Begroting 2022 - 2025 versie 7-10
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
Gemeente Nieuwkoop 11 november 2021
Programmabegroting 2022-2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................... 2 1 Algemeen ........................................................................................................................................ 3 1.1 Inleiding ................................................................................................................................... 3 1.2 Leeswijzer ................................................................................................................................ 5 1.3 Financiële ontwikkelingen ......................................................................................................... 7 2 Programma's.................................................................................................................................... 9 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling ........................................................................................................... 9 2.2 Ruimtelijk beheer.................................................................................................................... 24 2.3 Sociaal domein.......................................................................................................................
34 2.4 Bestuur en dienstverlening ..................................................................................................... 45 2.5 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 53 2.6 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................. 61 3 Paragrafen ..................................................................................................................................... 65 3.1 Paragraaf Lokale heffingen ..................................................................................................... 65 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................. 73 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 79 3.4 Paragraaf Financiering ........................................................................................................... 92 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 98 3.6 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................
99 3.7 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................................... 111 3.8 Paragraaf Duurzaamheid...................................................................................................... 117 4 Financiële begroting ..................................................................................................................... 119 4.1 Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd ....................................................................... 119 4.2 Totaaloverzicht baten en lasten per programma ................................................................... 121 4.3 Overzicht structurele mutaties reserves ................................................................................ 123 4.4 Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................... 124 4.5 Totaaloverzicht investeringsplan ........................................................................................... 126 4.6 Stand en verloop van reserves ............................................................................................. 129 4.7 Stand en verloop van voorzieningen .....................................................................................
130 4.8 Prognosebalans ................................................................................................................... 131 4.9 Arbeid gerelateerde kosten ................................................................................................... 132 5 Bijlagen........................................................................................................................................ 133 5.1 Uitvoeringsinformatie ............................................................................................................ 133 5.2 Beleidsindicatoren en dashboards ........................................................................................ 137 5.3 Overzicht portefeuillehouders per productgroep .................................................................... 146 5.4 Risicokaart ........................................................................................................................... 152 5.5 Lijst van afkortingen ............................................................................................................. 159
Programmabegroting 2022-2025
3
1 Algemeen 1.1 Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2022-2025. Een begroting waarin voor een totaalbedrag van ruim 77 miljoen euro aan lasten wordt verdeeld over 6 programma's. In de onderstaande tabel ziet u voor 2022 de totaalbedragen per programma. Programma
Lasten
Baten
Saldo
1
Ruimtelijke ontwikkeling
15.741
-14.054
1.686
2
Ruimtelijk beheer
15.053
-8.656
6.396
3
Sociaal domein
30.742
-6.359
24.383
4
Bestuur en dienstverlening
6.066
-314
5.752
5
Bedrijfsvoering
9.001
-224
8.777
6
Alg. dekkingsmiddelen
876
-48.088
-47.212
77.479
-77.695
-218
Begrotingssaldo
De begroting 2022 sluit met een positief resultaat van € 218.000, een beter resultaat dan we bij de UPN prognosticeerden. Deze verbetering heeft een groot aantal grotere en kleinere oorzaken waar we in deze inleiding in hoofdlijnen op ingaan. Een belangrijke ontwikkeling sinds het samenstellen van de UPN heeft betrekking op de kosten van jeugdzorg. Na het samenstellen van de UPN, maar nog voor de behandeling in uw vergadering van 1 juli jl. , heeft het kabinet afspraken gemaakt met de VNG over de uitspraak van de commissie van wijzen die zich heeft gebogen over de kosten van de jeugdzorg. Voor 2022 betekent dit dat Nieuwkoop circa € 1,4 mln. (incidenteel) meer ontvangt dan waar we in de UPN van uit konden gaan. Dit hebben wij u gemeld onder meer in onze brief over de meicirculaire van 23 juli. Deze uitspraak heeft ook gevolgen voor het meerjarenperspectief. Alhoewel het huidige, demissionaire, kabinet alleen voor 2022 extra middelen heeft toegezegd accepteert de provincie als toezichthouder dat wij in het meerjarenperspectief 75% van de extra middelen ramen als inkomsten. Hierover zijn afspraken gemaakt tussen ministerie BZK, VNG en IPO. Ook hierover hebben wij u in de brief omtrent de meicirculaire geïnformeerd. Wel is na het verzenden van genoemde brief nieuwe informatie naar buiten gekomen over de wijze van berekenen van deze extra inkomsten.
Hierdoor is het voordeel in de periode 2023-2025 circa € 150.000 lager dan wij in de brief hebben gemeld. In het besluit over de UPN heeft u ons meegegeven om scenario 3 uit het raadsvoorstel als uitgangspunt op te nemen bij het opstellen van de begroting, om daarmee de baten en lasten van de jeugdzorg budgettair neutraal in de begroting te verwerken. Door de afspraak tussen ministerie BZK, VNG en IPO is dat niet meer mogelijk. Immers: de kosten horen op een realistisch niveau geraamd te worden én de extra baten mogen niet hoger dan voor 75% van berekening van de commissie van wijzen worden meegenomen in de begroting. Bovenstaande heeft erin geresulteerd dat in het resultaat, zoals dat nu wordt gepresenteerd, een negatief saldo van circa 1 miljoen veroorzaakt wordt door de kosten in de jeugdzorg.
Programmabegroting 2022-2025
4
Vermeldenswaard is dat, als de extra baten in de jeugdzorg op 100% van de uitspraak van de commissie van wijzen zouden zijn geraamd, dit tot een positiever resultaat van € 300.000 zou opleveren, waarmee dus van een volledige compensatie van de kosten in de jeugdzorg geen sprake zal zijn. Dit vraagt blijvende scherpe aandacht naar de toekomst zowel op gemeentelijk als landelijk niveau om kosten en baten in balans te brengen. Deze begroting is zoals aangekondigd beleidsarm; bij de ramingen is uitgegaan van het uitvoeren van de bestaande structurele taken en nieuwe wettelijke verplichtingen waar middelen vanuit het rijk tegenover staan. Nieuw beleid is aan het volgende college na de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar. Naast de al genoemde onzekerheid met betrekking tot de middelen voor jeugdzorg is er een aantal andere risico’s te benoemen die van invloed zijn op de financiële positie van de gemeente Nieuwkoop. Nog steeds is er onduidelijkheid over de herverdeling van het gemeentefonds. Begin 2021 verwachtten we dat het effect voor Nieuwkoop redelijk beperkt zou zijn maar de meest recente herverdelingsvoorstellen m.b.t. het gemeentefonds betekenen een nadeel van circa € 750.000 voor de gemeente Nieuwkoop. Dit herverdelingsvoorstel ligt nu bij de VNG voor ter consultatie.
Besluitvorming wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet, waarna invoering vanaf 2023 en 2024 wordt voorzien. In deze begroting is met de herverdeling van het gemeentefonds nog geen rekening gehouden omdat de daadwerkelijke ‘koek’ (verdeling + totale omvang) nog onzeker is en zo ook welke middelen een nieuw kabinet überhaupt ter beschikking gaat stellen aan de gemeenten. Keuzes die een nieuw kabinet zal gaan maken zullen gevolgen hebben voor de financiële positie van gemeenten en dus ook van die van Nieuwkoop. Verder zal toch ook de covid-pandemie nog de nodige onzekerheid op tal van terreinen van de gemeentelijke bedrijfsvoering met zich meebrengen: van het verstrekken van uitkeringen tot de gevolgen voor de grondstoffenprijzen. Een positief punt is dat, ondanks de pandemie, de economie het over het algemeen goed doet. Uiteraard met de kanttekening dat er grote verschillen zijn tussen de verschillende sectoren. Zoals ook uit bovenstaande tabel blijkt is de Programmabegroting voor de jaarschijven 2022 en 2023 sluitend. De jaren 2024 en 2025 zijn niet sluitend. Deze begroting voldoet aan de eisen die de toezichthouder stelt.
