263 Accountantsverslag bij Jaarstukken Nieuwkoop 2023-ZH

Accountantsverslag 2023 27 juni 2024

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nieuwkoop Postbus 1 2460 AA TER AAR

Dordrecht, 27 juni 2024 Ref.: 1635/JvdL/MG Geachte leden van de gemeenteraad, Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2023 van Gemeente Nieuwkoop (verder genoemd: Nieuwkoop) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 213 van de Gemeentewet en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol WNT 2023 en het Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 februari 2024. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op 1.087.000 en de rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag 100.000. Ter informatie en ter identificatie vermelden wij de belangrijkste bedragen zoals die blijken uit de door ons gecontroleerde jaarrekening 2023 en het bedrag van de door ons gehanteerde materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole: Gemeente Nieuwkoop (bedragen Jaarrekening Balanstotaal Eigen vermogen Totaal lasten inclusief reservemutaties Totaal baten inclusief reservemutaties Resultaat (na mutaties in de reserves) Materialiteit

2023

2022

Het college heeft de jaarrekening 2023 vastgesteld op 28 mei 2024. De jaarrekening wordt goedgekeurd door de gemeenteraad op 4 juli 2024. Middels het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 zijn de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen per 1 januari 2024 (ongewijzigd) vastgesteld door het college. In de vergadering van de gemeenteraad van 6 juni 2024 zijn de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen behandeld en goedgekeurd. Het is de verantwoordelijkheid van het college van B&W van Nieuwkoop om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering topinkomens (WNT) en de daarop berustende bepalingen. Het college is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Het college heeft in de jaarrekening 2023 in hoofdstuk 6.9 de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en heeft in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag onder hoofdstuk 5.5 de belangrijkste bevindingen, afwijkingen en verbeterpunten nader toegelicht. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening te verstrekken.

In het geval dat de door ons gecontroleerde jaarrekening nog wordt gewijzigd, verzoeken wij u om zo snel mogelijk contact met ons op te nemen over de dan ontstane situatie. Onze bevindingen hebben wij op 29 april 2024 voorgelegd aan uw organisatie en vervolgens toegelicht op 1 mei 2024. De bevindingen hebben wij vervolgens op 17 mei 2024 toegelicht aan uw concerncontroller, gemeentesecretaris en portefeuillehouder Financiën en op 11 juni 2024 aan uw Auditcommissie. Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend is bedoeld om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen. Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van Nieuwkoop in haar bedrijfsvoering. Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten.

Hoogachtend,

W.P. de Vries RA

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1.

Gemeente Nieuwkoop in beeld ........................................................................................................5

2.

Onze belangrijkste boodschappen aan Nieuwkoop .........................................................................8

3.

2.1.

Opdrachtbevestiging .................................................................................................................8

2.2.

Materialiteit, normenkader en (rapporterings)toleranties .........................................................8

2.3.

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid ........................................................................9

2.4.

Rechtmatigheidsverantwoording ..............................................................................................9

2.5.

Het verloop van onze controlewerkzaamheden ........................................................................9

Vermogen, resultaat en continuïteit ..............................................................................................10 3.1.

Analyse vermogen, resultaat en resultaatontwikkeling............................................................10

3.2.

Financiële positie en continuïteit.............................................................................................11

3.3.

Interne beheersing.................................................................................................................. 12

3.4.

Weerstandsvermogen .............................................................................................................13

4.

Jaarverslag .....................................................................................................................................13

5.

Algemene controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2023 .....................................................14

6.

7.

5.1.

Rechtmatigheid.......................................................................................................................14

5.2.

Grondexploitaties ...................................................................................................................19

5.3.

Sociaal domein........................................................................................................................ 21

5.4.

WNT-verantwoording .............................................................................................................23

5.5.

SiSa-verantwoording ...............................................................................................................23

5.6.

IT-beheersing ..........................................................................................................................25

5.7.

Verwerking van geconstateerde afwijkingen getrouwheid ......................................................26

Overige onderwerpen ....................................................................................................................26 6.1.

Naleving van wet- en regelgeving en frauderisicobeheersing .................................................. 26

6.2.

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onze controleverklaring...............................27

6.3.

Onafhankelijkheid ...................................................................................................................28

6.4.

Duurzaamheid ........................................................................................................................28

Slot .................................................................................................................................................30

Bijlage 1 SiSa bijlage 2023 gemeente Nieuwkoop ..............................................................................31 Bijlage 2 Belangrijkste bevindingen geautomatiseerde gegevensverwerking (IT) ..............................33

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 4

1. Gemeente Nieuwkoop in beeld In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van de gemeente Nieuwkoop met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag.

bruikbare normen waaraan wij de gemeente Nieuwkoop toetsen. Geen noemenswaardige bevindingen

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact

Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten

Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact

Beperkte tekortkomingen en/of bijzondere aandachtspunten

Onderwerp

Norm / paragraaf

Bevindingen 2023

Signalering 2023

2022

FINANCIËLE POSITIE Saldo van baten en lasten

Gerealiseerde resultaat

90.582.000). Resultaat na reservemutaties 2.878.000) als % van totale baten

> 0% < 0%

n.v.t.

< -2% > 0% < 0%

n.v.t.

< -2% Vermogenspositie

van

.000) als %

> 50% > 25%

n.v.t.

< 25% > 30% > 10%

Vermogenspositie

n.v.t.

< 10%

Weerstandsvermogen

Het beschikbare weerstandsvermogen als factor van de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 3,5. Een ratio tussen > 2,0 kwalificeert Nieuwkoop Uitstekend

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

> 1,5 > 1,0

n.v.t.

< 1,0

Pagina 5

Onderwerp

Norm / paragraaf

Bevindingen 2023

Signalering 2023

2022

INTERNE BEHEERSING

Jaarrekeningproces

De samenwerking tussen uw organisatie en Verstegen is goed, prettig en constructief verlopen. Naar aanleiding van onze controle zijn afwijkingen geconstateerd en correcties verwerkt, ook met effect op vermogen en resultaat. In de jaarstukken 2023 (versie 28 mei 2024) zijn alle tekstuele als cijfermatige correcties doorgevoerd, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording.

2.5

n.v.t.

3.4

n.v.t.

3.3 / 5.1

n.v.t.

5.2

n.v.t.

Nieuwkoop maar kent nog geen geformaliseerd risicobeheersings- en controlesysteem, inclusief fraudebeheersing. Risicobeheersings- en controlesysteem

Nieuwkoop heeft een frauderisicoanalyse opgesteld. Hierin is een verdere (door)ontwikkeling en formalisatie van deze frauderisicoanalyse nodig. Wij adviseren het risicobeheersingssysteem, inclusief actuele schriftelijke (fraude)risicoanalyse te optimaliseren. De VIC van Nieuwkoop is van goede kwaliteit.

