 | -64.000 | 1.602.000 | 1.801.000 | 301.000 | 2026 10 GZ | Vrouwenakker-West | 777.000 | 777.000 | 777.000 | 135.000 | 2028 11 GZ | De Meent | 370.000 | 2028 13 TOTAAL RESERVE | 2.755.000 | 2.398.000 | 5.153.000 | 5.352.000 | 6.404.000 WINSTNEMING Weerstandsvermogen Om eventuele calamiteiten financieel op te vangen, moeten we een Weerstandsvermogen aanhouden. Dit Weerstandsvermogen wordt jaarlijks berekend en bijgesteld. Het is onderdeel van de Programmabegroting en de Jaarrekening.

Met behulp van de IFLO-norm berekenen we de hoogte van het benodigde Weerstandsvermogen van het grondbedrijf op basis van 10 procent van de boekwaarde, 10 procent van de nog te maken kosten en met aftrek van de Reserve onvoorzien vanuit de (lopende) grondexploitaties. Het aandeel in het gewenst weerstandvermogen komt voor het onderdeel grondexploitaties uit op € 239.000(- € 692.000 + € 931.000 - € 0). Berekening benodigd weerstandsvermogen Boekwaarde | Kosten in miljoenen | -6,9 | 9,3 10% | 0,1 | 0,1 Benodigd | -0,7 | 0,9 Benodigde weerstandsvermogen op basis van IFLO-norm | 0,2 Af: opgenomen in voorziening | 0 RESTEREND BENODIGD WEERSTANDSVERMOGEN | 0,2 90 Paragraaf Duurzaamheid Algemeen Uitvoering Duurzaamheidsprogramma Met het Duurzaamheidsprogramma 2025-2028 stelden we de ambities, de uit te voeren projecten en de benodigde financiën voor het verduurzamen van onze gemeente grotendeels vast. Belangrijke meerjarige uitvoeringslijnen blijven ook voor 2027 de Regionale Energiestrategie (RES) en Transitievisie Warmte (TVW). De uitvoering hiervan leggen we vast in het warmteprogramma. Voor de resterende projecten in de periode 2025-2028 brengen we meer focus aan op wat met de huidige middelen en capaciteit haalbaar is. Hierbij leggen we de focus op de warmtetransitie en de bijbehorende isolatieopgave.

We stimuleren inwoners om te isoleren met het Energiebesparingsfonds en geven handelingsperspectief met het warmteprogramma. Ook is er aandacht voor het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed en voor de tussentijdse evaluatie van de activiteiten vanuit het programma. Voor de acties die voortkomen uit klimaatadaptatie (waaronder het beleidsplan bomen en het project 'groene straten') verwijzen wij naar de paragraaf 'onderhoud kapitaalgoederen'. Regionale Energiestrategie In 2021 stelde de raad de RES 1.0 Holland Rijnland vast. Dit onder de voorwaarde dat we een productieplafond van 0,08 TWh duurzame energie hanteren in 2030, geen mogelijkheden zien voor (grote) windturbines en we de Natura 2000 & Natuur Netwerk Nederland gebieden vrijwaren van windturbines en zonnevelden. Vervolgens stelden we een beleidskader zonne-energie op. Dat stelde de raad medio 2024 vast. Voor de opwek van grootschalige zonne-energie geldt het gebiedsgerichte spoor met ruimtelijke en maatschappelijke voorwaarden. In 2025 startten we vervolgens rondom het bedrijventerrein De Olm een gebiedsgerichte aanpak op. Zonne-exploitanten werkten in afstemming met de gebiedscoöperatie hun plannen uit. Dit leidde begin 2026 tot een Green Deal. Daarin spreken zij zich uit dat zij de ruimtelijke en maatschappelijke voorwaarden uit het Beleidskader Zonne-energie respecteren en borgen.

De vergunningaanvragen verwachten we in 2026. Richting de provincie houden we vast aan het raadsbesluit RES 1.0 Holland Rijnland en zien we geen ruimte voor windturbines op ons grondgebied. Onze zienswijze, over de herziening van het provinciale omgevingsbeleid, onderbouwt dat nog eens. Deze is voor het college leidend in eventuele bestuurlijke gesprekken tussen de provincie en de gemeente. Warmteprogramma Elke gemeente moet uiterlijk in december 2027 een eerste Warmteprogramma vaststellen. Dit is onderdeel van de Omgevingswet. In het Warmteprogramma laten we met een tijdspad zien wanneer welk gebied van het aardgas afgaat. Bij deze planning spelen allerlei bouwtechnische, energetische, ruimtelijke, sociaal-maatschappelijke en economische aspecten een rol. Voor de aangewezen gebieden brengen we de mogelijke warmtealternatieven in beeld. Omdat de huidige focus ligt op het onderzoeken van collectieve warmteoplossingen, maar nog geen definitieve keuze wordt gemaakt is er vooralsnog geen Plan-MER nodig. Dit kan op een later moment worden opgepakt. Hiermee geven we de inwoners bij vaststelling van het programma handelingsperspectief om mee aan de slag te gaan. 91 Wijkgerichte aanpakken We gaan ook in 2027 actief aan de slag met de wijkgerichte aanpakken. Dit is een van de onderdelen van het Duurzaamheidsprogramma en komt ook terug in het Warmteprogramma.

