233 Bijlage - Schets Onderzoek kinderburgemeester 28-05-2025

Schets

ONDERZOEK KINDERPARTICIPATIE Versie:

19-05-2025

Onderzoek:

Kelly Marinussen, Peter Vos

nieuwkoop.nl

INHOUDSOPGAVE 1

Korte schets - onderzoek instellen kinderburgemeester/ kinderraad ...............................................3 1.1

2

inleiding ....................................................................................................................................3

Korte schets – opties kinderparticipatie ............................................................................................4 2.1

optie 1: kinderburgemeester ....................................................................................................4

2.2

optie 2: kinderburgemeester en kinderraad .............................................................................4

2.3

optie 3: Prodemos Democracity ...............................................................................................6

2.4

optie 4: Klas in het gemeentehuis ............................................................................................6

pagina 2 van 6 Onderzoek door MO en Communicatie – Kelly Marinussen en Peter Vos

1 KORTE SCHETS - ONDERZOEK INSTALLEREN KINDERBURGEMEESTER/ KINDERRAAD 1.1

INLEIDING

Vanuit de gemeenteraad is er een motie ingediend d.d. 3 april 2025 om te onderzoeken of we in de gemeente Nieuwkoop een kinderburgemeester en/of kinderraad kunnen installeren. In de motie worden de volgende zaken gevraagd: 1. Onderzoek (hiervoor is € 6000,- beschikbaar uit het steunpakket jeugd) of we een kinderburgemeester en/of kinderraad kunnen installeren en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn om deze te kunnen bespreken bij de Kadernota. 2. Onderzoek hoe het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters hieraan kan bijdragen 3. Gebruik ervaringen van omliggende gemeenten 4. Leg de uitkomsten van het onderzoek, zo snel mogelijk maar met zorg, voor aan de gemeenteraad. We hebben verschillende vormen van kinderparticipatie onderzocht. Waarbij we de richtlijnen van het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters en de ervaringen van omliggende gemeenten hebben meegenomen. In dit stuk beschrijven we vier opties van kinderparticipatie. In verband met het vaststellen van de Kadernota geven we bij deze schets van de vier verschillende opties een bijbehorende kostenindicatie. Er is op dit moment (nog) geen financiële dekking voor deze plannen. Als de gemeenteraad hierin een besluit neemt en kiest voor een van de opties wordt deze optie met een bijbehorende planning uitgewerkt.

pagina 3 van 6 Onderzoek door MO en Communicatie – Kelly Marinussen en Peter Vos

2 KORTE SCHETS – OPTIES KINDERPARTICIPATIE 2.1

OPTIE 1: KINDERBURGEMEESTER

Het Nederlandse Genootschap Kinderburgemeesters benadrukt dat een kinderburgemeester zonder de ondersteuning van een kinderraad vaak slechts een ceremoniële rol vervult. Wat leidt tot een gebrek aan daadwerkelijke kinderparticipatie. Het advies van het genootschap is daarom om een kinderburgemeester te laten functioneren binnen een bredere structuur van kinderparticipatie, zoals een kinderraad. Vanwege het negatieve advies van het genootschap is deze optie niet verder uitgewerkt.

2.2

OPTIE 2: KINDERBURGEMEESTER EN KINDERRAAD

Deze optie beschrijft de eerste resultaten van ons onderzoek: of en op welke manier we een kinderburgemeester en kinderraad kunnen werven en installeren. Dit met het oog op de aanbeveling van het Nederlands Genootschap Kinderburgemeesters voor een combinatie van kinderburgemeester en kinderraad. Naast het gebruik van informatie van het Nederlands Genootschap Kinderburgemeesters, is er contact geweest met de gemeenten Katwijk, Alphen aan de Rijn en Aalsmeer voor het ophalen van ervaringen. - Werving kinderburgemeester en kinderraad Voorstel is om een oproep te maken voor een kinderburgemeester en kinderraad. De oproep voor leden van de kinderraad wordt verspreid via scholen. Het idee is dat een school één of meerdere afgevaardigden stuurt voor de kinderraad. Tegelijkertijd start de werving van een kinderburgemeester. De oproep voor kinderburgemeester wordt via de (gemeentelijke) kanalen gedeeld. Ook scholen en lokale media betrekken we hierbij. Kandidaten melden zich met een filmpje aan bij de gemeente. Daarna volgt een selectie van finalisten die mogen pitchen voor een jury. De jury kiest de kinderburgemeester. De zoektocht, werving en installatie vraagt ambtelijke inzet. Daarvoor is fte nodig van verschillende vakafdelingen. Zo wordt de expertise en inzet optimaal en efficiënt ingevuld en benut. De precieze invulling laten we op dit moment nog even open.