(Verbijzonderde) interne controle

Grondexploitaties

Accountantsverslag 2023

De VIC werkzaamheden worden door Nieuwkoop vooralsnog gegevensgericht en achteraf uitgevoerd, wij zien hierin mogelijkheden voor verdere doorontwikkeling van de VIC, ook uit oogpunt van de rechtmatigheidsverantwoording die met ingang van dit jaar geldt. Nieuwkoop heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2023.

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 6

Onderwerp

Sociaal domein (Jeugdhulp,

Norm / paragraaf

Bevindingen 2023 Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten sociaal domein. Nieuwkoop is voor een tijdige verantwoording afhankelijk van derden.

Signalering 2023

2022

5.3.1 t/m 5.3.4

n.v.t.

Aanbestedingen

Uit de VIC en uit onze controle is vastgesteld dat een aantal inkoopopdrachten door Nieuwkoop niet rechtmatig is aanbesteed en Europees aanbesteed had moeten worden.

5.1.4

n.v.t.

Single information, Single audit (SiSa)

Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten, baten en balansposities die verband houden met de SiSaregelingen.

5.5

n.v.t.

3.3 / 5.1

n.v.t.

Participatiewet)

Voor onze detailbevindingen en onze aanbevelingen over de interne beheersing verwijzen wij naar onze managementletter van 12 december 2023. Overige processen

Accountantsverslag 2023

Wij vinden dat er binnen Nieuwkoop rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 7

2. Onze belangrijkste boodschappen aan Nieuwkoop 2.1 .

Opdrachtbevestiging In onze opdrachtbevestiging hebben wij de tussen Nieuwkoop en Verstegen accountants en adviseurs gemaakte afspraken ten aanzien van het controleren van de jaarrekening 2023 bevestigd.

2.2 .

Material ite it, nor menkader en (rapporter ings )tole ranties Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening 2023 1.087.000. De berekening hebben wij verricht conform het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en het Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 februari 2024, gebaseerd op 1% van de totale werkelijke lasten over 2023 inclusief de toevoegingen aan de reserves. De rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag is overeenkomstig het Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop vastgesteld op 100.000. Afwijkingen als gevolg van fraude of fouten zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Met ingang van verslagjaar 2023 geeft het college van B&W een rechtmatigheidsverantwoording, voor het eerst bij de jaarrekening 2023.

Voor de controle van de jaarrekening 2023 heeft u in uw Controleprotocol 2023-2026 en in uw Financiële verordening 2023 en Controleverordening 2023 hierover afspraken gemaakt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met: Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden; en Het Controleprotocol WNT 2023. Wij baseren onze controleopdracht op de uitgangspunten die zijn vastgelegd in: de Gemeentewet, het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de normen afkomstig van de Commissie Bedrijfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO), alle in aangepaste vorm voor de rechtmatigheidsverantwoording; de geactualiseerde Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de commissie BBV, vanwege de rechtmatigheidsverantwoording; de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023; Controleprotocol 2023-2026 van Nieuwkoop, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 februari 2024 en uw eigen verordeningen, kaders en afspraken.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 8

2.3 .

Goed keurende controleve rkla ring get rouwheid Wij hebben de controle van de jaarrekening 2023 van Nieuwkoop afgerond. Wij geven bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid. Dit onder het voorbehoud dat deze jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de gemeenteraad op 4 juli 2024. De accountantscontrole over verslagjaar 2023 leidt hiermee indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording.

2.4 .

Rechtmatigheid sverantwoording In hoofdstuk 6.9 (pagina 201) van de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording over boekjaar 2023 van het college van B&W opgenomen. Het college van B&W heeft conform het door de gemeenteraad vastgestelde Controleprotocol 2023-2026 en financiële verordening 2023 (artikel 10 lid 2) 2% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves als verantwoordingsgrens 2.175.000) gehanteerd. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat er rechtmatigheidsfouten en/of rechtmatigheidsonduidelijkheden boven deze verantwoordingsgrens zijn geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering (hoofdstuk 5.5 van het jaarverslag) is een nadere toelichting opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheid en zijn individuele rechtmatigheidsfouten en/of individuele rechtmatigheidsonduidelijkheden boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens 100.000 toegelicht. In paragraaf 5.1 van dit verslag hebben wij onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording nader uitgewerkt. Op grond van onze controle zijn wij van oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.

2.5 .

Het ver loop van onze controle werk zaamhed en Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig de tussen de Nieuwkoop en Verstegen opgestelde opdrachtafspraken. Ter ondersteuning daarvan zijn vooraf risicoanalyses opgesteld, werkafspraken gemaakt en tussentijdse controlewerkzaamheden uitgevoerd. Met betrekking tot het controleproces 2023 constateren wij het volgende: De concept-jaarrekening 2023 was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole op 25 maart 2024 gereed en van goed niveau. De rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting rechtmatigheid in de paragraaf Bedrijfsvoering zijn nieuw in de jaarstukken 2023. Nieuwkoop en Verstegen hebben onderling intensief samengewerkt met als resultaat dat de interne en externe rechtmatigheidscontrole kon worden uitgevoerd en de rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de daaraan gestelde eisen. De jaarrekening heeft door uw organisatie hoge prioriteit gekregen en de jaarrekeningcontrole heeft u goed voorbereid. De samenwerking tussen uw organisatie en Verstegen is goed, prettig en constructief verlopen.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 9

De dossiervorming als basis voor onze controle was goed op het moment van start van onze controle. Vragen en opmerkingen die wij hadden zijn goed en tijdig beantwoord. Het onderwerp rechtmatigheid en specifiek de rechtmatigheidsverantwoording heeft een groot beslag op uw en onze capaciteit gelegd. Dit valt buiten de invloedsfeer van Nieuwkoop. De wederzijdse afspraken over planning en afronding en uw en onze extra inspanningen hebben ertoe geleid dat de controle binnen de bestuurlijke planning kon worden afgerond. Onze controlewerkzaamheden zijn voor de rechtmatigheidsverantwoording intensiever geweest en hebben ook meer tijd gekost dan vooraf overeengekomen. De extra werkzaamheden en de bijbehorende controlekosten zullen wij met het management overleggen en vervolgens een voorstel doen om de aanvullende tijdbesteding in rekening te brengen. De late aanlevering van verantwoordingsstukken van derden (Participe, gemeente Alphen aan den Rijn, Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland) heeft, ondanks goede afspraken met derden, geleid tot vertraging in het jaarrekening- en controleproces.