De aanpakken zijn voor en door inwoners. Zo werken we in Ter Aar met het dorpsteam aan stappen richting het collectief isoleren van straten en wijken. En bekijken we de mogelijkheden voor een pilot aardgasvrije woningen in het buitengebied vanuit het Netwerk Lokale Warmteoplossingen. We stimuleren inwoners om woningen te isoleren en energie te besparen. Daarnaast werken we in Langeraar verder aan de ontwikkeling van het warmtenet. We stellen samen met inwoners en andere betrokken partijen het wijkuitvoeringsplan voor Langeraar op. Hierin leggen we de route vast naar een aardgasvrije warmtevoorziening en de concrete stappen voor de uitvoering. Ook voeren we gesprekken met de dorpsraad in Zevenhoven voor een wijkgerichte aanpak. Warmtenet Langeraar In november 2024 nam de raad een investeringsbeslissing om de WKO en aquathermie-installatie voor een warmtenet in Langeraar aan te leggen. Vervolgens is het warmtebedrijf opgericht en ingericht. In 2025 is het warmtenet aangesloten op het IKC en de nieuwbouwappartementen. Ook zijn er aansluit –en leveringsovereenkomsten afgesloten. Nu de WIS subsidie is toegekend en de raad ingestemd heeft borg te staan voor de investering vanuit het warmtebedrijf, kunnen we de realisatie van het distributienet opstarten. De planning is dat deze in 2027/2028 wordt aangelegd.

Duurzaamheidsreserve Er is een duurzaamheidsreserve ingesteld, waardoor er financiële daadkracht is om de doelstellingen te realiseren naar een duurzamere gemeente. De besteding in 2027 van middelen uit deze reserve koppelen we aan de maatregelen vanuit het Duurzaamheidsprogramma 2025-2028. In 2028 leggen we aan de raad een nieuw programma voor met de daarvoor benodigde middelen. Aanvullend op onze duurzaamheidsreserve zijn er nog de nodige rijks- en provinciale subsidiemogelijkheden waar wij gebruik van (gaan) maken. Energiebesparingsfonds/Nationaal Isolatieprogramma Steeds meer inwoners maken gebruik van het Energiebesparingsfonds. Met ondersteuning vanuit dit fonds nemen zij maatregelen om hun woning energiezuiniger te maken en het wooncomfort te verbeteren. Het aantal aanvragen tot en met eind 2025 laat zien dat een groeiende groep inwoners het fonds benut. In totaal keurden wij 569 aanvragen goed, waarvan 301 in 2025. Wij verstrekten tot 2026 ruim € 816.000 aan subsidie, met een gemiddelde bijdrage van zo’n € 1.435 per aanvraag. Inwoners kiezen onder andere voor isolatie van dak, vloer of gevel en voor het vervangen van bestaand glas door HR++- of triple glas. Regelmatig combineren inwoners meerdere maatregelen in één aanvraag. Dat draagt bij aan een grotere energiebesparing. Ook voor 2027 verwachten wij de nodige aanvragen.

Verlenging klimaatmiddelen Via de meicirculaire is voor 2027 de specifieke uitkering CDOKE toegevoegd aan het gemeentefonds. Omdat het Rijk deze middelen ook meerjarig heeft toegezegd staat de provincie als toezichthouder toe dat wij in onze meerjarenbegroting ook rekening houden met deze middelen. Besluitvorming over de inzet van deze middelen (onder meer voor capaciteit) ligt bij de raad via het Warmteprogramma. Aanpak energiearmoede Ook in 2027 ondersteunen we huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Dit doen we met energieadviezen, energiebesparende maatregelen en ondersteuning via de lokale wijkaanpakken. De uitvoeringstermijn van de SPUK Aanpak Energiearmoede geldt tot en met 31 december 2027. Het Rijk stelde in 2026 als aanvulling op de bestaande SPUK-regeling extra middelen (circa € 68.000 extra) beschikbaar voor de aanpak van energiearmoede. Deze middelen zetten we in voor de voortzetting en versterking van de lokale aanpak van energiearmoede. 92 Verder zetten we in 2027 de uitvoering van de regeling voor woningeigenaren voort. De beschikbare SPUK-middelen gebruiken we voor energiebesparende maatregelen. Het doel hierbij is de energielasten van huishoudens met energiearmoede structureel te verlagen. De uitvoering loopt tot en met 31 december 2027.

Soortenmanagementplan (SMP) Bij het (na)isoleren van woningen kunnen verblijfplekken voor vleermuizen en andere soorten verdwijnen. Om dit te voorkomen en te voldoen aan de Natuurbeschermingswet is een gebiedsontheffing nodig. Onder voorwaarden kunnen we via een SMP in één keer voor een groot gebied een ontheffing op de Wet natuurbescherming krijgen. Ecologisch bureau Aqua Terra Nova startte in april 2025 met de ecologische onderzoeken binnen het plangebied. Hieruit blijkt dat onze gemeente beschikt over een rijke biodiversiteit aan beschermde gebouw bewonende soorten. In het voorjaar van 2026 zijn de laatste ecologische onderzoeken uitgevoerd. Daarmee is het onderzoek voor het gehele plangebied afgerond en verwerkt in het SMP ten behoeve van de vergunningsaanvraag. Naar verwachting krijgen we deze vergunning medio 2027. Vanaf dat moment start de uitvoering van het SMP voor in ieder geval vijf jaar (met een mogelijke verlenging van nog eens vijf jaar). Daarbij zetten we structureel in op drie onderdelen: administratie, monitoring en de realisatie van zogeheten ecologische plussen. De hieraan verbonden kosten koppelen we aan de verkregen klimaatmiddelen. 93 Paragraaf Openbaarheid Inleiding De Wet open overheid (Woo) heeft als doel de overheid transparanter te maken en de toegang tot overheidsinformatie te verbeteren.