Gelet op de bovenvermelde onzekerheden ten aanzien van toekomstige ontwikkelingen is het belangrijk om alert en kritisch te zijn op de financiële kostenontwikkeling in de komende jaren maar vormt nog geen reden tot grootschalige bezuinigingen met alle gevolgen van dien. Wel is het van groot belang om bewust te zijn van de zich negatief ontwikkelende structurele begrotingslast en de ontwikkeling van de baten. Pas bij het opstellen van de Programmabegroting 2023 en verder zal er meer duidelijkheid zijn ten aanzien van de ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de begroting. Tot slot is het goed om te benoemen dat onze financiële positie komende jaren als goed mag worden aangemerkt, waarbij we tot 2024 een solvabiliteitsratio van boven de, door de raad gestelde, 40% hebben en een weerstandsvermogen die gekwalificeerd staat als uitstekend. Vanaf 2024 staan er meer investeringen gepland waardoor de solvabiliteitsratio tijdelijk onder de 40% raakt. Daarnaast is het belangrijk om te benoemen dat de gemeente in haar beheer in de openbare ruimte, denk aan onderhoud wegen, riolering, verlichting, kunstwerken, een degelijk financieel beheer voert hetgeen zekerheid biedt qua onderhoud naar de toekomst.
Programmabegroting 2022-2025
1.2 Leeswijzer 1.2.1. Opbouw van de begroting De begroting bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten (de exploitatie) en de uiteenzetting van de financiële positie (de balans). Schematisch ziet dat er als volgt uit:
1.2.2. Het programmaplan Het programmaplan is een verzameling van programma's. Een programma is een afgebakend beleidsterrein waarop de gemeente actief is. De programma-indeling (afbakening van beleidsterreinen) is iets waar de gemeente vrij in is, met dien verstande dat de gemeente alles wat zij doet, onderbrengt in een programma. De gemeente Nieuwkoop kent de volgende zes programma's: Programma 1. Ruimtelijke ontwikkeling
2. Ruimtelijk beheer 3. Sociaal domein
4. Bestuur en dienstverlening
5. Bedrijfsvoering
6. Algemene dekkingsmiddelen
Thema's waarin het programma is onderverdeeld 1.1. Thema Ruimtelijk beleid 1.2. Thema Grondzaken en vastgoed 1.3. Thema Economie, toerisme en natuur 2.1. Thema Milieu 2.2. Thema Beheer openbare ruimte 3.1. Thema Zorg en leefstijl 3.2. Thema Werk en inkomen 3.3. Thema Vrije tijd en cultuur 3.4. Thema Onderwijs en ontwikkeling 3.5. Thema Vastgoed Sociaal Domein 4.1. Thema Publiekszaken 4.2. Thema Algemeen en dagelijks bestuur 4.3. Thema Openbare orde en veiligheid 5.1. Thema Huisvesting 5.2. Thema Bedrijfsondersteuning 5.3. Thema Management en staf 6.1. Thema Algemene dekkingsmiddelen
In het programmaplan start ieder programma met een omschrijving van de voor dat programma relevante beoogde maatschappelijke effecten (wat willen we bereiken). Deze effecten worden per thema vertaald naar beleidsdoelstellingen, die op hun beurt worden vertaald naar activiteiten (wat gaan we daarvoor doen). Het programma sluit af met een overzicht van de baten en lasten van dat programma (Hoofdstuk 2).
5
Programmabegroting 2022-2025
1.2.3. De paragrafen Het programmaplan geeft een overzicht van het totale beleid van de gemeente. De paragrafen geven op een beperkt aantal onderwerpen een 'beleids-dwarsdoorsnede'. Het gaat daarbij om programmaoverstijgende onderwerpen. De begroting bevat van rechtswege een aantal verplichte paragrafen. Daar mag een gemeente zelf naar eigen inzicht paragrafen aan toevoegen. De begroting van Nieuwkoop bevat zeven verplichte paragrafen (Hoofdstuk 3) en één zelf toegevoegde: Paragraaf 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Duurzaamheid
Verplicht ja ja ja ja ja ja ja nee
1.2.4. Baten en lasten Uit de financiële begroting blijkt wat de baten en de lasten zijn per programma en wat de baten en lasten zijn van alle bij elkaar opgetelde programma's (Hoofdstuk 2). 1.2.5. Financiële positie De begroting laat zien welke gevolgen de begrote baten en lasten hebben voor de financiële positie van de gemeente. Naast de geprognosticeerde balans maken hiervan onder andere de investeringsplanning en het overzicht van de reserves en voorzieningen deel uit (Hoofdstuk 4.6 t/m 4.9).
6
Programmabegroting 2022-2025
7
1.3 Financiële ontwikkelingen Dit hoofdstuk laat zien hoe de begroting 2022-2025 financieel is opgebouwd. Vertrekpunt is de door uw raad vastgestelde uitgangspuntennotitie 2022-2025 (UPN). Doel van dit hoofdstuk is het inzichtelijk maken van de afwijkingen die ten opzichte van de UPN zijn ontstaan. Deze afwijkingen zijn deels het gevolg van autonome ontwikkelingen, zoals de bijdragen aan verbonden partijen. Daarnaast zijn afwijkingen met de financiële effecten het gevolg van keuzes die het college bij het samenstellen van de begroting heeft gemaakt. In onderstaande tabel ziet u de grootste aanpassingen ten opzichte van de vastgestelde UPN. In de verschillende programma’s wordt meer gedetailleerd op de afwijkingen ingegaan. Begroting
2022
2023
2024
2025
Stand UPN 2022-2025
468
476
564
993
Jeugdhulp
521
416
416
416
ICT beheerplan
729
339
343
362
-2.033 -1.421 -1.088
-854
Gemeentefonds (meicirculaire) Personeelslasten
670
647
614
615
0
-200
78
18
Diverse
-572
-461
-336
-985
Begrotingssaldo
-218
-205
591
564
Rente
Afwijking scenario UPN rondom lasten jeugdzorg In de UPN heeft uw raad besloten om scenario 3 aan te houden waarbij de lasten van de jeugdzorg genivelleerd worden tot de baten die worden ontvangen voor Jeugdzorg vanuit het Rijk. De ontwikkelingen van de meicirculaire en de brief vanuit het Rijk en de Toezichthouder, die pas na het opstellen van de UPN bekend waren, hebben ertoe geleid dat de lasten gelijkstellen aan de baten ten tijde van de UPN een irreëel beeld oplevert. Vandaar dat in deze begroting uitgegaan is van de reële lasten en opbrengsten zoals wij deze voorzien de komende jaren op jeugd. De koppeling met de baten van het Rijk zijn daarin los gelaten. Zichtbaar is wel dat de inkomsten vanuit het Rijk niet afdoende zijn om de stijgende lasten op jeugd komende jaren te dekken. Structureel komen we jaarlijks, ondanks de extra baten vanuit het Rijk, ongeveer één miljoen euro te kort op jeugd. Verwerken ICT beheerplan Uw raad heeft op 8 en 15 juli 2021 het ICT beheerplan voor de periode 2022-2025 vastgesteld. De financiële gevolgen zijn conform dat plan verwerkt in de begroting. Meicirculaire Zoals aangekondigd is in de begroting rekening gehouden met de meicirculaire. Per saldo levert deze in alle jaarschijven een voordeel op. Hierin zijn de ontwikkelingen op het gebied van jeugdzorg meegenomen. Voor het jaar 2022 ontvangt onze gemeente € 1,3 miljoen vanuit het Rijk.
In een brief van de Provincie Zuid-Holland (Toezichthouder) is aangegeven dat wij 75% van het ontvangen bedrag structureel mee mogen nemen in deze meerjarenbegroting. Bij het schrijven en opstellen van deze begroting zijn de gevolgen van de septembercirculaire nog niet in beeld en derhalve nog niet verwerkt in de begroting.
