2021-060c Voorjaarsnota 2021 - met aanpassingen blz 15
Tekst van het document
Voorjaarsnota 2021
Gemeente Nieuwkoop 1 juli 2021
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .........................................................................................................................................2 1 Leeswijzer ..............................................................................................................................................3 2 Inleiding .................................................................................................................................................4 3 Financieel beeld ....................................................................................................................................5 4 Voortgang begroting 2021 .....................................................................................................................7 4.1 Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling ........................................................................................7 4.2 Programma 2 Ruimtelijk beheer ............................................................................................... 12 4.3 Programma 3 Sociaal domein ................................................................................................... 16 4.4 Programma 4 Bestuur en dienstverlening.................................................................................
28 4.5 Programma 5 Bedrijfsvoering ................................................................................................... 33 4.6 Programma 6 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................. 36
2
1 Leeswijzer Structuur en opzet van de Voorjaarsnota 2021 De Voorjaarsnota is een bestuurlijke voortgangsrapportage. De Voorjaarsnota 2021 bestaat uit de ontwikkelingen sinds het samenstellen van de begroting en geeft een beeld van hoe het ervoor staat met de uitvoering van de begroting 2021-2024. De Voorjaarsnota werkt van algemeen naar specifiek. Het stuk start met een samenvatting, die in de loop van de daarop volgende hoofdstukken per programma wordt uitgewerkt. In de samenvatting geven wij in grote lijnen weer wat we in de eerste drie maanden van het jaar hebben gerealiseerd. Uitgangspunt daarbij is de begroting 2021-2024. Het daarop volgende hoofdstuk, ‘Financieel Beeld’, geeft een financiële vertaling van de realisatie in de eerste drie maanden. In het hoofdstuk 'Voortgang begroting 2021' geven we alleen relevante afwijkingen weer over de voortgang van de lopende begroting per programma. Dat doen we aan de hand van de in de begroting benoemde activiteiten en een selectie van dashboards. Per programma doen we ook voorstellen over de financiële aanpassingen die wij naar aanleiding van de beleidsvoortgang noodzakelijk achten. Belangrijk om te weten is dat we ons in de voorjaarsnota beperken tot aanpassingen die groter zijn dan € 15.000 (art 5-3 Financiële Verordening) of die nieuw beleid betreffen.
3
2 Inleiding Beleidsmatig Het voorjaar van 2021 was een moeilijke periode door Covid-19. Bij het opstellen van de Begroting 2021 en zelfs bij het opstellen van de Decembernota 2020 was de hoop en verwachting dat steeds meer zou kunnen en noodzakelijke maatregelen steeds verder zouden verminderen in impact zowel in het openbare leven, als in het werk als privé. De werkelijkheid is dat we in de afgelopen maanden met zeer vergaande maatregelen te maken hebben gehad, welke ook invloed hebben op werk en productiviteit. Een aantal collega's moesten weken naast het werk ook het onderwijs voor de kinderen verzorgen bijvoorbeeld. In deze verslagperiode hebben wij met grote inspanning van vrijwilligers en vele betrokken medewerkers conform alle Covid-19 richtlijnen de verkiezingen voor de Tweede Kamer doen plaatsvinden. Dat is zonder problemen verlopen en er is geen enkele aanwijzing dat de verkiezingen een bron waren voor verspreiding van Covid-19. Het financiële beeld zoals dat nu bestaat voor dit jaar is niet positief. Wij verwachten meer uitgaven dan begroot en dan met name in het sociaal domein en op het gebied van bedrijfsvoering. De beheersing van de kosten in het sociaal domein is gegeven de regelgeving en het open-einde karakter van de regelingen al jaren een groot knelpunt voor bijna alle gemeenten.
Bij bedrijfsvoering hebben wij met name binnen het team Financiën te maken met verloop, zeer moeilijk vervulbare vacatures en de noodzakelijke invoering van een nieuw financieel systeem. Alle producten zoals jaarrekening, voorjaarsnota en begroting moeten echter geleverd worden en ook alle reguliere financiële processen moeten doorlopen worden. In deze situatie is inhuur noodzakelijk. Dit is tijdelijk. Alle inspanning is er op gericht de noodzakelijke capaciteit met eigen medewerkers in te vullen. We vinden het echter ook te vroeg om nu al conclusies te trekken voor het hele jaar. Wij verwachten extra middelen vanuit het rijk mede op basis van Covid-19 maatregelen en wij verwachten ook dat een deel van de geplande (en begrote) activiteiten niet kan worden gerealiseerd, mede als gevolg van alle Covid-19 beperkingen. Het is echter nu te vroeg om dat al aan te geven en budget vrij te laten vallen. Financieel In hoofdstuk 3 geven we weer wat de financiële consequenties zijn van de Voorjaarsnota voor de Begroting 2021. Het totale effect van de Voorjaarsnota op de begroting is € 773.000 negatief. Vóór de voorjaarsnota was het begrotingssaldo € 126.000 negatief, na de voorjaarsnota komt het saldo op € 900.000 negatief.
