Begroting 2027-2030 Gemeente Nieuwkoop
Tekst van het document
Begroting 2027-2030 Gemeente Nieuwkoop
1 Inhoudsopgave Algemeen ...............................................................................................................................................3 Inleiding ..............................................................................................................................................3 Leeswijzer ...........................................................................................................................................5 Financiële ontwikkelingen ...................................................................................................................6 Programma Ruimtelijke ontwikkeling ......................................................................................................8 Programma Ruimtelijk beheer ..............................................................................................................14 Programma Sociaal domein .................................................................................................................19 Programma Bestuur en dienstverlening ...............................................................................................27 Overzicht overhead ..............................................................................................................................30 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
...............................................................................................31 Paragrafen ............................................................................................................................................33 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................................33 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................40 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................46 Paragraaf Financiering .....................................................................................................................65 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................72 Paragraaf Verbonden partijen ..........................................................................................................75 Paragraaf Grondbeleid .....................................................................................................................85 Paragraaf Duurzaamheid .................................................................................................................90 Paragraaf Openbaarheid
..................................................................................................................93 Financiële begroting .............................................................................................................................94 Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd .................................................................................94 Totaaloverzicht baten en lasten per programma ..............................................................................95 Overzicht structurele mutaties reserves ...........................................................................................97 2 Overzicht incidentele baten en lasten ...............................................................................................98 Totaaloverzicht investeringsplan ....................................................................................................100 Stand en verloop van reserves .......................................................................................................102 Stand en verloop van voorzieningen ..............................................................................................103 Prognosebalans ..............................................................................................................................104 Arbeid gerelateerde kosten
............................................................................................................106 Bijlagen ...............................................................................................................................................107 Uitvoeringsinformatie ......................................................................................................................107 Beleidsstukken ...............................................................................................................................114 Overzicht portefeuillehouders per taakveld ....................................................................................117 3 Algemeen Inleiding Voor u ligt de begroting 2027-2030 van de gemeente Nieuwkoop. Dit is de eerste begroting die het nieuwe college aan de raad aanbiedt. Onze gemeente staat voor opgaven die inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners raken. Het gaat onder meer om wonen, voorzieningen, ondersteuning dichtbij, bereikbaarheid, verduurzaming en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Deze opgaven vragen om samenhangende keuzes. Zij vragen ook om een organisatie die voldoende ruimte en capaciteit heeft om plannen daadwerkelijk uit te voeren. Dit college wil voortvarend aan de slag, maar wil dat ook op een financieel degelijke wijze doen.
Het coalitieakkoord is daar duidelijk over: “Het uitgangspunt is structureel evenwicht met blijvende aandacht voor risicobeheersing en het behoud van een gezonde financiële positie.” Daarnaast moet het college rekening houden met een steeds complexere en onzekere omgeving. Ontwikkelingen in de regio, in Nederland en internationaal kunnen invloed hebben op de financiële positie van onze gemeente. Deze begroting laat voor 2027 en 2028 een structureel positief resultaat zien. Voor de jaren daarna ramen we in deze begroting een zeer beperkt structureel nadeel. In het laatste jaar van deze begroting gaat het om minder dan 0,1 procent van het begrotingstotaal. De belangrijkste oorzaak van de daling van het resultaat is de lagere algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Dit is veruit onze grootste inkomstenbron. Belangrijk is dat de vertaling van het coalitieakkoord naar een collegeprogramma nog niet in deze cijfers is verwerkt. Het college werkt nog aan het collegeprogramma. Dit programma bevat een breed pakket aan ambities voor de komende bestuursperiode. De verdere uitwerking vraagt nog om zorgvuldige keuzes over prioriteit, fasering, uitvoerbaarheid, capaciteit en financiële dekking. De financiële vertaling van het collegeprogramma bieden wij als afzonderlijke begrotingswijziging aan de raad aan. Het collegeprogramma leidt na 2027 tot een hoger tekort op de begroting.
Voor de begroting 2028 zijn daarom tijdig keuzes nodig. Op basis van de eerste financiële doorrekening van het concept-collegeprogramma ramen wij het structurele tekort na 2027 op ongeveer één procent van het begrotingstotaal. De begroting biedt maar voor een deel ruimte om keuzes te maken. Een belangrijk deel van de begroting is niet direct beïnvloedbaar, onder andere door wettelijke verplichtingen. In de kadernota 2025 is hier uitgebreider op ingegaan. Afgezet tegen het beïnvloedbare deel van de begroting is het structurele tekort inclusief concept-collegeprogramma ongeveer vijf procent daarvan. Naast het structurele deel van de begroting zijn er voor 2027 tot en met 2030 incidentele ramingen. Daaruit blijkt dat de lasten in die periode hoger zijn dan de baten. Dit betekent dat we geld nodig hebben uit onze reserves. Ook met de voorlopige doorrekening van het collegeprogramma blijft onze reservepositie voldoende stevig. We blijven de ontwikkeling van onze reserves, risico’s en financiële weerbaarheid nauwlettend volgen. 4 Met deze begroting leggen wij een financieel verantwoord vertrekpunt voor aan de raad. De verdere uitwerking van het collegeprogramma vraagt om heldere keuzes. Het college maakt die keuzes zorgvuldig en in samenhang, zodat ambities voor onze gemeente ook uitvoerbaar en financieel houdbaar blijven.
Bedragen x €1.000 Programma | Begroting 2027 Lasten | Baten | Onttrekkingen | Stortingen | Saldo Onvoorzien | 29 | 0 | 0 | 0 | 29 Ruimtelijke | 11.646 | -5.359 | -2.087 | 170 | 4.371 ontwikkeling Ruimtelijk beheer | 17.219 | -12.155 | -1.626 | 3.162 | 6.601 Sociaal domein | 42.498 | -7.699 | -866 | 44 | 33.977 Bestuur en | 8.250 | -754 | -151 | 0 | 7.345 dienstverlening Overhead | 12.759 | -223 | 0 | 0 | 12.535 Algemene | 1.848 | -69.073 | 0 | 1.200 | -66.025 dekkingsmiddelen Vpb | 20 | 0 | 0 | 0 | 20 Begrotingssaldo | 94.269 | -95.262 | -4.729 | 4.577 | -1.146 5 Leeswijzer De opbouw van de begroting op hoofdlijnen volgt de indeling op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze is verplicht voor alle gemeenten. Binnen deze hoofdstructuur is iedere gemeente tot op zekere hoogte vrij om de indeling aan de lokale omstandigheden aan te passen. Financiële ontwikkelingen en positie In dit document gaan we in op de financieel-economische ontwikkeling in onze omgeving en de financiële positie van de gemeente zelf. Onderwerpen die bij de financieel-economische ontwikkelingen aan de orde komen, zijn ontwikkelingen in het rijksbeleid en de algemene economische ontwikkeling. Bij de financiële positie van onze gemeente gaat het over de ontwikkelingen ten opzichte van de kadernota en een doorkijk naar de situatie op middellange termijn.
Beleidsbegroting Daarna komen de verschillende programma’s (programmaplan) en paragrafen aan de orde. Onze begroting kent vier programma’s: Ruimtelijke ontwikkeling, Ruimtelijk beheer, Sociaal domein en Bestuur en dienstverlening. In de programma’s beschrijven we de onderwerpen die in onze gemeente in 2027 aandacht vragen. Dit is de uitwerking van de ontwikkelingen die in de Kadernota zijn benoemd of die in het collegeprogramma staan. Ieder onderwerp behandelen we door het beantwoorden van de drie W’s: 1. Wat willen we bereiken (bestuurlijk doel) 2. Wat gaan wij ervoor doen 3. Wat kost het In de financiële overzichten lichten we alleen de relevante afwijkingen nader toe. Verschillen kleiner dan €100.000 worden niet nader toegelicht, tenzij sprake is van politiek-bestuurlijke relevantie. Verder benoemen we de actuele beleidsdocumenten en de ramingen van het programma, onderverdeeld in thema's. Naast de programma’s hoort bij het programmaplan nog een aantal onderwerpen: de kosten van overhead, het overzicht algemene dekkingsmiddelen, de raming voor vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Het programmaplan inclusief deze onderdelen omvat alle baten en lasten van de begroting voor 2027. De raming voor vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien staan in hoofdstuk 2 in het overzicht algemene dekkingsmiddelen.