Programmabegroting 2022-2025
8
Ontwikkelingen herverdeling gemeentefonds De mogelijke effecten van een herverdeling van het gemeentefonds zijn op dit moment niet verwerkt in deze begroting. De mogelijke impact van de herverdeling hebben wij wel meegenomen in de risicoparagraaf. Meegenomen dient te worden dat de negatieve impact van het gemeentefonds het structurele begrotingssaldo vanaf 2023 negatief zal beïnvloeden. Daarnaast zijn de landelijke discussies over het macrobudget en eventuele aanpassing van wettelijke kaders nog niet afgerond. Personeelslasten incl. verwerking raadsvoorstel “Nieuwkoop Bouwt” Uw raad heeft op 8 juli 2021 vastgesteld dat er nieuw team wordt gevormd rondom het project “Nieuwkoop Bouwt”. De financiële gevolgen zijn conform dat plan verwerkt. Ontwikkeling rente Voor de financiering van al lopende en nog te verwachten investeringen moet langlopende financiering worden aangetrokken. Hierdoor gaan de rentelasten stijgen. Deze financiering is na vaststelling van de UPN aangetrokken en de berekende rentelasten zijn verwerkt in deze begroting. In de UPN werd uitgegaan dat in het begrotingsjaar 2023 het niet meer mogelijk zou zijn om de externe rentekosten volledig ten laste van de grondexploitaties te brengen.
Echter doordat een afsluiting van een grondexploitatie verschoven is van 2022 naar 2023 betekent dit dat pas in begrotingsjaar 2024 de externe rentekosten niet meer volledig ten laste kunnen gaan van de grondexploitaties. Dit hebben wij verwerkt in deze begroting. Meerjarenperspectief Het meerjarenperspectief ziet er als volgt uit: 2022
2023
2024
2025
Begrotingssaldo
-218
-205
591
564
Begrotingssaldo incidenteel
-193
-1.294
-512
-480
Begrotingssaldo structureel
-25
1.089
1.103
1.044
De provincie heeft eind augustus een document verspreid waarin wordt aangegeven hoe de provincie in de rol van toezichthouder omgaat met de begrippen incidentele en structurele baten en lasten. Dat wijkt af van hoe die begrippen in het dagelijks gebruik worden gehanteerd.
Programmabegroting 2022-2025
9
2 Programma's 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling Dit programma bestaat uit de volgende thema's: ➢ Ruimtelijk beleid ➢ Grondzaken ➢ Economie, toerisme en natuur Beoogde maatschappelijke effecten Vanaf 2022 wordt ingezet op een versnelling van de woningbouw, gericht op het realiseren van in totaal 1900 woningen in de periode 2019-2030. Hiermee wordt beoogd te voorzien in de woningbehoefte van onze inwoners. Het verhogen van de woningbouwproductie in onze gemeente kan niet los worden gezien van de krapte op en dynamiek van de woningmarkt welke constante alertheid vereist en de bereidheid om indien nodig staand beleid aan te passen en nieuwe instrumenten in te zetten. Het is een markt die wij als Nieuwkoop niet kunnen veranderen; we kunnen er alleen zo goed mogelijk op anticiperen. Een aantal projecten is de afgelopen 2 jaar opgestart; in 2022 wordt de realisatie hiervan een belangrijke stap dichterbij gebracht. Het jaar 2022 wordt het eerste uitvoeringsjaar van onze nieuwe Omgevingsvisie. En het jaar waarin op 1 juli zowel de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging Bouwen wordt ingevoerd. Tenminste, daar gaan we vooralsnog van uit. De Omgevingswet impliceert een andere rol voor initiatiefnemer, organisatie en gemeentebestuur. Dit betekent uitnodigingsplanologie in plaats van toelatingsplanologie en voorspraak in plaats van inspraak.
In lijn met de Omgevingswet is ook een regionale aanpak voor grote thema's. Met de vaststelling van een aantal regionale strategieën is hiervoor in 2021 de basis gelegd. In de Rijn- en Veenstreek is afgesproken om intensiever samen te werken op de grote maatschappelijke thema’s. Dit heeft geleid tot een strategische visie ‘de Groene Poort naar de Randstad, landschap als motor voor ontwikkeling’. Deze (flexibele) agenda vormt een aanbod aan onze samenwerkingspartners en geeft richting aan nieuw beleid. Het aanbod van de Rijn- en Veenstreek is opgenomen in de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland, de Regionale Strategie Mobiliteit en de Regionale Energiestrategie. In 2022 worden deze strategische agenda’s vertaald naar concrete, integrale, uitvoeringslijnen. Voor Holland Rijnland en Groene Hart NOVI-gebied wordt aanvullend gewerkt aan het opstellen van een landschapsstrategie. In de regio starten diverse pilotprojecten, specifiek gericht op landbouwtransitie en klimaatadaptatie. Het gaat dan om onze 'eigen' pilot inzake stikstof (verleaseplan), de regiodeal bodemdaling (met name het gebied Alphen - Nieuwkoop) en het nieuwe project Land van Ons (bij Kaag en Braassem). Het laatste project zal in 2022 starten. De andere projecten zijn reeds eerder opgestart maar lopen door in 2022.
Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland. Voor een toelichting, zie 3.6 Paragraaf verbonden partijen.
Programmabegroting 2022-2025
10
2.1.1 Thema Ruimtelijk beleid Wat willen we bereiken? Ruimtelijk Beleid • Een prettige woon- en werkomgeving door een goede ruimtelijke ordening voor ons gehele grondgebied. • Een integraal ruimtelijk beleidskader. • Soepele invoering van de Omgevingswet. • Het actief betrekken van inwoners en andere belanghebbenden bij de keuzes op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling die hen raken. • Behoud van de natuur- en landschappelijke waarde van onze gemeente. Wonen • Een passend en gevarieerd woningaanbod dat tegemoetkomt aan de wensen en behoeften van onze inwoners. • Een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad. • Goede samenwerking met de woningbouwcorporaties voor realisatie van doelstellingen op het gebied van huisvesting. • Voldoende kansen voor doelgroepen en starters op de woningmarkt. • Ruimte (aantallen) zodat we voldoende woningbouw kunnen realiseren om onze doelstellingen te bereiken.
Regio (Rijn en Veenstreek & Holland Rijnland) • Verankering Nieuwkoop in de diverse strategische (sub) regionale agenda's waar onder de 'De Groene Poort naar de Randstad', Hart van Holland, Woonvisie, Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) en de Regionale Energie Strategie (RES) • Aan de hand van de gezamenlijke strategische agenda Ruimte ervoor zorgen dat Nieuwkoop aansluiting vindt op bovenregionale agenda’s en lobbytrajecten, zoals het Groeifonds, MIRT en verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland 2.0. Energietransitie • Uitvoeren maatregelen klimaatakkoord. • Aardgasvrij maken gebouwde omgeving waaronder ook ons eigen vastgoed. • Leveren van een bijdrage aan het opstellen van een regionale energiestrategie. Wat gaan we er voor doen? Ruimtelijk Beleid Omgevingsvisie (1e jaar uitvoering), behoud betrokkenheid Een integrale, samenhangende toekomstvisie geeft input aan thematische uitwerkingen, en vice versa. Deze wisselwerking heeft meerwaarde voor alle beleidsvelden binnen de brede scope van de fysieke leefomgeving. Dit is een doorlopend proces van participatie en integrale samenwerking. De omgevingsvisie als levend en lerend groeidocument speelt in op nieuwe ontwikkelingen en gewijzigde inzichten en komt regelmatig terug op de raadsagenda voor actualisering en aanscherping.
Op uitvoeringsniveau werkt de omgevingsvisie door op de andere instrumenten van de Omgevingswet, zoals programma’s en het omgevingsplan. Verder heeft de visie een duidelijke rol in adviesgesprekken met initiatiefnemers, aan regionale tafels en bij afstemming en discussie met de provincie.
