ACHTERGRONDINFORMATIE - Reactie op technische vragen D66 - RV Beleids-en beheerplan Openbare Verlichting 2025-2029

Reactie op technische vragen van D66 over raadsvoorstel Beleids- en beheerplan Openbare verlichting 2025-2029

1. In het Beheer- en Beleidsplan staat beschreven dat er ook nadrukkelijk meer

aandacht is op het gebied van hergebruik van materialen. Hoe ziet dit er in de praktijk uit bij het plaatsen van verlichting? Heeft de gemeente hier een bepaald doel in? (XX% van de straatlantaarn uit gerecyclede materialen b.v.). Mocht er nog

geen concreet doel zijn, wat zal dan een werkbaar streven zijn?

De oude aluminium lichtmasten zijn wel zo slecht dat ze alleen hergebruikt kunnen worden door ze weer als grondstof (omsmelten cradle to cradle) toe te passen. De onderdelen (railtje, moeren) worden los omgesmolten (vaak staal/rvs). In principe worden alle oude masten die vrijkomen dan weer voor 90% gebruikt als grondstof (bijna 100% van aluminium). Dit zal dan grondstof zijn voor allerlei aluminium producten. De armaturen zijn oud (kunststof) en niet geschikt voor ombouw naar LED (warmtehuishouding niet op orde) ook voldoen ze niet aan vigerende Europese normen (waterdicht, elektrisch veilig, e.d.). De kunststof van de behuizing is door bv weersinvloeden van buitenaf poreus geworden en niet meer inzetbaar en wordt dus ook ingezameld (behuizing kunststof, schroeven, voorschakelapparaat). Deze stoffen worden ook omgesmolten en als grondstof hergebruikt bij andere producten. In principe is het kunststof herbruikbaar maar is vaak ook weer vervuilt. Dus van een armatuur wordt misschien 10-20% weer als grondstof hergebruikt. We gaan wel de komende tijd ongeveer 1.880 (Piano, Alura) bestaande LEDarmaturen ombouwen en verbeteren. Hier wordt geen materiaal verspild maar alleen componenten toegevoegd om het licht beter te kunnen bedienen. Minder hinder voor bewoner, flora, fauna. En meer energiebesparing.

Het uiteindelijke doel is om circulariteit te verhogen en de afvalberg te verminderen. 2. Bij de Technische Ontwikkelingen wordt gesproken over de combinatie verlichting met zonne-energie. Is hier een bepaald streven in hoe vaak we dit als gemeente toepassen? Er staat beschreven dat het in het bijzonder wordt gerealiseerd in afgelegen gebieden waar toegang tot het elektriciteitsnet beperkt is - waarom alleen daar? We hebben geen vast streven om dit toe te passen en zullen dit daarom alleen doen als oriëntatie verlichting daar waar dit uit oogpunt van de sociale veiligheid gewenst zou kunnen zijn en waar geen nutsvoorzieningen zijn. Op dit moment is een vaste aansluiting van het energiebedrijf nog steeds het meest bedrijfszeker in de donkere dagen (lange donkere periodes en relatief weinig zonlicht t.o.v. de opslagcapaciteit van batterijen in lichtmasten) ook zijn er Hybride oplossingen op de markt (combinatie van vaste aansluiting en zonne-energie) waar ze in Alphen a/d Rijn nu een proef mee draaien en wij de resultaten nauwgezet in de gaten zullen houden. 3. In het landelijke Energieakkoord voor Duurzame Groei is afgesproken om in 2030 een landelijke energiereductie te behalen van 50%. Halen we dit doel in de gemeente Nieuwkoop? Tussen de 50 – 70% is zeker haalbaar.

In bijlage 3 van het Beheer-Beleidsplan staat de uitkomst van een energiescan die we hebben laten uitvoeren op het nog niet verledde deel van het areaal (ongeveer de helft) en daaruit komt naar voren dat er

door toepassen van dynamische verlichting een besparing behaald zou kunnen worden van 79% (in de meest ideale situatie en volgens de armatuur leverancier) 4. Er wordt meermaals gesproken over Smart Lighting (slimme verlichting) met sensoren. Dit wordt op een enkele plek in onze gemeente ook al toegepast. Het streven is nu om dit op voet- en fietspaden ook meer te gaan toepassen. Is het streven om dit ook op sommige wegen in onze gemeente toe te passen? Zo ja, kiezen we bijvoorbeeld ook om dit in het bijzonder in de lintbebouwing te doen? Verlichting met sensoren binnen of bij (lint)bebouwing is niet aan te raden omdat dit tijdens de avond en nachtelijke uren een heel onrustig straatbeeld geeft door het steeds op en afschalen van de verlichting. De verlichting met sensoren geeft echt het beste resultaat op specifieke voet- en fietspaden binnen onze gemeentegrenzen. 5. Wat doen we in de gemeente tegen lichtvervuiling die voortkomt uit andere lichtbronnen dan de openbare verlichting? Zijn er bijvoorbeeld landelijke wettelijke voorschriften voor maximale lichtuitstoot van kassen? Zo ja, wie moet deze landelijke voorschriften handhaven? Hoe wordt dat momenteel lokaal vormgegeven? Bovenstaande vraag over zogeheten assimilatiebelichting is geen onderdeel van het beheerplan Openbare Verlichting, maar in de milieuwetgeving speelt dit soort lichthinder wel een rol.

De Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) voert namens de gemeente Nieuwkoop de milieutaken en handhaving uit. Voor meer informatie zie; Assimilatiebelichting - Omgevingsdienst West-Holland (odwh.nl)