Uitgangspunt van de wet is dat overheidsinformatie openbaar is, tenzij een wettelijke uitzonderingsgrond van toepassing is. De Woo kent zowel een verplichting tot actieve openbaarmaking als het recht voor inwoners en organisaties om informatie op te vragen via een Woo-verzoek. Onze gemeente bouwt in 2027 voort op de implementatie van de Woo en we gaan door met het professionaliseren van onze informatie. Daarbij werken we aan een goede balans tussen transparantie, een kwalitatief hoogwaardige informatiehuishouding en een uitvoerbare implementatie binnen de organisatie. Met deze paragraaf voldoen we aan artikel 3.5 van de Woo. Hierin staan de plannen voor de uitvoering van de Woo in 2027. Actieve openbaarmaking De verplichte actieve openbaarmaking wordt landelijk gefaseerd ingevoerd. Wij volgen deze landelijke planning en we doen de benodigde organisatorische en technische voorbereidingen om tijdig aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. In 2026 maakten we dossier van de gemeentelijke hotspotlijst openbaar. Hiermee voldeden we aan de inspanningsverplichting van de Woo. In 2027 selecteren we een tweede dossier van de hotspotlijst om actief openbaar te maken. Daarnaast richten we processen en systemen verder in, zodat we kunnen voldoen aan de verplichtingen voor de informatiecategorieën. Die treden volgens de landelijk planning gefaseerd in werking.

Hiermee groeit actieve openbaarmaking stapsgewijs uit tot een regulier onderdeel van de gemeentelijke informatievoorziening. Passieve openbaarmaking We behandelen Woo-verzoeken zorgvuldig en binnen de wettelijke termijnen. Waar mogelijk overleggen we met de verzoeker om de informatievraag te verduidelijken. Zo kunnen we verzoeken doelgericht en efficiënt afhandelen. De ervaringen uit de behandeling van Woo-verzoeken gebruiken we om processen verder te verbeteren en om te beoordelen welke informatie zich leent voor actieve openbaarmaking. Informatiehuishouding op orde Een goede informatiehuishouding is een essentiële voorwaarde voor de uitvoering van de Woo. Daarom gaan we in 2027 verder met de uitvoering van het Meerjarenplan Omgang met Informatie. In het plan staan verbetermaatregelen die bijdragen aan een duurzame informatiehuishouding. Daarbij beheren we informatie betrouwbaar, is informatie goed vindbaar en kunnen we het tijdig beschikbaar stellen. In 2026 verwachten we de geactualiseerde VNG-handreiking voor de meerjarenplannen omgang met informatie. Op basis hiervan beoordelen we welke aanpassingen nodig zijn en actualiseren we het Meerjarenplan Omgang met Informatie waar nodig.

Organisatie en Cultuur De Woo vraagt niet alleen om technische en procesmatige aanpassingen, maar ook om een organisatiecultuur waarin openbaarheid een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks handelen. We blijven investeren in de bewustwording van medewerkers over transparantie, zorgvuldig informatiebeheer en de verantwoordelijkheden die voortvloeien uit de Woo. Door kennisdeling, ondersteuning en opleiding verankeren we de uitvoering van de Woo verder in de reguliere werkzaamheden. Financiële verantwoording We ontvangen via het gemeentefonds structurele middelen voor de implementatie en uitvoering van de Wet open overheid. Deze middelen gebruiken we voor de uitvoering van het Meerjarenplan Omgang met Informatie, de implementatie van actieve openbaarmaking, de behandeling van Woo- verzoeken en de verdere professionalisering van de informatiehuishouding. Daarnaast zetten we de middelen in voor de benodigde capaciteit, kennisontwikkeling en ondersteuning van de organisatie. 94 Financiële begroting Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd Uitgangspunten Algemene uitkering In de begroting 2027-2030 is de stand van de algemene uitkering verwerkt conform de meicirculaire 2026. Prijsontwikkeling gemeente Voor zover we rekening houden met een prijsontwikkeling bij de kosten en opbrengsten van goederen en diensten, gaan we voor 2027 uit van een inflatie van 2,1 procent.

Dit is in overeenstemming met de prijs materiële overheidsconsumptie (IMOC). Ontwikkeling bijdragen aan verbonden partijen Bij het ramen van de bijdragen aan verbonden partijen gaan we uit van de door de betreffende partijen vastgestelde begrotingen 2027. Bij de kaderstelling aan deze begrotingen hebben we ons geconformeerd aan de kaders van de Werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (voor personele lasten een indexatie van 4,53 procent en voor materieel 2,6 procent). Personeel/lonen/werkgeverslasten Voor de indexatie van de loonkosten gaan we uit van de door het CPB geraamde loonontwikkeling. De indexatie is op basis hiervan gesteld op 4,2 procent. Rente grondexploitaties Bij de toerekening van rente aan de grondexploitaties gaan we uit van een rente van 0,28 procent. Rente kostendekkende tarieven Voor tarieven die niet meer dan kostendekkend mogen zijn, geldt dat we voor de berekening van de kapitaallasten een bedrijfseconomisch verdedigbaar rentepercentage moeten hanteren. Voor zover sprake is van rentetoerekening, kiezen wij voor een percentage van 0,5 procent. Rente kapitaallasten Het BBV schrijft voor dat er een verband moet zijn tussen de werkelijke rente op uitstaande leningen en de rentelasten die worden toegerekend aan de bezittingen van de gemeente.