Programmabegroting 2022-2025
11
Implementatie Omgevingswet per 1 juli 2022 Het 'Programmaplan invoering Omgevingswet' biedt inzicht in de stappen en acties die nodig zijn om vanaf 1 juli 2022 (was 1 januari 2022) te kunnen werken volgens de Omgevingswet. De opnieuw uitgestelde invoering betekent meer tijd, maar raakt ook het gevoel van urgentie. De invoeringsdatum kort na de verkiezingen is een aandachtspunt voor de keuzes die de raad in het kader van de wetswijziging moet maken. Hier is een werkgroep vanuit de raad bij betrokken. Gemeentebreed ligt de prioriteit bij stappen die vóór de invoeringsdatum gezet moeten zijn om een ‘dip’ in de dienstverlening bij de overgang naar het nieuwe stelsel te voorkomen. Dit speelt met name bij omgevingsvergunningen en ruimtelijke (werk)processen. Implementatie Wet Kwaliteitsborging bouwen (WKb) per 1 juli 2022 Met het uitstellen van de Omgevingswet heeft ook de invoering van de Wet Kwaliteitsborging bouwen (opnieuw) vertraging opgelopen. Van beide wetten wordt nu verwacht dat deze op 1 j uli 2022 in werking zullen treden. Met een demissionair kabinet en gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar is de daadwerkelijke inwerkingtreding echter nog ongewis. Verdere vertraging kan niet worden uitgesloten. De inwerkingtreding van de WKb heeft gevolgen voor onder andere de legesinkomsten.
Gevolgen die overigens in eerste instantie opgevangen zullen worden met de egalisatiereserve die enkele jaren geleden is ingesteld om al te veel fluctuatie in de legestarieven te voorkomen. Als begrotingsraming wordt al enige jaren uitgegaan van een fictief resultaat wat wordt bepaald door het gemiddelde van de gerealiseerde legesinkomsten over de afgelopen vier jaar. Bij inwerkingtreding van de Wkb zullen de daadwerkelijke legesinkomsten met naar schatting zo'n 30% afnemen, omdat bouwtechnische toetswerkzaamheden en het reguliere bouwtoezicht voor een deel van de bouwplannen (gevolgklasse 1) naar zogenaamde kwaliteitsborgers (marktpartijen) verschuiven. Maar met de invoering van de Omgevingswet en de WKb zullen ook nieuwe taken zich aandienen. Daarnaast zal op basis van het te verwachten aantal omgevingsvergunningsaanvragen, waarbij bijvoorbeeld de versnelling van woningbouw ook een rol kan spelen, bezien moeten worden hoe het is gesteld met de kostendekkendheid. Een onderbouwd voorstel hiervoor in de vorm van een aanpassing van de legestarieventabel kunt u tegemoet zien zodra duidelijk is of en wanneer de WKb in werking treedt. Uiteindelijk zal uit de jaarrekening 2022 blijken of en zo ja hoeveel lager de inkomsten zijn uitgevallen en hoeveel dus moet worden bijgepast uit de egalisatiereserve.
Openbaar Vervoer De Covid-19 pandemie heeft grote gevolgen voor het gebruik van het openbaar vervoer (OV) sinds de uitbraak in 2020. In 2022 zullen de gevolgen - ook voor onze gemeente- nog merkbaar zijn. De aanbesteding van de concessie Zuid-Holland Noord is opgeschort. Belangrijk is dat het OV blijft bijdragen aan de provinciale beleidsdoelen: als het toekomstbeeld OV 2040, accommoderen van toenemende reizigersvraag door nieuwe woningen, bieden van keuzevrijheid in vervoer en bieden van vervoer aan reizigers zonder alternatief. Om dit voor elkaar te krijgen is in 2021 gewerkt aan een Transitieplan, zowel landelijk als provinciaal. Met het Transitieplan ‘Onderweg naar toekomstvast OV na corona’ wordt een eerste stap gezet in het toekomstbestendig maken van het OV. Het Provinciale brede Transitieplan (vastgesteld juni 2021) bevat de hoofdlijnen van beleid en is richtinggevend voor de uitwerking van onder meer het Vervoerplan.
Programmabegroting 2022-2025
12
Klimaatverandering en bodemdaling De provincie noemt in haar omgevingsbeleid de risico's van klimaatverandering. Daarom moeten wij in onze bestemmingsplannen rekening houden met de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering. Concreet gaat het om de risico’s van wateroverlast door overvloedige neerslag, overstroming, hitte en droogte en de effecten van deze risico's op bodemdaling. Voor zover risico’s zich voordoen wordt rekening gehouden met het zo veel mogelijk voorkomen en beperken, via maatregelen of voorzieningen, dan wel het gericht aanvaarden van deze risico’s. Tevens voert de provincie actief beleid om de maatschappelijke kosten van bodemdaling zoveel mogelijk te beperken. Dit heeft direct gevolgen voor locatiekeuze, ontwerp en inrichting van openbare ruimte en gebouwde omgeving. In haar Omgevingsvisie is vastgelegd dat de provincie ernaar streeft om bij (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen de uitkomsten uit de klimaatstresstesten expliciet mee te laten wegen bij de locatiekeuze en inrichting van het gebied. Dit geldt voor alle risico’s die gepaard gaan met klimaatverandering. Wonen Nieuwkoop Bouwt! Medio 2021 is gestart met de oprichting van een projectbureau dat zich sec zal bezig houden met de ontwikkeling van onze woningbouwlocaties gericht op de oplevering van circa 1900 woningen in 2030, gerekend vanaf 1 januari 2019.
Daar waar we verwachten dat begin 2022 de eerste nieuwe medewerkers gefaseerd in dienst zullen treden, ligt het in de bedoeling dat het projectbureau medio 2022 volledig voor zijn taak is uitgerust. Voor het projectbureau is gekozen vanuit de overtuiging dat de bouw van woningen voor onze inwoners de motor is voor het op peil houden van ons voorzieningenniveau. Een te lage woningbouwproductie heeft grote gevolgen voor onze woningzoekenden en in het verlengde daarvan voor de vitaliteit van onze dorpen. Met het voorzien in de woningbehoefte bereiken we een evenwichtige bevolkingsopbouw, waarmee de basis wordt gelegd voor de instandhouding en waar mogelijk versterken van het voorzieningenniveau in onze gemeente. Anticiperen woningmarkt Vanuit de wetenschap dat de woningmarkt flink in beweging is en er sprake is van grote prijsstijgingen voor koopwoningen, realiseren we ons dat we alert moeten zijn en blijven op de bedreigingen maar ook kansen die de markt en het bestaande en nieuwe (sturings)instrumentarium ons biedt. Het voordeel is dat de dynamiek in de woningmarkt zich niet alleen in onze gemeente voordoet. Veel gemeenten experimenteren met diverse instrumenten om voor jongeren en starters betaalbare woningen te realiseren. Uiteraard volgen wij deze experimenten nauwgezet. Het constant monitoren van de markt en het zo nodig aanpassen van ons beleid is een continu proces.
Het is essentieel om succesvol te zijn in het realiseren van woningen voor onze jongeren, starters, jonge gezinnen, senioren (al dan niet met zorgvraag) en zij die behoren tot de zogenaamde bijzondere doelgroepen. De ontwikkelingen op de woningmarkt kunnen ook aanleiding zijn om ons huidige woonbeleid aan te passen dan wel uit te breiden. Actualisatie Regionale Woonagenda Ook via het regionale samenwerkingsverband Holland Rijnland spelen we in op de grote en groeiende druk op de woningmarkt en daarmee op het woonruimteverdeelsysteem (voor de toewijzing van sociale huurwoningen). In 2020 hebben we de Regionale Woonagenda (RWA) geëvalueerd. Adviesbureau Companen heeft de opdracht gekregen om op basis van deze evaluatie en nader onderzoek, te komen tot een actualisatie van de RWA en tot een heroriëntatie van het woonruimteverdeelsysteem. Companen zal zorgen voor een kwalitatieve verdiepingsslag op de provinciale woningbehoeftecijfers, waarbij de verschillende doelgroepen en hun behoeften beter in beeld worden gebracht. Daarna kijken we welke keuzes we moeten maken in de RWA en het woonruimteverdeelsysteem om deze doelgroepen voldoende te bedienen. Volgens de huidige planning zal in 2022 in ieder geval een geactualiseerde RWA worden vrijgegeven voor zienswijzen.