Wij zijn, rekening houdend met het vorenstaande, van mening dat onze gerealiseerde tijdsbesteding en de door ons gerealiseerde controlewerkzaamheden voldoende zijn voor een kwalitatief toereikende uitvoering van onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende controle- en overige standaarden (COS).

3. Vermogen, resultaat en continuïteit 3.1 .

Analyse ve rmogen , resul taat en resu ltaatontwikke ling Het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna: BBV) is voor Nieuwkoop het geldende verslaggevingsstelsel. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Het is niet toegestaan baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen te muteren. Mutaties in het eigen vermogen vinden plaats op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. De jaarrekening 2023 van Nieuwkoop is opgesteld in overeenstemming met het van toepassing zijnde model. Bij de jaarrekening 2023 is een SiSa-bijlage gevoegd voor de SiSaregelingen. In paragraaf 5.5 in dit verslag gaan wij hier nader op in. De door ons gecontroleerde jaarrekening 2023 geeft een eigen vermogen aan per 31 67,1 miljoen (2022: 65,6 miljoen) inclusief een positief resultaat 2,9 miljoen 4,3 miljoen na mutaties in de reserves). Het verschil kent diverse oorzaken. Voor een analyse van de verschillen per programma tussen begroting en realisatie verwijzen wij naar de individuele programmaverantwoordingen in het jaarverslag (hoofdstukken 4.1 tot en met 4.6). Voor een uitgebreide toelichting op de stortingen en onttrekkingen in de reserves wordt verwezen naar de toelichting op het Eigen vermogen op pagina 177 e.v. van de jaarrekening 2023.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 10

De opbouw van het rekeningresultaat 2023 is als volgt:

3.2 .

Financiël e positie en continu ïteit Uitgangspunt bij de begroting van Nieuwkoop is dat de begroting ten minste sluitend is. In de (gewijzigde) begroting 2023 is een resultaat van nihil opgenomen. De realisatie is 2,9 miljoen positief. Nieuwkoop heeft een sluitende begroting voor de jaren 2024 tot en met 2027. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Het college van Nieuwkoop bevestigt dat er geen twijfel bestaat ten aanzien van de financiële omvang van het vermogen van Nieuwkoop om de continuïteit te waarborgen. Wij hebben de continuïteitsveronderstelling als basis voor de jaarrekening 2023 beoordeeld en wij kunnen ons verenigen met de toepassing van de continuïteitsveronderstelling in de jaarrekening. Onderstaand overzicht geeft een beeld van de ontwikkeling van het eigen vermogen.

Onderstaand overzicht, overgenomen uit de jaarstukken 2023 van de gemeente Nieuwkoop geeft aan de hand van financiële kengetallen een beeld van de financiële positie van Nieuwkoop per balansdatum en de (financiële) ontwikkeling daarin.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 11

Nieuwkoop licht toe in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van het jaarverslag 2023 dat de financiële positie van de gemeente op basis van de bovenstaande r (in samenhang) en de ratio weerstandsvermogen ultimo 2023 gezond is te noemen.

3.3 .

Interne behe er sing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. Onze bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen hebben wij gerapporteerd in onze managementletter 2023 van 12 december 2023. Wij verwijzen naar deze managementletter. Vanuit onze controleopdracht hebben wij de kwaliteit beoordeeld van de interne beheersingsmaatregelen die een directe relatie hebben met de externe verslaglegging en jaarrekening van Nieuwkoop. Als een interne beheersingsmaatregel de basis vormt voor onze verdere controlewerkzaamheden, dan toetsen wij ook de werking ervan gedurende het jaar. Nieuwkoop verricht verbijzonderde interne controle (hierna: VIC) voor de belangrijkste processen van de gemeente. Deze verbijzonderde interne controles zijn voor uw organisatie van belang omdat ze inzicht geven in de kwaliteit van de belangrijkste processen en de naleving van de rechtmatigheidseisen waaraan Nieuwkoop moet voldoen, voorafgaand aan onze controle. Voor onze (externe) controle van Nieuwkoop maken wij, conform onze afspraken met de gemeente en onze controleaanpak, gebruik van uitgevoerde verbijzonderde interne controle en zijn deze werkzaamheden ondersteunend aan onze controle.

Dat betekent dat onze accountantscontrole uitgaat van een gegevensgerichte controleaanpak, waarbij de VIC van Nieuwkoop van goede kwaliteit is en op tijd gereed is om er tijdens onze controle gebruik van te maken. De VIC controlewerkzaamheden worden door de gemeente vooralsnog gegevensgericht en achteraf uitgevoerd, hierin zien wij mogelijkheden voor een verdere doorontwikkeling van de VIC, ook in het licht van de rechtmatigheidsverantwoording die vanaf dit jaar van toepassing is. In onze managementletter 2023 hebben wij een aantal adviezen ter doorontwikkeling van de VIC vermeld. Wij vinden dat er binnen Nieuwkoop rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen. Enkele van onze bevindingen en aanbevelingen behoeven aandacht.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 12

3.4 .

Weerstandsver mogen Het weerstandsvermogen van Nieuwkoop heeft de aandacht van management, college en gemeenteraad. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin Nieuwkoop 2023 is . Ook de structurele exploitatieruimte is in deze paragraaf uitgewerkt. Dit kengetal geeft aan welke ruimte de gemeente heeft om eigen lasten te dragen. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is aangegeven dat de structurele exploitatieruimte in 2023 (5,10%) een verbetering kent ten opzichte van 2022 (4,55%) en de begroting 2023 (1,48%) en hoger is dan de algemeen gebruikte norm van 0,6%. Op basis van de huidige inzichten schat Nieuwkoop in dat per eind 2023 volgens de vermelde risicotabel in paragraaf 5.2 van het jaarverslag, een onderbouwde kans bestaat 9,1 miljoen 7,9 miljoen) noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële structurele risico's weerstand te bieden. Voor een nadere specificatie verwijzen wij naar pagina 99 en 100 van de jaarstukken 2023. Vervolgens is de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen weerstandscapaciteit die volgens uw inschatting benodigd zou moeten zijn. Op grond van uw analyse is een 31,3 miljoen beschikbaar (2022 34,7 miljoen). De ratio weerstandsvermogen komt ultimo 2023 uit op 3,5 (2022: 4,4).