De paragrafen zijn voor het grootste deel verplicht en voor alle gemeenten gelijk. Deze geven een dwarsdoorsnede van de begroting op bepaalde thema’s. De bedragen die we in de paragrafen noemen, zijn ook onderdeel van één of meer delen van het programmaplan. Naast de wettelijk verplichte paragrafen bevat de begroting ook een paragraaf over duurzaamheid. Financiële begroting In het laatste deel van de begroting staan enkele overzichten en toelichtingen. Deze zijn over het algemeen financieel-technisch van aard en verplicht op basis van het BBV. De lasten hebben een positief bedrag en de baten een negatief bedrag. 6 Financiële ontwikkelingen Financieel economische ontwikkelingen • | Inflatie De inflatie heeft verschillende oorzaken. De schommelingen in de energieprijzen kunnen een grote invloed hebben op de inflatie, maar ook de stijgende voedselprijzen, stijgende lonen en de hogere rente hebben invloed op de inflatie. In de kadernota is in 2027 gerekend met de inflatie van 2,1 % (bron: CBS februari 2026). • | Gemeenschappelijke regelingen De begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen zijn, conform de gemaakte afspraken over de financiële kaderstelling, verwerkt in onze begroting. • | Loonkosten In de kadernota is rekening te houden met de door het CPB geraamde loonontwikkeling in februari 2027 van 4,2%.
• | Renteontwikkeling In de kadernota is een rentepercentage aangehouden van 2,15% conform de herfinancieringsrente van de ECB per februari 2026. • | Algemene uitkering De meicirculaire 2026 wordt conform de raadsbrief ''Meicirculaire gemeentefonds 2026, zaaknummer 689162'' verwerkt in de begroting 2027-2030. Financiële positie (- = voordeel, + = nadeel) Begrotingssaldo 2027-2030 (* € 1.000) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structurele begrotingssaldo | -1181 | 178 | 879 | 767 Incidentiele begrotingssaldo | 382 | -594 | -452 | -279 Saldo Kadernota 2027-2030 | -799 | -416 | 427 | 488 Effect meicirculaire (structureel) op begrotingssaldo | -841 | -668 | -538 | -1101 Personeelsbegroting | 280 | 280 | 240 | 240 Bijdrage SOZ specialistische jeugdhulp | 450 | 900 | 650 | 650 Kapitaallasten aanpassing | -290 | -320 | -100 | -70 Renteaanpassing | 11 | -135 | -268 | -438 Leges omgevingsvergunningen | -120 | -120 | -120 | -120 Belastingen | -115 | -111 | -109 | -105 Overige kleine mutaties | 278 | 32 | 72 | 169 Begrotingssaldo begroting 2027-2030 | -1146 | -558 | 254 | -287 Structureel saldo begrotingssaldo | -3217 | -6 | 764 | 51 Incidenteel saldo begrotingssaldo | 2072 | -552 | -510 | -338 Toelichting Financiële positie • | Meicirculaire 2026 Hierover ontving de Raad een raadsbrief in juni. De bedragen verwerkten wij in de begroting.
• | Personeelsbegroting Door de verwerking van de nieuwste cao-afspraken en periodieken bij de begroting ontstaat een nadeel ten opzichte van de eerdere inflatie-indexatie in de kadernota. De loonkosten worden geactualiseerd met de nieuwste cao-afspraken en periodieke verhogingen. 7 • Bijdrage SOZ specialistische jeugdhulp Ons aandeel in de begroting voor 2027 van Service Organisatie Zorg (SOZ) voor de Jeugdhulp vertoonde een stijging in de kosten, zie nadere toelichting in programma 3. • Kapitaallasten Door de investeringsstaat te actualiseren, nemen we de nieuwe kapitaallasten op in de begroting. • Financieringslasten De rentelasten dalen mee met de dalende financieringsbehoefte en de geüpdatete prognoses van grondexploitaties. • Leges omgevingsvergunningen De raming van de legesopbrengsten omgevingsvergunningen stellen we naar boven bij. De bijstelling baseerde we op actuele inzichten in de vergunningverlening en de verwachte bouwontwikkeling binnen de gemeente. • Belastingen juni raming De belastingen in 2027 zijn gebaseerd op de raming van SVHW van juni 2026 en nemen toe als gevolg van een hoger areaaluitbreiding. 8 Programma Ruimtelijke ontwikkeling Inleiding Binnen het programma ruimtelijke ontwikkeling werken wij in 2027 verder aan de uitvoering van vastgesteld ruimtelijk beleid, wettelijke taken en lopende projecten.
Vanuit de ambities in de omgevingsvisie en het collegeprogramma werken wij door aan het versterken van de brede welvaart van onze gemeente waar het goed leven, wonen en werken is. Dit betekent een gemeente met een voldoende woningen voor alle doelgroepen, een groene en klimaatadaptieve omgeving die uitnodigt tot bewegen, een gezonde lokale economie en een goed voorzieningenniveau. De druk op de woningmarkt blijft hoog. Verdeeld over verschillende kernen werken we aan nieuwe woonwijken, die toekomstbestendig en klimaatadaptief zijn vanuit de uitgangspunten en opgaven van de strategische koers woningbouw 2024-2040. De ontwikkeling van woningen stuit op diverse risico's door onder andere de stikstofproblematiek en de netcongestie. De provincie start een aantal modulaire herzieningen (landbouwbeleid en volkshuisvesting) wat het komende jaar aandacht en ambtelijke en bestuurlijke capaciteit vraagt. Deze modulaire herzieningen zijn extra op de inmiddels gestarte gebiedsprocessen waar het traject SANE onderdeel van uitmaakt. De gemeente Nieuwkoop is ingedeeld bij het gebiedsproces Veenweiden. In 2027 zijn gemeenten verplicht om een warmteprogramma te hebben. Ook hier werken we hard aan. Onze inzet en activiteiten op het gebied van duurzaamheid vindt u terug in de paragraaf Duurzaamheid.
De verdere ambities en ontwikkelrichtingen voor wonen, gebiedsontwikkeling, economie, recreatie en toerisme en duurzaamheid staan in het collegeprogramma 2026-2030. Beheer gronden en gebouwen Toekomstbestendige vastgoedportefeuille Het doelmatig en effectief beheren en exploiteren van de (strategische) gronden en gebouwen in gemeentelijk bezit. Wat we willen bereiken Wij willen een compacte, financieel houdbare en verduurzaamde vastgoedportefeuille die past bij onze maatschappelijke taken. Panden en gronden zonder (strategische) functie binnen het gemeentelijk beleid stoten wij op termijn af of gaan we herontwikkelen. Dit zijn panden die wij langdurig in bezit houden en planmatig verduurzamen. We houden in principe geen panden aan voor commerciële doeleinden. Daarmee beheersen wij de structureel stijgende onderhouds- en beheerlasten. Wat we gaan doen Wij vervolgen de portefeuillestrategie uit de Vastgoednota en de Routekaart Verduurzaming, Gemeentelijk Vastgoed en actualiseren de portefeuille-indeling (kernbezit, beleidsondersteunend bezit, af te stoten bezit). Wij verduurzamen planmatig de panden met een langdurige functie en betrekken huurders en gebruikers bij de uitvoering, in lijn met de aanpak bij de huurwoningen aan de Achterweg.