Programmabegroting 2022-2025
13
Samenwerking woningcorporaties In 2022 zullen de woningcorporaties starten met de bouw van sociale huurwoningen in diverse projecten. Woondiensten Aarwoude (WDA) ontwikkelt 16 huurwoningen voor senioren op de voormalige locatie van basisschool De Vosseschans in Ter Aar. Woningstichting Nieuwkoop bouwt respectievelijk 46 en 31 woningen voor starters en senioren op de locatie Weteringplein in Nieuwveen en de Koetshuislocatie in Nieuwkoop. Naar verwachting zullen de woningen in 2023 gereed zijn. Naast het bouwen van woningen, zullen de woningcorporaties en de gemeente uitvoering geven aan de prestatieafspraken voor 2022. Jaarlijks maken wij met woningcorporaties WDA, WSN, Vestia en hun huurdersbelangenverenigingen afspraken over de te leveren prestaties met een doorkijk naar een periode van vier jaar. Ook zal gewerkt worden aan een actualisatie voor de jaren daarna. De prestatieafspraken leveren een essentiële bijdrage aan de realisatie van het actieprogramma zoals dat in de Woonvisie Nieuwkoop 2016-2025 is vastgelegd. Herziening provinciaal Omgevingsbeleid 2021 In 2022 stelt Provinciale Staten een herziening van haar omgevingsbeleid vast.
De herziening heeft betrekking op de volgende beleidsmodules: verstedelijking, sociaal en betaalbaar wonen, optimalisatie van woningbouwplannen, ruimtelijke kwaliteit, externe veiligheid, gezond en veilig, bos en bomen, mutaties 3 hectare kaart, bedrijventerreinen, grote ruimtevragers en molenbiotoop. Deze herziening vraagt alertheid en schriftelijke reactie indien het provinciaal beleid het (lokale) gemeentelijke en/of (sub)regionale beleid raakt. Zo is de provincie voornemens eisen te stellen aan de minimale woningdichtheid op nieuwe bouwlocaties. Schiphol Evenals de afgelopen jaren zal ook in 2022 (aangekondigde) regelgeving en of wetswijzigingen op rijksniveau onze bijzondere aandacht blijven vragen. Nieuwkoop heeft in 2021 zienswijzen ingediend op het ontwerp Luchthavenverkeersbesluit en de ontwerpbeschikking van de Natuurbeschermingswet van Schiphol. We wijzen bij voortduring op de invloed van Schiphol en het vliegverkeer, maar ook van de nog altijd voortdurende stikstofcrisis, op ruimtelijke ontwikkelingen. Niet voor niets nemen wij in beide dossiers onze verantwoordelijkheid, en brengen de woningbouwopgave als speerpunt voor de (toekomstige) leefbaarheid consequent naar voren. De relatie met (omgevings-)beleidskeuzes en doelmatige inzet van ruimtelijke instrumenten is evident.
Met name de ‘Aanvullingsregeling geluid’ en de ‘Luchtruim herziening’ (ook wel ‘Vierde Fix’) zullen van invloed zijn op onze ruimtelijke ordening en daarmee de leefbaarheid in Nieuwkoop en vraagt om onze inzet tot behoud daarvan.
Programmabegroting 2022-2025
14
2.1.2 Thema Grondzaken en vastgoed Wat willen we bereiken? • Goede invulling van ons ruimtelijk beleid en realisatie van ruimtelijke doelstellingen. • Verlaging van de risico’s die onze grondposities en projecten met zich mee brengen. • Doelmatig gebruik van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Wat gaan we er voor doen? Woningbouwprojecten Teylerspark II Onder voorbehoud van een onherroepelijk bestemmingsplan starten de verdere voorbereidingen voor de bouw van circa 61 koopwoningen. In Teylerspark II: een duurzame woningbouwlocatie waarmee een stevige impuls wordt gegeven aan de leefbaarheid van de kern Nieuwveen. Gelijktijdig met de bouw van de woningen wordt het park tussen de nieuwe woonwijk en de Schilkerweg aangelegd. Buytewech-Noord Na de vaststelling van het bestemmingsplan wordt het plan naar verwachting in 2022 onherroepelijk. Dit biedt de mogelijkheid om de grootste woningbouwontwikkeling in onze gemeente daadwerkelijk voor te bereiden en vervolgens uit te voeren. De Verwondering De verkoop van de vrije kavels en tweekappers op de drie eilanden is afgerond en voorspoedig verlopen. De verwachting is dat dit jaar de laatste kopers hun bouwprojecten zullen afronden. Aansluitend hierop beginnen de voorbereidingen om het Noorder- en Zuidereiland woonrijp te maken.
Tochtpad Noordeinde en Lindelaan Voor de projecten Noordeinde en Lindelaan staan het vaststellen van het bestemmingsplan en de voorbereiding op de opstalontwikkeling, waaronder het bouwrijp maken van de locatie en contracteren van een bouwer/ontwikkelaar centraal. Vrouwenakker-West Op basis van de uitgangspunten zoals die in 2021 zijn geformuleerd wordt in 2022 een marktselectie gehouden. Aansluitend wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld en de grond voor de ontwikkeling verkocht. Voormalige bibliotheek Ter Aar Dit jaar komen de resultaten beschikbaar van de mogelijke scenario’s voor de transformatie van het voormalige bibliotheekgebouw in Ter Aar. De resultaten worden bekeken in samenhang met het centrumplan Ter Aar. Daarna wordt een ontwikkelrichting gekozen. Voormalige scholenlocaties Ter Aar Na de sloop van de schoolgebouwen staat het jaar 2022 in het teken van de bouw van de sociale huurwoningen door Woondiensten Aarwoude (WDA), de koopwoningen in opdracht van de gemeente en het Futura-huis. Na het gereedkomen van de woningen wordt gestart met het woonrijp maken van de locaties.
Programmabegroting 2022-2025
15
De Grendel In 2022 worden naar verwachting de 16 startersappartementen vergund waarna de grond verkocht en geleverd kan worden aan de bouwer. Ontwikkeling en uitgifte van de grond vindt plaats met in acht name van de doelgroepenverordening. In de eerste helft van 2022 start de bouw waarna de woningen naar verwachting in de tweede helft van 2022 worden opgeleverd. Ter Aar Noordoost Op 16 juni 2021 heeft het college van Gedeputeerde Staten van Zuid Holland het Omgevingsbeleid 2021 vastgesteld, waarmee tevens is besloten de locatie Ter Aar Noordoost op de 3ha-kaart op te nemen. Daarmee is de eerste horde genomen voor het ontwikkelen van een woonwijk ter plekke. De uitdaging is daarbij tweeledig: De provincie is erg kritisch ten aanzien van de dichtheid (hoog) en het programma (veel sociaal/goedkoop) en voornemens het bestemmingsplan te zijner tijd hierop te beoordelen. Tweede uitdaging is dat het grondgebied in eigendom is bij diverse partijen waaronder (maar dus niet alleen) de gemeente. Deze grondeigenaren zullen hun financieel belang voorop stellen. Het jaar 2022 zal (daarom) in het teken staan van het ondertekenen van een intentieovereenkom st met alle partijen, het vaststellen van een stedenbouwkundig kader en het borgen van de gemeentelijke uitgangspunten (zoals het woningbouwprogramma).