In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is vermeld dat de berekende ratio weerstandsvermogen van Nieuwkoop op basis van de waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) valt in de waarderingscategorie A Uitstekend . Gezien het risicoprofiel van Nieuwkoop en nauwlettend te blijven volgen. Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat uw gemeente voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen.

4. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken 2023 andere informatie, die bestaat uit: Leeswijzer (hoofdstuk 1); Samenvatting (hoofdstuk 2); Jaarverslag (hoofdstuk 3), bestaande uit programmaverantwoordingen (hoofdstuk 4) en paragrafen (hoofdstuk 5); Overige gegevens (hoofdstuk 7).

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 13

Wij hebben de overige informatie gelezen en vastgesteld dat de daarin opgenomen informatie niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720 Nadere Voorschriften Controlestandaarden en de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het jaarverslag en andere informatie mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2023 van Nieuwkoop de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.

5. Algemene controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 202 3 5.1 .

Rechtmatigheid

5.1 .1.

Inlei din g In onze managementletter 2023 hebben wij u geïnformeerd over de rechtmatigheidsverantwoording. Nieuwkoop heeft actief geacteerd op de komst van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij verwijzen naar onze (tussentijdse) bevindingen en de aanbevelingen en aandachtspunten die wij hebben gerapporteerd. Nieuwkoop heeft in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording van het college van B&W opgenomen. De rechtmatigheidsafwijkingen (rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden) boven de overeengekomen verantwoordingsgrens worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd. In de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag heeft het college van B&W een nadere toelichting gegeven over de onderwerpen die de rechtmatigheid raken en op welke wijze de interne beheersing en verbeteracties zijn vormgegeven.

5.1 .2.

Ontwikkel ingen rechtm ati gheid sv erantw oording Ingangsdatum rechtmatigheidsverantwoording verslagjaar 2023 Op 27 september 2022 is de Wet versterking decentrale rekenkamers aangenomen door de Eerste Kamer. In deze wet is geregeld dat de rechtmatigheidsverantwoording, opgesteld door het college van Nieuwkoop, onderdeel wordt van de jaarrekening. Hiermee is het college van een gemeente zelf verantwoordelijk voor afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid van het gevoerde bestuur en de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties. Dit betekent dat de accountant met ingang van de jaarrekening 2023 alleen een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief rechtmatigheidsverantwoording) als geheel afgeeft. Tot en met 2022 was dat een controleverklaring met een oordeel over zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Wij hebben u, uw college en uw organisatie hierover eerder geïnformeerd.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 14

Aanpassing Gemeentewet, nog geen aanpassing accountantsnormen Eerder is de Gemeentewet aangepast aan de nieuwe rechtmatigheidsverantwoording. Tegen de voorgestelde wijzigingen in de normen voor de accountantscontrole (het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de normen afkomstig van de Commissie Bedrijfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO) heeft de Algemene Rekenkamer (AR) begin 2024 fundamentele bezwaren geuit. Dit heeft tot gevolg dat de voorgestelde wijzigingen in het BBV en in het BADO niet definitief zijn en formeel ongewijzigd blijven voor verslagjaar 2023. Wel een oordeel over rechtmatigheid Gemeenten en gemeenschappelijke regelingen werden opgeroepen om de rechtmatigheidsverantwoording wel op te nemen in de jaarrekening. Dit conform besluitvorming door de Eerste Kamer op 27 september 2022 en de door u inmiddels aangepaste en vastgestelde (interne) verordeningen en afspraken die hierover door vertegenwoordigende organen met de gemeenteraad gemaakt zijn.

Omdat de verslaggevings- en accountantsnormen niet zijn aangepast en accountants hiermee geen formele grondslag hebben voor het kunnen afgeven van de controleverklaring bij de jaarrekening 2023, is aan accountants en ook aan Verstegen verzocht om te wachten met het afgeven van de controleverklaring bij de jaarrekening 2023 van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen en dus ook bij Nieuwkoop. Hiermee is het enige tijd onzeker geweest of BBV en BADO nog tijdig konden worden aangepast voor verslagjaar 2023.Dit standpunt hebben wij gevolgd. Medio april jl. hebben wij bericht ontvangen over de wijzigingen in de verantwoordingsen accountantsnormen in het BBV en BADO. Dit geeft uitsluitsel voor gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en controlerend accountants over de het definitief opmaken van de jaarrekening 2023 en de bestuurlijke behandeling en besluitvorming en over de afronding van onze controlewerkzaamheden en het afgeven van de controleverklaring bij de jaarrekening van Nieuwkoop. De accountantscontrole over verslagjaar 2023 leidt tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties. Het accountantsoordeel komt hiermee tot uitdrukking in een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. 5.1 .3.

Begrotin gso nrechtmat ighe id Onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording is begrotingsrechtmatigheid. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordeelt Nieuwkoop de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten. Over 2023 heeft Nieuwkoop volgens de gewijzigde begroting 2023 116,9 miljoen aan lasten na bestemming begroot (primitieve begroting 2023 90,6 miljoen) tegenover 108,8 miljoen aan werkelijke lasten na bestemming (2022 90,8 miljoen). Aan baten na bestemming heeft Nieuwkoop over 2023 116,9 miljoen volgens de gewijzigde begroting 2023 (primitieve begroting 2023 90,6 miljoen), tegenover 111,7 miljoen aan werkelijke baten na bestemming (2022 95,1 miljoen). Dit betekent een onderrealisatie van de lasten en baten in 2023.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 15

Nieuwkoop kent vijf Op deze volgende begrotingsafwijkingen op de lasten en de baten: Programma

Werkelijk 2023

Begroot (na wijziging) 2023

Lasten Programma 1. Ruimtelijke ontwikkeling

14.166.000

23.122.000

Programma 2. Ruimtelijk beheer

16.550.000

15.311.000

Programma 3. Sociaal domein Programma 4. Bestuur en dienstverlening Programma 5. Bedrijfsvoering Baten Programma 1. Ruimtelijke ontwikkeling

Afwijking begroting 2023 - 8.956.000 (onderschrijding) + 1.239.000 (overschrijding) - 1.456.000 (onderschrijding) - 374.000 (onderschrijding) - 234.000 (onderschrijding) - 7.790.000 (onderschrijding) + 921.000 (overschrijding) + 486.000 (overschrijding) + 92.000 (overschrijding) + 211.000 (overschrijding)

Programma 2. Ruimtelijk beheer Programma 3. Sociaal domein Programma 4. Bestuur en dienstverlening Programma 5. Bedrijfsvoering

In 2023 is sprake van de volgende (begroting)afwijkingen op de investeringskredieten: Afwijkingen kredieten van gerealiseerde investeringen Totaal overschrijdingen investeringskredieten Totaal onderschrijdingen investeringskredieten