Vastgoed dat tijdelijk leeg staat of geen functie heeft, zetten wij waar mogelijk in voor andere gemeentetaken zoals huisvesting van ontheemden uit Oekraïne. Wij leveren de bouwstenen aan voor de besluitvorming over toekomstbestendige huisvesting van de gemeentelijke kantoren. 9 Strategische grondposities en tijdelijk beheer Het tijdig verwerven, beheersbaar aanhouden en tijdelijk renderend exploiteren van strategische grondposities, zodat wij onze woningbouw- en voorzieningenopgave kunnen realiseren zonder onverantwoorde financiële risico's. Wat we willen bereiken Wij willen tijdig en tegen verantwoorde voorwaarden over grond beschikken. Daarmee kunnen we de woningbouwambitie uit de Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024-2040 (2.300 woningen in 2040) en bijbehorende maatschappelijke voorzieningen realiseren. Tegelijk houden wij het risicoprofiel en de rentelasten van grondposities beheersbaar. Gronden die wij nog niet ontwikkelen, beheren wij zo dat deze opbrengst genereren en het ontstaan van ongewenste gebruiks- of eigendomsrechten voorkomt. Wat gaan we doen Wij stellen een afwegingskader strategische grondverwerving op (aankoopcriteria, maximale boekwaarde, doorlooptijd, dekkings- en rentelasten) en leggen dit ter besluitvorming voor.
Wij brengen de tijdelijke exploitatie van strategische gronden op orde via marktconforme pacht-, huur- en gebruiksovereenkomsten en zetten in op tijdelijke maatschappelijke of groen-/klimaatadaptieve inzet waar dat kan. Wij professionaliseren het grondzakendossier verder: actueel eigendomsbestand, verjarings- en oneigenlijk-gebruikdossiers en uniforme overeenkomsten, zodat wij bij ontwikkeling vrij over onze eigendommen kunnen beschikken. Duurzaamheid, Economie en Toerisme Duurzaamheid Wat we willen bereiken Een groene toekomst is een van drie pijlers van de omgevingsvisie. We zetten actief in op een duurzame omgeving. Wat we gaan doen Een uitgebreide beschrijving van de opgaven en activiteiten voor 2027 vindt u in de paragraaf Duurzaamheid. Economie en Toerisme Wat we willen bereiken In 2027 werken wij verder aan een vitale lokale economie, aantrekkelijke dorpscentra en een sterke recreatieve positie van gemeente Nieuwkoop. We geven uitvoering aan onze economische ambities door ruimte te creëren voor ondernemerschap, toekomstbestendige bedrijventerreinen te ontwikkelen, centrumgebieden te versterken en recreatie en toerisme verder te benutten als economische en maatschappelijke drager van onze dorpen. Daarbij zoeken wij actief de samenwerking met ondernemers, verenigingen, recreatieve partners en het Ondernemersfonds.
Wat we gaan doen In 2027 verwachten wij op basis van de geactualiseerde uitvoeringsagenda Recreatie & Toerisme meer (destinatie)marketingactiviteiten in Groene Hart-verband. We werken aan een goede balans tussen recreatief gebruik, natuurwaarden en leefbaarheid. Ook stimuleren wij duurzame recreatie, versterken de samenwerking met ondernemers en maatschappelijke partners. We zetten in op kwalitatieve verbetering en toegankelijkheid van recreatieve voorzieningen, zoals de wandel-, fiets- en vaarroutes. Nieuwkoop Marketing speelt een belangrijke rol in het verbinden van ondernemers, het promoten van het recreatieve aanbod en het informeren en inspireren van bezoekers. Zo ondersteunen wij de lokale economie. 10 De BIZ Nieuwkoop is bezig met het verkennen van de mogelijkheden om te komen tot een publiek private samenwerking (PPS) om samen met de gemeente fase 2 van het Centrumplan te ontwikkelen en tot uitvoer te brengen. In 2027 worden de resultaten van de verkenning gedeeld. We willen beter kunnen inspelen op de (toekomstige) ruimtebehoefte van bedrijven. Ook willen we bijdragen aan een duurzame en toekomstbestendige regio. De regionale bedrijventerreinenstrategie is hiervoor een belangrijke onderlegger binnen het provinciaal omgevingsbeleid. In Holland Rijnland- verband werken we aan een nieuwe bedrijventerreinenstrategie. Onze gemeente kent een arbeidsmigrantenbeleid.
Dit beleid heeft raakvlakken met het thema economie. Wij zijn aangesloten bij diverse ambtelijke en bestuurlijke overleggen rondom dit thema, onder andere in Greenport-verband (GPA). We verwachten voor 2027 dat we vanuit de 'Regiodeal' die door het Rijk is toegekend ook projecten te kunnen (mede)financieren die betrekking hebben op arbeidsmigranten. Ruimtelijke beleid Volkshuisvestelijk programma Met de in juni 2026 vastgestelde wet 'Versterking regie volkshuisvesting' zijn gemeenten verplicht een volkshuisvestelijk programma op te stellen. Dit programma dient 1 juli 2027 afgerond te zijn, een krappe tijdlijn dat veel ambtelijke inzet vraagt. Wat we willen bereiken Een volkshuisvestelijk programma conform de vereisten van het Rijk. Wat we gaan doen In het derde kwartaal 2026 is een woonbehoefte onderzoek gestart. Met de uitkomsten van dit onderzoek stellen we het programma op. Functieomzetting recreatieparken Zevenhoven Op 3 juli 2026 heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de Tweede Kamer geïnformeerd over permanente bewoning van recreatiewoningen. In deze brief van de Tweede Kamer geeft de minister aan dat de eerder aangekondigde landelijke instructieregel voor permanente bewoning van recreatiewoningen niet verder in procedure wordt gebracht. In plaats daarvan wil de minister samen met gemeenten werken aan een landelijk handelingskader.
Het Rijk blijft gemeenten ondersteunen bij initiatieven voor transformatie van recreatieparken naar een woonfunctie. We volgen nauwlettend de landelijke ontwikkelingen op effecten voor het ingezette traject rond de zeven recreatieparken in Zevenhoven. Wat we willen bereiken Het doel blijft om toe te werken naar legalisering van de bestaande situatie door de bestemming van de zeven recreatieparken om te zetten naar wonen. Dit is conform de uitgangspunten uit de vastgestelde beleidsvisie ‘wonen op een park’ (2018). De uitgangspunten van deze beleidsvisie zijn op 5 juni 2025 door de gemeenteraad herbevestigd. Hierbij blijven draagvlak onder bewoners, juridische uitvoerbaarheid en kostenneutraliteit voor de gemeente belangrijke uitgangspunten. Wat we gaan doen We werken toe naar een volgende fase in het transitieproces. Het is nog niet duidelijk welke invloed het niet doorgaan van de instructieregel heeft op dit proces. Ook niet welke gevolgen de komst van een landelijk handelingskader heeft. De gemeente doorloopt dit proces samen met de zeven recreatieparken en de provincie Zuid-Holland. We volgen deze ontwikkeling en we blijven hierover in overleg met betrokken partijen. We werken vooralsnog door aan de uitwerking van de vereveningsbijdrage op basis van de in 2026 uitgevoerde taxaties en de benodigde provinciale kaders.
11 Grondexploitatie Woningbouw Wat we willen bereiken We willen passende woningen voor verschillende doelgroepen realiseren, zoals benoemd in de Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024 - 2040. In 2040 hebben we met die ambitie 2.300 nieuwe passende woningen gerealiseerd. Hiervan is de helft levensloopbestendig met een onderverdeling in nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen (Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024 - 2040). In het coalitieprogramma staan de woningbouwprojecten benoemd waar de komende jaren aan wordt gewerkt. Wat we gaan doen We werken door aan lopende/gestarte woningbouwprojecten. Het uitgangspunt bij woningbouwprojecten is een gezonde grondexploitatie over het totaal van de nieuw te openen grondexploitaties. We koersen in de ontwikkelingen dan ook zoveel als mogelijk op neutrale tot positieve grondexploitaties. Informatie over de grondexploitaties vindt u in de paragraaf Grondbeleid. Verbonden partijen Wij werken samen met andere overheden in een aantal gemeenschappelijke regelingen. Voor een overzicht en toelichting, zie paragraaf Verbonden partijen.
Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Lasten Beheer gronden | 356 | 267 | 267 | 267 | 267 en gebouwen Economie en | 1.205 | 1.120 | 1.120 | 1.120 | 1.120 Toerisme Grondexploitatie | 5.688 | 4.667 | 1.897 | 3.660 | 3.660 Ruimtelijk beleid | 5.769 | 5.592 | 4.951 | 4.658 | 4.651 en Duurzaamheid Totaal Lasten | 13.017 | 11.646 | 8.234 | 9.704 | 9.697 Baten Beheer gronden | -117 | -120 | -120 | -120 | -120 en gebouwen Economie en | -267 | -44 | -44 | -44 | -44 Toerisme Grondexploitatie | -4.251 | -4.109 | -1.838 | -3.601 | -3.601 Ruimtelijk beleid | -1.420 | -1.086 | -1.086 | -1.086 | -1.086 en Duurzaamheid Totaal Baten | -6.055 | -5.359 | -3.088 | -4.851 | -4.851 Totaal saldo van | 6.962 | 6.287 | 5.146 | 4.854 | 4.847 lasten en baten Onttrekkingen Reserves | -3.221 | -2.087 | -813 | -348 | -334 Stortingen Reserves | 3.432 | 170 | 170 | 0 | 0 Saldo mutaties | 211 | -1.917 | -643 | -348 | -334 reserve Geraamd | 7.173 | 4.371 | 4.502 | 4.505 | 4.513 resultaat 12 Financiële toelichting Lasten Grondexploitatie € 1.021.000 lagere lasten De lasten en baten voor de taakveldgroep Grondexploitatie wisselen erg door de jaren heen. Dit komt vooral door de administratieve verwerking van de lasten en baten van het grondbedrijf.
Dit hangt nauw samen met de fase waarin de verschillende projecten zich bevinden, wanneer nieuwe projecten opstarten en oude projecten afgesloten. Hierdoor is geen goede vergelijking te maken over de jaren. Met het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) leggen we jaarlijks verantwoording af over de grondexploitaties. De cijfers uit het MPG 2026 zijn verwerkt in de Meerjarenbegroting 2027-2030. Ruimtelijk beleid en duurzaamheid: € 177.000 lagere lasten o | Hogere interne doorbelasting uren omgevingsplan (€ 153.000) o | Hogere interne doorbelasting uren wonen en bouwen (€ 142.000) o | Stelpost investeringen centra (€ 128.000) o | In 2027 zijn geen middelen opgenomen voor het Energiebesparingsfonds. Eventueel restantbudget SISA regeling Nationaal isolatieprogramma wordt bij de jaarrekening 2026 overgeheveld naar 2027 (€430.000). o | In 2026 is budget beschikbaar voor haalbaarheidsonderzoek rondweg Ter Aar. In 2027 komt dit budget niet meer voor (€ 102.000) o | In 2027 lager budget beschikbaar voor omzetten recreatieparken ( € 60.000) o | In 2027 is een bijdrage uit het woonfonds opgenomen t.b.v.
Koetshuisplantsoen (€ 500.000) o | In 2026 is een budget opgenomen voor uitgaven netcongestie (€ 500.000) Baten Economie en toerisme € 223.000 lagere baten Grex Schoterhoek wordt naar verwachting in 2026 afgesloten (€ 223.000) Grondexploitatie € 142.000 lagere baten Zie de toelichting onder de lasten taakveldgroep grondexploitatie. Ruimtelijk beleid en duurzaamheid € 334.000 lagere baten • | Hogere verwachte opbrengst leges omgevingsvergunningen (€ 138.000) • | In 2027 zijn geen rijksmiddelen geraamd voor energiearmoede (€ 430.000). Hetzelfde verschil komt aan de lastenkant voor. Reserves Onttrekkingen € 634.000 lagere onttrekkingen • | Lagere onttrekking 2027 reserve duurzaamheid € 117.000. • | Lagere onttrekking 2027 reserve economie en toerisme € 55.000 • | Lagere onttrekking 2027 reserve afgesloten grexen € 862.000 • | Hogere onttrekking 2027 woonfonds € 387.000 • | In 2026 incidenteel uitgaven netcongestie € 500.000 ten laste van de algemene reserve gebracht Stortingen € 3.262.000 lagere stortingen • | In 2026 is er vanuit het jaarrekening resultaat € 1.667.000 gestort in de reserve woningbouw en € 1.520.000 in de reserve ontsluiting woonwegen.
13 Beleidsindicatoren Naam indicator | Eenheid | Nieuwkoop | Nieuwkoop | Gemeenten 25.000 - | Bron B2026 | B2027 | 50.000 inwoners Functiemenging | % | 49,7% (2023) | 50,0% (2025) | 50,7% (2025) | CBS BAG / LISA Vestiging(en) bedrijven | Per 10.000 | 194,9 (2023) | 217,9 (2025) | 186,3 (2025) | LISA inwoners 15-65 jaar Aantal banen | Per 1.000 inwoners | 633,3 (2023) | 655,9 (2025) | 749,8 (2025) | CBS / LISA 15-74 jaar Gemiddelde WOZ waarde alle | € 1.000 | 489 (2025) | 542 (2026) | 438 (2026) | CBS woningen Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 | 2,8 (2024) | 2,8 (2024) | 7,2 (2024) | BAG/ABF woningen Demografische druk | % | 77,7% (2025) | 78,8 % (2026) | 81% (2026) | CBS Gemeentelijke woonlasten | In Euro's | 1074 (2025) | 1107 (2026) | 1.001 (2026) | COELO Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | In Euro's | 1195 (2025) | 1.231 (2026) | 1.095 (2026) | COELO Meerpersoonshuishouden 14 Programma Ruimtelijk beheer Inleiding Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woon- en leefomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier, de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk.
Door de inwoners te betrekken bij de inrichting en het beheer van hun woonomgeving, willen wij bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Op dit moment zijn diverse actuele thema’s van invloed op de openbare ruimte, zoals klimaatadaptatie, verzwaren elektriciteitsnetten, duurzaamheid, biodiversiteit en bodemdaling. Een goede, integrale borging van die thema’s in de beheerplannen en projecten draagt bij aan een toekomstbestendige woon- en leefomgeving van onze inwoners. Voor een gedetailleerde planning van regulier onderhoud per beheerelement verwijzen wij naar de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen, verderop in deze begroting. Regionale Investeringsagenda Nieuwkoop neemt, via de regio Holland Rijnland (rHR), deel aan de Regionale InvesteringsAgenda (RIA). De RIA heeft een projectenportefeuille van 14 zogenaamde prioritaire projecten. Daarnaast kent de RIA een viertal themafondsen waarop gemeenten aanspraak kunnen maken voor de uitvoering van kleinere projecten. Voor zowel de prioritaire projecten als de projecten mede gefinancierd vanuit de themafondsen geldt dat zij duidelijk van toegevoegde regionale waarden moeten zijn. Als zodanig heeft Nieuwkoop baat bij alle projecten onder de RIA.
Daarnaast heeft de gemeente een direct belang bij de projecten: “Mobiliteitsaanpak Rijn- en Veenstreek Noord, Inclusief Leimuiderbrug”, “Regio Deal Sierteeltregio” en Benutten en versterken landschappelijke kwaliteiten”. Voor onze bijdrage aan de uitvoering van Mobiliteitsaanpak Rijn- en Veenstreek Noord hebben wij middelen gereserveerd binnen de reserve ontsluiting woonwijken. Afval Grondstoffenbeleid 2027-2031 In september 2026 is het Grondstoffenbeleid 2027-2031 van gemeente Nieuwkoop herzien. Met dit beleidsplan geven we invulling aan de gemeentelijke zorgplicht voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. We geven ook richting aan het grondstoffenbeleid voor de komende beleidsperiode. Het vastgestelde beleid bouwt voort op de bestaande koers waarbij afvalpreventie, afvalscheiding, hergebruik van grondstoffen, circulariteit en beheersing van de afvalstoffenheffing centraal staan. De papierinzameling is één van de grondstoffen die gescheiden wordt ingezameld. Momenteel wordt dit gedaan door verenigingen in samenwerking met Cyclus. Vanwege ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving (Arbowet) is inzameling door vrijwilligers lastig geworden. Wat we willen bereiken Inzameling van papier gebeurt op een Arboverantwoorde wijze waarbij veiligheid voorop staat.