4
3 Financieel beeld Totaalbeeld De voorstellen in deze Voorjaarsnota hebben een nadelige invloed op het begrotingssaldo 2021 van € 773.000. Het begrotingssaldo 2021 komt na de voorstellen in deze Voorjaarsnota uit op een bedrag van € 900.000 negatief. 2021 Saldo primitieve begroting 2021 t/m 2024 Wijziging 2021-01 Beheerplan Kunstwerken 2021-2025 Wijziging 2021-02 Decembernota 2020 Wijziging 2021-03 GVVP Wijziging 2021-04 Vervallen Wijziging 2021-05 Centrumplan Nieuwkoop Wijziging 2021-06 Duurzaamheidsprogramma 20212023 Saldo begroting vóór Voorjaarsnota Voorstellen Voorjaarsnota Begrotingssaldo na Voorjaarsnota
2022
2023
2024
29 33 65 -
4 34 121 -
-119 34 185 -
-4 34 147 -
-
-
-
-
126 773 900
160 331 491
100 176 277
177 183 361
Structureel De financiële mutaties in deze Voorjaarsnota kunnen van incidentele en structurele aard zijn. In de twee volgende tabellen maken we dat zichtbaar. In de eerste tabel worden de structurele gevolgen weergegeven. Dit is vooral van belang voor het financieel toezicht door de Provincie. Dat toezicht eist namelijk dat de begroting meerjarig structureel sluitend is. 2021 -629 -221 -851
Saldo structureel begroting vóór Voorjaarsnota Voorstellen Voorjaarsnota Begrotingssaldo structureel na Voorjaarsnota
2022 -272 311 39
2023 -23 176 154
2024 162 183 346
Incidenteel In de tabel hieronder maken we zichtbaar welke mutaties incidenteel zijn. Volgens de voorschriften verstaan we onder incidenteel budgetmutaties die voor een periode van maximaal drie jaar van toepassing zijn. 2021 756 995 1.750
Saldo incidenteel begroting vóór Voorjaarsnota Voorstellen Voorjaarsnota Begrotingssaldo incidenteel na Voorjaarsnota
5
2022 432 20 452
2023 123 123
2024 15 15
In de volgende tabellen zijn de budgetmutaties per programma aangeven en is de voorgeschreven informatie voor de toezichthouder weergegeven. Bedragen x €1.000 Mutatie per programma Voorjaarsnota 1
Ruimtelijke ontwikkeling
2
Ruimtelijk beheer
3
Sociaal domein
4
Bestuur en dienstverlening
5
Bedrijfsvoering
6
Algemene dekkingsmiddelen
2021
2022 144 -62 394 67 440 -209 773
Totaal saldo voorstellen Voorjaarsnota
2023 73 304 33 7 -85 331
2024 73 304 33 7 -240 176
73 304 33 7 -233 183
Informatie ten behoeve van toezicht 2021
2022
2023
2024
Wijzigingen in baten en lasten Wijzigingen in reserves
823 -50
331 -
176 -
183 -
Totaal wijzigingen
773
331
176
183
6
4 Voortgang begroting 2021 4.1 Programma 1 Ruimtelijke ontwikkeling 4.1.1 Beleid 4.1.1.1 Thema Ruimtelijk beleid Onderzoek huisvestingsbehoefte ouderen In februari 2021 is opdracht verleend aan Companen om de huisvestingsbehoefte van ouderen in Nieuwkoop in beeld te brengen. De aanleiding hiervoor is de motie van 9 juli 2020, waarin wordt voorgesteld om een verkenning te doen naar een programma met woonconcepten en locaties met betrekking tot wonen met zorg. Gelijktijdig met deze motie heeft de Taskforce wonen en zorg, bestaande uit VNG, Aedes, ActiZ en de ministeries VWS en BZK, gemeenten aangespoord om in 2021 met een 'woonzorgvisie' te komen. Een woonzorgvisie beschrijft de uitgangspunten op basis waarvan de gemeenten en andere betrokken partijen zoals woningcorporaties en zorgaanbieders willen samenwerken om wonen met zorg (beter) mogelijk te maken. Naar verwachting zal Companen het onderzoek eind april 2021 opleveren. Prioriteiten prestatieafspraken 2021 met WDA en WSN In een kamerbrief van 30 november 2020 stelde de minister van BZK de volkshuisvestelijke prioriteiten voor de komende vier jaar vast. Het is de bedoeling dat deze prioriteiten terug komen in de prestatieafspraken met woningcorporaties.