Project Woningbouw Buytewech-Noord Lindelaan Scholenlocaties Ter Aar Herontwikkeling Vlinderlocatie Langeraar Oost De Verwondering Teylerspark II Vrouwenakker-West Tochtpad Noordeinde Ter Aar Noordoost
2022
2023
2024
2025
> 2025
## ## ## ## OO OO ## ## << OO OO ## ## ## ## ## ## ## ##
OO OO OO OO OO OO OO OO
OO OO OO OO << OO OO
OO OO OO OO
OO OO OO <<
<< OO OO ## ## OO OO ## ##
OO OO OO OO OO OO ## ##
<< OO OO OO << << ## ## OO OO
Bedrijventerreinen Schoterhoek II
OO OO
OO OO
<<
Opstalontwikkeling IKC Ter Aar + sporthal IKC Langeraar IKC Nieuwveen IKC Woerdense Verlaat
<< ## ## ## ## ## ##
OO OO ## ## ## ##
OO OO ## ## OO OO
Herinrichting Noordse Buurt
OO OO
<<
<<
OO << OO OO OO <<
OO <<
Vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed De kaders zoals geformuleerd in de Vastgoednota worden concreet gemaakt. Prioriteit daarbij krijgen de panden die op dit moment een belangrijke bijdrage leveren aan de beleidsdoelen van de gemeente. Waar mogelijk worden voor deze panden de verduurzamingsmogelijkheden uitgewerkt aan de hand van een stappenplan. Hierbij wordt in eerste instantie gekeken naar maatregelen die zich binnen een redelijke termijn terug verdienen.
Programmabegroting 2022-2025
16
2.1.3 Thema Economie, Toerisme, Natuur Wat willen we bereiken? Economie • Een ondernemende gemeente met een gezonde en duurzame lokale economie en een goed vestigingsklimaat. • Voldoende werkgelegenheid voor onze inwoners. • Geen onnodige regels en beperkingen die ondernemen lastiger maken. Detailhandel • Een gezond, divers en bereikbaar winkelaanbod dicht bij onze inwoners. • Regionale aantrekkingskracht van de kern Nieuwkoop. • Een vitaal centrum in Ter Aar. Recreatie en Toerisme • Nieuwkoop is een toeristisch centrum. • Goede mogelijkheden voor onze inwoners en toeristen om in Nieuwkoop te recreëren en van de natuur te genieten. • Een breed en gevarieerd aanbod van toeristische attracties. • Goede bereikbaarheid van onze toeristische trekpleisters en plassen. Wat gaan we er voor doen? Economie Greenport Aalsmeer (ruimtelijke visie) In 2022 zal de uitvoeringsagenda Greenport Aalsmeer aandacht vragen op het gebied van ruimte en duurzaamheid, bereikbaarheid, kennis en innovatie, onderwijs en arbeidsmarkt, imago, profilering en organiserend vermogen én de huisvesting van arbeidsmigranten (zie verder). Onder meer is de Greenport voornemens de 'ruimtelijke visie Greenport' te herijken. Visie maatwerkgebieden In 2022 geven we uitvoering aan de visie maatwerkgebieden. De planning is om deze visie in 2022 vast te stellen.
De maatwerkgebieden zijn de Oost- en Westkanaalweg ten noorden van de Hertog van Beijerenstraat, het Reigersbos en het gebied ten noorden van de Schilkerweg (zie kaart). In de visie is vastgelegd wat de ruimtelijk wenselijke ontwikkelingen zijn binnen deze gebieden. De daadwerkelijke uitvoering daarvan zal plaatsvinden op basis van initiatieven van derden, waarbij de gemeente uitsluitend een rol heeft als vergunningverlener of planwetgever. De gemeente is dus zelf géén trekker, initiatiefnemer of coördinator van initiatieven
Programmabegroting 2022-2025
17
Schoterhoek II Het jaar 2022 staat voor het project Schoterhoek II in het teken van de uitgifte van bedrijfskavels. De nog resterende percelen worden verkocht en uitgegeven aan geïnteresseerde bedrijven. De verwachting is dat na 2022 het overgrote deel van de kavels verkocht is en de bedrijfspanden in aanbouw of al in gebruik zijn. Het warmtenet is operationeel en het beheer ervan wordt in 2022 nog door de gemeente verzorgd. In 2026 wordt het beheer en exploitatie overgenomen door de coöperatie warmtenet Schoterhoek II. Arbeidsmigranten In de regio worden afspraken gemaakt over het huisvesten van arbeidsmigranten. Aanleiding hiervoor is: het tekort aan kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten in de regio, sociaal/maatschappelijke problemen met betrekking tot werkgeverschap/huisvesting van arbeidsmigranten en de verwachting dat de vraag naar arbeidsmigranten in de regio toeneemt. Vooruitlopend op het make n van afspraken, is door de Greenport Aalsmeer een plan van aanpak opgesteld. De uitgangspunten die hierin genoemd zijn, zijn als volgt:
Programmabegroting 2022-2025
-
-
18
Bij het maken van afspraken wordt gekeken naar de aspecten ruimte, wonen, zorg, handhaving en registratie; Bekeken wordt wat regionaal kan en wat lokaal moet; Het benoemen van gezamenlijke doelen en uitgangspunten, zoals het bepalen van de huisvestingsopgave, ruimtelijke spreiding en het gezamenlijk afstemmen en opstellen van definities; Het uitwerken van doelen in concrete voorstellen; Ruimte bieden aan maatwerkoplossingen; Het betrekken van relevante partijen bij het proces en het zorgen voor draagvlak; Afspraken vastleggen in een convenant en dit convenant laten ondertekenen door betrokken partijen.
Op gemeentelijk niveau gaat een regiegroep aan de slag met dit onderwerp. Resultaten worden na afstemming gedeeld met de regio en gebruikt als input voor het maken van regionale afspraken. MKB-deal Rijnstreek In 2022 vindt - in samenwerking met de partijen in de Rijnstreek - uitvoering plaats van het projectplan gericht op digitalisering van het bedrijfsleven, met de organisatie van masterclasses en financiële ondersteuning vanuit een voucherregeling. Detailhandel Centrumplan Ter Aar / De Vlinderlocatie Het doel van het centrumplan Ter Aar is toewerken naar een toekomstbestendig winkelcentrum met een hogere aantrekkingskracht. Na de sloop van sporthal ‘De Vlinder’ vormt de herontwikkeling van de Vlinderlocatie het startpunt voor de verdere uitwerking richting de rest van het centrum. In 2022 wordt de aanbesteding voortgezet waarvan de voorbereidingen in 2021 zijn gestart. Voor de uitvoering is betrokkenheid en deelname van vastgoedeigenaren cruciaal. Centrumplan Nieuwkoop In 2021 is een start gemaakt met de uitvoering van het Centrumplan Nieuwkoop, zoals in 2021 is vastgesteld door de Raad. Er is een Regiegroep actief die de werkzaamheden van verschillende werkgroepen coördineert. Ieder deelproject uit het Centrumplan kent een eigen werkgroep. In 2022 is de verwachting dat gestart kan worden met de uitvoering van de eerste uitgewerkte deelplannen.
De aanpassing Reghthuysplein wordt gezien als eerste en belangrijkste deelplan. Centrummanagement In 2022 is er een externe, nieuwe centrummanager voor de gemeente Nieuwkoop met specifieke focus op het centrumplan Reghthuysplein. Ondernemersfonds In 2022 ziet de gemeente toe op de versterking van het organiserend vermogen van de stichting Ondernemersfonds. Standplaatsenbeleid In 2022 worden de eerste ervaringen opgedaan met het geactualiseerde standplaatsenbeleid.
Programmabegroting 2022-2025
19
Recreatie en Toerisme Covid-19 heeft de toeristische markt van de ene op de andere dag sterk veranderd en het blijft afwachten hoeveel toeristen wij kunnen verwachten de komende jaren en vooral waar die toeristen vandaan komen. Gelukkig zijn er een aantal initiatieven vanuit toeristisch ondernemers (B&B, uitbreiding botenverhuur, horeca). Om de stap tussen initiatief en de uitgangspunten van de nota Recreatie en Toerisme te overbruggen is er in 2021 een handelingskader opgesteld waarlangs toeristische initiatieven worden beoordeeld op wenselijkheid. In 2022 blijven we dit Handelingskader gebruiken en waar nodig verder scherp stellen. Ook worden ontwikkelingen op het gebied van wandelroutes en bebording verwacht. De Oude Hollandsche Waterlinie speelt daarbij een belangrijke rol. Waterrecreatie Water speelt een belangrijke rol in de toeristische beleving van Nieuwkoop. Nieuwkoop maakt deel uit van de Hollandse Plassen. Samen met de provincie, Hollandse Plassen, Midden Holland en Hof van Delfland is een gezamenlijk waterprogramma opgesteld. In dit programma staan drie prioriteiten: gastvrij en beleefbaar, smart waternetwerk en groene waterrecreatie. Met name in Hollandse Plassenverband en zeker in Nieuwkoop wordt ingestoken op betere (vaar)voorzieningen zoals aanlegsteigers met laadpalen, (drijvende) toiletten en overnachtingslocaties op en rond het water.