Wij kiezen ervoor om de rentepercentages voor kort en lang geld aan elkaar gelijk te houden, 2,15 procent. Onvoorzien Voor de dekking van onvoorziene lasten nemen we jaarlijks een post op van € 29.000. Jaarschijf 2030 Van alle bedragen die voorkomen in de jaren 2027-2030 gaan we ervan uit dat de bedragen structureel zijn en dus overgenomen kunnen worden in 2030. Bij afwijkende of incidentele bedragen in 2029 beoordelen we per post of we deze moeten overnemen in 2030. 95 Totaaloverzicht baten en lasten per programma Lasten en baten per programma Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Onvoorzien Lasten | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 Ruimtelijke ontwikkeling Lasten | 13.017 | 11.646 | 8.234 | 9.704 | 9.697 Baten | -6.055 | -5.359 | -3.088 | -4.851 | -4.851 Onttrekkingen | -3.221 | -2.087 | -813 | -348 | -334 Stortingen | 3.432 | 170 | 170 | 0 | 0 Totaal Ruimtelijke | 7.173 | 4.371 | 4.502 | 4.505 | 4.513 ontwikkeling Ruimtelijk beheer Lasten | 16.258 | 17.219 | 17.439 | 17.635 | 17.956 Baten | -9.883 | -12.155 | -10.545 | -10.463 | -10.510 Onttrekkingen | -611 | -1.626 | -346 | -346 | -443 Stortingen | 545 | 3.162 | 223 | 215 | 215 Totaal Ruimtelijk | 6.310 | 6.601 | 6.771 | 7.042 | 7.219 beheer Sociaal domein Lasten | 45.006 | 42.498 | 42.495 | 41.610 | 41.428 Baten | -10.532 | -7.699 | -7.803 |

-7.803 | -7.803 Onttrekkingen | -6.406 | -866 | -642 | -684 | -518 Stortingen | 5.222 | 44 | 44 | 0 | 0 Totaal Sociaal | 33.290 | 33.977 | 34.094 | 33.124 | 33.107 domein Bestuur en dienstverlening Lasten | 8.257 | 8.250 | 8.009 | 8.054 | 8.120 Baten | -504 | -754 | -754 | -714 | -714 Onttrekkingen | -241 | -151 | -151 | 0 | 0 Stortingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Bestuur en | 7.513 | 7.345 | 7.104 | 7.341 | 7.406 dienstverlening Overhead Lasten | 13.004 | 12.759 | 12.685 | 12.849 | 12.858 Baten | -223 | -223 | -223 | -223 | -223 Onttrekkingen | -250 | 0 | 0 | 0 | 0 Stortingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Overhead | 12.532 | 12.535 | 12.461 | 12.625 | 12.634 Algemene dekkingsmiddelen Lasten | 1.392 | 1.848 | 2.341 | 2.682 | 2.805 Baten | -66.766 | -69.073 | -67.882 | -67.113 | -68.020 Onttrekkingen | -14.042 | 0 | 0 | 0 | 0 Stortingen | 12.039 | 1.200 | 0 | 0 | 0 Totaal Algemene | -67.377 | -66.025 | -65.541 | -64.432 | -65.214 dekkingsmiddelen Vpb Lasten | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 96 Exploitatie Begroting na wijzigingen 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Geraamd resultaat -510 -1.146 -558 254 -287 97 Overzicht structurele mutaties reserves Structurele reserves per programma Hieronder staan de Structurele reserves per programma.

Structurele toevoegingen reserves Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | - | - | - | - 2 | Ruimtelijk beheer | - | - | - | - 3 | Sociaal domein | - | - | - | - 4 | Bestuur en dienstverlening | - | - | - | - Overzicht Bedrijfsvoering | - | - | - | - Overzicht Algemene dekkingsmiddelen | - | - | - | - Saldo | - | - | - | - Structurele onttrekkingen reserves Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | -85 | -85 | -85 | -77 2 | Ruimtelijk beheer | -53 | -53 | -53 | -53 3 | Sociaal domein | -456 | -456 | -456 | -553 4 | Bestuur en dienstverlening | - | - | - | - Overzicht Bedrijfsvoering | - | - | - | - Overzicht Algemene dekkingsmiddelen | - | - | - | - Saldo | -594 | -594 | -594 | -683 Toelichting Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling De structurele onttrekking van € 85.000 heeft betrekking op de dekking van de kapitaallasten van Middelweg 1 en Beukenpad 1. Programma 2 Ruimtelijk beheer De structurele onttrekking van € 53.000 heeft betrekking op de kapitaallasten van de reserve Rotonde Ter Aar (€ 18.000), Papeneiland (€ 13.000) en € 21.000 voor de kapitaallasten van Zuideinde, Noordeinde, Oud Nieuwveenseweg en Hertog van Beijerenstraat.