Uit overleg met WDA en WSN bleek dat we aan de door de minister aangegeven thema’s al veel aandacht besteden, maar dat er behoefte bestond aan het vaststellen van lokale prioriteiten. Dit heeft ertoe geleid dat wij met de corporaties in februari de volgende prioriteiten voor 2021 hebben bepaald: Duurzaamheid / Regionale Energie Strategie, slaagkansen, lokaal maatwerk, statushouders en woonfraude. 4.1.1.2 Thema Grondzaken en Vastgoed Teylerspark II Het project Teylerspark II in Nieuwveen (circa 63 koopwoningen) is de eerste woningbouwontwikkeling waarvoor via Denkmee.nieuwkoop.nl participatie is georganiseerd. Via dit platform zijn veel reacties binnengekomen. Aan de hand van de reacties maken wij een plan en programma dat aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Herontwikkeling Lindelaan/oude Ashram College. Voor deze locatie is een stedenbouwkundig ontwerp opgesteld met in totaal 65 woningen. Op basis hiervan is een voorontwerpbestemmingsplan opgesteld. Inwoners worden in de gelegenheid gesteld te reageren op zowel het voorontwerpbestemmingsplan als op het stedenbouwkundig plan. Bij onderzoeken voorafgaande aan de sloop van het bestaande pand bleek dat een aantal acties nodig waren voor het verkrijgen van een vergunning in het kader van de natuurwetgeving. Deze worden in het voorjaar afgerond.
Warmtenet Schoterhoek II Het warmtenet Schoterhoek II is eind maart 2021 opgeleverd. De aanleg van dit innovatieve systeem kende een aantal tegenvallers waardoor tijdens de aanleg nog aanpassingen noodzakelijk bleken. Door Covid-19 waren er problemen met leveranties, vooral de levering van diverse pompen duurde langer.
7
4.1.1.3 Thema Economie, Toerisme, Natuur De Regionale Energie Strategie (RES) & TransitieVisie Warmte (TVW) Het eerste kwartaal van 2021 stond in het teken van het participatietraject met inwoners en lokale stakeholders over de RES 1.0 Holland Rijnland. De participatie richtte zich op de opgave om lokaal een bijdrage te leveren aan de grootschalige productie van groene stroom. Parallel aan dit traject is een aanbestedingsprocedure doorlopen voor het opstellen van een Transitievisie Warmte, waarin de route richting aardgasvrije buurten zal worden geschetst. Duurzaamheidsvouchers huurders In november 2020 is de regeling ‘duurzaamheidsvouchers voor huurders’ van start gegaan. Alle huurders in de gemeente Nieuwkoop kregen hierbij een voucher ter waarde van € 70 voor de aanschaf van kleine energiebesparende maatregelen. De regeling heeft een plafond van € 112.000 waarbij tot 50% van de huurders gebruik kunnen maken van de voucher tot een max. van € 70 per aanvrager. Er wordt slechts in beperkte mate gebruik gemaakt van de vouchers ondanks meervoudige communicatie. Een groot gedeelte van het beschikbaar gestelde budget zal waarschijnlijk niet gebruikt worden. Krap 5% van de huurders heeft een aanvraag gedaan. De oorzaken zijn niet geheel duidelijk. Door Covid-19 en de ‘lockdown’ van afgelopen maanden zijn de bouwmarkten gesloten en hebben inwoners minder mogelijkheden gehad.
