Document · PDF

ACHTERGRONDINFORMATIE - reactie op technische vragen SBN over Dilemmanota Land van Koppen

Meningsvormende raad I 13 februari 2025, gemeente nieuwkoopBij agendapunt: Dilemmanota Ontsluiting Land van Koppen fase 312.517 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Reactie op technische vragen van Wilfred Geerlof (SBN) over de dilemmanota Land van Koppen fase 3:

SBN wil ter voorbereiding op de dilemmanota graag: 1. Beschikken over het Decisio onderzoek MKBA Antwoord: dit onderzoek was als bijlage gevoegd (bijlage 1) bij de brief aan de raad d.d. 8 januari 2025 (447545, 2025-009) (verzonden op 10 januari via de griffier) Voor de volledigheid is het onderzoeksrapport ook bij deze beantwoording gevoegd. 2. Weten of de gemeente een braakliggend stuk grond op de Simon van Capelweg heeft aangekocht? Huisnummer …. Ongeveer ….. naast 89- 91? Antwoord: de gemeente heeft geen braakliggend stuk grond langs de Simon van Capelweg aangekocht.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen Eindrapport

OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Gemeente Nieuwkoop

OPGESTELD DOOR:

Adres:

Valkenburgerstraat 212 1011 ND Amsterdam

Telefoon:

020

67 00 562

Fax:

020

47 01 180

E-mail:

info@decisio.nl

Website:

www.decisio.nl

TITEL RAPPORT: Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen

STATUS RAPPORT: Eindrapport

DATUM: 23 januari 2017

OPDRACHTGEVER: Gemeente Nieuwkoop

PROJECTTEAM DECISIO: Menno de Pater (m.depater@decisio.nl), Suzanne Steegman

Inhoud Samenvatting

Inleiding ..................................................................................................................................... 1

Resultaten en conclusies ......................................................................................................... 2

Inleiding 1.1

Situatieomschrijving ................................................................................................................. 8 2.1.1

Projectlocatie .............................................................................................................. 9

2.1.2

Projectfases en doorloop .......................................................................................... 10

2.2

Nulalternatief .......................................................................................................................... 10

2.3

Alternatief 1: Simon van Capelweg ........................................................................................ 11

2.4

Alternatief 2: Molenweg .........................................................................................................11

Financiële effecten

3.1

Kosten nulalternatief ..............................................................................................................12

3.2

Kosten projectalternatief 1: Simon van Capelweg ................................................................ 12

3.3

Kosten projectalternatief 2: Molenweg ................................................................................. 13

3.4

Overzicht financiële effecten..................................................................................................13

Tijdelijke effecten tijdens de bouw 4.1 4.2

4.3

Reistijd- en reiskosten .............................................................................................. 14

Hinder tijdens de bouw...........................................................................................................15 4.2.1

Trillingen .................................................................................................................... 15

4.2.2

Verkeersveiligheid .....................................................................................................16

4.2.3

Geluid ........................................................................................................................ 16

4.2.4

Uitstoot ...................................................................................................................... 17

Overzicht tijdelijke effecten ....................................................................................................17

Permanente effecten 5.1

5.2

5.3

Kosten en omrijden bouwverkeer .......................................................................................... 14 4.1.1

Uitgangspunten bij de MKBA ...................................................................................... 6

De varianten 2.1

Wat is een MKBA? .................................................................................................................... 5 1.1.1

Kosten en omrijden verkeer ...................................................................................................18 5.1.1

Reistijdwinst ..............................................................................................................18

5.1.2

Reiskostenwinst ........................................................................................................19

Externe effecten (hinder)........................................................................................................19 5.2.1

Verkeersveiligheid .....................................................................................................19

5.2.2

Geluid ........................................................................................................................ 21

5.2.3

Uitstoot ...................................................................................................................... 21

Overige effecten/aandachtspunten....................................................................................... 21

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

5.4

5.3.1

Accijnzen ................................................................................................................... 21

5.3.2

Toekomstig dorpsplein en parkeervoorzieningen horeca en kerk ......................... 22

5.3.3

Waarborging recreatieve en landschappelijke waarde ...........................................22

5.3.4

Aandachtspunten verkeersveiligheid .......................................................................23

5.3.5

Risico vertraging en extra kosten .............................................................................23

Overzicht permanente effecten ............................................................................................. 23

Gevoeligheidsanalyses en conclusies

6.1

Overzichten kosten en baten .................................................................................................24

6.2

Gevoeligheidsanalyses ...........................................................................................................25

6.3

6.2.1

Realisatie fase 3 Land van Koppen .........................................................................25

6.2.2

Langere bouwperiode ............................................................................................... 26

6.2.3

Realisatie ontsluiting na aanleg Land van Koppen ................................................. 27

6.2.4

Nieuwe verkeerstellingen: meer verkeer door de Gerberastraat ........................... 28

6.2.5

Overige onzekerheden .............................................................................................. 28

Conclusies ............................................................................................................................... 28

Bijlage 1: verkeersstromen

Huidige verkeersstromen .................................................................................................................. 30 Verkeersstromen tijdens de bouwperiode ........................................................................................ 30 Verkeersstromen na voltooiing Land van Koppen ...........................................................................32 Afstanden ...........................................................................................................................................34

Bijlage 2 Kengetallen

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Samenvatting S1 Inleiding Land van Koppen is een geplande nieuwbouwwijk in het dorp Noorden, een kern van de gemeente Nieuwkoop. De gemeente Nieuwkoop en de stichting Drie Koppenland hebben in gezamenlijk overleg een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt voor deze nieuwbouwwijk. Het plan omvat de bouw van 54 woningen en mogelijk in de toekomst nog eens 52 woningen. Een aandachtspunt bij deze ontwikkeling is de ontsluiting van de wijk: zowel voor de toekomstige bewoners als voor het bouwverkeer. In deze maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) zijn drie alternatieven onderzocht voor de ontsluiting van Land van Koppen: een ontsluiting via de Gerberastraat (het nulalternatief), een ontsluiting via de Simon van Capelweg over het dorpsplein en een ontsluiting via de Molenweg, langs de sportvelden. Een MKBA geeft een integraal beeld van de positieve en negatieve maatschappelijke effecten van de ontsluitingsalternatieven ten opzichte van het nulalternatief. De MKBA dient als houvast bij het maken van een keuze tussen de verschillende alternatieven en als onderbouwing bij het in 2017 in procedure te brengen bestemmingsplan. Figuur 1 Overzicht alternatieven ontsluiting Land van Koppen

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

S2 Resultaten en conclusies In alternatief 1, de ontsluiting van Land van Koppen naar Simon van Capel over het centrale dorsplein, zijn de baten ongeveer in verhouding met de kosten. Er resulteert een licht positief saldo en een batenkostenverhouding van rond de 1. Alternatief 2 heeft amper baten, maar wel hoge kosten.