Taken die hierbij horen zijn: uitwerken plan van aanpak, promotie en werving, selectie, contact met de ouders, pitchen, jurering, maken van afspraken maken communicatie, et cetera. - Activiteiten kinderburgemeester Voorstel is dat de kinderburgemeester zes keer per jaar samen met de burgemeester een bezoek brengt aan uiteenlopende evenementen (denk aan: opening speeltuin, intocht van Sinterklaas, huldigen jeugdsporters, jubileum van een echtpaar). Om dit alles te organiseren en in goede banen te leiden is ambtelijke inzet nodig. Hierbij gaat het om voorbereiding, organisatie, voorbereiden en begeleiden van de kinderburgemeester, communicatie, et cetera. Voorafgaand aan de activiteiten vindt er overleg plaats tussen de kinderburgemeester en de burgemeester. - Werkbezoek kinderraad We stellen voor de kinderraad vier werkbezoeken per jaar voor. Het organiseren van de werkbezoeken, voorbereiden en begeleiden van de kinderraad, communicatie, et cetera vraagt om ambtelijke inzet. - Vergadering kinderraad De kinderraad vergadert in dit voorstel zes keer per jaar. Er is inzet nodig voor het voorbereiden van de vergaderingen, uitnodigen kinderen, afstemming met ouders/begeleiders, het bijwonen, evalueren en opvolgen van de vergaderingen. pagina 4 van 6 Onderzoek door MO en Communicatie – Kelly Marinussen en Peter Vos

- Uitwerken voorstel kinderraad Uitvoering geven aan kinderparticipatie zoals bedoeld in artikel 12 van het Kinderrechtenverdrag vergt inhoudelijke betrokkenheid. De kinderraad mag per jaar een voorstel doen dat wordt uitgewerkt. De inzet hiervoor is afhankelijk van de aard van het voorstel. Hiervoor wordt €15.000 gereserveerd. Dit bedrag is inclusief ambtelijke inzet voor de begeleiding. - Overige zaken Opstellen van een jaaragenda, organiseren burgemeestersoverleg, organisatie van een kindernieuwjaarsreceptie. Het regelen van een ambtsketen voor de kinderburgemeester, et cetera. Overzicht activiteiten

Onderdeel

Omschrijving

Werving kinderburgemeester en kinderraad Activiteiten kinderburgemeester

Oproep verspreiden, promotie, selectie, jurering, communicatie enz.

Aantal momenten 1 x per jaar

Bezoek aan evenementen met burgemeester (bv. Sinterklaas, openingen, huldigingen)

6 x per jaar

Bila tussen de kinderburgemeester en de burgemeester Voorbereiding, begeleiding, promotie etc.

6 x per jaar

Vergadering kinderraad

Voorbereiding, uitnodigingen, uitvoering en begeleiding, evaluatie en opvolging van vergaderingen.

6 x per jaar

Overige zaken

Jaaragenda, kindernieuwjaarsreceptie, ambtsketen, burgemeester overleg, tussentijds contact met kinderen, ouders, scholen, promotie(materiaal) etc.

Voorstel kinderraad uitwerken

Uitzetten, ontwikkelen en uitvoeren van een voorstel van de kinderraad per jaar. € 15.000,- incl. ambtelijke inzet.