Programma 3 Sociaal domein De structurele onttrekking van € 456.000 aan de reserve Dekking kapitaallasten dient ter dekking van de kapitaallasten voor Buytewech Oost, Antonius School Noorden, Peuterspeelzaal ’t Rakkertje, Museum Ter Aar en IKC Zevenhoven. 98 Overzicht incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten Incidentele lasten Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | 5.417 | 2.067 | 3660 | 3.660 - lasten grondexploitatie projecten | 4.667 | 1.897 | 3660 | 3.660 - Bijdrage Koetshuisplein | 500 - omzetten recreatieparken | 80 Uitvoeren omgevingswet | 170 | 170 2 | Ruimtelijk beheer | 0 | 15 | 0 | 0 - Onderzoek zwemlocatie centrum Noorden | 15 3 | Sociaal domein | 148 | 70 | 0 | 0 - Bouwdepot Rijnstreek | 8 - Tijdelijke huisvesting IKC Het Veen | 60 | 30 - Beleidscapaciteit | 80 | 40 4 | Bestuur en dienstverlening | 174 | 55 | 0 | 0 - bijdrage reg.investeringsagenda Holland Rijnland | 119 | - - Kinderburgemeester | 55 | 55 Overzicht overhead | - | - | - Overzicht algemene dekkingsmiddelen | - | - | - | - Saldo | 5.739 | 2.207 | 3.660 | 3.660 Incidentele baten Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | -4.109 | -1.838 | -3.601 | -3.601 - baten grondexploitatie projecten | -4.109 | -1.838 | -3.601 | -3.601 2 | Ruimtelijk beheer | - | - | - | - 3 | Sociaal domein | - | - | - | - 4 | Bestuur en dienstverlening | - |

- | - | - Overzicht overhead | - | - | - | - Overzicht algemene dekkingsmiddelen | - | - | - | - Saldo | -4.109 | -1.838 | -3.601 | -3.601 Incidentele toevoegingen aan reserves Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | 170 | 170 2 | Ruimtelijk beheer | 3163 | 223 | 215 | 215 3 | Sociaal domein | 44 | 44 4 | Bestuur en dienstverlening Overzicht overhead Overzicht algemene dekkingsmiddelen | 1.200 Saldo | 4.577 | 437 | 215 | 215 Incidentele onttrekkingen aan reserves Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Ruimtelijke ontwikkeling | -2.001 | -728 | -263 | -257 99 2 | Ruimtelijk beheer | -1573 | -293 | -293 | -390 3 | Sociaal domein | -410 | -186 | -228 | 35 4 | Bestuur en dienstverlening | -151 | -151 Overzicht overhead Overzicht algemene dekkingsmiddelen Saldo | -4.135 | -1.358 | -784 | -612 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totale reserves | -152 | -1.515 | -1.163 | -1080 Reserves structureel (zie 4.4 voor toelichting) | -594 | -594 | -594 | -683 Reserves incidenteel | 442 | -921 | -569 | -397 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo | -1.146 | -558 | 254 | -287 Begrotingssaldo structureel | -3.218 | -6 | 764 | 51 Begrotingssaldo incidenteel | 2.072 | -552 | -510 | -338 100 Totaaloverzicht investeringsplan Investeringsplan economisch nut Bedragen x € 1.000 Prog | Omschrijving Investering | Afd | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Voorbereidingskrediet locatie

trefpunt | RO&G | 136 1 | Voorbereidingskrediet 3e fase Land van Koppen | RO&G | 220 | 175 | 115 1 | IKC Woerdense Verlaat (school) | RO&G | 200 1 | Voorbereidingskrediet Kleine verwondering | RO&G | 413 | 296 | 55 1 | Voorbereidingskrediet Langeraar Noordwest | RO&G | 128 | 160 | 127 | 127 1 | Voorbereidingskrediet Dorpshart Ter Aar | RO&G | 401 | 148 | 90 | 48 1 | Voorbereidingskrediet Ter Aar zuidoost | RO&G | 402 | 310 | 249 | 249 1 | Voorbereidingskrediet Ter Aar Noordoost | RO&G | 328 | 214 | 96 | 65 1 | Voorbereidingskrediet verbindingslaan Ter Aar Oost | RO&G | 347 | 342 | 196 1 | Voorbereidingskrediet Zwembad de Wel | RO&G | 95 | 315 | 136 2 | Heatweed 2.0 mini 2.1 Onkruidbestrijdingsmachine | BOR | 26 2 | 2025 - Hoofdgemaal bouwkundig | BOR | 91 | 37 2 | Fuso Canter 6S15 55-BRD-4 | BOR | 60 2 | Pompunits ME | BOR | 225 | 225 | 225 2 | 2025 - Hoofdgemaal mechanisch elektrisch | BOR | 230 | 276 | 313 2 | Vrijvervalriolering | BOR | 1.579 | 2.139 | 1.326 2 | Hogedijk, Sluitkade en Jonge Zevenhovenseweg ZVH | BOR | 1.000 | 3.193 2 | 2023 - Zuideinde Nieuwkoop | BOR | 2.480 2 | Iveco 50C16H3.0 26-BPV-7 | BOR | 80 2 | Iveco 50C18Van 34-BPT-6 | BOR | 80 2 | Stratos B11-27 VLCN 350 | BOR | 35 2 | IBA's BK | BOR | 134 2 | Caterpillar M316D | BOR | 100 2 | Fuso Canter 7C18 01-BPP-8 | BOR | 75 2 | Vervangen Fuso 16-BPK-7 | BOR | 75 2 | Vervangen Fuso 34-BPK-7 | BOR | 75 2 |