Om alsnog huurders te interesseren is een grootschalige ‘laatste kans’ communicatie georganiseerd met persberichten, Facebookberichten, nieuwsberichten en driehoekborden is van start gegaan. Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) In reactie op de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) voor woningeigenaren is de Rijksoverheid gekomen met een subsidieregeling voor huurders, de RREW. Wij hebben deze subsidie op 16 november 2020 aangevraagd. In februari 2021 werd bekend dat ons een budget van € 152.700 is toegekend. De RREW is aan strengere regels verbonden dan de RRE, dit is met name gericht op het indammen van de overheadkosten. De regeling zal regionaal worden gecoördineerd door het Duurzaam Bouwloket. Het Duurzaam Bouwloket heeft een projectplan opgesteld met een aantal verbeterpunten t.o.v. de RRE. Zo kan er nu gebruik worden gemaakt van een webshop waarbij inwoners geen geld meer hoeven voor te schieten. Duurzaam Bouwloket stuurt ook aan op het zoeken van de verbinding met woningbouwcorporaties en de lokale ondernemers bij de regeling. Naast de gebruikelijke vouchers is er ook ruimte voor o.a. wijkgerichte aanpakken
8
4.1.2 Financiën Totaal 2021
2022
2023
2024
Wijzigingen in baten en lasten Wijzigingen in reserves
194 -50
-
-
-
Totaal wijzigingen
144
-
-
-
Baten/lasten Thema
2021
Ruimtelijk beleid Economie, toerisme, natuur Grondzaken en vastgoed Totaal mutatie baten en lasten
2022 229 -56 22 194
2023 -
2024 -
-
Reserves 2021 Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal mutatie reserves
2022 -50 -50
9
2023 -
2024 -
-
4.1.2.1 Toelichting Toelichting mutaties Voorjaarsnota 2021 BATEN / LASTEN € 194.000 Thema Ruimtelijk beleid € 229.000 Gevolgen voor 2021 • € 119.000 ODWH Voor 2021 wordt een verdere toename verwacht van de adviesuren van de Omgevingsdienst West Holland. In de begroting van de ODWH is op basis van het werkplan 2021 uitgegaan van een toename van 767 meer uren ten opzichte van 2020. In 2020 was er al sprake van een toename van de gevraagde adviezen en dat deze doorgaans meer complex (meerdere milieuaspecten) waren. Ten opzichte van de eindafrekening 2020 (€ 148.000) schatten wij de adviesuren van de ODWH in op totaal € 183.000 euro, geraamd is € 64.051. Deze forse toename van adviesuren 2020 was overigens niet voorzien bij het opmaken van de Begroting 2021, wel verantwoord bij de Jaarrekening 2020. Tegenover deze kosten staan de baten uit de legesinkomsten. • € 20.000 Centrumplan Ter Aar In 2020 is € 20.000 minder uitgegeven dan begroot voor het centrumplan Ter Aar. De activiteiten lopen door in 2021 en zullen ook in dit jaar gefactureerd worden. • € 35.000 Software Omgevingswet Betreft kosten van het gebruik van RxZone en RxBase voor het jaar 2021. Er is momenteel nog een grote mate van onzekerheid of de invoeringsdatum per 1 januari 2022 wel echt doorgang zal vinden. De signalen zijn divers, maar niet positief.
Ondanks deze onzekerheid moeten we doorgaan met de voorbereiding anders zijn we niet gereed als de Omgevingswet op 1 januari 2022 toch wordt ingevoerd. De kans dat wij de software voor de nieuwe omgevingsplannen in 2021 nog niet kunnen uitrollen is aanwezig. Verder zal er in het 2e kwartaal duidelijkheid komen over de wijze van aanbesteding van de softwarepakketten (al dan niet Europees). De huidige software is aangeschaft voor de duur van 1 jaar na uitrol. Hierover volgt nog een advies van onze inkoopadviseur. De aanschaf van beide pakketten is in 2020 gefinancierd. Het gebruik, na feitelijke uitrol nog niet. RxBase: € 20.305,- en RxZone: € 14.238,-. Het lijkt ons gezien alle onzekerheden logisch om dit eerst incidenteel te doen voor 2021. • € 15.000 Inhuur Nieuwkoopse Plassen In vijf gebieden rondom de Nieuwkoopse Plassen gaat herinrichting plaatsvinden en moeten de doelstellingen van het Natuur Netwerk Nederland en/of Natura 2000 gerealiseerd worden. Het betreft de gebieden Ruygeborg II, Westveen, Meijegraslanden en de Bovenlanden. De projectgebieden bevinden zich op dit moment in verschillende stadia van planvorming. Gezien de aard van de werkzaamheden en de interne keuze voor inzet van capaciteit (implementatie Omgevingswet, totstandkoming Omgevingsvisie) wordt voortzetting van de projectmatige werkzaamheden in 3de kwartaal en 4de kwartaal voorgestaan.