Voor het realiseren van overnachtingsplekken werken we samen met ondernemers, provincie en Hollandse Plassen-gemeenten aan een handboek om, waar mogelijk, wet- en regelgeving te vereenvoudigen en gelijk te trekken zodat aanvragen eenvoudiger worden. Toeristische promotie en marketing Nieuwkoop Marketing Een goede marketing van Nieuwkoop als aantrekkelijke recreatieve bestemming blijft van groot belang om bezoekers aan te trekken. Nieuwkoop Marketing doet dat op tal van, vooral digitale, manieren. Ook participeert Nieuwkoop actief aan de Bestuurlijke Tafel Water, Ruimte en Groen, om Nieuwkoop ook in Groene Hart-verband goed op de kaart te zetten en te houden. Nieuwkoop Marketing participeert daarvoor in 'Groene Hart Verbinders', de samenwerkende recreatie marketeers in het Groene Hart. Ook is er aansluiting met de app ‘Hier! In de Regio’, een project dat vanuit Rijn- en Veenstreek is gestart. Ook ondersteunt gemeente Nieuwkoop de activiteiten van de VVV. Alle partijen werken hier in samen en die samenwerking wordt in 2022 verder voortgezet. Natuur Noordse Buurt Samen met omwonenden en andere betrokken krijgt de natuurontwikkeling in het zuidoosten van de Noordse Buurt verder vorm. Het (schets)ontwerp maakt de ontwikkeling van een dynamisch moeras en overgangszone (27 hectare) en gevarieerd bos en overgangszone (6 hectare) binnen Natuurnetwerk Nederland (NNN) mogelijk.
De gronden voor deze ontwikkeling zijn door de gemeente verkocht aan de Provincie Zuid-Holland. De gemeentelijke bosontwikkeling van 5,5 hectare buiten NNN is ook onderdeel van het (schets)ontwerp. Dit vormt de afronding van de natuurontwikkeling in het zuidelijk deel. De 1e herziening van het bestemmingsplan Noordse Buurt wordt naar verwachting onherroepelijk in 2022.
Programmabegroting 2022-2025
20
Gebiedsgerichte aanpak (regie provincie) Voor elk Natura2000-gebied is de stikstofproblematiek anders. Samen met gebiedspartijen werkt de provincie Zuid-Holland aan een gerichte aanpak voor het Nieuwkoopse plassengebied. Een doelmatige en haalbare combinatie van stikstofmaatregelen en natuurherstel, waarbij koppelkansen met andere actuele thema’s zoveel mogelijk worden benut. Het doel is de natuur robuuster maken en daarmee ruimte creëren voor nieuwe ontwikkelingen (bijv. de woningbouwopgave). Dit gebiedsproces blijft veel bestuurlijke en ambtelijke inzet vragen. De uitkomsten zijn belangrijke bouwstenen voor het nieuwe beheerplan dat in 2022 geactualiseerd moet zijn. Gouwe Wiericke De interbestuurlijke samenwerking Gouwe Wiericke is gericht op het afronden van het Natuur Netwerk Nederland (NNN) in combinatie met duurzaam waterbeheer, het tegengaan van bodemdaling, en het versterken van de landbouwstructuur. Bij de aanleg van nieuwe natuur worden ook kansen voor toerisme en recreatie meegenomen. Natuurontwikkeling in Ruygeborg en Westveen, maar ook in de Noordse Buurt, Meijegraslanden en Bovenlanden, vindt plaats in de context van toegankelijke en beleefbare natuur die zich op een goede manier verhoudt tot de omgeving. Betrokkenheid en draagvlak zijn belangrijke en procesmatige randvoorwaarden. Er ligt hierbij ook een duidelijke koppeling met de gebiedsgerichte aanpak.
Programmabegroting 2022-2025
21
2.1.1 Financieel overzicht Rekening Thema
Begroting
Raming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Ruimtelijk beleid Grondzaken en vastgoed Economie, toerisme, natuur
2.410 35.338 1.133
2.438 21.011 1.927
2.132 11.981 1.520
1.919 42.757 1.328
1.906 1.117 1.157
1.882 1.130 752
Totaal Lasten
38.881
25.376
15.633
46.004
4.180
3.764
Ruimtelijk beleid Grondzaken en vastgoed Economie, toerisme, natuur
-1.278 -36.985 -131
-1.248 -20.872 -224
-1.346 -11.855 -71
-936 -46.645 -71
-1.164 -991 -71
-884 -1.004 -71
Totaal Baten
-38.394 488
-22.344 3.033
-13.272 2.361
-47.652 -1.650
-2.226 1.953
-1.959 1.805
2.315 -2.243
769 -1.616
108 -782
3.796 -577
9 -564
-272 -136
Saldo mutaties Reserves
71
-846
-674
3.218
-556
-408
Geraamd resultaat
560
2.186
1.688
1.568
1.398
1.398
Lasten
Baten
Totaal saldo van lasten en baten
Toevoeging Reserves Onttrekking Reserves
Programmabegroting 2022-2025
22
2.1.2 Financiële toelichting Toelichting op hoofdlijnen Thema Ruimtelijk beleid € 306.000 lagere lasten Op het product vergunningen zijn lagere lasten ontstaan door het verlagen van de uit te keren (en te ontvangen) planschades (€ 88.000), deze hebben grotendeels betrekking op gemeentelijke projecten en worden vergoed uit de diverse grondexploitaties. De geraamde middelen 2021 van € 110.000 voor implementatie van de Omgevingswet komen te vervallen. Verder wordt € 15.000 budget geraamd voor het opvangen van piekbelastingen bij de behandeling van omgevingsvergunningsaanvragen. Op het product wonen worden de lagere lasten deels veroorzaakt doordat geraamde middelen 2021 voor onderzoek wonen, opstellen centrumplan Ter Aar en afronden implementatie van de Omgevingsvisie (totaal € 112.000) komen te vervallen. Bij monumenten en beeldkwaliteit zijn € 24.000 hogere lasten geraamd voor een bestuurlijke wens om eigenaren van gemeentelijke monumenten een monument-schild aan te bieden. Dit zal worden gedekt vanuit de reserve monumentenzorg. Een aantal kleinere wijzigingen leidt per saldo tot lagere lasten van € 35.000. € 98.000 hogere baten Op het product vergunningen zijn hogere baten opgenomen wat enerzijds wordt veroorzaakt door € 62.000 hogere baten egalisatie omgevingsvergunningen en anderzijds door lagere baten planschades (€ 36.000, zie ook toelichting lasten).
€ 73.000 hogere baten bij wonen wordt veroorzaakt door hogere legesinkomsten in verband met verwachte toename aanvragen bestemmingsplanwijzigingen. Thema Grondzaken en vastgoed € 9.030.000 lagere lasten De lasten en baten voor het thema Grondzaken en vastgoed verschillen door de jaren heen. Dit hangt nauw samen met de fase waarin de verschillende (woningbouw) projecten zich bevinden, wanneer nieuwe projecten worden opgestart en oude projecten afgesloten. De lasten houden hierbij de baten min of meer in evenwicht waardoor dit geen grote gevolgen heeft voor het saldo van de exploitatiebegroting. € 9.017.000 lagere baten Zie de toelichting onder lasten voor dit thema. Thema Economie, toerisme, natuur € 407.000 lagere lasten Bij economie ontstaan in 2022 hogere afschrijvingen (€ 56.000) voor warmtenet Schoterhoek. De aanleg van het warmtenet onder Schoterhoek II zal in 2021 worden afgerond. Naast de al bestaande kapitaallasten voor ontwikkelingskosten komen in 2022 ook de afschrijvingen voor de aanleg van het warmtenet erbij. Er zijn ook lagere lasten door vervallen budgetten 2021 voor subsidie communicatiebudget duurzaamheid (€ 48.000) en afwikkeling Leader subsidies (€ 55.000). Bij toerisme is voor 2022 sprake van lagere lasten voor de Hollandse Plassen (€72.000).