IBA's ME | BOR | 74 2 | Boot voor Toezicht en Handhaving | BOR | 72 2 | Deutz Fahr TFR-78-F Trekker | BOR | 84 2 | DFSK VGG-31-D | BOR | 60 2 | John Deere TFF-86-X | BOR | 55 2 | John Deere TFF-87-X | BOR | 55 2 | Kluma snipperwagen LDV-28-Z | BOR | 30 2 | Piaggio VGH-14-X | BOR | 50 2 | Piaggio VPB-70-V | BOR | 50 2 | Hoofdgemaal bouwkundig 2030 | BOR | 65 2 | Hoofdgemaal mechanisch elektrisch 2030 | BOR | 242 2 | Minigemalen bouwkundig 2027 | BOR | 13 2 | Minigemalen bouwkundig 2030 | BOR | 92 2 | Minigemalen mechanisch en technisch 2030 | BOR | 225 2 | Verv Merces Sprinter 5-VTP-33 | BOR | 60 2 | Nissan VDG-42-G | BOR | 7 2 | Vrijvervalriolering 2030 | BOR | 1.326 3 | IKC Nieuwveen (school) | RO&G | 4.383 | 2.705 3 | IKC Nieuwveen (gymnastieklokaal) | RO&G | 1.501 | 1.501 101 Prog | Omschrijving Investering | Afd | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 3 | IKC Nieuwveen (kinderopvang) | RO&G | 735 | 735 3 | IKC Nieuwveen (overige kosten) | RO&G | 305 | 305 3 | IKC Nieuwveen (multifunctionele ruimte) | RO&G | 226 | 226 3 | Verenigingsvraagstuk Langeraar | RO&G | 500 5 | Hardware gemeenteraad | BV | 45 5 | Vervanging presentatieschermen (ICT-Beheerplan 2026-2029) | BV | 50 5 | Monitoren (ICT- Beheerplan 2026 - 2029) | BV | 167 5 | Verv ICT middelen afschr 4 jr; Tablets IOS | BV | 30 5 | Vervanging laptops (ICT-Beheerplan 2026 - 2029) | BV | 400 5 | Vervanging smartphones (ICT-Beheerplan

2026 - 2029) | BV | 255 5 | Bekabeling | BV | 250 5 | UPS ICT ruimtes (ICT-Beheerplan 2026 - 2029) | BV | 65 TOTAAL | 14.558 | 16.482 | 3.546 | 2.620 Investeringsplan maatschappelijk nut Bedragen x € 1.000 Prog | Omschrijving Investering | Afd | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2 | Kunstwerken 50 jaar | BOR | 155 | 441 | 190 2 | Kunstwerken 50 jaar 2030 | BOR | 470 2 | Oeverwerken 25 jaar | BOR | 20 2 | Oeverwerken 30 jaar | BOR | 210 | 210 | 210 | 274 2 | Kunstwerken 15 jaar | BOR | 330 2 | 2025 - Oranjewijk Ter Aar | BOR | 1.450 2 | 2023 - Dijkverzwaring Korteraarseweg Noord | BOR | 1.107 2 | Hoogerheijdestraat e.o TA | BOR | 1.430 | 1.000 2 | De Dobbe, Schoolstraat NE | BOR | 920 2 | Hazeweg NVN | BOR | 372 2 | Nachtegaalsepad WV | BOR | 234 2 | Voorweg | BOR | 844 2 | Simon van Capelweg | BOR | 805 2 | Achterweg | BOR | 582 2 | Bosweg WV | BOR | 1.266 2 | Verbeteringsmaatregelen | BOR | 942 | 323 2 | 2025 - Ursulapad Nieuwveen | BOR | 1.153 2 | Dijkverbetering Kade ZVH | BOR | 331 2 | Dijkverbetering Hogendijk NVN | BOR | 295 2 | Hollandse Kade | BOR | 800 2 | Churchillaan | BOR | 700 TOTAAL | 5.958 | 5.420 | 3.656 | 2.030 102 Stand en verloop van reserves

103 Stand en verloop van voorzieningen

104 Prognosebalans Prognosebalans Prognose balans per 31-12 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x €1.000 Debet Vaste activa | 174.083 | 182.082 | 183.853 | 183.034 Voorraden | -5.812 | -2.168 | 3.934 | 3.934 Overige vlottende activa | 1.649 | 2.377 | 1.688 | 2.715 Totaal | 169.920 | 182.291 | 189.475 | 189.683 Credit Eigen vermogen | 87.870 | 86.914 | 85.498 | 84.705 Voorzieningen | 22.208 | 21.507 | 21.930 | 22.354 Overig lang vreemd vermogen | 59.842 | 73.870 | 82.047 | 82.624 Vlottende schuld | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 169.920 | 182.291 | 189.475 | 189.683 Toelichting prognosebalans Debet Vaste activa Immateriele vaste activa | 9.025 | 10.406 | 11.435 | 12.043 Investeringen economisch nut | 113.223 | 122.850 | 121.218 | 120.803 Investeringen maatschappelijk nut | 33.483 | 39.034 | 41.408 | 40.396 Financiele vaste activa | 18.352 | 9.792 | 9.792 | 9.792 Totaal vaste activa | 174.083 | 182.082 | 183.853 | 183.034 (volgens staat van activa) Voorraden Grexen (gronden in exploitatie) | -4.746 | -1.102 | 5.000 | 5.000 Af: voorziening negatieve complexen | -1.066 | -1.066 | -1.066 | -1.066 (zie staat van voorzieningen V003) Totaal voorraden | -5.812 | -2.168 | 3.934 | 3.934 (staat van grondexploitatie) Overige vlottende activa | 1.649 | 2.377 | 1.688 | 2.715 Totaal vlottende activa | -4.163 | 209 | 5.622 | 6.649 Totaal activa | 169.920 | 182.291 | 189.475 | 189.683 Credit Eigen