1 x per jaar

Voorstel en raming installeren en begeleiding kinderburgemeester en kinderraad

Ambtelijke inzet op basis van het uitvoering geven aan de activiteiten uit bovenstaand overzicht (inclusief € 15.000,- voor jaarlijks uitwerking voorstel vanuit de kinderraad)

€ 54.600,-

Werkbezoek kinderraad

4 x per jaar

Vanuit pedagogisch oogpunt is het belangrijk dat de kinderen een vaste, vertrouwde begeleider vanuit de gemeente hebben. Op basis van de ervaringen van andere gemeenten en onze eigen inschatting is een doorrekening van kosten en uren aan ambtelijke inzet gemaakt. Daarbij komen we op een kostenindicatie van 54.600 op jaarbasis. Dat is inclusief de ontwikkeling, uitwerking en uitvoering van een plan per jaar van de kinderraad. NB. Bovenstaand bedrag is een inschatting op basis van een aantal te organiseren bijeenkomsten of activiteiten. Er bestaat een onderlinge afhankelijkheid tussen die bijeenkomsten en andere kosten. Pas wanneer er een besluit is genomen over de concrete invulling kan een definitieve begroting worden opgesteld. We verwachten dat dit een reële inschatting van de kosten is.

pagina 5 van 6 Onderzoek door MO en Communicatie – Kelly Marinussen en Peter Vos

Voordeel:

Nadeel:

Meer dan 100 Nederlandse gemeenten hebben een kinderburgemeester en/of kinderraad. Met installatie van een kinderburgemeester/kinderraad bevordert de gemeente kinderparticipatie en is er verbinding met de jeugd. De kinderburgemeester/kinderraad bereikt maar een select groepje kinderen. Het risico bestaat het dat hun rol vooral symbolisch blijft, zonder echte impact. De kosten zijn hoog in vergelijking met andere vormen van kinderparticipatie. Voor de werving van de kinderraad is nu ingezet op samenwerking met de scholen. Er is nog geen contact gewenst met de scholen. Wij kunnen hen niet dwingen tot deelname.

Als er ingezet wordt op optie 2.2 is het advies dit structureel te doen (in ieder geval voor meerdere jaren).

2.3

OPTIE 3: PRODEMOS DEMOCRACITY

ProDemos biedt het educatieve programma ‘Democracity’ kosteloos bij gemeenten aan. Het gehele programma wordt gegeven door een begeleider van ProDemos. Er is wel ambtelijke begeleiding nodig. Ook vraagt het om aanwezigheid van de burgemeester, een wethouder en raadsleden. Tijdens Democracity bouwen de leerlingen van de groepen 7 en 8 samen aan een fictieve stad: gaan ze voor bedrijven of juist veel groen? Liever een ziekenhuis of toch een middelbare school? Het budget is beperkt dus helaas kan niet alles een plaats krijgen in de stad. De kinderen moeten keuzes maken. Leerlingen richten politieke partijen op, schrijven korte partijprogramma’s en gaan met elkaar in debat. Uiteindelijk wordt er gestemd en kan de stad afgebouwd worden. Het spel wordt gespeeld in de raadzaal van de gemeente. Na het spel kunnen de leerlingen vragen stellen aan de burgemeester/een wethouder/raadsleden. De leerlingen horen dan hoe het eraan toegaat in de echte gemeenteraad. Ook kunnen zij vragen stellen over actuele onderwerpen in de eigen gemeente. Kosten: Voordeel: Nadeel:

2.4

Circa € 4.000 per jaar. Alle kinderen worden bij de gemeente en de politiek betrokken. Er is geen sprake van een select groepje kinderen. Met deze optie zijn wij afhankelijk van scholen. Democracity moet in het lesprogramma van de school passen en scholen moeten hiervoor tijd vrijmaken. Wij kunnen als gemeente niet afdwingen dat alle scholen meedoen.

OPTIE 4: KLAS IN HET GEMEENTEHUIS

Dit schooljaar is groep 7-8 van basisschool de Veenvogel op bezoek geweest in het gemeentehuis. De leerlingen kregen een rondleiding door het gemeentehuis, informatie over de gemeente en daarna speelden de leerlingen de gemeenteraad na. De burgemeester en wethouder kwamen langs om vragen van kinderen te beantwoorden. Kosten: Voordeel: Nadeel:

Circa € 4.000 per jaar. Het project is lokaal ingestoken en herkenbaar voor kinderen. Afhankelijkheid van de aanwezigheid van een ambtenaar die de klassen op een informatieve en leuke manier kan begeleiden. Ook voor deze optie zijn wij afhankelijk van scholen. Dit moet in het lesprogramma van de school passen en scholen moeten hiervoor tijd vrijmaken. Wij kunnen als gemeente niet afdwingen dat alle scholen meedoen. pagina 6 van 6

Onderzoek door MO en Communicatie – Kelly Marinussen en Peter Vos