Bedrag 447.000 3.721.000

In november 2023 is door de commissie BBV in de gewijzigde Kadernota Rechtmatigheid 2023 een nadere duiding gegeven aan het begrip Begrotingsonrechtmatigheid: 1. Er is hiervan sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt. 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld voor het einde van het boekjaar. 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en ook bij lagere/hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig* met begrotingswijzigingen is aangepast. Het derde onderdeel is een uitbreiding van het begrip begrotingsonrechtmatigheid. * de gemeenteraad en het college. De spelregels met betrekking tot het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en bij lagere/hogere baten ten opzichte van de begroting zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 16

Nieuwkoop heeft middels een aanvullend raadsbesluit van 14 december 2023 afspraken gemaakt over wat in dit opzicht tijdig is. Met dit raadsbesluit is bepaald dat onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en afwijkingen van 100.000 niet als onrechtmatig worden beschouwd indien deze afwijkingen door het college bij de jaarstukken worden gemeld en toegelicht aan de gemeenteraad. Voor de toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyses in de programmaverantwoordingen (jaarverslag) in hoofdstuk 4 (lasten en baten per programma) en in hoofdstuk 6.3 toelichting op de balans (investeringskredieten) van de jaarrekening 2023. Nieuwkoop heeft de afwijkingen gewogen en heeft bepaald welke afwijkingen rechtmatig en onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van en afspraken met de gemeenteraad zoals opgenomen in de financiële verordening 2023 van Nieuwkoop als acceptabel worden aangemerkt. De conclusie is dat er over boekjaar 2023 begrotingsonrechtmatigheden zijn vastgesteld bij Nieuwkoop voor 1.686.000, waarvan een deel 751.000 als acceptabel is verklaard. Hiervoor verwijzen wij u naar het overzicht dat is opgenomen in hoofdstuk 5.1.6. 5.1 .4.

(Eu ropese) a anbested ing Onderdeel van het vastgestelde normenkader van Nieuwkoop zijn regels en voorschriften ten aanzien van Europese aanbestedingsregels. Nieuwkoop controleert of juiste naleving van deze Europese (EU) aanbestedingsregels heeft plaatsgevonden. Deze controle is een belangrijk onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en van de rechtmatigheidsverantwoording. Nieuwkoop ziet voorafgaand aan aanbestedingen toe dat bij het aangaan van nieuwe opdrachten de regels ten aanzien van EU-aanbesteding strikt worden nageleefd. Tijdens onze controle en de gesprekken met uw organisatie hierover hebben wij vastgesteld dat dit bewustzijn aanwezig is en dat wij deze aandacht terugzien in uw organisatie op Uit de (verbijzonderde) interne rechtmatigheidscontrole zijn onrechtmatigheden geconstateerd en u heeft gerapporteerd dat meerdere inkoopopdrachten in het verleden niet rechtmatig zijn aanbesteed. Op basis van onze externe controle komen wij op dezelfde conclusie. Wij verwijzen naar uw inhoudelijke toelichting in paragraaf 5.5 op pagina 128 en verder in jaarrekening 2023. Naast deze vier onrechtmatige inkoopopdrachten zijn er nog twee andere inkoopopdrachten als onrechtmatig beoordeeld. De totale rechtmatigheidsfout over 2023 5.000.

De geconstateerde onrechtmatigheden zijn mede het gevolg van inkoopopdrachten die zijn aangegaan tot en met boekjaar 2022 en in die periode niet volgens de juiste procedure zijn aanbesteed. De afwijkingen kunnen niet gecorrigeerd en hersteld worden, de kosten

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 17

5.1 .5.

Toetsings kader rechtm atig heid Wij adviseren u een toetsingskader op te stellen waarmee Nieuwkoop inzichtelijk kan maken aan welke voorwaarden voldaan moet worden. Het is belangrijk dat Nieuwkoop vervolgens zichtbaar intern toetst of wordt voldaan aan de relevante (financiële) bepalingen van de interne en externe wet- en regelgeving uit het normenkader, deze wijze kan Nieuwkoop zelf en tijdig zichtbaar maken, in het kader van de interne rechtmatigheidscontrole en rechtmatigheidsverantwoording, dat/of aan alle relevante (financiële) bepalingen van de interne en externe wet- en regelgeving uit het normenkader wordt voldaan en welke voorwaarden bijvoorbeeld (nog) niet. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar onze managementletter 2023.

5.1 .6.

Rechtmatig heids afwijki ngen 20 23 In de rechtmatigheidsverantwoording 2023 in de jaarrekening 2023 heeft u de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen en de afwijkingen die daarvoor in aanmerking komen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hieronder hebben wij het kader van de gemeenteraad voor de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waaraan Nieuwkoop moet voldoen. Het kader is uitgebreid met de normen waaraan de accountant voor de getrouwheidscontrole van de jaarrekening moet voldoen. Onderwerp Totale lasten 2023 Realisatie volgens Jaarrekening 2023 Toevoegingen aan de reserves 2023 Realisatie volgens Jaarrekening 2023 Basis voor berekening goedkeuringstolerantie getrouwheid en verantwoordinggrens rechtmatigheid Accountant Materialiteit BADO voor getrouwheidsfouten Materialiteit BADO voor onzekerheden in de controle Rapporteringstolerantie voor toelichting getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle in het accountantsverslag

Percentage/norm n.v.t.

Bedrag 89.085.000

n.v.t.

19.700.000

n.v.t.

108.785.000

1% 3% Vast bedrag

1.087.000 3.261.000 100.000

2%

2.175.000

Vast bedrag

100.000

Rechtmatigheid Verantwoordingsgrens (regulier) voor de financiële rechtmatigheidstoetsing, vastgesteld door de gemeenteraad Rapportagegrens voor individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 18

Rechtmatigheidsafwijking Begrotingscriterium Begrotingsoverschrijding lasten programma 2. Ruimtelijk beheer Overschrijdingen investeringskredieten Subtotaal begrotingscriterium Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed Subtotaal voorwaardencriterium TOTAAL

Fout

Onduidelijk

Waarvan nietacceptabel

Waarvan acceptabel

N.v.t.

488.000

751.000

447.000

N.v.t.

447.000

0

1.686.000

N.v.t

935.000

5.000

N.v.t.

755.000

N.v.t

755.000

N.v.t.

2.441.000

N.v.t.

1.690.000

751.000

N.v.t.

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is.

5.2 .

Grondexploitati es

5.2 .1.