vermogen 105 Prognose balans per 31-12 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserves Algemene reserves | 23.871 | 23.452 | 23.285 | 23.125 Bestemingsreserves | 62.854 | 61.759 | 60.764 | 59.844 Onverdeeld resultaat begroting | 1.145 | 558 | -254 | 287 Totaal Eigen Vermogen | 87.870 | 86.914 | 85.498 | 84.705 Voorzieningen Staat van voorzieningen | 23.274 | 22.573 | 22.996 | 23.420 Af: Voorziening neg. cpl. | -1.066 | -1.066 | -1.066 | -1.066 Totaal Voorzieningen | 22.208 | 21.507 | 21.930 | 22.354 Overig lang vreemd vermogen Langlopende leningen | 59.804 | 73.832 | 82.009 | 82.586 Waarborgsommen | 38 | 38 | 38 | 38 Totaal Overig lang vreemd vermogen | 59.842 | 73.870 | 82.047 | 82.624 Totaal vaste passiva | 169.920 | 182.291 | 189.475 | 189.683 Vlottende schuld | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal vlottende passiva | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal passiva | 169.920 | 182.291 | 189.475 | 189.683 106 Arbeid gerelateerde kosten Arbeid gerelateerde kosten Beleidskader en wetgeving Volgens de artikelen 20 en 22 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) rapporteren we in deze paragraaf over de risico's en aanspraken op toekomstige uitkeringen van huidig of voormalig personeel en politieke ambtsdragers. De BBV zegt dat we voor verplichtingen met een jaarlijks vergelijkbaar bedrag geen voorziening mogen opnemen.

Deze kosten nemen we direct op als structurele lasten in de lopende exploitatiebegroting en nemen we mee in onze meerjarenraming. Bestaande verplichtingen binnen de exploitatie Binnen onze bedrijfsvoering zijn de stabiele, jaarlijks terugkerende verplichtingen als volgt verwerkt: Individueel Keuzebudget (IKB): Medewerkers van onze gemeente ontvangen naast het salaris een IKB van 17,05 procent van het salaris en de salaristoelagen. Dit keuzebudget bouwen zij maandelijks op. Omdat medewerkers zelf beslissen over de inzet en omdat zij het budget in het jaar van opbouw moeten opnemen, ontstaan hieruit aan het einde van het boekjaar geen grote, onvoorziene loonverplichtingen. WW-lasten (Eigenrisicodrager): We vangen als eigenrisicodrager zelf de kosten op van werkloosheidsuitkeringen van voormalig ambtelijk personeel. De historische instroom en uitstroom laat voor onze organisatiegrootte een stabiel en vergelijkbaar volume zien. De lasten hiervoor zijn direct geraamd binnen de centrale personeelslasten. WGA/WIA en Arbeidsongeschiktheid: De stabiele kosten die voortvloeien uit de re-integratie en aanvullende uitkeringen bij langdurige arbeidsongeschiktheid (WIA/WGA) vangen we op basis van historische trends als vaste stelpost in de exploitatie op.

Verplichtingen zonder vergelijkbaar volume (Voorzieningen) Voor verplichtingen gerelateerd aan arbeidskosten die sterk fluctueren en géén stabiel jaarlijks volume kennen moeten we vanuit het BBV wél een voorziening instellen: Voorziening APPA (wethouders): De pensioen- en wachtgeldverplichtingen van voormalige politieke ambtsdragers fluctueren sterk na een collegewisseling of raadsverkiezingen. De omvang hiervan kent voor een gemeente van onze omvang geen vergelijkbaar jaarlijks volume. Hiervoor houden we de Voorziening APPA aan. Voorziening verloftegoeden: De financiële verplichtingen voortvloeiend uit het opgespaarde verlof fluctueren sterk door de toegenomen regie van medewerkers op hun loopbaan, werktijd en levensfase. De jaarlijkse opbouw, opname en uitbetaling van deze verloftegoeden (verlofstuwmeren) kent voor een gemeente van onze omvang geen vergelijkbaar of stabiel jaarlijks volume. Hiervoor houden we de Voorziening Verloftegoeden aan.