Wat we gaan doen Samen met de verenigingen en Cyclus inventariseren we de (on)mogelijkheden om tot een duurzame en veilige manier van papierinzameling te komen. 15 Begraafplaatsen Beheerplan begraafplaatsen 2027-2031 Het beheer- en beleidsplan begraafplaatsen wordt geactualiseerd. We onderzoeken of er vraag is naar nieuwe vormen van begraven, bijvoorbeeld op een natuurlijke manier begraven. Als de vraag aanwezig is nemen we dit mee als mogelijkheid op de bestaande begraafplaatsen. We verwachten dat de kosten sterker stijgen dan de opbrengsten, onder andere door hogere onderhoudseisen. Daarnaast willen we noodzakelijke investeringen doen op de begraafplaatsen om te voldoen aan de veranderende vraag van begraven waaronder op een natuurlijke manier begraven. Wat we willen bereiken De gemeentelijke begraafplaatsen worden goed onderhouden en de tarieven zijn meerjarig vastgelegd in het 'Beheerplan 2027-2031'. Wat we gaan doen In januari 2027 leggen we het beheer- en beleidsplan begraafplaatsen ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Openbaar groen en openbaar water Bijdrage afvoer bagger waterschappen Binnen de gemeentegrenzen zijn de hoogheemraadschappen aanwezig. Het hoogheemraadschap Van Rijnland, het hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (Waterschap AGV).
Zij zijn verantwoordelijk voor het baggeren van de primaire watergangen in onze gemeente. Primaire watergangen zijn watergangen die essentieel zijn in het watersysteem. De gemeentegrond ligt vaak naast deze watergangen, daarmee zijn we de ‘aangelanden’ van de watergang. De eigenaar en aangelanden zijn samen verplicht om de watergangen te baggeren. Met het hoogheemraadschap spraken we af dat zij de sloot baggeren en deze bagger afvoeren. Wij betalen het deel waar wij verantwoordelijk voor zijn. Wat we willen bereiken Vastgestelde financiële afspraken tussen de gemeente en de drie hoogheemraadschappen die actief zijn in onze gemeente over de bijdrages voor het afvoeren van bagger uit de primaire watergangen. Wat we gaan doen In gesprek gaan met de hoogheemraadschappen om te komen tot meerjarige afspraken. Riolering Voor komend jaar zijn binnen dit taakveld geen nieuwe ontwikkelingen voorzien, het bestaande beleid wordt ongewijzigd voortgezet. Verkeer en wegen Verkeersplannen en fysieke maatregelen rond evenementen Openbare orde en veiligheid wordt steeds belangrijker rondom evenementen. Dit ontstaat door verscherping van aansprakelijkheids- en veiligheidsregels. Voorheen leverde de buitendienst hand- en spandiensten, maar dit is niet meer toereikend. Wat willen we bereiken De gemeente zal een meer faciliterende rol nemen bij evenementen in plaats van uitvoerend.
Dit geldt ook voor de tijdelijke verkeersmaatregelen rondom evenementen. Om de organisatoren te ondersteunen zal de gemeente, eenmalig, verkeersplannen ter beschikking stellen waarmee de organisatoren de vergunningen rondom de verkeersmaatregelen kan onderbouwen. 16 Wat gaan we doen We gaan in overleg met de organisatoren van evenementen om gezamenlijk te verkeersplannen vast te stellen. Verkeersveiligheid in de kernen We sturen zwaar en gebiedsvreemd verkeer zoveel mogelijk naar passende routes en blijven hierover in gesprek met provincie en regio. We verkennen de overname van de N463 als de voorwaarden voor de inrichting en toekomstig onderhoud goed zijn. Het GVVP loopt door tot 2030. De raad ontvangt tussentijds informatie over de voortgang. Wat we willen bereiken Het zware gebiedsvreemde verkeer rijdt om de kernen heen en we verbeteren de verkeersveiligheid in de kernen. Wat we gaan doen We blijven werken aan de opgaven uit het gemeentelijke verkeers- en vervoersplan 2020-2030. Daarbij werken aan het vrachtwagen- en landbouwverbod op de Kerkweg en het vrachtwagenverbod op de Kanaalwegen in Ter Aar. We houden hierbij rekening met de verplaatsing van de doorgaande verkeersstromen naar betere wegen zoals de N207 en N231. We waarderen de kanaalwegen af naar 30km wegen en houden hierbij rekening met de bestaande ondernemers aan deze wegen.
We gaan in overleg met de provincie om de N463 onder de juiste voorwaarden over te nemen om deze af te waarderen. Specifieke ontwikkelingen na kadernota Geen specifieke ontwikkelingen na de kadernota. Verbonden partijen Wij werken samen met andere overheden in een aantal gemeenschappelijke regelingen: • ODWH • Cyclus Voor een toelichting, zie paragraaf Verbonden partijen. 17 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Lasten Afval | 3.614 | 3.883 | 3.876 | 3.881 | 3.876 Milieubeheer | 1.243 | 1.386 | 1.386 | 1.386 | 1.386 Openbaar | 3.060 | 3.094 | 3.094 | 3.038 | 3.028 groen en openbaar water Riolering | 2.602 | 2.797 | 2.965 | 2.945 | 3.131 Verkeer en | 5.740 | 6.060 | 6.118 | 6.385 | 6.535 wegen Totaal | 16.258 | 17.219 | 17.439 | 17.635 | 17.956 Lasten Baten Afval | -4.631 | -4.956 | -4.956 | -4.956 | -4.956 Openbaar | -415 | -424 | -424 | -424 | -424 groen en openbaar water Riolering | -3.769 | -4.043 | -4.086 | -4.003 | -4.050 Verkeer en | -1.068 | -2.732 | -1.080 | -1.080 | -1.080 wegen Totaal Baten | -9.883 | -12.155 | -10.545 | -10.463 | -10.510 Totaal saldo | 6.375 | 5.065 | 6.893 | 7.172 | 7.447 van lasten en baten Onttrekkingen Reserves | -611 | -1.626 | -346 | -346 | -443 Stortingen Reserves | 545 | 3.162 | 223 | 215 | 215 Saldo | -66 | 1.537 | -122 | -130 |
-228 mutaties reserve Geraamd | 6.310 | 6.601 | 6.771 | 7.042 | 7.219 resultaat Financiële toelichting Lasten Afval: hogere lasten van € 269.000 € 228.000 hogere lasten bij afval wordt veroorzaakt door een hogere bijdrage aan cyclus. Deze hogere lasten worden veroorzaakt door autonome en landelijke ontwikkelingen zoals hogere brandstofkosten en de kosten die voortkomen uit de wettelijke CO2-heffingen. Milieubeheer: hogere lasten van € 143.000 € 66.000 hogere lasten zijn voor de hogere bijdrage aan de omgevingsdienst ODWH en daarnaast zijn er meer interne uren doorgerekend aan het taakveld milieubeheer (€ 87.000). Dit komt door een toename van controles en handhavingszaken. Riolering: hogere lasten van € 195.000 € 90.000 hogere kosten bij riool conform het vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan Nieuwkoop 2026-2030 welke is vastgesteld op 13 november 2025. Daarnaast zijn de kapitaallasten opnieuw berekend met de werkelijke investeringen, hierdoor zijn er hogere kapitaallasten van € 87.000. 18 Verkeer en wegen: hogere lasten van € 320.000 In 2025/2026 zijn wij gestart met het verledden van de Openbare Verlichting in de gemeente Nieuwkoop, conform het vastgestelde Beheerplan Openbare verlichting 2025-2029. Door deze investering zijn de kapitaallasten opnieuw berekend en liggen deze € 236.000 hoger.