Algemeen De gemeentelijke grondexploitaties van Nieuwkoop vormen een belangrijk aandeel van het balanstotaal van Nieuwkoop. Belangrijk onderdeel van onze controle is de controle van de juiste waardering van de grondexploitaties. Voor alle grondexploitaties van Nieuwkoop vinden jaarlijks actualisaties plaats. Over de ontwikkelingen wordt de raad tussentijds geïnformeerd. Over de uitkomsten van de actualisatie per 1 januari 2024 wordt de raad geïnformeerd via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024. Nieuwkoop heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2023 en het proces dat hiertoe moet leiden. Nieuwkoop actualiseert de grondexploitaties waarna deze via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024 worden aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin wordt verantwoording afgelegd en inzicht gegeven in alle activiteiten met betrekking tot het beheren en exploiteren van gronden, bestaande uit de grondexploitaties.

5.2 .2.

Actual isat ie gr ondexplo itat ies 1-1- 20 24 Om inzicht te krijgen in de verwachte inkomsten en uitgaven en in de risico s en kansen actualiseert Nieuwkoop bij het vaststellen van de jaarstukken en het vaststellen van de begroting) de grondexploitatieberekeningen. Dit is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag, zoals het inflatiecijfer waartegen toekomstige kosten en opbrengsten worden gecorrigeerd, gehanteerde rentepercentages, de looptijd van het project, fasering van geplande opbrengsten en kosten en uitgifteprijzen.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 19

Deze variabelen bepalen in hoge mate het verwachte financiële resultaat. De uitgangspunten die bij de actualisaties worden gehanteerd, hebben grote impact op de netto contante waarde van de grondexploitaties van Nieuwkoop. De uitgangspunten voor de ramingen zijn door Nieuwkoop inhoudelijk toegelicht en onderbouwd in position papers per grondexploitatieberekening , in aansluiting op cijfermatige grondexploitatieberekeningen. Alle grondexploitaties gezamenlijk zijn zowel toelichtend als financieel opgenomen in het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024. De gemeentelijke grondexploitaties van Nieuwkoop zijn naar de stand van 1 januari 2024 geactualiseerd en op 6 juni 2024 goedgekeurd door de gemeenteraad. Hierbij zijn door Nieuwkoop belangrijke keuzes gemaakt en standpunten ingenomen. Met deze berekeningen heeft Nieuwkoop ook beoordeeld of de onderhanden werk positie in de jaarrekening 2023 op een juiste wijze is gewaardeerd en in welke mate Nieuwkoop verliesvoorzieningen moet treffen en/of (tussentijds) resultaat moet nemen over 2023. In de paragraaf Grondbeleid en in de toelichting op de balans (voorraden) is dit nader uiteengezet. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de (geheime) het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2024. 5.2 .3.

Bevindingen Op basis van een risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties gecontroleerd. Naar aanleiding daarvan constateren we dat de beheersing van de projecten en inschatting en bewaking van de belangrijke risico s toereikend is. De risico s die Nieuwkoop loopt zijn toereikend toegelicht in de jaarrekening. In de actualisatie van de grondexploitaties heeft het college rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen, zoals de gehanteerde veronderstellingen met betrekking tot het uitgiftetempo, de verwachte verkoopprijzen, de ontwikkeling van de plankosten ontleend aan recente verkopen i.c. de belangstelling van potentiële kopers, extern onderzoek, taxatierapporten en statistische gegevens. De mogelijke risico s zijn door Nieuwkoop naar beste schatting in kaart gebracht. Het gaat daarbij om algemene risico s die voor alle projecten gelden (bijvoorbeeld de ontwikkeling van de indexen) en risico s die verband houden met een specifiek project. De uitgangspunten en onderbouwingen van Nieuwkoop zijn gebaseerd op gedegen voorbereiding en onderzoek. Hoewel de huidige marktontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen, hebben deze ontwikkelingen volgens de inschatting van de gemeente geen materiële gevolgen voor de schattingen en uitkomsten van de grondexploitaties van Nieuwkoop en voor vermogen en resultaat.

Meerdere grondexploitaties van Nieuwkoop ontvangen omvangrijke ramingen van kosten en opbrengsten. Voor een deel zijn deze ramingen van kosten en opbrengsten nog normatief bepaald op basis van nu beschikbare uitgangspunten. Een deel van de ramingen wordt daarom nog nader onderbouwd door Nieuwkoop en de (normatieve) schattingen en ramingen zullen naar verloop van de projectfase verder worden geactualiseerd en verfijnd. Het college en de raad (h)erkennen dat het zo goed mogelijk schatten van uitkomsten onzekerheden met zich meebrengt, doch is van mening dat de ramingen en scenario s naar de stand van 1 januari 2024 de beste inschattingen zijn. Wij adviseren de ramingen in de grondexploitatieberekeningen steeds verder te verfijnen en waar mogelijk nader te onderbouwen en te actualiseren. Deze opmerkingen zijn passend bij de fase waarin deze grondexploitaties zich bevinden.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 20

De kwaliteit van de risicoanalyses valt of staat met de (schriftelijke) onderbouwing van de uitgangspunten om te komen tot een inschatting van risicopercentages en grondslagen. Een kleine afwijking in een risicopercentage of een grondslag kan al snel een groot effect hebben op de risicoraming (kwantitatief). Wij merken op dat de risicoanalyse va de onderhanden werk projecten is opgesteld en toegankelijk is onderbouwd en adviseren naar gelang de uitvoering van het project de risico s en kansen nader te bepalen, te onderbouwen en vervolgens te documenteren.

5.3 .

Sociaal dome in De gemeente Nieuwkoop voert diverse regelingen (decentralisaties) uit in het sociaal domein. Nieuwkoop heeft deze taken deels uitbesteed bij externe partijen. Voor de lasten Jeugdhulp en WMO en voor de uitkeringen (Participatiewet en aanverwante regelingen) steunt de gemeente (deels) op productieverantwoordingen die zorgaanbieders leveren en op financiële verantwoordingen van (externe) uitvoerders die zijn voorzien van een controleverklaring en finale afrekeningen.

5.3 .1.