Financieel Investeringen Beheer en onderhoud Vermeden investeringen Mitigerende maatregelen Tijdelijke effecten Reistijd en kosten Trillingshinder Max. schade trillingen Geluid Verkeersveiligheid Klimaat en luchtkwaliteit Permanente effecten Reistijd Reiskosten Geluid Verkeersveiligheid Luchtkwaliteit Klimaat Accijnzen Mogelijkheden dorpsplein Mogelijkheden extra parkeerplaatsen Economische effecten horeca Toegankelijkheid kerk Kano instappunt Oversteek fietsroutes Landschappelijke en recreatieve waarden Eenvoudige route bouwverkeer Risico vertraging en extra kosten Totaal saldo Baten/kostenverhouding

Alt. 1 SvC-weg -

Alt. 2 Molenweg -

? - 88

? -26 - 2 -

-38

-28

265

+/+ -/0 -/0 -/0 0 - 88 +/-? 1,1

0 0 0 0 0 -/0 + -993 - -965 +/-? 0,0

Leeswijzer MKBA tabel In de bovenstaande tabel zijn de effecten van twee mogelijke ontsluitingen afgezet tegen het nulalternatief, de ontsluiting via de Gerberastraat. Het nulalternatief omvat de minimaal noodzakelijke maatregelen om de wijk Land van Koppen te ontsluiten voor de bewoners en het bouwverkeer: zonder ontsluiting geen nieuwbouwwijk en het uitgangspunt in deze studie is dat de woonwijk er

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

komt. De twee alternatieven bieden een extra ontsluiting, waarvoor extra kosten gemaakt moeten worden, maar die ook iets extra opleveren. Alle meer- en minderkosten en verschillen in effecten van deze alternatieven t.o.v. van het nulalternatief zijn in beeld gebracht en zoveel als mogelijk in de financiële maar ook niet-financiële effecten gewaaruitgedrukt in waarde van vandaag de dag. De tabel laat zich als volgt lezen: Per effect is weergegeven of dit ten opzichte van het nulalternatief een positief (+) of negatief (-) effect is: kosten zijn dus negatief en baten zijn positief. De effecten zijn in euro s uitgedrukt waar mogelijk aan de hand van waarderingskengetallen en anders kwalitatief weergegeven. een eindsaldo. Indien dit saldo positief is (groter dan 0), dan overtreffen de baten de kosten, is het saldo negatief dan overt uitgedrukt). De baten-kostenverhouding geeft de verhouding tussen de maatschappelijke effecten en de financiële kosten aan. Bij een verhouding van 1 zijn de baten en kosten met elkaar in verhouding (en is het saldo van de MKBA 0), is de verhouding kleiner dan 1, dan overtreffen de kosten de baten, bij een verhouding van boven de 1 overtreffen de baten de kosten.

De uitkomst van de MKBA zegt iets over het maatschappelijk rendement: is vanuit maatschappelijk oogpunt een overheidsinvestering al dan niet rendabel? Oftewel: levert de overheidsinvestering de Nederlandse maatschappij naar verwachting meer op dan het meest eenvoudige alternatief, het belastinggeld teruggeven aan de belastingbetaler? Aan de berekeningen liggen altijd aannames ten grondslag en niet alle e worden uitgedrukt. Zo zijn in deze MKBA verkeersveiligheidseffecten gebaseerd op een gemiddelde ongevalskans per kilometer; deze kans is echter sterk afhankelijk van de gekozen weginrichting. In de praktijk kunnen effecten dus zowel groter als kleiner zijn. Ook is in de berekeningen aangenomen dat ieder alternatief binnen dezelfde termijn gerealiseerd kan worden, terwijl dat in de praktijk niet zo hoeft te zijn. Aspecten als draagvlak of de vraag of een verdeling van lusten en lasten als Een MKBA is dan ook geen vervanger voor politieke besluitvorming: er spelen meer overwegingen. De MKBA zet wel op een gestructureerde en objectieve wijze alle effecten die gepaard gaan met een project op een rij, geeft inzicht in de omvang van effecten en ondersteunt op deze wijze de besluitvorming.

De belangrijkste conclusies van de MKBA en de uitgevoerde gevoeligheidsanalyses zijn de volgende: De ontsluiting van Land van Koppen naar de Simon van Capelweg (alternatief 1) leidt bij realisatie van fase 1 en 2 (54 woningen) tot een baten-kostenverhouding van rond de 1. De baten (voor zijn dus in verhouding met de kosten. Indien fase 3 wordt gerealiseerd (52 extra woningen), overtreffen de baten de kosten ruimschoots. De ontsluiting via de Simon van Capelweg heeft dan een aanzienlijk meerwaarde.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Alternatief 2, de ontsluiting via de Molenweg, heeft een zeer beperkte toegevoegde waarde. Naar verwachting zal er nagenoeg geen verkeer gebruik maken van deze ontsluiting. De route zal alleen tijdens de bouwfase de Gerberastraat ontlasten. Ook wordt deze route door het bouwbedrijf als aantrekkelijke ontsluiting voor bouwverkeer gezien. Het grootste deel van de baten in deze MKBA zit in de permanente effecten en niet in reductie van overlast tijdens de bouw. De hinder tijdens de bouwfase is gewaardeerd op 50

100 duizend

euro. Grootschalige maatregelen boven dit bedrag1 die alleen dienen om hinder tijdens de bouw te voorkomen, kosten dus naar verwachting meer dan de schade en overlast die ermee vermeden wordt. Er is wel een aantal aandachtspunten bij de realisatie van alternatief 1: de parkeerplaatsen op het dorpsplein komen verder weg te liggen van de cafés en de kerk, de opties voor het dorsplein worden beperkter en de route voor het bouwverkeer, het kruispunt met het fietspad en de Simon van Capelweg en het kano-oversteekpunt zijn een aandachtspunt voor de verkeersveiligheid. Deze aspecten vormen echter met een goede inrichting en bewegwijzering naar verwachting geen onoverkomelijke bezwaren. De ontsluiting biedt ook kansen voor meer parkeerplaatsen direct achter het dorpsplein aan de andere kant van de dijk. Indien de meest gewenste toekomstige optie voor het dorpsplein juist een ontsluiting naar Land van Koppen bevat, zijn er voordelen om deze gelijktijdig met de nieuwbouwwijk aan te leggen. Tot slot is er een risico op vertraging en extra onderzoekskosten: in de gestarte bestemmingsplanprocedure, aangevraagde vergunningen en de onderliggende studies, is uitgegaan van een ontsluiting via de Gerberastraat, voor een ander alternatief is naar verwachting extra onderzoek nodig, wat extra tijd en kosten met zich meebrengt. De gevoeligheidsanalyses laten zien dat de uitkomsten robuust zijn.

Het baten/kostensaldo van de ontsluiting via de Simon van Capelweg (alternatief 1) wordt iets hoger indien er meer verkeer door de Gerberastraat rijdt dan in 2014 geteld. Het saldo wordt lager (neutraal) indien de ontsluiting pas gerealiseerd wordt na voltooiing van de nieuwbouwwijk. Een andere bouwtijd voor de nieuwbouwwijk heeft geen invloed op de verhouding in baten en kosten (wel op de verhouding in permante en tijdelijke effecten). De baten-kostenverhouding blijft in al deze gevoeligheidsanalyses vrij dicht bij de 1,0, waarmee baten en kosten met elkaar in verhouding zijn. Alleen de realisatie van fase 3, zorgt voor een aanzienlijke verbetering van de baten-kostenverhouding van alternatief 1. Immers hoeven na fase 3 de bewoners van (in totaal) meer dan 100 woningen beduidend minder om te rijden indien ze vanuit/naar bestemmingen in de zuidelijke richting rijden.

1 Let weg: dat betreft netto kosten (na aftrek eventuele vermeden kosten verkeersregelaars, onderzoekslast woningen e.d.) en is ook afhankelijk van de bouwduur en hoe gemakkelijk de route voor het bouwverkeer is. Bij ontlasting van 38 woningen op de Gerbera - 2500 per ontlaste woning.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

1 Inleiding Land van Koppen is een geplande nieuwbouwwijk in het dorp Noorden, een kern van de gemeente Nieuwkoop. De gemeente Nieuwkoop en de stichting Drie Koppenland hebben in gezamenlijk overleg een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt voor deze nieuwbouwwijk. Het plan omvat de bouw van 54 woningen en mogelijk in de toekomst nog eens 52 woningen. Een aandachtspunt bij deze ontwikkeling is de ontsluiting van de wijk: zowel in de toekomst als gedurende de bouw. Het voorstel van de gemeente is om de ontsluiting via de bestaande Gerberastraat te laten lopen. De bewonersgroep Koppen bij Elkaar heeft een alternatieve ontsluiting voorgesteld, waarna de gemeentelijke verkeerscommissie nog een derde variant heeft ingebracht. Ook is er een aantal maatregelen ter tafel gekomen voor een tijdelijke ontsluiting van bouwverkeer. Om een weloverwogen keuze tussen de verschillende ontsluitingsmogelijkheden te kunnen maken heeft de gemeente Nieuwkoop Decisio gevraagd een MKBA op te stellen. De MKBA geeft een integraal beeld van de positieve en negatieve maatschappelijke effecten van de drie ontsluitingsvarianten. De MKBA dient als houvast bij het maken van een keuze tussen de verschillende varianten en als onderbouwing bij het in 2017 in procedure te brengen bestemmingsplan.