107 Bijlagen Uitvoeringsinformatie Uitvoeringsinformatie per programma Bedragen x €1.000 Taakvelden | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Lasten Onbekend Algemene dekkingsmiddelen Treasury | 554 | 1.094 | 1.587 | 1.928 | 2.051 OZB woningen | 460 | 479 | 479 | 479 | 479 Overige baten en lasten | 378 | 275 | 275 | 275 | 275 Totaal Algemene | 1.392 | 1.848 | 2.341 | 2.682 | 2.805 dekkingsmiddelen Bestuur en dienstverlening Bestuur | 2.459 | 2.514 | 2.386 | 2.386 | 2.360 Burgerzaken | 2.232 | 2.275 | 2.153 | 2.200 | 2.291 Crisisbeheersing en | 2.347 | 2.354 | 2.354 | 2.354 | 2.354 brandweer Openbare orde en | 1.219 | 1.107 | 1.116 | 1.114 | 1.114 veiligheid Totaal Bestuur en | 8.257 | 8.250 | 8.009 | 8.054 | 8.120 dienstverlening Onvoorzien Overige baten en lasten | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 Overhead Overhead | 13.004 | 12.759 | 12.685 | 12.849 | 12.858 Ruimtelijk beheer Verkeer en vervoer | 5.735 | 6.055 | 6.113 | 6.380 | 6.530 Parkeren | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 Recreatieve havens | 67 | 77 | 77 | 77 | 77 Economische havens en | 940 | 959 | 966 | 896 | 936 waterwegen Openbaar groen en | 1.808 | 1.853 | 1.846 | 1.860 | 1.809 (openlucht) recreatie Riolering | 2.602 | 2.797 | 2.965 | 2.945 | 3.131 Afval | 3.614 | 3.883 | 3.876 | 3.881 | 3.876 Milieubeheer | 1.243 | 1.386 | 1.386 | 1.386 | 1.386 Begraafplaatsen en | 246 | 206 | 206

| 206 | 206 crematoria Totaal Ruimtelijk beheer | 16.258 | 17.219 | 17.439 | 17.635 | 17.956 Ruimtelijke ontwikkeling Beheer overige | 356 | 267 | 267 | 267 | 267 gebouwen en gronden Economische | 788 | 775 | 775 | 775 | 775 ontwikkeling Fysieke | 102 | 11 | 11 | 11 | 11 bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en | 163 | 172 | 172 | 172 | 172 bedrijfsregelingen Economische promotie | 153 | 161 | 161 | 161 | 161 108 Taakvelden | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Ruimte en leefomgeving | 1.340 | 1.500 | 1.376 | 1.396 | 1.389 Grondexploitatie (niet- | 5.688 | 4.667 | 1.897 | 3.660 | 3.660 bedrijventerreinen) Wonen en bouwen | 4.428 | 4.093 | 3.575 | 3.262 | 3.262 Totaal Ruimtelijke | 13.017 | 11.646 | 8.234 | 9.704 | 9.697 ontwikkeling Sociaal domein Onderwijshuisvesting | 3.494 | 2.878 | 2.847 | 3.290 | 3.290 Onderwijsbeleid en | 2.163 | 1.910 | 1.910 | 1.910 | 1.910 leerlingzaken Sportbeleid en | 402 | 376 | 376 | 376 | 376 activering Sportaccommodaties | 3.130 | 3.124 | 3.102 | 3.102 | 3.098 Cultuurpresentatie, | 341 | 331 | 276 | 276 | 276 cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea | 111 | 114 | 114 | 114 | 114 Cultureel erfgoed | 160 | 159 | 159 | 159 | 159 Media | 2.322 | 2.377 | 2.394 | 2.405 | 2.405 Samenkracht en | 6.190 | 3.381 | 3.274 | 3.234 | 3.234 burgerparticipatie Toegang en | 261 | 363 | 449 | 449 |

449 eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen | 7.781 | 7.883 | 7.855 | 7.863 | 7.868 Arbeidsparticipatie | 69 | 75 | 75 | 75 | 75 Maatwerkvoorzieningen | 1.243 | 1.262 | 1.262 | 1.262 | 1.262 (WMO) Huishoudelijke hulp | 2.003 | 1.920 | 1.920 | 752 | 738 (WMO) Begeleiding (WMO) | 3.466 | 3.637 | 3.691 | 3.803 | 3.637 Dagbesteding (WMO) | 109 | 117 | 117 | 117 | 117 Overige | 237 | 244 | 244 | 244 | 244 maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp begeleiding | 6.529 | 6.545 | 6.629 | 6.379 | 6.379 Jeugdhulp met verblijf | 1.395 | 1.654 | 1.654 | 1.654 | 1.654 overig Jeugdhulp ambulant | 96 | 93 | 93 | 93 | 93 lokaal Jeugdhulp ambulant | 51 | 375 | 375 | 375 | 375 regionaal Jeugdhulp met verblijf | 97 | 94 | 94 | 94 | 94 lokaal Jeugdhulp met verblijf | 51 | 60 | 60 | 60 | 60 regionaal PGB Jeugd | 34 | 38 | 38 | 38 | 38 Beschermd wonen | 93 | 61 | 61 | 61 | 61 (WMO) Maatschappelijke- en | 100 | 102 | 102 | 102 | 102 vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming | 492 | 591 | 591 | 591 | 591 Jeugdreclassering | 60 | 62 | 62 | 62 | 62 Volksgezondheid | 2.525 | 2.670 | 2.670 | 2.670 | 2.666 Totaal Sociaal domein | 45.006 | 42.498 | 42.495 | 41.610 | 41.428 Vpb Vennootschapsbelasting | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 (VpB) Totaal | 96.985 | 94.269 | 91.251 | 92.583 | 92.913 109 Taakvelden | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Baten Onbekend

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nieuwkoop.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/547feca7-c037-4c7c-ae2b-d84bab373df4?agendaItemId=ece5c1d0-e26a-483b-8df4-07f3d1f1b6f9