• € 50.000 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie wordt in het voorjaar van 2021 afgerond. Dit betreft de finale vormgeving en het formele vaststellingstraject inclusief de zienswijzen fase. Besluitvorming is voorzien in de raad van 8 juli 2021. Eind 2020 resteerde € 54.000 euro van het budget van de Omgevingsvisie. Voor de afronding van de Omgevingsvisie worden echter nog diverse kosten gemaakt zoals de inzet van Maakdestad. Mede als gevolg van het ontstaan van een vacature en daarmee de noodzaak voor een verbrede inzet van Maakdestad wordt voorgesteld om € 50.000,- bij te ramen, gedekt uit de bestemmingsreserve Omgevingsvisie.
10
Thema Grondzaken en vastgoed € 22.000 • € 15.000 beveiliging pand Lindelaan Sinds de ingebruikname van het nieuwe schoolgebouw van het Ashram College staat het oude schoolgebouw aan de Lindelaan leeg. Het gebouw kan gesloopt worden na het verkrijgen van een vergunning in het kader van de natuurwetgeving, hiervoor zijn in het voorjaar van 2021 een aantal acties noodzakelijk. Tot het moment van sloop is een alarmsysteem met opvolging in gebruik om de veiligheid en orde te kunnen garanderen. Thema Economie, toerisme en natuur € - 56.000 Gevolgen voor 2021 • € - 56.000 kapitaallasten Op basis van de jaarrekening en de stand van de boekwaarde per 1-1-2021 heeft een herberekening van de kapitaallasten plaatsgevonden. MUTATIES RESERVES € 50.000 Toevoegingen aan reserves Geen toevoegingen aan de reserves. Onttrekkingen aan reserves • € 50.000 Omgevingsvisie
11
4.2 Programma 2 Ruimtelijk beheer 4.2.1 Beleid 4.2.1.1 Thema Beheer openbare ruimte Begraafplaatsen beheerplan In april heeft een gesprek met de gemeenteraad plaatsgevonden over de uitgangspunten rondom begraven. Op basis van deze reflectie met de gemeenteraad zal het eerste beleids- en beheerplan begraafplaatsen worden gemaakt. In het najaar 2021 wordt het plan ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Speel- en beweegplekken in de openbare ruimte Door de Covid-19 maatregelen zijn onder andere de sportscholen gesloten en is sporten in team en club verband voor volwassenen zeer beperkt of niet mogelijk. In het kader van gezondheid en bewegen heeft het college in maart besloten om twee beweegplekken in de openbare ruimte aan te leggen. De inrichting van deze twee plekken kost in totaal € 70.000. Een deel van de financiële bijdrage ‘Covid-19’ die de gemeente vanuit het Rijk heeft ontvangen is hiervoor ingezet. De Rijksbijdrage is bedoeld om de gemeentelijke voorzieningen voor onze inwoners op peil te houden. Er vindt een overheveling van middelen plaats vanuit Programma 4 naar Programma 2 om de aanleg van de beweegplekken financieel te dekken. Toiletten Strand Zomer In het kader van de Covid-19 maatregelen is in 2020 besloten om een extra toiletunit te plaatsen bij Strand Zomer.
Het hebben van extra toiletcapaciteit, naast de toiletten in het restaurant is noodzakelijk gebleken. Voor 2021 worden de units wederom geplaatst. Het beheer- en onderhoud is ondergebracht bij de uitbaatster van het restaurant. Visuele meting Kerkweg Ter Aar Naar aanleiding van de raadsvragen in december 2020 over het vracht- en landbouwverkeer op de Kerkweg in Ter Aar is met de omwonenden en de gemeenteraad afgesproken dat er een visuele meting in april wordt uitgevoerd. De visuele meting moet inzicht geven in het aantal verkeersbeweging van vracht- en landbouw verkeer. Hiervoor zullen zogeheten ‘telslangen’ worden aangebracht en op nog nader te bepalen dagen op verschillende locaties de voertuigen worden geregistreerd. De uitkomst van dit onderzoek zal worden gebruikt om te bezien welke maatregelen getroffen kunnen worden. Gladheidsbestrijding In februari hebben we te maken gehad met veel sneeuwval en matige tot strenge vorst in de nachten. Om onze wegen sneeuwvrij, begaanbaar en veilig te houden heeft onze buitendienst veel inzet moeten plegen. Zowel overdag als in de nacht. De combinatie van veel wind en sneeuwval zorgde ervoor dat er met man en macht is gewerkt. De uitvoering van de gladheidsbestrijding is opgevangen in de reguliere exploitatie.