1.1 Wat is een MKBA? Een kosten-batenanalyse is een economische projectbeoordeling. De informatie hieruit kan bijdragen aan de nut- en noodzaakdiscussie, en het maken van keuzes tussen de projectalternatieven. In een MKBA worden ongelijksoortige effecten (bijvoorbeeld bereikbaarheid, natuur, economie) met elkaar vergeleken. Het opstellen van maatschappelijke kosten-batenanalyses vindt zijn oorsprong in de wens om investeringen in infrastructuur te verantwoorden. De financiële opbrengsten van een project zijn in veel gevallen ontoereikend om de investeringskosten terug te verdienen, maar gunstige gevolgen voor bijvoorbeeld bepaalde reizigers, verkeersveiligheid, leefomgeving of het milieu kunnen de investeringen vanuit maatschappelijk perspectief toch rechtvaardigen. De vergelijking van de diverse effecten wordt gemaakt door ze allemaal zo veel mogelijk onder dezelfde worden uitgedrukt. De analyses in een MKBA brengen ook de gevolgen voor verschillende belanghebbenden in beeld. Wanneer voor- en tegenstanders van projecten tegenover elkaar staan, vaak beiden met goede argumenten, kan een MKBA bijdragen aan het objectiveren van standpunten en het wegen van belangen.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Het resultaat van een MKBA biedt daarmee de mogelijkheid tot: 1. Het vergelijken van projectvarianten. De kosten-batenanalyse is bij uitstek geschikt om verschillende projectvarianten systematisch naast elkaar te zetten en informatie te verschaffen ten behoeve van de afweging tussen verschillende varianten. 2. Een integrale afweging van verschillende effecten. Alle relevante voor- en nadelen van een investeringsproject worden achterhaald en zo goed mogelijk gekwantificeerd. Aan zo veel mogelijk effecten wordt een (geld)waardering gekoppeld. Effecten die niet in geld zijn uit te drukken, worden apart vermeld. Deze effecten blijven buiten het financiële rendementscijfer maar worden wel zo veel mogelijk gewaardeerd en beschreven. 3. Aandacht voor de verdeling van kosten en baten. Infrastructuurprojecten leiden vaak tot hinder voor omwonenden, terwijl de voordelen in eerste instantie aan de gebruikers toe vallen. 4.

. In een KBA wordt op verschillende manieren met economische onzekerheden en

1.1.1

Uitgangspunten bij de MKBA

Deze studie is een zogenaamde quick-scan MKBA. Dat houdt in dat deze op basis van kengetallen is uitgevoerd en er geen uitgebreide onderliggende onderzoeken zijn gedaan naar bijvoorbeeld effecten op geluidshinder, natuur, milieu of verkeersveiligheid. Het belangrijkste doel van deze MKBA is het in beeld brengen van welke maatregelen tot welke effecten leiden, hoe deze zich tot elkaar verhouden onzekerheden daarbij nog spelen. In deze MKBA brengen we alle (maatschappelijke) kosten en baten van de verschillende ontsluitingsvarianten op een vergelijkbare wijze in beeld en dan met name de onderlinge verschillen tussen deze varianten. Het uitgangspunt is dat de nieuwe woonwijk er komt en dat deze ontsloten moet worden, de vraag is alleen hoe. De vraag wat de positieve en negatieve effecten en de kansrijkheid van de ontwikkeling van de woonwijk zelf zijn, valt buiten de scope van dit onderzoek. Gezien het feit dat zowel gemeente als bewoners achter het plan voor woningontwikkeling staan en er een ontwikkelaar klaar staat om de woningen te bouwen, is er geen directe aanleiding hier verdiepend onderzoek naar te doen. Voor de berekeningen in kosten-batenanalyses is het noodzakelijk een aantal uitgangspunten te definiëren over tijdsaspecten, ontwikkelingspaden en de discontovoet. In de berekeningen is uitgegaan van het volgende: Startjaar investeringen 2017.

De looptijd van de investeringen is twee jaar. Effecten worden uitgedrukt in Contante Waarden (CW), zodat effecten die later in de toekomst plaatsvinden gewaardeerd worden tegen de huidige waarde. Hiertoe worden effecten verdisconteerd. Discontovoet 4,5%: effecten die een jaar later optreden wegen 4,5 procent minder zwaar dan het jaar ervoor.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Effecten worden doorgerekend voor een periode van 100 jaar. Dit komt overeen met een blijvende ingreep, die daarna ook in stand wordt gehouden. Het prijspeil van de MKBA is 2016 Quick scan op basis van kengetallen en verkeerstellingen. Er zijn geen verkeersmodellen gebruikt om de berekeningen te maken. Één scenario: economische groei op basis van midden tussen hoog en laag WLO-scenario2. Zowel effecten tijdens de bouwperiode als daarna zijn meegenomen in deze MKBA.

2 Leefomgeving 2015). Dit zijn de zogenaamde WLOhebben invloed op o.a. de verkeersgroei en de economische groei. Hoe hoger onze welvaart, hoe meer we ervoor over hebben om ergens sneller te zijn, maar ook om in een stillere en verkeersveilige omgeving te wonen, schone lucht te hebben, etc. Er is geen rekening gehouden met een toename van verkeer, anders dan als gevolg van de nieuwe wijk.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

2 De varianten 2.1 Situatieomschrijving De gemeente Nieuwkoop heeft een aantal locaties aangewezen om woningbouw te ontwikkelen voor eigen inwoners en mensen uit de regio. Een van de zes locaties is Land van Koppen in Noorden. Het omvat een voormalig weiland van boer Koppen en een van de sportvelden van de voetbalvereniging. Nadat de gemeente de plannen voor gebiedsontwikkeling in Noorden als gevolg van de economische plannen versneld leven in te blazen. Onder de naam van de stichting Drie Koppenland zijn deze bewoners aan de slag gegaan met het ontwerp van een stedenbouwkundig plan. De gemeente Nieuwkoop heeft de stichting daarbij financieel ondersteund, zodat deze bijvoorbeeld een ontwerper kon inhuren. De gemeenteraad heeft in mei 2015 het plan van de stichting vastgesteld. Het betreft de ontwikkeling voor de bouw van 54 woningen en mogelijk in de toekomst nog eens 52 woningen. Na vaststelling van dit plan is discussie ontstaan over de ontsluiting van de nieuwbouwwijk, zowel tijdens de bouwfase voor het bouwverkeer, als daarna. Figuur 2.1 Stedenbouwkundig plan Land van Kopen stichting Drie Koppenland, fase 1+2

Het stedenbouwkundig plan laat een ontsluiting via de Gerberastraat zien. De bewonersgroep Koppen bij Elkaar heeft een alternatieve ontsluiting naar de Simon van Capelweg via het dorpsplein (met een mogelijke ontwikkeling van het dorpsplein eraan gekoppeld) voorgesteld. De gemeentelijke verkeerscommissie heeft nog een derde variant via de Molenweg voorgesteld.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

