ACHTERGRONDINFORMATIE - Notitie Visie maatwerkgebieden Nieuwkoop 2022 - Bijlage bij reactie op technische vragen CDA

Notitie

Visie op het maatwerkgebied

Nieuwkoop, 2 maart 2022

Inleiding Deze notitie is een tussenstand in het traject naar een integrale visie op het maatwerkgebied in de gemeente Nieuwkoop. Aanleiding voor het opstellen van de visie zijn de signalen uit het gebied, waaruit de vraag blijkt om ook andere functies dan de tuinbouw in het gebied toe te laten. Met het opstellen van de visie wil de gemeente een breed gedragen afwegingskader vormen waarin wordt aangegeven welke functies op welke locaties gewenst zijn / toelaatbaar zijn en welke niet. Het toelaten van andere functies dan de tuinbouw was onmogelijk omdat in de provinciale verordening het gebied te boek stond als concentratiegebied voor tuinbouw. Na een lobby van de gemeente bij de provincie werd de mogelijkheid gecreëerd. De omschrijving in de provinciale verordening werd gewijzigd in ‘concentratiegebied met aanduiding maatwerkgebied’, waarmee transformatie mogelijk werd gemaakt. In het bestemmingsplan wordt het gebied aangeduid als ‘concentratiegebied met glastuinbouwbestemming’. De op te stellen visie maakt het mogelijk andere functies in het gebied toe te laten, met de visie als toetsingskader voor initiatieven in het gebied. Onderdeel van de notitie is een planverkenning. De verkenning betreft adviezen van deskundigen over ontwikkelingsmogelijkheden en -onmogelijkheden in het gebied en geeft het speelveld aan waarbinnen de integrale visie wordt vormgegeven.

De deskundigen adviseren over de verschillende functies in het gebied: de landbouw, de tuinbouw, recreatie en toerisme, niet-agrarische bedrijvigheid, energievoorziening en de natuur inclusief de water(gangen). In de verkenning is ook inbegrepen het advies van LTO Noord Aar en Amstel en Glastuinbouw Nederland over de tuinbouw in het gebied. Hun advies is het clusteren van tuinbouw in combinatie met andere functies zoals energieopwekking, handel en logistiek. De gedachte is dat clustering door onderlinge nabijheid van activiteiten schaalvoordelen biedt. Doel Doel van het traject is een visie op de ruimtelijke ordening van het maatwerkgebied, waarmee antwoord gegeven kan worden op vragen van initiatiefnemers over transformatiemogelijkheden in het gebied. De visie geeft antwoord op de vraag waar in het maatwerkgebied transformatie noodzakelijk of wenselijk is, welke functies we in het gebied willen toelaten en in welke omvang. De totstandkoming van de visie Samen met de stakeholders in het gebied wordt een visie opgesteld. Uiteindelijk bepaalt de gemeente de speelruimte die aangeeft hoe en waar initiatieven in het gebied kunnen worden ontplooid. De gemeente zal stakeholders in het gebied horen en zorgvuldig zijn in haar afwegingen, maar niet alle wensen van iedereen kunnen worden ingewilligd. De belangen dienen te worden afgewogen.

Dat is inherent aan een gebied waarin belangen soms lijnrecht tegenover elkaar staan. De keuzes zijn niet altijd makkelijk, maar uiteindelijk moeten er wel keuzes gemaakt worden. De uitvoering De rolverdeling tussen gemeente en initiatiefnemers De gemeente zet met de visie een stip aan de horizon. Het is vervolgens aan de initiatiefnemers in het gebied om die route te bewandelen, op eigen kracht, met eigen middelen en volgens een eigen tijdspad. Die stakeholders kunnen individuele personen zijn, maar ook bedrijven, bedrijfstakken, belangenorganisaties en andere overheden.

Welke rol heeft de gemeente niet? De gemeente gaat niet op de stoel van de initiatiefnemer zitten. De gemeente koopt geen percelen of bedrijven op en roept ook geen bijzondere regelingen in het leven waar bedrijfsverplaatsing aan de orde is. De gemeente heeft evenmin een rol als fondsbeheerder, verevenaar of aanjager voor het opzetten van samenwerkingsverbanden. Welke rol heeft de gemeente wel? In de uitvoering van de visie is de rol van de gemeente beperkt tot haar wettelijke taken zoals vergunningverlening en het op verzoek opstellen van bestemmingsplannen, of – daar waar dat nodig – handhaven van de regels. Er is geen budget, geen extra capaciteit en er wordt geen apart instrumentarium ontwikkeld. Het maatwerkgebied Het maatwerkgebied beslaat circa 120 hectare, waarvan 32 hectare met glastuinbouw. Het gebied is gelegen tussen de Westkanaalweg en de Paradijsweg, aan de Oostkanaalweg van huisnummer 29A tot de aansluiting met het Oude Kerkpad, noordelijk van de Schilkerweg ter hoogte van Papenveer en rond het Reigersbos.