Daarnaast zijn er aan € 108.000 interne uren meer toegerekend aan verkeer en wegen. Baten Afval: hogere baten van € 325.000 De begrote baten op de afvalstoffenheffing zijn € 251.000 hoger door hogere tarieven voor de afvalstoffenheffingen en areaaluitbreidingen. Daarnaast wordt een bedrag van € 73.000 onttrokken uit de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing om de noodzakelijke tariefverhoging om te komen tot 100% kostendekkendheid, te temporiseren. Zie ook uitgebreide toelichting bij de paragraaf lokale heffingen. Riolering: hogere baten van € 274.000 € 274.000 hogere opbrengsten bij rioolheffing. Dit wordt grotendeels ( € 115.000) veroorzaakt door inflatie en de extra verhoging van € 3,5 op het tarief. Deze extra verhoging op het tarief is vastgesteld op13 november 2025 in raadsvoorstel bij het Gemeentelijk Rioleringsplan Nieuwkoop 2026-2030. Daarnaast is er een verhoging van € 36.000 voor areaaluitbreidingen. De onttrekking uit de voorziening is € 123.000 hoger dan in 2026, conform het vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan Nieuwkoop 2026-2030. Verkeer en wegen hogere baten van € 1.664.000 Op 9 juli 2026 is het Wegcategoriseringsplan gemeente Nieuwkoop vastgesteld. Onderdeel van dit raadsbesluit was het verhogen van een viertal bestaande kredieten (Achterweg, Churchilllaan, Voorweg en de Simon van de Capelweg) .
Deze kredieten waren verwerkt in het vastgestelde Beheerplan Wegen 2026-2030 voor een bedrag van € 1.651.757 ten behoeve van het groot onderhoud. Dit bedrag is toegevoegd aan de reserve dekking kapitaallasten omdat conform de BBV regelgeving deze gehele projecten (groot onderhoud en meerkosten 30km zone) dienen te worden geactiveerd. De onttrekking van dit bedrag verantwoorden we als baten. Reserves Hogere onttrekkingen: € 1.015.000 Het verschil € 1.280.000 wordt veroorzaakt door de onttrekkingen opgenomen in het besluit van het vastgestelde Wegcategoriseringsplan (deze onttrekkingen worden in onttrokken in 2027). In 2026 zijn er onttrekkingen gedaan voor de Kruising Hertog van Beijerenstraat van € 176.000 en voor het GVVP voor € 72.000. Hogere stortingen: € 2.617.000 Het verschil wordt voor € 2.932.000 veroorzaakt door de stortingen opgenomen in het besluit van het vastgestelde Wegcategoriseringsplan. De lagere storting wordt veroorzaakt omdat er in 2026 een storting is gedaan voor de Kruising hertog van Beijerenstraat van € 176.000.
Beleidsindicatoren Naam indicator | Eenheid | Nieuwkoop | Nieuwkoop | Gemeenten 25.000 - 50.000 | Bron B2026 | B2027 | inwoners Hernieuwbare | % | 22,4% (2022) | 33,2 % (2024) | 61,6 % (2023) | Waar staat je elektriciteit | gemeente Huishoudelijk restafval kg/inw | 94 (2023) | 95 (2024) | 116 (2024) | Waar staat je gemeente 19 Programma Sociaal domein Inleiding Stabiele hulpverlening is nodig om kwetsbare inwoners te ondersteunen, motiveren meer te doen en te stimuleren om eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dit geldt voor veel facetten van het sociaal domein. Tegelijk is juist het sociaal domein altijd in beweging, met continu veranderende wetgeving. Daardoor is een stabiele dienstverlening richting onze meest kwetsbare inwoners moeilijk. We zetten in op een langdurige samenwerking met onze partners. Zo kunnen we samen de kwetsbare inwoners beter ondersteunen en continuïteit waarborgen. Daarnaast is binnen het sociaal domein preventie van groot belang. Preventie is het voorkomen van problemen bij het opgroeien, zelfredzaam en gezond zijn. Het helpt om problemen in een vroeg stadium als normaal te zien. Met preventie investeren we in de gezondheid en het welzijn van onze inwoners en het kan een besparing op zwaardere zorg opleveren. We willen ervoor zorgen dat mensen niet buiten de boot vallen.
Wanneer dat toch gebeurt, willen we dat vroeg signaleren en snel ondersteuning beschikbaar stellen. Zo voorkomen we erger. We zoeken naar lichte en laagdrempelige oplossingen waarmee we waar mogelijk het beroep op zwaardere zorg terugdringen. We ondersteunen zo samen met onze partners allerlei mensen in verschillende levensfases: van jongeren met een licht verstandelijke beperking, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, tot ouderen met dementie. Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Door de sterke verbondenheid binnen de dorpen, voelen minder mensen zich eenzaam en staan minder mensen buiten de samenleving. In een maatschappij die steeds individualistischer wordt, willen wij gezondheid en sociale verbinding verder versterken. We focussen daarom op een gezond leven, kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Zo investeren we in een vitale en inclusieve samenleving en doet iedereen mee, al dan niet met ondersteuning. Hieronder lichten we per taakveld of geclusterde taakvelden een aantal in het oog springende thema’s voor 2027 toe.
Inburgering en sociale basis Spreidingswet Wat we willen bereiken Samen met de gemeente Kaag en Braassem willen we duurzame en humanitaire asielopvang bieden aan vluchtelingen. Dit doen we door het uitvoeren van onze taken in overeenstemming met de Spreidingswet. We willen dit doen op een wijze die past bij de sociale geografie van de beide gemeenten, bestaande uit meerdere kleine plattelandsgemeenschappen. Én op een wijze die aansluit bij de geringe capaciteit bij beide gemeentes om een asielzoekerscentrum (AZC) op te zetten en te beheren. Wat we gaan doen Het COA deed een formeel verzoek om een haalbaarheidsstudie te mogen doen op een locatie in het grensgebied van beide gemeenten. Als deze haalbaarheidsstudie en de businesscase positief zijn, dan doorlopen we de ruimtelijke procedures. In dit hele proces is veel aandacht voor de omgeving en de inpassing. We stellen een bestuursovereenkomst en bijbehorende werkafspraken op. Daarin maken we afspraken over de sociaal maatschappelijke inpassing van het AZC en haar bewoners binnen beide gemeenten. 20 Nieuwe regeling voor Oekraïners Wat we willen bereiken Een goede menswaardige opvang en begeleiding van gevluchte Oekraïners die in onze gemeente verblijven. Wat we gaan doen Met ons team statushouders bieden we onderdak en begeleiding aan Oekraïners die naar Nederland zijn gevlucht door de oorlog in eigen land.
In 2028 wijzigt de regeling voor deze groep. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe dit er precies uitziet. We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en passen onze uitvoering aan op de nieuwe regeling. De financiële consequenties nemen we mee in de decemberwijziging. Jeugd Jeugdhulp en taskforce Wat we willen bereiken In 2027 willen we toegankelijke, kwalitatieve en betaalbare jeugdhulp bieden. Lokaal blijven we dit doen vanuit het jeugd- en gezinsteam Nieuwkoop. De gespecialiseerde jeugdhulp bieden we ook in 2027 vanuit de regio aan. In 2027 implementeren we de maatregelen die voortkomen uit de regionale Taskforce gespecialiseerde jeugdhulp verder. Hierdoor nemen de regionale kosten af. Ondanks deze maatregelen houden we voor 2027 en volgende jaren rekening met een stijging van de kosten ten opzichte van onze meerjarenbegroting. Dit wordt veroorzaakt doordat de kosten van jeugdhulp per cliënt toenemen als gevolg van complexere zorg en hogere loonkosten. Daarnaast zijn de effecten van de Taskforce maatregelen naar verwachting pas vanaf 2028 zichtbaar in de begroting. Wat we gaan doen Onze inzet is gericht op het verbeteren van de toegankelijkheid en kostenbeheersing. Waar mogelijk zetten we lokaal in op het aanbieden van algemene voorzieningen en jeugdhulp in groepjes.