2.1.1

Projectlocatie

De projectlocatie Driekoppenland bevindt zich aan de westkant van de woonwijk de Kuil en wordt aan de noordkant begrensd door sportpark De Koet. Aan de oostkant ligt de bestaande woningbouw van de Forsythiastraat, Irisstraat en Leliestraat. De zuidkant wordt begrensd door de Hogedijk en de bebouwing aan de Simon van Capelweg. Aan de westkant liggen agrarische gronden 3. De bouw van 54 en later mogelijk nog eens 52 woningen betekent een aanzienlijke uitbreiding van N

die sinds de jaren 70 is ontwikkeld, bestaat uit circa

350 woningen. Het gehele dorp Noorden heeft nog geen 700 woningen 4. Figuur 2.1 Projectlocatie Land van Koppen en drie ontsluitingsalternatieven

De volgende drie alternatieven worden in deze studie in beschouwging genomen: 1. Het nulalternatief: ontsluiting via de Gerberastraat. Dit is conform het plan van de stichting Driekoppenland en de gemeente. De bestaande Gerberastraat wordt gebruikt om het bouwverkeer en later het verkeer vanuit de woonwijk af te wikkelen. Aangezien deze ontsluiting er feitelijk al is, zal deze ook in alle andere alternatieven blijven bestaan.

3 Concept bestemmingsplan Driekoppenland, 2016 4 CBS in uw buurt, 2014

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

2. Alternatief 1: ontsluiting via de Simon van Capelweg over het dorpsplein. Bouwverkeer hoeft hierdoor niet over de Prolkade en door de Gerberastraat de rijden. Toekomstige bewoners van Land van Koppen die in zuidelijke richting reizen zullen gebruik maken van deze ontsluiting. Ook zal een deel van de bewoners uit de Kuil gebruik maken van deze ontsluiting naar de Simon van Capelweg. 3. Alternatief 2: ontsluiting via de Molenweg. Bouwverkeer zal via deze route geleid worden. Deze verbinding zal daarna gebruikt worden door een deel van de bewoners van Land van Koppen die richting het noorden rijden. Voor bewoners van de Kuil lijkt de route geen logische optie. 2.1.2

Projectfases en doorloop

Het project bestaat uit drie fasen. De eerste twee fasen vinden tegelijkertijd plaats en bestaan uit de realisatie van een park en de realisatie van 54 woningen. Fase 3 valt tot op heden buiten het bestemmingsplan, maar biedt in de toekomst ruimte voor mogelijk nog eens 52 woningen. In de analyse zijn in beginsel alleen fase 1 en 2 meegenomen. In een gevoeligheidsanalyse hebben we gekeken naar de effecten indien ook fase 3 wordt gerealiseerd. Er is in de analyse uitgegaan van een bouwperiode van 2 jaar voor fase 1 en 2. Bouwtechnisch is deze periode voldoende. Het daadwerkelijke tempo zal echter afhangen van de markt: mogelijk worden niet alle woningen direct verkocht. In dat geval worden ze ook in een lager tempo ontwikkeld. Dit nemen we mee in een gevoeligheidsanalyse. Het uitgangspunt is dat de ontsluiting in alle gevallen gerealiseerd is voordat begonnen kan worden met de bouw van de woonwijk. Zo kan al het bouwverkeer afgewikkeld worden over de betreffende ontsluiting.

2.2 Nulalternatief In het nulalternatief gaan we uit van een ontsluiting van de nieuwbouwwijk via de Gerberastraat. Deze weg ligt er al, maar moet wel geschikt gemaakt worden om het bouwverkeer veilig het Land van Koppen te laten bereiken. afrol van de Prolkade naar de Gerberastraat moet worden aangepast, omdat in de huidige situatie met name vrachtwagens een lastige draai moeten maken. Daarnaast wordt de Gerberastraat verbreed. Bij deze verbreding worden 20 parkeerplaatsen verplaatst, zodat er niet meer op straat wordt geparkeerd maar in parkeervakken en de straat zonder obstakels door vrachtverkeer kan worden doorkruist. De Gerberastraat zal ook de enige ontsluitingsweg van de nieuwbouwwijk zijn in het nulalternatief. Dit leidt tot een toename in het aantal verkeersbewegingen als de wijk gebouwd is. Al het autoverkeer

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

van de nieuwe woonwijk rijdt over deze verbindingsweg. Voor fietsverkeer zijn er wel meerdere ontsluitingen en voor hulpdiensten wordt er een noodontsluiting gerealiseerd via een fietsbrug bij de Irisstraat.

2.3 Alternatief 1: Simon van Capelweg In het eerste alternatief wordt een brug aangelegd aan de zuidkant van de projectlocatie. Deze ontsluiting loopt via de Hogedijk, over de centrale parkeerplaats

n café De

Klinker naar de Simon van Capelweg. In alle alternatieven blijft er een ontsluiting via de Gerberastraat. Hierdoor zal behalve verkeer van en naar de nieuwbouwwijk, ook verkeer van en naar de bestaande en sportvelden gebruik maken van de ontsluiting. Een ontsluiting over de parkeerplaats gaat ten koste van een deel van de parkeerplaatsen. Deze worden aan de andere kant van de dijk gecompenseerd. Daarnaast is door Koppen bij Elkaar geopperd om dit alternatief gelijktijdig te ontwikkelen met een nieuw dorpsplein. Dit nieuwe dorpsplein is niet meegenomen in de MKBA: gelijktijdige realisatie kan voordelig zijn, maar is geen vereiste voor een goede ontsluiting. Daarnaast staat het ontwerp en de functie van het plein nog niet vast. Het dorpsplein nemen we kort in beschouwing in hoofdstuk 5.

2.4 Alternatief 2: Molenweg In het tweede alternatief, via de Molenweg, wordt de projectlocatie ontsloten aan de noordkant langs de sportvelden. De ontsluitingsroute vereist een overkluizing van een hogedrukaardgasleiding ongeveer 300 meter ten noorden van de planlocatie. Daarnaast zal een deel van het bestaande fietspad op de dijk verbreed moeten worden en geschikt gemaakt voor zwaar verkeer. Ook in dit alternatief blijft er een ontsluitingsroute via de Gerberastraat. Het uitgangspunt is dat al het bouwverkeer gebruik moet maken van deze ontsluitingsroute. De verwachting is dat bewoners van Noorden en de nieuwbouwwijk dit beperkt doen, omdat de route slechts voor enkelen korter zal zijn dan de route door de Gerberastraat.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

3 Financiële effecten In dit hoofdstuk beschrijven we de financiële effecten die samenhangen met de verschillende alternatieven. Deze zetten we af tegen het nulalternatief.

3.1 Kosten nulalternatief Ook in het nulalternatief moeten er kosten gemaakt worden, zij het minder ingrijpend dan in de andere alternatieven. De Gerberastraat wordt aangepast voor bouwverkeer door verlegging van parkeerplaatsen en aanpassing van de afrol van de Prolkade. Omdat er op schade door trillingen tijdens de bouwperiode niet op voorhand kan worden uitgesloten, is een vooronderzoek nodig naar de woningen gelegen aan de route van het bouwverkeer. De totale kosten in het nulalternatief bedragen 189 duizend, in contante waarden ligt dat iets lager doordat een klein deel van de kosten (herstelkosten) niet in jaar 1, maar pas na de realisatie van de woonwijk worden gemaakt. Kosten voor beheer en onderhoud veranderen niet ten opzichte van de huidige situatie. De weg is er immers op dit moment ook, alleen wordt deze iets anders ingericht. Tabel 3.1 Kosten in het nulalternatief ( x1000 , prijspeil 2016) Kosten

Nominaal

Contante Waarden

Investeringen Onderzoek woningen Beheer- en onderhoudskosten

jaar

Totaal

In de kosten zijn kosten voor herstel van het dijklichaam bij de Prolkade opgenomen, maar er is niet voorzien dat na afronding van de bouwwerkzaamheden de Gerberastraat in oude staat wordt hersteld. beter functioneert dan de huidige inrichting. Eventuele snelheidsbeperkende maatregelen zullen worden genomen indien dat noodzakelijk blijkt (nog niet in kosten inbegrepen; orde grootte 5

20 dui-

zend euro).