Het maatwerkgebied

Formele status en feitelijke situatie Formeel is het gebied bestemd als concentratiegebied voor de (glas)tuinbouw. In de provinciale Omgevingsverordening heeft het gebied de aanduiding ‘maatwerkgebied glastuinbouw’. Feitelijk is het gebied dynamisch, met een veelheid aan functies. Een gebied met tuinbouw – zowel toekomstbestendige bedrijven als bedrijven die overwegen op termijn te stoppen. Een gebied met mogelijkheden voor energietransitie, voor natuur en water(gangen) en kansen en mogelijkheden voor toerisme en recreatie. In het gebied zijn ook niet-agrarische activiteiten die soms niet stroken met de formele status van het gebied. Wensen en plannen voor initiatieven Tegelijkertijd zijn er allerlei wensen en plannen voor initiatieven in het gebied. Wensen van agrarische bedrijven en niet-agrarische bedrijven om uit te breiden en te innoveren. Wensen van kwekers die – op termijn – willen stoppen. Wensen om de ruimte voor ruimte regeling toe te passen. Wensen op het gebied van recreatie en natuurontwikkeling. Daarnaast zijn er opgaven op het gebied van duurzaamheid en energietransitie en uiteraard woningbouw. Dit alles vraagt om standpunten in te nemen. Wil je bijvoorbeeld een woning toestaan of kavels reserveren voor tuinbouw? De verkoopprijzen van grond voor de bouw van een huis is hoger dan verkoop voor tuinbouw. Verkoop voor ruimte-voor-ruimte is aantrekkelijker.

De gemeente heeft ook een eigen opgave. Er is een gemeente brede opgave op het gebied van volkshuisvesting, maar ook de verkeersveiligheid op de Oost- en Westkanaalweg zal moeten worden meegenomen in de afwegingen die voor het gebied gemaakt worden. Grenzen van de mogelijkheden De ontwikkelingsmogelijkheden in het gebied worden begrensd door de beperkingen van Schiphol, beperkingen door milieuzonering en vanwege wegverkeerslawaai.

Groen = LIB 4 Geel = LIB 5

Planverkenning: gesprekken met deskundigen Er zijn gesprekken gevoerd met deskundigen die ieder vanuit hun eigen deskundigheid naar het gebied hebben gekeken. Deskundigen op verschillende disciplines, die adviseerden op het terrein van de landbouw, de tuinbouw, recreatie en toerisme, niet-agrarische bedrijvigheid, energievoorziening en de natuur inclusief de watergangen. Aan de hand van deze gesprekken is het speelveld gedefinieerd - mogelijkheden en onmogelijkheden in het gebied - waarbinnen de visie vorm kan worden gegeven. De volgende personen zijn gesproken: Thema

Personen

Tuinbouw

Marcel van Tol (LTO Tuinbouw) Dave Vlaming en Ronald van de Breevaart (Greenport Aalsmeer) Wim Kelder, Klaas Barendrecht en Bert Roest (LTO Noord) Jan Oosterman (Oosterman Vrijetijdszaken) Wilfred de Bruin, Jan Koot en Gert-Jan Pieterse (Gemeente Nieuwkoop) Leo Kooijman (VON) Cor van ‘t Hooft (Gebied coöperatie Nieuwkoop) Hannah Saers (netwerkbeheerder Liander)

Landbouw Recreatie en toerisme Natuur en water Niet-agrarische bedrijvigheid Energie

De hoofdpunten Uit de gesprekken kwamen de volgende hoofdpunten naar voren: -

Ruimte geven aan agrarische bedrijven (ingebracht door Greenport Aalsmeer, LTO Tuinbouw, LTO Noord, VON) Clustering van tuinbouwbedrijven, en dit aan de tuinbouw zelf laten (ingebracht door Greenport Aalsmeer, LTO Tuinbouw) Niet zwaar inzetten op ruimte voor tuinbouw veredelingsbedrijven. Er is een trend naar concentratie van dit type bedrijven elders in de Greenport. Hier liggen naar verwachting geen kansen meer in dit gebied (ingebracht door Greenport Aalsmeer) Geen ruimte geven aan niet-agrarische bedrijven, tenzij deze tuinbouw gerelateerd zijn (ingebracht door Greenport Aalsmeer, LTO Tuinbouw, VON) Er zijn kansen voor wonen, met name het gebruik van de ruimte-voor-ruimteregeling, in een groot deel van het gebied (ingebracht door de gemeente Nieuwkoop) Er zijn kansen voor verbindingszones tussen de Westkanaalweg en de Paradijsweg (ingebracht door Oosterman Vrijetijdszaken, gemeente Nieuwkoop, Greenport Aalsmeer, VON) Er zijn geen kansen voor grootschalige zonnevelden vanwege de afstand tot de tussenstations. Er zijn wel kansen voor kleinschalige energieopwekking en gebruik in het gebied zelf (ingebracht door Gebied coöperatie Nieuwkoop, netwerkbeheerder Liander, VON)