Jeugdhulp ZI N De uitvoering van de jeugdhulp is op basis van de Dienstverleningsovereenkomst Jeugdhulp 2023 uitbesteed aan Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (hierna: SOZ HR). Er wordt jaarlijks door Nieuwkoop met SOZ HR afgerekend op basis van de werkelijke lasten van jeugdhulp. SOZ HR is op basis van de afgesloten Dienstverleningsovereenkomst Jeugdhulp ook verantwoordelijk voor de controle van de prestatielevering van de geleverde jeugdzorg aan zorgbehoevenden in de gemeente Nieuwkoop. Om de controle goed uit te kunnen voeren heeft SOZ HR een Algemeen Accountantsprotocol Financiële Productieverantwoording Jeugdwet 2023 opgesteld, waarin de controlekaders voor de uit te voeren werkzaamheden door de accountant van de zorgaanbieders zijn vastgelegd. Hierin staat onder meer dat grote zorgaanbieders een controleverklaring aanleveren over de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten jeugdzorg. Deze controleverklaringen hebben SOZ HR, zorgaanbieders en gemeente Nieuwkoop nodig om zekerheid te krijgen dat de uitgevoerde jeugdzorg op basis van een geldige verwijzing, voor de juiste prijs aan een inwoner van de regio Holland Rijnland is geleverd. Kleine zorgaanbieders en vrijgevestigden leveren aan de gemeente Nieuwkoop een door SOZ HR en de zorgaanbieder gezamenlijk ondertekende finale afrekening (in plaats van een controleverklaring).

Nieuwkoop is zelf verantwoordelijk voor de toekenning van en toeleiding naar jeugdzorg conform de eigen gemeentelijke verordening inzake jeugdhulp. De controle hierop gebeurt daarom expliciet niet door de accountant van SOZ HR. Om deze reden voert Nieuwkoop een verbijzonderde interne controle (VIC) uit op het proces van toekenning van en toeleiding naar jeugdzorg. Uit deze VIC heeft Nieuwkoop geen bijzonderheden geconstateerd. Wij hebben deze VIC werkzaamheden gecontroleerd en wij komen tot dezelfde conclusie.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 21

De definitieve verantwoording lasten Jeugdhulp Nieuwkoop 2023 van SOZ HR bedraagt 5,6 miljoen (2022: 5,2 miljoen). De accountant van SOZ HR heeft haar controle afgerond en heeft de definitieve Verantwoording Jeugdhulp HR 2023 van SOZ HR voorzien van een goedkeurende controleverklaring d.d. 6 juni 2024. Uit de definitieve verantwoording blijkt voor gemeente Nieuwkoop geen onzekerheid over de prestatielevering van de jeugdzorg (2022: 67.500). Op basis van onze dossierreview bij de accountant van SOZ HR hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd. 5.3 .2.

PGB s Wmo en Jeug dhu lp De uitvoering van het persoonsgebonden budget (PGB) Wmo en Jeugdhulp ligt bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Door de accountant van de SVB is opnieuw geen goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de verantwoording PGB-stromen Wmo en Jeugdwet over boekjaar 2023. Bovendien worden door de SVB geen controles uitgevoerd op de worden uitgevoerd. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. Wmo (PGB) is uitbesteed aan Participe waarvoor een lumpsum vergoeding (met finale kwijting) is overeengekomen. Voor jeugdhulp door Nieuwkoop vastgesteld tijdens herindicaties in de vorm van een PGBevaluatieformulier. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat Nieuwkoop de prestatielevering voldoende aannemelijk heeft gemaakt en heeft gedocumenteerd. Er resteren geen onzekerheden ten aanzien van de prestatielevering Wmo PGB en Jeugdhulp PGB.

5.3 .3.

Wmo ZIN De taken van de WMO zijn door Nieuwkoop op basis van delegatie uitbesteed aan Participe en Tom in de Buurt. Met beide partijen is een vast bedrag (lumpsum vergoeding) afgesproken dat contractueel voor de jaren 2022 tot en met 2026 is overeengekomen. Hierdoor resteert geen onzekerheid over de prestatielevering van de WMO-zorg.

5.3 .4.

Uitkerin gen (P articip atiewet) en aanverw an te regelin gen De uitkeringen waaronder de Participatiewet (inclusief Tozo), de Bijzondere bijstand en de regeling Energietoeslag zijn op basis van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) uitbesteed aan de Sociale Dienst van de gemeente Alphen aan de Rijn. Er wordt jaarlijks door Nieuwkoop met gemeente Alphen aan de Rijn afgerekend op basis van de werkelijke uitkeringslasten. Door de accountant van de gemeente Alphen aan de Rijn is op 3 mei 2024 een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid en rechtmatigheid bij de verantwoording 2023 inzake sociale uitkeringen van gemeente Nieuw In deze financiële verantwoording zijn onder meer opgenomen de bestedingen en baten van de SiSa-regelingen G2, G3 en G4 (beeld van de uitvoering 2023), de bestedingen van de Bijzondere bijstand, de bestedingen Energietoeslag en de debiteurenpositie sociale uitkeringen ultimo 2023 van de gemeente Nieuwkoop. De lasten en baten uit hoofde van de SiSa-regelingen G2, G3 en G4 (beeld van de uitvoering 2023), de lasten Bijzondere bijstand, de lasten Energietoeslag en de debiteurenpositie sociale uitkeringen zijn derhalve getrouw en rechtmatig opgenomen in de jaarrekening 2023 van de gemeente Nieuwkoop.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 22

5.4 . 5.4 .1.

WNT-verantwoording Contro lebev ind ingen en aan bevelingen Wij hebben de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording 2023 gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling controleprotocol WNT 2023. Daarbij zijn door ons geen afwijkingen geconstateerd.

5.4 .2.

Beperkingen in de reikw ijdte va n o nze c ontr olewerkz aamheden Het doel van het controleprotocol WNT is om vast te stellen of de bezoldiging van de directie en het bestuur overeenkomt met de bepalingen van de WNT en juist is gepresenteerd in de WNT-verantwoording. Wij kunnen op grond van de uitvoering van het WNT-protocol niet uitsluiten dat er verschillen zijn tussen de uitbetaalde bezoldiging en de daarover gemaakte afspraken tussen het bestuur en de directie. Bijvoorbeeld omdat wij geen weet hebben van een separaat gemaakte bezoldigingsafspraak. Het kan daardoor voorkomen dat de WNT correct is toegepast, terwijl de bezoldiging afwijkt van gemaakte afspraken. Ons is bevestigd dat er naast de arbeidsovereenkomsten met de raadsgriffier en gemeentesecretaris geen andere bezoldigingsafspraken bestaan. Als de in de WNT-verantwoording verantwoorde bezoldiging niet overeenkomt met uw beeld van de gemaakte afspraken of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons zo snel mogelijk daarover te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.

5.5 .