3.2 Kosten projectalternatief 1: Simon van Capelweg In het eerste alternatief wordt een verbindingsbrug aangelegd tussen de projectlocatie en de Simon van Capelweg over het dorpsplein. Dit vraagt om een investering van circa

voor de aanleg

van de weg, de bouw van de brug en het verplaatsen van parkeerplaatsen. De calamiteitenbrug naar goedkoper. Dit zijn zogenoemde vermeden investeringen. De ontsluitingsweg en brug moeten uiteraard ook beheerd (schoon, gestrooid, etc.) en onderhouden worden, de onderhoudskosten van de fietsbrug zijn juist wat lager dan van de calamiteitenbrug. De beheer en onderhoudskosten van alternatief 1 liggen netto circa 6 duizend euro per jaar hoger dan in het nulalternatief.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Tabel 3.2 Kosten in alternatief Simon van Capelweg ( x1000 , prijspeil 2016) Kosten

Nominaal

Contante waarden

Investeringen Beheer- en onderhoudskosten Vermeden investeringen

Totaal

3.3 Kosten projectalternatief 2: Molenweg Het tweede alternatief vraagt om de hoogste investeringen. In dit alternatief wordt een verbindingsweg aangelegd aan de noordkant van de projectlocatie, langs de westzijde van de sportvelden naar de Molenweg. Een kostenverhogend aspect is de overkluizing van een hogedrukaardgasleiding, ongeveer 300 meter ten noorden van Land van Koppen. Verder is de route de langste van alle alternatieven, waarmee deze ook de hoogste beheer- en onderhoudskosten heeft. Ook in dit alternatief gelden vermeden investeringen doordat de aanleg van een calamiteitenbrug overbodig is. Tabel 3.3 Kosten in alternatief Molenweg ( x1000 , prijspeil 2016) Kosten

Alternatief 2

Contante waarden

Investeringen Beheer- en onderhoudskosten / jaar Vermeden investeringen

Totaal

3.4 Overzicht financiële effecten Afgezet tegen het

842 duizend duurder. De kosten voor aanleg en

beheer en onderhoud voor alternatief 2 zijn ongeveer een miljoen euro hoger dan in het nulaternatief. De kosten voor verkeersregelaars en venstertijden zijn nog niet expliciet en daarom niet opgenomen in de financiële effecten. Afhankelijk van het alternatief kan worden gedacht aan een orde grootte van Alle alternatieven vragen tot op zekere hoogte inzet van deze tijdelijke maatregelen om overlast in te perken en zwaar verkeer goed af te wikkelen. Verwacht wordt dat verschillen in de kosten voor deze maatregelen niet doorslaggevend zullen zijn in de afgeweging tussen de varianten.

Tabel 3.4 Overzicht financiële effecten (CW, Contante waarden

, , prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Investeringen

Beheer en onderhoud

Totaal

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

4 Tijdelijke effecten tijdens de bouw In dit hoofdstuk beschrijven we de tijdelijke effecten van bouwverkeer die samenhangen met de bouw van Land van Koppen. De effecten van het bouwverkeer worden afgezet ten opzichte van het nulalternatief. Voor de gebruikte kengetallen verwijzen we naar bijlage 2.

4.1 Kosten en omrijden bouwverkeer De bouwperiode start met het grondverzet en bouwrijp maken van de grond. Dit gaat om 28 vrachtwagens per dag grondverzet voor de eerste twee weken, gevolgd door 4 vrachtwagens per dag voor een periode van 9 weken om de grond bouwrijp te maken. Na deze periode van elf weken kan worden gerekend op gemiddeld 12,5 vrachtwagens aan verkeer met bouwmaterialen per woning (waarvan 7,5 zwaar vrachtverkeer en 5 lichter vrachtverkeer). Het totaal aantal verkeersbewegingen voor het bouwverkeer komt daarmee uit op een totaal van 2270 voor de 54 woningen in fase 1 en 2. Daarnaast gaan we uit van 50 verplaatsingen per dag door bestelbusjes met werknemers die van en naar de projectlocatie rijden5. 4.1.1

Reistijd- en reiskosten

De ontsluitingsroute in alternatief 1 leidt tot een kortere reisafstand en reistijd voor bouwverkeer ten opzichte van het nulalternatief. Al het bouwverkeer komt via de Voorweg en de Simon van Capelweg en kan in geval van alternatief 1 direct vanaf de Simon van Capelweg het Land van Koppen bereiken. Over een periode van twee jaar leidt dit tot een besparing van 2 duizend euro aan reiskosten (brandstof & slijtage) en 32 duizend euro aan reistijdwaardering. Een kortere reistijd leidt immers tot lagere kosten voor transporteurs en bouwbedrijven, installateurs, etc. die sneller aan hun volgende klus kunnen beginnen. In het tweede alternatief is de afstand- en reistijd langer dan in het nulalternatief. Overigens dient daarbij de kanttekening te worden geplaatst dat het beoogde bouwbedrijf Vink+Veenman, de bouwroute over de Molenweg het meest aantrekkelijk vindt van alle alternatieven. Op deze route treden de minste conflicten met verkeer op en zijn minder maatregelen nodig in afstemming met omwonenden. Bij de route via de Simon van Capelweg is volgens het bedrijf een andere inrichting nodig is dan nu om de bochten goed te kunnen maken. Er zijn dus voor het bouwbedrijf dus meer overwegingen dan alleen de theoretische reistijd en kosten die bepalen hoe aantrekkelijk een route is.

5 Er is gerekend met een gemiddelde van 50 werknemers en twee werknemers per voertuig. Per dag zijn dit 50 verplaatsingen (25 heen en 25 terug).

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Tabel 4.1 Gemonetariseerde reistijdwinsten en reiskosten (CW,

, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Reiskosten

Reistijd

Totaal

4.2 Hinder tijdens de bouw Het nulalternatief omvat het hoogste aantal woningen dat hinder ondervindt van het bouwverkeer. Het gaat om woningen aan de Gerberastraat, Prolkade en Simon van Capelweg die aan de route van het bouwverkeer liggen. In het eerste alternatief rijdt bouwverkeer alleen via de Simon van Capelweg en in alternatief 2 rijdt het daarnaast ook over de Prolkade. Bij het eerste alternatief wordt het minste aantal woningen gehinderd. Tabel 4.2 Aantal woningen met hinder a.g.v. bouwverkeer tijdens de bouwperiode Aantal woningen met hinder tijdens bouw

Nulalternatief

Alternatief 1

Alternatief 2

Woningen Gerberastraat

Woningen Prolkade

Woningen Simon van Capelweg6

Totaal

Naast de woningen, zullen de de andere varianten. 4.2.1

Trillingen

De trilling van het bouwverkeer leidt tot tijdelijke overlast voor omwonenden van de ontsluitingsroute. Dagelijks zullen enkele vrachtwagens (in de eerste twee weken enkele tientallen) per dag passeren. Er worden hinderbeperkende maatregelen genomen, zoals stapvoets rijden, maar omdat een groot deel van de woningen minder dan 10 meter van de weg ligt, kan enige trillingshinder niet worden uitgesloten. Bewoners van de Prolkade ondervinden nu ook hinder van passerend zwaar verkeer. Zij zullen het daarom ook merken als bouwverkeer passeert. Omdat de hinder alleen overdag plaatsvindt en niet continu (dus niet nachtrust verstorend en hinder is er alleen bij het passeren van een zwaar voertuig), hanteren we voor de ondervonden hinder van trillingen een norm gebaseerd trillingen over- per woning per jaar. Behalve hinder, is er ook een risico op schade. Ernstige schade aan woningen is onwaarschijnlijk. Alle woningen aan de Gerberastraat en de Prolkade zijn onderheid. Enige schade als gevolg van trillingen