Een toelichting op de hoofdpunten Tuinbouwbedrijven. - Er zijn toekomstbestendige tuinbouwproductiebedrijven in het gebied gevestigd, zowel hightech als lowtech bedrijven die niches zijn in hun markt. Deze tuinbouw dient in stand te worden gehouden, schaalvergroting moet mogelijk blijven. - Tuinbouw en tuinbouw gerelateerde bedrijven te concentreren, in combinatie met restwarmte- levering en nieuwe productieconcepten. - Er dient zorgvuldig te worden omgaan met het tuinbouwareaal, maar het is niet nodig om iedere vierkante meter die onttrokken wordt aan de tuinbouw één op één te

-

compenseren. De tuinbouw is efficiënter gaan produceren en heeft daarom minder vierkante meters om goed te functioneren. Een lijst met (toegestane) tuinbouw gerelateerd bedrijfsactiviteiten toevoegen aan de visie.

Energieopwekking - Er zijn geen kansen in het gebied voor grootschalige zonnevelden. De afstand van het gebied tot tussenstation is zo groot dat zonnevelden al snel 20 hectare moeten beslaan om rendabel te zijn. Er is geen draagvlak voor zonnevelden van deze omvang. - Er zijn wel mogelijkheden voor opwekking en gebruik van energie in het gebied zelf. Het gaat dan om individuele oplossingen van burgers en bedrijven. - Er zijn kansen voor kleine windmolens voor eigen gebruik, in combinatie met zonnepanelen voor een constante energielevering. - Er dient ruimte te worden gereserveerd in het gebied voor opwekking en gebruik van geothermische energie (gebruik van aardwarmte). Verbindingszones - Het toelaten van andere functies dan de tuinbouw kan een oplossing zijn tegen de verrommeling van het gebied. - Er zijn kansen in het gebied voor natuur en recreatie & toerisme en voor waterverbinding(sroutes) mits de nieuwe functies de tuinbouw niet in de weg zitten; - Er zijn ook kansen voor tuinbouw met nieuwe concepten. De combinatie van de nieuwe functies met low-tech tuinbouw is goed mogelijk. Ook de combinatie met wonen, met name Ruimte-voor-Ruimte. Niet-agrarische activiteiten Geen ruimte bieden voor niet-agrarische bedrijven, tenzij het tuinbouw gerelateerde activiteiten betreft. Bedrijven met veel verkeersgeneratie (met name van zwaar verkeer) zijn niet gewenst.

Niet-agrarische activiteiten niet clusteren, maar wel kijken naar synergiemogelijkheden. Huisvesting Er zijn kansen voor ruimte-voor-ruimte in een groot deel van het gebied, in een bestaand lint of door clustering. Ruimte-voor-ruimte mag de tuinbouw niet frustreren. Landbouw Er bevinden zich weinig landbouwbedrijven in het gebied. Voor de landbouw is het vooral van belang dat schaduweffecten vanuit het omringende gebied naar de landbouw in het gebied gemeden wordt. Drie subgebieden maatwerkgebied Op basis van de gesprekken tekenen zich drie sub gebieden af in het maatwerkgebied: - Het noorden - het Reigersbos en omgeving - biedt mogelijkheden voor natuur en recreatie, maar niet of nauwelijks voor woningbouw vanwege de Schiphol contouren. -

Het middengebied is een gemengd gebied, waar verrommeling dreigt. Andere functies dan tuinbouw kunnen worden toegelaten omdat (glas)tuinbouw hier nog maar een beperkte rol speelt.

-

Het zuiden van het maatwerkgebied als glastuinbouwgebied, met toekomstbestendige tuinbouwproductiebedrijven als Koeleman Potplanten BV, Anjerkwekerij Robin van der Hoorn en Van der Hoorn Orchideeën (Kas zonder Gas). Andere functies in dit gebied zijn mogelijk, maar een toekomstbestendige tuinbouw prevaleert.

Planning Het tijdspad is als volgt: Planverkenning Besluitvorming startdocument Na 16 maart 2022, de gemeenteraadsverkiezingen

Oktober en november 2021 februari 2022 Invulling van de visie, inclusief participatietraject*

* In het participatietraject worden stakeholders betrokken; bewoners van - bedrijven en eigenaren in het gebied. Uitnodiging gebeurt via de gemeentelijke website en de sociale media, voor input wordt een fysieke bijeenkomst georganiseerd met de stakeholders. Resultaat Het resultaat van het traject is een integrale visie die bestaat uit: 1. Een vlekkenkaart van het gebied met beperkingen en mogelijkheden naar functie; 2. Indien nodig op perceel niveau aangeven de (on)mogelijkheden; 3. Een lijst met in het gebied toegestane bedrijfsactiviteiten.