4.2.1.2 Thema Milieu Verruiming openstelling van de milieustraat Vanwege de beperkte toegang van inwoners op de milieustraat in verband met de Covid-19 maatregelen is een proef gestart om de openingstijden van de milieustraat te verruimen. Ook zal het bezoek op afspraak worden geïmplementeerd. Deze proef zal tot en met september lopen. In september zal een evaluatie plaatsvinden en worden gedeeld met de gemeenteraad.
12
Inzet personeel milieustraat Los van de verruiming in het kader van de Covid-maatregelen zien we een toename van bezoekers (25%) en afval (38%). Momenteel wordt er van maandag t/m donderdag extra capaciteit ingezet (0,8fte). Het is noodzakelijk om, naast de dienstverlening op het parkeerdek, ook de toegangscontrole goed te borgen. Dit is nog niet structureel meegenomen in de (meerjaren) begroting. Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) In november 2020 is het GRP door de gemeenteraad vastgesteld. De financiële wijzigingen zijn nog niet doorgevoerd in de begroting (2021 en verder). Op het moment van vaststelling van het GRP was de begroting namelijk al gereed. De financiële wijzigingen zijn in deze voorjaarsnota meegenomen. Ontwikkeling van een akoestisch meetnetwerk vliegtuiggeluid op basis van burgerinitiatieven Het doel van deze pilot is het aantonen van de bruikbaarheid van een netwerk van betaalbare akoestische sensoren (meetapparatuur), voor registratie van vliegtuiggeluid. Zodat burgerparticipatie betreffende vliegtuiggeluid een boost krijgt. In het Groene Hart worden data verzameld op verschillende locaties in dorpen en buitengebied, doordat burgers deelnemen en meetapparatuur op eigen privé terrein plaatsen. De Universiteit van Eindhoven analyseert en beoordeelt de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de metingen, het RIVM helpt bij publicatie van de data.
Vanuit het Cluster Groene Hart hebben al enkele gemeenten aangegeven mee te willen doen. Het betreft een pilot voor circa 2 jaar.
13
4.2.2 Financiën Totaal 2021
2022
2023
2024
Wijzigingen in baten en lasten Wijzigingen in reserves
-62 -
73 -
73 -
73 -
Totaal wijzigingen
-62
73
73
73
Baten/lasten Thema
2021
Beheer Openbare Ruimte Milieu Totaal mutatie baten en lasten
2022 -66 4 -62
2023 -12 85 73
2024 -12 85 73
-12 85 73
Reserves 2021 Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal mutatie reserves
2022 -
14
2023 -
2024 -
-
4.2.2.1 Toelichting Toelichting mutaties Voorjaarsnota 2021 BATEN / LASTEN € - 62.000 Thema Milieu € 4.000 Gevolgen voor 2021 • € 15.000 Schiphol Het doel van deze pilot is het aantonen van de bruikbaarheid van een netwerk van betaalbare akoestische sensoren (meetapparatuur), voor registratie van vliegtuiggeluid. Zodat burgerparticipatie betreffende vliegtuiggeluid een boost krijgt. In het Groene Hart worden data verzameld op verschillende locaties in dorpen en buitengebied, doordat burgers deelnemen en meetapparatuur op eigen privé terrein plaatsen. De Universiteit van Eindhoven analyseert en beoordeelt de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de metingen, het RIVM helpt bij publicatie van de data. Vanuit het Cluster Groene Hart hebben al enkele gemeenten aangegeven mee te willen doen. Het betreft een pilot voor circa 2 jaar. • € 60.000 Belastingen Riool en Afval De begroting wordt bijgesteld aan de hand van de laatste aantallen vanuit de SVHW (ramingen september 2020) keer de tarieven van 2021. De raming in de begroting is gebaseerd op de juni raming van SVHW. • € - 91.000 Kapitaallasten Op basis van de jaarrekening en de stand van de boekwaarde per 1-1-2021 heeft een herberekening van de kapitaallasten plaatsgevonden.