6 Nota bene: het bouwverkeer reist in alle varianten via de Simon van Capelweg. Welk alternatief ook gekozen wordt, hinder bij deze woningen blijft aan elkaar gelijk.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

kan nooit worden uitgesloten 7. Deze zal niet meer bedragen dan kleine schades aan stuc- of schilderwerk

- per woning,

maar de schade kan ook nihil zijn. Omdat het bouwverkeer in het eerste en tweede alternatief minder woningen passeert, zal er minder hinder en schade veroorzaakt worden door trillingen. Dit is een positief effect van de varianten. Tabel 4.3 Effecten van trillingshinder en schade door trillingen

, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

0 - 38

0 - 28

Trillingshinder Maximale schade trillingen

4.2.2

Verkeersveiligheid

De verkeersveiligheid in en rondom Noorden wordt beïnvloed door de afstand die het bouwverkeer aflegt: hoe korter de afstand, hoe kleiner de kans op verkeersongelukken. In de berekeningen gaan we uit van de statistische kans op een ongeval binnen de bebouwde kom.8 In praktijk heeft de inrichting van de weg een grote invloed op de daadwerkelijke verkeersveiligheid en is de relatie niet zo eenvoudig als: hoe meer kilometers er worden afgelegd, hoe groter de kans op een ongeval. Alle alternatieven zijn in principe geen verkeersonveilige routes (ook gezien de omvang van het bouwverkeer), uiteraard mits ze goed worden ingericht. Daarnaast worden er aanvullende maatregelen genomen, zoals het rijden in tijdsvensters en stapvoets rijden voor zwaar verkeer, zodat niet tijdens het in- en uitgaan van de school en bijvoorbeeld de drukste momenten rond de voetbalvereniging wordt gereden. Omdat het bouwverkeer overdag dooreekend, zal dit laatste aspect een beperkte rol spelen. Tabel 4.4 Effecten van verkeersveiligheid

, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Verkeersveiligheid

4.2.3

Geluid

In het eerste alternatief is het aantal kilometers van vrachtverkeer dat binnen de bebouwde kom rijdt, lager is dan in het nulalternatief. Ook worden er minder woningen gepasseerd. De geluidsoverlast neemt daardoor af. Het effect is echter beperkt, doordat de verkeersstromen ook beperkt zijn. In het tweede alternatief is het effect effect nagenoeg nul.

7 Bij trillingen is er geen norm die garandeert of er wel of geen schade ontstaat. Een lichte trilling kan soms leiden tot schade en zware trillingen kunnen soms geen effect hebben. Er is alleen een mate van waarschijnlijkheid. 8 Deze bedraagt bijvoorbeeld 41 dodelijke en 168 ongevallen met zwaar gewonden per miljard voertuigkilometer vrachtverkeer binnen de bebouwde kom (bron: Ecorys, kengetallenboek 2008).

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Tabel 4.5 Reductie geluidshinder

, prijspeil 2016) Alternatief 1: Simon van Capelweg

Geluid

4.2.4

Alternatief 2: Molenweg

Uitstoot

Hoe minder kilometers het bouwverkeer aflegt, hoe lager de uitstoot van CO² en overige uitlaatgassen. Dit effect is vrij beperkt, doordat de verkeersstromen relatief klein zijn en na 2 jaar stoppen. Tabel 4.6 Effecten op klimaat en luchtkwaliteit (CW,

, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg Klimaat en luchtkwaliteit

Alternatief 2: Molenweg

4.3 Overzicht tijdelijke effecten In Alternatief 1 worden het minste woningen gepasseerd en wordt de kortste route afgelegd. Daarmee is de hinder tijdens de bouwperiode van deze variant het kleinst en levert deze dus de grootste positieve effecten op. Deze zijn berekend op 50 tot circa 90 duizend euro in contante waarden. In alternatief 2 zijn de effecten kleiner en als gevolg van omrijden voor bouwverkeer zelf negatief. Kanttekening daarbij geldt is dat het beoogde bouwbedrijf deze route wel het meest aantrekkelijk vindt. Ook geldt dat er hinderbeperkende maatregelen worden genomen in het nulalternatief zoals stapvoets rijden en het rijden in tijdsvensters voor het zwaarste verkeer: dit levert een reductie van hinder op, maar kost uiteraard ook wat. Beide effecten (kosten en hinder) zijn naar verwachting beperkt en daarom niet verder expliciet gemaakt. Tabel 4.7 Tijdelijke effecten Reistijd en kosten Trillingshinder Max. schade trillingen Geluid Verkeersveiligheid Klimaat en luchtkwaliteit

Alternatief 1: Simon van Capelweg Alternatief 2: Molenweg - 88 -26 - 2 -

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

- 38

- 28

5 Permanente effecten In dit hoofdstuk beschrijven we de permanente effecten die optreden na realisatie van de nieuwbouwwijk. De effecten zijn afgezet ten opzichte van het nulalternatief. Voor een overzicht van de gebruikte kengetallen verwijzen we naar bijlage 2.

5.1 Kosten en omrijden verkeer In de huidige situatie wordt de

ontsloten door twee ontsluitingsroutes: via de Gerberastraat en

via de Anemonenstraat. Beide routes komen uit op de Prolkade, gelegen ten westen van de Kuil. In het nulalternatief is de Gerberastraat de enige ontsluitingsroute van de nieuwbouwwijk. Dit leidt tot een toename van het aantal verkeersbewegingen door deze straat als de wijk gebouwd is. Al het autoverkeer van de nieuwe woonwijk rijdt dan door de Gerberastraat. Dit leidt tot een toename van gemiddeld 216 autoverkeersbewegingen per dag door de ontsluitingsroute9. Het eerste alternatief heeft de grootste invloed op de verkeersstromen. In dit alternatief met een ontsluitingsroute via de Simon van Capelweg, maakt het verkeer van de nieuwbouwwijk dat in zuidelijke richting (Leiden/Den Haag, Utrecht) rijdt gebruik van deze ontsluiting. Het verkeer dat richting het noorden (Amsterdam/Schiphol) rijdt, blijft gebruik maken van de ontsluiting via de Gerberastraat. Daarnaast zal een deel van de bewoners van de Kuil gebruik maken van de ontsluiting via de Simon van Capelweg wanneer zij in zuidwestelijke richting (Leiden/Den Haag) rijden. De ontsluitingsroute via de Molenweg heeft in weinig invloed op de verkeersstromen. Een deel van de nieuwbouwwijk rijdt via de nieuwe ontsluiting, maar omdat de reisafstand ten opzichte van de ontsluiting via de Gerberastraat weinig verschilt of zelfs langer is, zal het grootste deel van de nieuwbouwwijk gebruik maken van de ontsluiting via de Gerberastraat.