Zo gaan we samen met de Nieuwkoopse huisartsen in 2027 verder met een groepsaanpak voor kinderen met problematisch druk gedrag en concentratieproblemen. We treffen daarnaast maatregelen om de wachttijd bij het jeugd- en gezinsteam terug te brengen. Die wachttijd is onder andere ontstaan door het bieden van overbruggingsjeugdhulp. Tot slot stappen we in 2027 lokaal en regionaal over naar altijd werken met beschikkingen. Hiervan verwachten we een regionale kostenreductie. Voor de toegang en de lokale uitvoering van de jeugdhulp wordt subsidie verstrekt aan Cardea. Onderwijs Bouw IKC’s Wat we willen bereiken We zijn verantwoordelijk voor (de bekostiging van) de huisvesting van de scholen. In het strategische onderwijshuisvestingsplan uit 2015 staat het voornemen om in de verschillende kernen Integrale Kindcentra (IKC's) te bouwen. De IKC’s richten zich op samenwerking, dorpsgerichtheid, een maatschappelijke functie en een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen. 21 Wat we gaan doen Er zijn in de gemeente inmiddels drie IKC’s in gebruik, in de kernen Zevenhoven, Ter Aar en Langeraar. De oplevering van IKC de Sluis staat gepland voor eind 2026. De oplevering van IKC het Veen staat voor september 2028 op de planning. Door de groei van onze gemeente onderzoeken we de uitbreidingsmogelijkheden voor IKC de Vaart en IKC 7hoven.
Naast de bouw en onderzoek naar uitbreiding van de IKC’s stellen we in 2027 ook een nieuw Integraal Huisvestingsplan op voor de komende dertig jaar. Sport en cultuur Sportbedrijf Wat we willen bereiken We willen een efficiënte en minder kwetsbare zwembadorganisatie. Ook willen we onderzoeken of er kansen liggen voor het verder professionaliseren van het beheer van een aantal sportaccommodaties in onze gemeente. Wat we gaan doen In 2026 is het onderzoek naar de potentiële beheersvormen van Zwembad de Wel afgerond. We kozen de variant waarin we intensief samenwerken met de gemeente Kaag en Braassem aan een gezamenlijk sportbedrijf. In 2027 werken we deze variant verder uit. Toegang en vroegsignalering Inventarisatie toegang sociaal domein Wat we willen bereiken In 2019 zijn de kaders voor de toegang tot het sociaal domein vastgelegd in een koersdocument. In de afgelopen jaren is hard gewerkt aan een netwerk van partijen dat onder regie van de gemeente, de toegang en doorverwijzing binnen het sociaal domein verzorgt. We willen een zo optimaal en inzichtelijk mogelijke toegang tot de verschillende vormen van zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Wat we gaan doen We zijn over het algemeen tevreden over de samenwerking. In 2027 nemen we de tijd om het netwerk en de samenwerking daarbinnen goed te analyseren en te zien waar nog verbeteringen mogelijk zijn.
Volksgezondheid Implementatie AZWA Wat we willen bereiken Het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) is een landelijk akkoord dat dient als uitbreiding op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en een vervolg op GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Het verbindt de zorg met het sociaal domein en heeft als doel om de toegankelijkheid van zorg te waarborgen. Gemeenten zorgen voor regionale en lokale basisvoorzieningen. Wat we gaan doen We werken in 2027 in de regio en met onze lokale partners aan het creëren of doorontwikkelen van een aantal basisfunctionaliteiten. In de lokale preventieagenda en de daarbij horende monitor krijgen de opgaven van AZWA ook een plaats. 22 WMO Reablement in Hulp bij het Huishouden Wat we willen bereiken We werken aan een toekomstbestendige Wmo. In de afgelopen jaren zijn de wachtlijsten voor de hulp bij het huishouden opgelopen. Dat was met name te wijten aan een tekort aan personeel. Inmiddels is duidelijk dat er een inkomensafhankelijke bijdrage komt en dat er (niet definitieve) plannen zijn om deze Wmo voorziening in zijn geheel af te schaffen. Om goed voorbereid te zijn, zoeken we samen met onze partners naar alternatieve werkwijzen. Wat we gaan doen In 2026 werkten we samen met de thuiszorgorganisaties aan een plan voor de invoering van reablement (herstelgerichte ondersteuning) in de hulp bij het huishouden.
Dit betekent dat we kijken of we mensen kunnen begeleiden om zelf weer bepaalde huishoudelijke taken op te pakken. De uitvoering van het plan is in 2027. Participatie Invoering Participatiewet in balans Wat we willen bereiken Begin 2026 startte de nieuwe wet Participatiewet in Balans. In het wetsvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de P-wet te vereenvoudigen en verbeteren. Het kabinet wil een begrijpelijke wet die werkt voor mensen, vanuit vertrouwen en met oog voor de menselijke maat. Doel is dat mensen vanuit de Participatiewet sneller aan het werk kunnen of op een andere manier kunnen bijdragen aan de maatschappij. De maatregelen zijn onder andere gericht op het aantrekkelijker maken van werk naast een uitkering. Ook wordt het eenvoudiger voor mensen om een bijstandsuitkering aan te vragen. Wat we gaan doen Gemeenten kregen de ruimte om de nieuwe wet stapsgewijs in te voeren. In onze gemeente doen we dat in nauwe samenwerking met de gemeente Alphen aan den Rijn, waar de uitvoering van de nieuwe Participatiewet is ondergebracht. In 2027 werken we met hen samen aan de uitvoering van de nieuwe maatregelen. In aanloop daarnaartoe passen we de verordening en beleidsregels aan. Specifieke ontwikkelingen na kadernota Ons aandeel in de begroting voor 2027 van Service Organisatie Zorg (SOZ) voor de Jeugdhulp vertoonde een stijging in de kosten van €200.000.