SiSa-verantwoording Bij de jaarrekening 2023 voegt Nieuwkoop als bijlage de SiSa-verantwoording toe. Nieuwkoop heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. Voor deze specifieke uitkeringen is in de wet bepaald dat de accountant in de controleverklaring opneemt of de baten en lasten (alsmede de balansmutaties) met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit betekent dat naast het getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening als geheel, expliciet nog een oordeel van de accountant wordt gevraagd bij de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage. In de controle van de specifieke uitkering (SiSa) is met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording hierin niets veranderd. Dat betekent dat wij ook in ons accountantsverslag 2023 rapporteren over de SiSa regelingen en een tabel met bevindingen opnemen per SiSa-regeling. Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat Nieuwkoop de SiSa-correct en volledig heeft ingevuld aan de voorwaarden heeft voldaan. Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage gecontroleerd, die door Nieuwkoop is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023 van 12 januari 2024.

Wij benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 23

Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen voor gemeenten fors is toegenomen. Voor Nieuwkoop waren dit in 2021 15 regelingen en in 2022 18 regelingen. In de jaarrekening 2023 verantwoordt Nieuwkoop inmiddels 23 regelingen. Wet Inburgering 2021 (SiSa-regeling G10) Inburgering is uitbesteed aan de Sociale Dienst van de gemeente Alphen aan de Rijn. Van gemeenten en dus ook van Nieuwkoop wordt verwacht dat, in aanvulling op het bestaande M&O-beleid, specifiek aandacht wordt besteed aan de Wet Inburgering 2021. Wij merken op dat er geen specifiek M&O-beleid beschikbaar is voor de Wet Inburgering. Hierdoor kon de opzet, bestaan en effectieve werking van het M&O beleid van de Wet Inburgering in 2023 niet worden vastgesteld. De omvang van de uitgaven in 2023 is overigens beperkt. 5.5 .1.

Opvang O ekraïense v luchtel in gen en as ielzo ekers in crisi sno odo pvang loc aties opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) te realiseren. Medio 2022 is op te vangen in crisisnoodopvanglocaties vanwege de capaciteitsuitdagingen van Ter Apel. Dit heeft geleid tot nieuwe wet- en regelgeving, nieuwe kaders, afspraken en richtlijnen en heeft geleid tot nieuwe financiële stromen en tot aanpassing van de interne G kosten. De financiële impact van de vluchtelingencrisis is groot. De extra kosten voor Nieuwkoop bedragen over 2023 2,5 miljoen ( 1,8 miljoen). Nieuwkoop heeft deze aanvullende kosten apart geregistreerd en heeft de kosten gecontroleerd via interne controle en verbijzonderde interne controle op getrouwheid en rechtmatigheid. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2023 tenminste dekkend (budgetneutraal) zal zijn. De bijdrage over 2022 heeft het Rijk nog niet vastgesteld. Voor de vergoeding van meerkosten en de verantwoording van meerkosten in de jaarrekening 2022 van Nieuwkoop zijn landelijk afspraken gemaakt, onder meer in het Bekostigingsbesluit en een Verantwoordinginstructie (Oekraïne). De verantwoording over de besteding van de meerkosten eerste opvang ontheemden Oekraïne verloopt via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit).

In het Verantwoordingsoverzicht SiSa 2023 in de jaarrekening 2023 van Nieuwkoop legt Nieuwkoop verantwoording of over ontvangen bijdragen en de bestedingen. Op grond van de regeling mag een gemeente het meerdere ontvangen normbedrag toevoegen aan het resultaat van de gemeente.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 24

5.5 .2.

SiSa-b ijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Wij hebben de SiSa bijlage van Nieuwkoop opgenomen in Bijlage 1.

5.6 .

IT-beheersing De betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking is een terugkerend onderwerp bij onze controlewerkzaamheden en de rapportage van onze bevindingen. Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle ITbeheersingsma voortvloeien uit cybercriminaliteit. In het kader van de jaarrekeningcontrole 2023 van gemeente Nieuwkoop is door ons een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de IT-organisatie, het IT-landschap en de beheersing daarvan. Wij verwijzen naar de tabel van bijlage 2 voor onze belangrijkste bevindingen en daarbij horende aanbevelingen. Vanuit de door ons uitgevoerde werkzaamheden in het kader van de controle van de de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij benadrukken dat ons onderzoek van de IT-beheersingsmaatregelen in het kader van onze jaarrekeningcontrole belangrijke informatie kan geven over IT-risicogebieden van Nieuwkoop. Er kan echter ook sprake zijn van risicogebieden die niet door ons onderkend worden. De oorzaak hiervan is de beperkte scope van ons onderzoek.

Voor een verbreding van de scope van het onderzoek naar IT-beheersingsmaatregelen adviseren wij om met name aandacht te hebben voor kwaliteitscertificering van ITprocessen, systemen en applicaties en voor beveiligingsscans door specialisten. Desgewenst bespreken wij graag de relevante opties en de mogelijkheden die wij (vanuit ons netwerk) hierin kunnen bieden.

Accountantsverslag 2023

Gemeente Nieuwkoop

Pagina 25

5.7 .

Verwerking van geconstateerde afw ijkingen getrouwheid Tijdens de jaarrekeningcontrole zijn naar aanleiding van onze controle geen materiële correcties doorgevoerd in de jaarrekening 2023. Er hebben naar aanleiding van onze controle correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatie-, rubricerings- en toelichtingsvereisten van het BBV, waarderingsgrondslagen, begrotingsrechtmatigheid en de rechtmatigheidsverantwoording. Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2023 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie. Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteren geen ongecorrigeerde getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle groter dan de 100.000.

6. Overige onderwerpen 6.1 .

Naleving van wet - en regelgev ing en f rauderisi cobeheer sing Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wetening. Wij hebben op basis van onze controlewerkzaamheden de risicofactoren voor overtredingen van wet- en regelgeving en fraude geëvalueerd. Frauderisicofactoren kunnen voortvloeien uit bijvoorbeeld leveranciersselectie, (contant) geldverkeer, bewuste beïnvloeding door het bestuur en/of het management van de presentatie (jaar)cijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid en misbruik/oneigenlijk gebruik van bedrijfsmiddelen van Nieuwkoop. Onze controle heeft geen afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht. Gemeente Nieuwkoop heeft in 2023 een frauderisicoanalyse opgesteld. Door middel van beeld. Voor de komende periode (2024 en verder) is de verdere (door)ontwikkeling van deze frauderisicoanalyse nodig, evenals een nadrukkelijkere verankering van de fraudepreventie in de verbijzonderde interne controle. Het is aan te bevelen de frauderisicoanalyse te implementeren in een structureel risicobeheersingssysteem, waarmee de belan geadresseerd en geëvalueerd.