Voor de twee wegen waar de stromen het sterkst veranderen zijn deze veranderingen in beeld gebracht. Meer informatie over verkeerstellingen en verkeersstromen is terug te vinden in bijlage 1. Tabel 5.1 Verandering in aantal autoverkeerbewegingen per dag t.o.v. huidige situatie Gerberastraat Prolkade

5.1.1

Huidig

Nulalternatief

Alternatief 1

Alternatief 2

450

+ 216

- 59

+ 176

1600 - 2100

+ 148

- 127

+ 148

375

Reistijdwinst

Over het algemeen is men liever thuis of op een bestemming dan onderweg. Met andere woorden, reistijd wordt negatief gewaardeerd. De verbindingsweg in het eerste alternatief zorgt voor een kortere 9 Dat komt neer op circa 20

30 bewegingen in het drukste uur in de spits, oftewel 1 auto per 2 a 3 minuten.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

afstand en daarmee kortere reistijd. Vooral voor het verkeer dat in zuidwestelijke richting rijdt, zijn de verschillen groot. Toekomstige bewoners van Land van Koppen hoeven gemiddeld bijna een kilometer per verplaatsing minder om te rijden als ze een directe ontsluiting met de Simon van Capelweg hebben: in het nulalternatief bedraagt de gemiddelde afstand voor de bewoners van Land van Koppen naar het dorpsplein bijna 1,3 kilometer, terwijl dit met de directe verbinding uit alternatief 1 ongeveer 300 meter is10. Ook een deel van de huidige bewoners van de Kuil zal sneller zijn via deze extra ontsluiting. Gemiddeld behalen bewoners van de nieuwe en bestaande wijk gezamenlijk in het alternatief via de Simon van Capelweg een reistijdwinst van circa 5 uur per dag. Op jaarbasis komt dit neer op een reistijdwinst van 1.800 uur. Circa 2/3 daarvan is voor de bewoners van Land van Koppen, 1/3 komt terecht bij de huidige inwoners van Noorden. In het tweede alternatief, via de Molenweg, is de reistijdwinst beperkt. De afstand tussen ontsluitingsroutes is nagenoeg gelijk en alleen een klein deel van de bewoners van Land van Koppen zal profiteren van deze route. Tabel 5.2 Reistijdwinsten in uren en gemonetariseerd (CW, x

1000, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

- 1.800

- 80

Reistijd (in uren) Reistijd

5.1.2

Reiskostenwinst

De kortere reistijd is het gevolg van een kortere afstand. Op jaarbasis worden er in alternatief 1 circa 55 duizend minder autokilometers gereden dan in het nulalternatief. Omgerekend bespaart dit ruim 5 duizend euro aan kosten voor brandstof en onderhoud per jaar, wat overeenkomt met 108 duizend euro in contante waarden (uitgaande van een oneindige looptijd). Het effect in alternatief 2 is beperkt. Tabel 5.3 Verschil in reisafstand en reiskostenwinsten (CW, x

)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

- 55

- 2,4

Afstand (in 1000 kilometers/jaar) Reiskosten

5.2 Externe effecten (hinder) 5.2.1

Verkeersveiligheid

Een verandering in het aantal gereden kilometers als gevolg van een andere ontsluitingsroute van de nieuwbouwwijk heeft invloed op de verkeersveiligheid: hoe lager het aantal gereden kilometers, hoe

10 Zie bijlage 1 voor een volledig overzicht van de routes en gemiddelde afstanden.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

lager de kans op ongelukken en andersom 11. In de berekening gaan we uit van een statistische ongevalskans. In praktijk is de inrichting van de weg van groot belang. Zo zijn er op de Gerberastraat bijvoorbeeld geen ernstige ongevallen bekend: de weg is overzichtelijk en er wordt langzaam gereden. De berekende effecten geven dus een indicatie, maar de uiteindelijke inrichting van de alternatieven bepaalt hoe groot het verschil in verkeersveiligheid daadwerkelijk is. Door de veranderde verkeerssituatie in het eerste alternatief gaat er minder autoverkeer langs de Gerberastraat en Prolkade en legt het verkeer minder kilometers (door de bebouwde kom) af. Daarmee neemt de verkeersveiligheid toe. In het tweede alternatief via de Molenweg is er ook een positief effect waarneembaar, maar veel minder sterk dan in het eerste alternatief. Tabel 5.4

1000, prijspeil 2016) Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Verkeersveiligheid

Opvallend is dat de permanente verkeersveiligheidseffecten aanzienlijk veel groter zijn dan de tijdelijke effecten van bouwverkeer. Dit heeft er vooral mee te maken dat het verkeer van eigen bewoners elke dag en in grotere getale plaatsvindt. Per verplaatsing is de kans op een ongeval door het verkeer van de eigen inwoners niet veel groter dan dat door bouwverkeer (in geval van een ongeval, is een ongeval met bouwverkeer gemiddeld wel ernstiger). Tot slot is er nog een mogelijk effect op de verkeersveiligheid van het toevoegen van een kruispunt in beide alternatieven: kruispunten geven een kans op conflicten en zijn daarmee in de regel onveiliger dan een rechtdoorgaande weg. Dit effect is op basis van statistiek en theorie in de onderzochte alternatieven naar verwachting echter nihil. Op beide locaties is er nu al een vorm van een kruispunt: het parkeerplein aan de Simon van Capelweg gaat verkeer op en af en er is toegang tot een fietsroute. In alternatief 2 is er ook een fietsoversteek op het punt waar de Molenweg aan zou takken op de Kruisweg. Er komen dus geen extra kruispunten bij.

Er komt met name bij de aansluiting Simon van Capelweg wel wat meer verkeer op de kruisingen, maar aangezien het aantal motorvoertuigen onder 5.000 per dag ligt en de kruising in een 30 kilometergebied ligt, is en blijft de ongevalskans zeer klein.12 Daar staat bovendien tegenover dat verkeer van en naar het Land van Koppen minder kruispunten passeert en er ook minder verkeer is op de kruising tussen de Gerberastraat en de Prolkade die een hogere theoretische ongevalskans heeft, aangezien deze kruist met een 60 km/u weg. Dit potentiële positieve en negatieve effect tegen elkaar wegstrepend, is hier geen additioneel effect voor opgenomen. De uiteindelijke inrichting van de straten en kruispunten blijft cruciaal voor een verkeersveilige afwikkeling.

11 Binnen de bebouwde kom vallen gemiddeld 8 dodelijke slachtoffers en 160 ernstig gewonden per miljard autokilometers. Bron: Ecorys (2008). Kengetallenboek 12 Janssen (2003) Veiligheid op kruisingen van verkeersaders binnen de bebouwde kom & SWOV (2014), Factsheet Kruispunttypen

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

5.2.2

Geluid

In het eerste alternatief is het aantal kilometers autoverkeer lager dan in het nulalternatief en worden er minder woningen gepasseerd. Daarmee is er minder geluidsoverlast en is er een positief effect 13. In het tweede alternatief is het aantal kilometers nagenoeg gelijk en is er daarom nauwelijks een effect ten opzichte van het nulalternatief. Tabel 5.5

1000, prijspeil 2016) Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Geluid

5.2.3

Uitstoot

Een verandering in het aantal gereden kilometers heeft gevolgen voor de luchtkwaliteit in de bestaande en nieuwe woonwijk. Minder kilometers betekent minder uitstoot van CO2 en andere uitlaatgassen. Een positief effect betekent dat de uitstoot lager is dan in het nulalternatief. In het eerste alternatief, worden minder kilometers gereden dan in het nulalternatief en treedt er dus een positief effect op. In het tweede alternatief via de Molenweg is het aantal kilometers ongeveer gelijk aan dat van de Gerberastraat en is geen duidelijk effect waarneembaar. Tabel 5.6 Effecten verandering luchtvervuiling (CW, x

, prijspeil 2016)

Alternatief 1: Simon van Capelweg

Alternatief 2: Molenweg

Luchtkwaliteit Klimaat

5.3 Overige effecten/aandachtspunten Naast kwantificeerbare effecten zijn er een aantal niet in geld uit te drukken effecten en aandachtspunten bij de verschillende alternatieven. 5.3.1

Accijnzen

Waar minder autoverkeer een positief effect heeft op geluid, luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en brandstofkosten, heeft het een negatief effect op de inkomsten van de staat. Het grootste deel van de brandstofkosten bestaat immers uit accijnzen. Op gemeentelijk niveau speelt dit effect niet, maar voor de Nederlandse maatschappij als geheel wel. Deze zijn daarom ook meegenomen in de analyse. Tabel 5.7 Accijnzen

Alternatief 1: Simon van Capelweg -

Alternatief 2: Molenweg -

13 Overigens geldt dat de (verandering in) geluidsoverlast zeer beperkt is. In de regel wordt er bij minder dan 2500 passerende voertuigen per dag geen geluidsoverlast ervaren (Verkeerskunde 32, 1981).

