ACHTERGRONDINFORMATIE: reactie op de technische vragen van VVD over Kapitaalverstrekking Alliander

Reactie van Alliander op de technische vragen van de VVD over raadsvoorstel Kapitaalverstrekking Alliander:

1.

Zijn er gemeenten/provincies in het verzorgingsgebied van Alliander, die geen aandeelhouder zijn? Zo ja, om hoeveel gemeenten/provincies gaat het en wat wordt gedaan om deze gemeenten/provincies te 'interesseren' voor het aandeelhouderschap? Op welke termijn worden de resultaten daarvan zichtbaar? Alliander heeft 76 aandeelhouders. Alle aandelen van Alliander zijn direct in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. Er zijn 67 gemeenten in het verzorgingsgebied, die geen aandeelhouders zijn. In theorie is het mogelijk dat deze gemeenten zich melden als nieuwe aandeelhouder. De afgelopen jaren heeft zich dat niet voorgedaan en we houden er geen rekening mee dat dit op korte termijn gaat gebeuren.

2.

Is Alliander in gesprek met de rijksoverheid over bijvoorbeeld een lening of garantie nu het gaat om kapitaalversterking die nodig is voor de (landelijke) energietransitie? Zo niet, waarom niet? Zo ja, is een kapitaalversterking door de aandeelhouders niet of in mindere mate nodig als het rijk een financiële bijdrage levert? En wat gebeurt er als het rijk -in dit kader- aandeelhouder van Alliander wil worden? Er worden verkennende gesprekken met het Rijk gevoerd over mogelijke oplossingen voor het bredere financieringsvraagstuk in de sector. In dit kader heeft de minister van EZK in zijn Kamerbrief van 21 april jl. aangegeven dat het hem verstandig lijkt om te onderzoeken hoe de kapitaalbasis van regionale netwerkbedrijven op lange termijn versterkt kan worden en of het Rijk hier een rol in kan spelen. In de Kamerbrief van 29 oktober geeft de staatssecretaris aan dat ‘het Rijk voor de zomer een proces gestart om samen met de netwerkbedrijven en de aandeelhouders voor de grote drie regionale netwerkbedrijven per bedrijf zorgvuldig in kaart te brengen wat de precieze investeringsopgave is en welke kapitaalbehoefte daar op welk moment uit voortvloeit. Hierin speelt het methodebesluit van 20 september 2021 door de Autoriteit Consument en Markt een belangrijke rol, omdat hiermee de kaders voor de inkomsten van netbeheerders voor de komende 5 jaar zijn vastgelegd.

Op basis van de inzichten uit dit proces wordt verkend of en hoe het Rijk mede invulling kan geven aan de kapitaalbehoefte van regionale netwerkbedrijven.’ Dit is echter een proces dat niet op korte termijn is afgerond. Het Rijk kijkt op dit moment nadrukkelijk naar de aandeelhouders om een stap te zetten.

3.

Welke invloed hebben aandeelhouders op de (meerjarige) strategie van Alliander en op de investeringen in het kader van de energietransitie door Alliander? Is er bijvoorbeeld een goedkeuringsrecht voor aandeelhouders op het strategisch plan en/of het investeringsplan? Aandeelhouders hebben geen goedkeuringsrecht op de begroting en investeringsplan. Wel hebben de aandeelhouders goedkeuringsrechten m.b.t. een voorgenomen (des)investering voor zover die niet zijn opgenomen in de door de RvC goedgekeurde begroting en investeringsplan of het voornemen tot het nemen of afstoten van een deelneming. Hiervoor gelden statutair vastgestelde drempelbedragen. De investeringsplannen van Liander worden voor vaststelling door de ACM ter consultatie voorgelegd aan alle stakeholders, inclusief aandeelhouders en uiteindelijk gepubliceerd. In deze plannen wordt op transparante wijze uiteen gezet welke investeringen in het energienet voor de komende tijd gepland zijn en hoe deze tot stand komen. Op deze manier borgen we transparantie en publieke verantwoording over onze investeringen. De concept-investeringsplannen voor 2022 zijn op 1 november jl. gepubliceerd. De obligatielening wordt aangewend voor investeringen in het gereguleerde domein en dus ten behoeve van uitbreiding, vervanging en onderhoud van het energienet.

Uit de openbare investeringsplannen van de netbeheerder Liander en de verantwoording daarover in

jaarverslagen wordt duidelijk dat de totale investeringen een veelvoud zijn van het aan aandeelhouders gevraagde bedrag. Aanvullend op het bovenstaande zal Alliander een specifieke en openbare rapportage opstellen over de besteding van de middelen die door middel van de gevraagde obligatielening worden opgehaald. In deze rapportage makken we duidelijk waaraan de middelen zijn besteed en wordt transparant dat de middelen alleen aangewend worden voor investeringen in het gereguleerde domein en dus ten behoeve van investeringen door Liander in uitbreiding en onderhoud van het energienet. 4.

Waarom is gekozen voor een obligatielening (die slechts voor 50% meetelt als eigen vermogen) en niet voor de uitgifte van preferente aandelen (die 100% eigen vermogen oplevert)? De reverse converteerbare hybride obligatielening geldt op moment van uitgifte voor de kredietbeoordeling voor 50% als eigen vermogen en bij conversie voor 100% eigen vermogen. De uit te geven aandelen delen dan volledig mee in de winst. Het instrument biedt een gegarandeerd rendement tot aan de conversie. Hiermee willen we de aandeelhouders een aantrekkelijk voorstel doen. Voor de conversie zijn heldere criteria opgesteld, de belangrijkste is als de A rating in gevaar komt. In de uitgebreide achtergrondinformatie treft u op pagina 42 – 49 een overzicht van voor- en nadelen van de verschillende instrumenten, w.o. de preferente aandelen.

5.

Alliander geeft in de Q&A aan dat behoud van de A-rating van groot belang is. Hoe moet -in dat licht bezien- de in juni 2021 door de kredietbeoordelaar Standard&Poors afgegeven negatieve CreditWatch worden beschouwd? Komt er een ‘down grade’ met hogere kosten voor af te sluiten leningen als gevolg? Wat betekent zo'n 'down grade' voor de ontwikkeling van het dividend van aandeelhouders? Op dit moment heeft Alliander een ‘AA-‘ rating. Deze rating geeft Alliander toegang tot de kapitaalsmarkt tegen zeer goede condities. Met de negatieve outlook sorteert S&P voor op een downgrade naar ‘A+’. Dit is nog altijd een zeer goede creditrating. De effecten van deze downgrade zijn beperkt, omdat de nieuw rating nog altijd in het hogere A-segment valt (“upper medium grade”). Alliander streeft ernaar om minimaal een ‘A rating’ te houden. Hiermee vermijden we dat we hogere rentevergoedingen betalen dan we via de regulering vergoed krijgen (de ACM gaat in de vergoedingssystematiek van een A rating uit). Deelname aan de obligatielening stelt Alliander in staat om de energietransitie tegen acceptabele kosten financieren en met onze aandeelhouders de doelen uit het Klimaatakkoord en andere opgaven te realiseren en tegelijkertijd een financieel gezond bedrijf te blijven.