Dit bedrag staat in de kadernota en komt uit de reserve sociaal domein. Nu blijkt dat de kosten voor 2027 nog €450.000 hoger uitvallen. Binnen onze eigen begroting moet voldoende budget beschikbaar zijn om deze verhoging te dekken. Verbonden partijen Wij werken samen met andere overheden in een aantal gemeenschappelijke regelingen. Voor een overzicht en toelichting, zie paragraaf Verbonden partijen. 23 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting na | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 wijzigingen 2026 Lasten Inburgering en | 6.190 | 3.381 | 3.274 | 3.234 | 3.234 sociale basis Jeugd | 8.805 | 9.512 | 9.595 | 9.345 | 9.345 Onderwijs | 5.658 | 4.789 | 4.758 | 5.201 | 5.201 Participatie | 7.851 | 7.958 | 7.931 | 7.938 | 7.943 Sport en cultuur | 6.466 | 6.482 | 6.421 | 6.432 | 6.428 Toegang en | 261 | 363 | 449 | 449 | 449 vroegsignalering Volksgezondheid | 2.525 | 2.670 | 2.670 | 2.670 | 2.666 WMO | 7.251 | 7.343 | 7.397 | 6.341 | 6.161 Totaal Lasten | 45.006 | 42.498 | 42.495 | 41.610 | 41.428 Baten Inburgering en | -2.963 | -473 | -473 | -473 | -473 sociale basis Onderwijs | -1.028 | -739 | -739 | -739 | -739 Participatie | -4.742 | -4.742 | -4.742 | -4.742 | -4.742 Sport en cultuur | -1.288 | -1.284 | -1.284 | -1.284 | -1.284 Volksgezondheid | -190 | -143 | -143 | -143 | -143 WMO | -321 | -318 | -422 | -422 | -422 Totaal Baten |
-10.532 | -7.699 | -7.803 | -7.803 | -7.803 Totaal saldo van | 34.474 | 34.799 | 34.692 | 33.807 | 33.625 lasten en baten Onttrekkingen Reserves | -6.406 | -866 | -642 | -684 | -518 Stortingen Reserves | 5.222 | 44 | 44 | 0 | 0 Saldo mutaties | -1.184 | -822 | -598 | -684 | -518 reserve Geraamd | 33.290 | 33.977 | 34.094 | 33.124 | 33.107 resultaat Financiële toelichting Lasten Inburgering en sociale basis € 2.809.000 lagere lasten De regeling voor de opvang en begeleiding van Oekraïners wijzigt in 2027. De financiële consequenties hiervan zijn nog niet duidelijk. Daarom zijn er op dit moment voor 2027 nog geen lasten en baten begroot. 24 Jeugd € 707.000 hogere lasten Bij de toelichting op de kadernota werd uitgegaan van een stijging van de regionale jeugdhulpkosten van €200.000. Dit bedrag was exclusief indexatie en inclusief de verwachte bezuinigingen op grond van de Taskforce. De regionale bezuinigingen kunnen we in 2027 nog niet realiseren. Daarnaast vallen de totale kosten van de regionale jeugdhulp hoger uit dan verwacht werd bij de kadernota. Dit komt deels doordat de verdeelsleutel voor de kosten is gebaseerd op 2025 en de kosten voor onze gemeente over dat jaar hoger uitvielen. Die kostenstijging had vooral betrekking op een stijging van zorgkosten die zich eind van 2024 en over de eerste helft van 2025 voordeden.
In de tweede helft van 2025 daalden de kosten vervolgens en ook over de eerste maanden van 2026 lagen de kosten beduidend lager dan over de eerste maanden van 2025. Vanaf mei 2026 is echter weer sprake van een sterke stijging van kosten. Daarnaast is in de regionale begroting rekening gehouden met €200.000 voor de lokale implementatie van de Taskforce maatregelen. Daarbij gaat het onder andere om het afgeven van beschikkingen bij jeugdhulp voorzieningen door het jeugd- en gezinsteam. Voor onze begroting van 2027 is uitgegaan van de regionale begroting jeugdhulp. Inclusief indexatie en de kosten van de implementatie van de Taskforce maatregelen is daardoor sprake van een kostenstijging ten opzichte van 2026 van (afgerond) € 700.000. De kosten stijging door twee redenen. Ten eerste zijn de geplande bezuinigingen en indexaties niet gehaald. Ten tweede zijn de kosten gestegen voor jongeren die in kleine zorgvoorzieningen verblijven. De kosten stijgen niet doordat meer jongeren jeugdzorg krijgen. In onze gemeente ontvangt 9,3 procent van de jeugdigen jeugdhulp. In de regio ontvangt 11,4 procent jeugdhulp. Het percentage jeugdigen is de afgelopen jaren in onze gemeente ook iets afgenomen. Ondanks deze positieve ontwikkelingen blijft er een risico dat de kosten voor jeugdhulp hoger zijn dan begroot. Dit risico blijft ook nu het budget verhoogd is.
Een crisis of ingewikkelde en dure zorg kan onverwacht voor extra kosten zorgen. In deze situaties zijn we verplicht jeugdhulp te bieden. De kosten van regionale jeugdhulp rekenen we af over het lopende jaar. Daarom is de kans groter dat we het budget overschrijden. Onderwijs € 869.000 lagere lasten In 2026 en 2027 zijn er extra uitgaven voor tijdelijke huisvesting bij IKC Het Veen en IKC 7Hoven. In 2026 zijn de uitgaven voor beide jaren opgenomen in de begroting. Voor 2027 zijn ze nog niet begroot. De resterende middelen hevelen we via de decemberwijziging over naar 2027. Participatie € 107.000 hogere lasten Voor participatie is er een afwijking van €100.000 op totale uitgaven van bijna 8 miljoen. Deze hogere lasten kunnen we verklaren door indexatie op verschillende posten. Toegang en vroegsignalering € 102.000 hogere lasten In de septembercirculaire 2024 werd jaarlijks extra geld door het Rijk aangekondigd vanwege vergrijzing en de daarmee gepaard gaande hogere lasten. In de meerjarenbegroting zijn deze hogere lasten opgevoerd. Volksgezondheid € 145.000 hogere lasten In 2027 zijn er meer middelen begroot voor de dienstverlening van HECHT. De gemeentelijke bijdrage is vanwege indexatie verhoogd. Deze verhoging stond al in de kadernota. Baten Inburgering en sociale basis € 2.490.000 lagere baten De regeling voor de opvang en begeleiding van Oekraïners wijzigt in 2027.
De inhoud hiervan is nog niet duidelijk. We houden de ontwikkelingen in de gaten en de financiële consequenties nemen we mee in de decemberwijziging. De baten en lasten zijn daarom hier nog niet opgevoerd. 25 Onderwijs € 289.000 lagere baten In 2026 was het bedrag voor voorzieningen onderwijs hoger dan in 2027. Dit komt omdat in 2026 de middelen voor de onderwijs achterstanden uit 2025 zijn meegenomen. Reserves Onttrekkingen € 5.540.000 lagere onttrekkingen € 4.393.000 betreft opheffen reserves kadernota 2026 € 559.000 betreft overheveling decemberwijziging 2025 naar 2026 € 107.000 dekking extra uitgaven WMO in 2026 (kadernota 2027) € 127.000 lagere onttrekking aan reserves door een correctie aan de reserves in de begroting 2025 €579.000 lagere onttrekking onderwijshuisvesting € 33.000 onttrekking scheve huisjes in 2026(kadernota 27) € 58.000 onttrekking in 2027 vastgoed Oekraïne (Kadernota 27) € 200.000 onttrekking sociaal domein in 2027 ( kadernota 27) Stortingen € 5.178.000 lagere stortingen € 4.427.000 betreft opheffen reserves kadernota 2026 € 579.000 storting in reserve onderwijshuisvesting in 2026 € 172.000 lagere storting in verband met kapitaallasten reserve Beleidsindicatoren Naam indicator | Omschrijving | Eenheid | Nieuwkoop | Nieuwkoop | Gemeenten | Bron B2026 | B2027 | 25.000 - 50.000 inwoners Absoluut verzuim | Het aantal leer- of kwalificatie- | Aantal per |
3,3 (2024) | 3,3 (2024) | 5,7 (2024) | Duo/Ingrado plichtige jongeren dat absoluut | 1.000 verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. '2023' staat voor schooljaar '2022/2023'. Relatief verzuim | Het relatieve aantal leer- of | Aantal per | 37 (2024) | 37 (2024) | 26 (2024) | Duo/Ingrado kwalificatie-plichtige jongeren | 1.000 zonder vrijstelling dat langer dan 4 opeenvolgende weken niet ingeschreven was op school. '2023' staat voor schooljaar '2022/2023'. Vroegtijdig | sv’ers zijn jongeren van 12 tot | % | 1,9% | 1,9% | 2,0% (2024) | Duo/Ingrado schoolverlaters zonder | 23 jaar die zonder | deelnemers | (2024) | (2024) startkwalificatie (vsv- | startkwalificatie het onderwijs | aan het VO ers) | verlaten. Een startkwalificatie is | en MBO een havo of vwo diploma of | onderwijs minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijs-deelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. Niet sporters | Het percentage niet-wekelijkse | % | 41,9% | 41,9% | 44,7% | Gezondheidsmonitor sporters t.o.v. de bevolking van | (2024) | (2024) | (2024) | volwassenen (en 19 jaar en ouder. Bevolking van | ouderen), GGD’en, 19 jaar en ouder dat niet | CBS en RIVM minstens één keer per week aan sport doet.