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

5.3.2

Toekomstig dorpsplein en parkeervoorzieningen horeca en kerk

De dorpsraad heeft in haar dorpsplan de wens opgenomen een dorpsplein te realiseren op de plaats van de huidige centrale parkeerplaats in Noorden. Een keuze alternatief 1 berekent dat bepaalde opties voor de inrichting van het toekomstige dorpsplein afvallen. Een dorpsplein zonder verkeer is niet meer mogelijk. Anderzijds is het goedkoper om de ontsluiting en het dorpsplein gelijktijdig te realiseren, indien een dorpsplein met een ontsluiting naar het Land van Koppen (uiteindelijk) gewenst is. De uiteindelijk gewenste optie (waarbij niets doen ook een optie is) is nog ongewis: er moet immers een plan komen waar de parkeerplaatsen naartoe verplaatst kunnen worden, wat acceptabel is voor de zittende horeca, etc. Gedegen onderzoek naar de mogelijkheden voor een toekomstig dorpsplein met inpassing van een eventuele ontsluitingsroute vergt tijd. Om deze reden is in deze studie het dorpsplein losgekoppeld van het ontsluitingsvraagstuk. Gezien het feit dat de ontsluiting via de Simon van Capelweg wel iets voor het huidige plein betekent en toekomstige inrichtingsvarianten uitsluit, dient de impact op het (mogelijk toekomstige) dorpsplein wel in de afweging te worden meegenomen. Indien het dorpsplein in de toekomst niet aangepast wordt, heeft alternatief 1 (als naar de huidige functies van het plein wordt gekeken) vooral impact op de parkeerplaatsen.

De bezettingsgraad van de parkeerplaatsen is vooral in het weekend en in de zomerperiode hoog. Bij een ontsluitingsalternatief via de Simon van Capelweg zal een aantal van de parkeerplaatsen moeten worden verplaatst en deze komen dan verder van de weg af te liggen. Aan de andere kant is het ook mogelijk om direct aan de andere kant van de dijk meteen extra parkeerplaatsen te creëren, zodat meer recreanten en bezoekers van kerk of café hun auto kwijt kunnen. Er zijn zitten dus positieve en negatieve aspecten aan de mogelijkheden en kosten voor de inrichting van het dorpsplein. 5.3.3

Waarborging recreatieve en landschappelijke waarde

De provincie Zuid-Holland werkt aan plannen voor de ontwikkeling van het natuurproject Ruygeborg 2, dat zich bevindt aan de westzijde van sportpark De Koet en het Land van Koppen. De keuze voor een ontsluitingsroute via de Molenweg (alternatief 2) betekent dat het huidige fietspad geschikt moet worden gemaakt voor zwaar bouwverkeer en autoverkeer. Dit heeft een nadelig effect op de recreatieve waarde van het natuurgebied. Het betreft echter een relatief klein deel van het fietspad, dat bovendien al tegen de bewoonde wereld aan ligt en er zal weinig verkeer over de weg rijden. De impact blijft daarmee beperkt. Daarnaast heeft een autobrug over de dijk met ontsluitingsweg naar Land van Koppen in alternatief 1 impact op het landschap. Het betreft een constructie die de dijk niet mag belasten. Er is geen gedegen onderzoek gedaan naar hoe groot de impact op het landschap zal zijn en er is nog geen ontwerp van de brug. Een definitief oordeel valt daarom nog niet te vellen. Wel dient in beschouwing te worden genomen dat de bouw van de woonwijk zelf een grotere impact op het landschap heeft dan de autobrug, er nu al een fietsbrug op de locatie ligt en dat er meerdere bruggen over het water zijn als erftoegangsweg.

De autobrug met route naar Land van Koppen, is geen route die een open landschap doorsnijdt, maar een route die twee dicht bij elkaar gelegen woongebieden met elkaar verbindt. De verwachting is dan ook dat de impact op het landschap beperkt is.

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

5.3.4

Aandachtspunten verkeersveiligheid

Voor beide alternatieven geldt dat een (recreatieve) fietsroute een extra kruising met autoverkeer krijgt. In het ene geval met de Molenweg, in het andere geval met de Hogedijk. Dit is een aandachtspunt bij de inrichting van de kruispunten. Daarnaast is de kano-oversteek bij het parkeerplein een aandachtspunt. In de zomer laden veel bezoekers hun eigen kano uit op het parkeerterrein en gaan naar de overkant van de weg. Bij minder parkeerplaatsen en extra verkeer in alternatief 1, moeten er mogelijk voorzieningen worden getroffen om dit veilig te laten plaatsvinden. 5.3.5

Risico vertraging en extra kosten

In de plannen die ontwikkeld zijn en onderzoeken die uitgevoerd zijn voor vergunningsprocedures en de procedures richting een bestemmingsplannen, is steeds uitgegaan van een ontsluiting via de Gerberastraat. Doordat andere alternatieven niet eerder zijn meegenomen en zo ver zijn uitgewerkt, betekent een keuze voor een ander alternatief dan de Gerberastraat dat er een kans is op extra kosten en vertraging doordat er nieuwe studies uitgevoerd moeten worden. Dit heeft geen effect op het nut en toegevoegde waarde van de verschillende alternatieven ten opzichte van elkaar, als we kijken naar de verkeerskundige, maatschappelijke en kostentechnische aspecten van de ontsluitingsvarianten zelf. Het is echter naar verwachting wel van invloed op de kosten en tijd die benodigd is, als gevolg van hoe ver het proces rondom de planvorming inmiddels gevorderd is.

5.4 Overzicht permanente effecten Alternatief 1 heeft aanzienlijk grotere baten dan alternatief 2. De belangrijkste effecten zijn de kortere reistijd voor huidige en toekomstige bewoners van Noorden en het lagere ongevalsrisico, doordat verkeer minder kilometers door de bebouwde kom aflegt. Tabel 5.7 Overzicht permane Alternatief 1: Simon van Capelweg Permanente effecten Reistijd Reiskosten Geluid Verkeersveiligheid Luchtkwaliteit Klimaat Accijnzen Mogelijkheden dorpsplein Mogelijkheden extra parkeerplaatsen Economische effecten horeca Toegankelijkheid kerk Kano instappunt Landschappelijke en recreatieve waarden Oversteek fietsroutes Risico vertraging en extra kosten

Quick scan MKBA ontsluiting Land van Koppen - Eindrapport

Alternatief 2: Molenweg

+/+ -/0 -/0 -/0 -

0 0 0 0 0 -/0 -

6 Gevoeligheidsanalyses en conclusies 6.1 Overzichten kosten en baten In alternatief 1, de ontsluiting van Land van Koppen naar Simon van Capel over het centrale dorsplein, zijn de baten ongeveer in verhouding met de kosten. Er resulteert een licht positief saldo en een batenkostenverhouding van rond de 1. Alternatief 2 heeft amper baten, maar wel hoge kosten. alternatief)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nieuwkoop&id=825a57c3-1ec5-4b12-8364-6d56617554a7