Op het product duurzaamheid ontstaan lagere lasten door vervallen budgetten 2021 voor duurzaamheidsvouchers huurders (€ 65.000) en regeling reductie energiegebruik voor woningeigenaren en huurders RREW (€ 153.000) waarvoor een éénmalige bijdrage is ontvangen. Er zijn in 2022 lagere lasten geraamd voor het duurzaamheidsprogramma 2021-2023 (€ 90.000). Op dit duurzaamheidsprogramma is een amendement aangenomen voor verduurzamingsinitiatieven. Er is voor 2021 € 60.000 en voor 2022 € 40,000 beschikbaar gesteld wat resulteert in lagere lasten (€ 20.000).
Programmabegroting 2022-2025
23
Hogere personeelslasten (€ 64.000) door toename personeel en een aantal andere kleinere wijzigingen bij de diverse producten (€ 24.000) leidt uiteindelijk tot het totaalbedrag aan lagere lasten voor het thema economie, toerisme en natuur. Baten € 153.000 lagere baten De lagere baten op het product duurzaamheid wordt veroorzaakt door een éénmalige bijdrage (specifieke uitkering) in 2021 voor het uitvoeren van energiebesparende activiteiten voor huur- en koopwoningen (zie ook lasten, RREW). Mutatie reserves Het saldo van de mutaties Reserves wordt bij de toevoegingen veroorzaakt door lagere egalisatie baten omgevingsvergunning. De lagere onttrekkingen hebben te maken met een lagere onttrekking voor het duurzaamheidsprogramma 2021-2023 en een hogere onttrekking voor Monumentschildjes. Daarnaast zijn er in 2021 aanwendingen geraamd voor budgetoverhevelingen uit 2020 (Leader, duurzaamheidsvouchers huurders, onderzoek wonen, Omgevingsvisie en Hollandse plassen).
Programmabegroting 2022-2025
24
2.2 Ruimtelijk beheer Dit programma bevat de volgende thema’s: ➢ Milieu ➢ Beheer openbare ruimte Beoogde maatschappelijke effecten Onze inwoners mogen rekenen op een kwalitatief goede en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving draagt in belangrijke mate bij aan het woonplezier en het welzijn van onze inwoners. Een fijne woonomgeving verbindt onze inwoners en draagt bij aan de cohesie in de wijk. Door de inwoners te betrekken bij de inrichting en het beheer van hun woonomgeving willen wij bereiken dat zij zich verbonden en verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving. Op dit moment spelen er diverse actuele thema’s die van invloed zijn op de openbare ruimte, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, duurzaamheid en biodiversiteit en bodemdaling. Een goede integratie van die thema’s in de beheerplannen dragen bij aan de kwaliteit van de woon- en leefomgeving van onze inwoners. Verkeersveiligheid is voor ons een speerpunt. Het nieuwe Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) vormt een belangrijke basis om onveilige situaties aan te pakken en onder meer overlast en gevaar door doorgaand verkeer, waaronder vracht- en landbouwverkeer, aantoonbaar te verminderen. Klimaatverandering vraagt om een adequate aanpak. Ook van de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Het nieuwe Gemeentelijke RioolbeheerPlan (GRP) legt hiervoor de basis.
Door de uitgevoerde stresstesten is inzicht verkregen in de locaties waar wateroverlast, droogte en hitte knelpunten veroorzaken. In het GRP worden deze locaties vertaald naar maatregelen. Deze, maar ook andere maatregelen, moeten ervoor zorgen dat de gevolgen van klimaatverandering niet leiden tot meer overlast, bijvoorbeeld door wateroverlast en droogte of vermindering van de leefbaarheid van de openbare ruimte. Met een meer natuurlijk en ecologische groenbeheer, willen wij een bijdrage leveren aan een duurzame woonomgeving en een lokale verbetering van de biodiversiteit. Steeds meer zetten wij ons in om maaisel te gebruiken voor circulaire stromen, denk hierbij aan Bokasi, meelwormen en basis product voor bouwmaterialen. Met een circulaire economie als stip op de horizon streven wij naar een drastische vermindering van de hoeveelheid afval. Met de inspanningen van onze inwoners hebben wij de doelstelling voor 2020 van 75% gehaald. Uit oogpunt van een duurzame samenleving streven wij er naar dit percentage verder te verhogen. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland; • Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West-Holland (ODWH); • Cyclus N.V. Voor een toelichting, zie 3.6 Paragraaf verbonden partijen.
Programmabegroting 2022-2025
25
2.2.1 Thema Milieu De ODWH voert voor Nieuwkoop de wettelijke milieutaken ( vergunningen, toezicht en handhaving ) uit plus een aantal specialistische milieutaken, waaronder Geluid, Asbest en Bodem. Het jaar 2022 is het eerste jaar van de nieuwe Strategie 2022-2025, die in 2021 is voorbereid en begin 2022 wordt afgerond. De Strategie dient om richting te geven aan de toekomstige ontwikkelingen van de dienst. In de samenwerking Holland Rijnland zijn in 2018 de eerste besluiten genomen naar aanleiding van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (klimaatbestendige planontwikkeling). Als vervolg hierop is een vervolgtraject uitgewerkt voor de eerste drie stappen van het Deltaplan: de (regionale) stresstesten, de te voeren risicodialogen en een uitvoeringsagenda. In het nieuwe GRP zijn deze drie stappen vormgegeven en is een uitvoeringsagenda vastgesteld. Per 1 januari 2020 zijn wij gestart met het nieuwe afvalinzamelsysteem, gebaseerd op diftar. Het doel van dit afvalinzamelsysteem is een duurzame afvalinzameling met draagvlak onder onze inwoners. De hoeveelheid restafval per inwoner is honderd kilogram of minder en het percentage hergebruik van afvalstoffen naar 75% of meer te brengen. Dit nieuwe systeem heeft geleid tot een sterke afname van de hoeveelheid restafval en een toename van het scheidingspercentage.
Onze prioriteit ligt ook in 2022 nog op het verder optimaliseren van de inzameling, met als doel de hoeveelheid restafval verder terug te brengen tot maximaal 100 kg per inwoner per jaar. Daarnaast is het wenselijk de inzameling van oud papier te verbeteren. Door te zorgen voor een kwalitatief beter aanbod en daarmee het voorkomen van afkeur, het verbeteren van de inzamellogistiek o.a. door het verbeteren van de samenwerking met de verenigingen, kan een kostenbesparing worden bereikt. De laatste jaren zien wij een toename van het aanbod van grof huisafval op de milieustraat van 10% per jaar. Om die toename van hoeveelheden te beheersen gaan wij onderzoeken wat de oorzaak is van die toename. Hierbij kijken we vooral naar wie, welk afval aanbiedt en hoe we hier op kunnen sturen. Denk hierbij aan het verbeteren van de toegangscontrole, zowel fysiek en met behulp van systemen. In overleg samenspraak met Cyclus gaan we in 2022 een onderzoek uitvoeren naar de haalbaarheid en mogelijkheden voor het inzamelen en (laten) verwerken van luiers. Wat willen we bereiken? Duurzaamheid en de regionale energie strategie. Duurzaamheid is het thema voor en van de toekomst, en ook in de huidige Strategienota is het als kernpunt benoemd. Inmiddels hebben we meer ervaring opgedaan met het thema en is beter uitgekristalliseerd waar de dienst wel en niet van kan en wil zijn.