Meerjarige gevolgen • € 5.000 Schiphol • € 60.000 Belastingen Riool en Afval Thema Beheer openbare ruimte € - 66.000 Gevolgen voor 2021 • € 70.000 Beweegplekken Door de Covid-19 maatregelen zijn onder andere ook de sportscholen gesloten en is sporten in team en club verband voor volwassenen niet mogelijk. In het kader van gezondheid en bewegen heeft het college in maart besloten om twee beweegplekken in de openbare ruimte aan te leggen. De inrichting van deze twee plekken kost in totaal € 70.000. De financiële bijdrage ‘Covid-19’ die de gemeente vanuit het Rijk in 2021 heeft ontvangen worden hiervoor ingezet. De Rijksbijdrage is bedoeld om de gemeentelijke voorzieningen voor onze inwoners op peil te houden. Er vindt een overheveling van middelen plaats vanuit Programma 4 naar Programma 2 om de aanleg van de beweegplekken financieel te dekken. • € 20.000 Visuele meting Naar aanleiding van raadsvragen over de overlast van vracht- en landbouwverkeer op de Kerkweg, Ter Aar, is afgesproken dat er een visuele meting in overleg met de bewoners wordt uitgevoerd in het voorjaar van 2021. • € - 158.500 Kapitaallasten Op basis van de jaarrekening en de stand van de boekwaarde per 1-1-2021 heeft een herberekening van de kapitaallasten plaatsgevonden. MUTATIES RESERVES • Geen reserve mutaties
15
4.3 Programma 3 Sociaal domein 4.3.1 Beleid 4.3.1.1 Thema Zorg en leefstijl Ontwikkelingen in het eerste kwartaal van 2021 Het jaar 2021 is net als 2020 een ingewikkeld jaar. Voor de inwoners van Nieuwkoop, maar ook voor de gemeente. In het sociaal domein hebben we te maken met toenemende kosten en veel onduidelijkheid over nieuwe wetgeving en bijbehorende financiële kaders. Zorgaanbieders hebben het ook lastig, daardoor is het soms ingewikkeld om nieuwe contracten af te sluiten. Ook kunnen we door de lockdown minder dan we zouden willen; bij mensen op bezoek gaan, bijeenkomsten organiseren, inwoners laten participeren, et cetera is lastiger door de omstandigheden. Toch zijn er ook kansen en goede ontwikkelingen. Ondanks de beperkingen wordt er hard gewerkt om de ambities waar te maken. Koers Zorglandschap In december 2019 heeft de raad het Koersdocument Zorglandschap vastgesteld. Door het uitstel van de aanbestedingen in 2020 vanwege Covid19 moeten er in 2021 veel nieuwe aanbestedingen worden voorbereid en uitgevoerd. Het gaat om de aanbestedingen jeugdhulp, ondersteuning en ondersteuning (met wonen), hulp bij het huishouden, hulpmiddelen en Inburgering. Daarnaast moet het gemeentelijke team De Verbinding verder worden ontwikkeld. Opdracht ondersteuning Wmo In het eerste kwartaal van 2021 is de opdracht ondersteuning gepubliceerd voor aanbesteding.
Deze opdracht heeft betrekking op informatie en advies, toegang en de ondersteuning. Uitgezonderd zijn de huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en regiotaxi. We verwachten dat we voor de zomer 2021 de opdracht kunnen gunnen. Vanwege het uitstel van de doordecentralisatie van de maatschappelijke zorg is de opdracht niet samengevoegd met ondersteuning met wonen. Wel zijn in de opdracht ondersteuning optionele opdrachten opgenomen met betrekking tot de toegang van ondersteuning met woning en de ondersteuning, zoals dagvulling voor inwoners die beschermd wonen. Deze optionele opdrachten kunnen ingaan, zodra de doordecentralisatie gereed is. Opdrachten hulpmiddelen en hulp bij het huishouden De opdracht hulpmiddelen is begin april gepubliceerd voor aanbesteding. Met deze opdracht beogen we een overeenkomst aan te gaan met twee leveranciers voor hulpmiddelen. Uitgangspunten bij deze opdracht is de positie van de inwoner, het hulpmiddel is afgestemd op diens persoonlijke omstandigheden. Het hulpmiddel is adequaat, passend en wordt tijdig geleverd waarbij kosteneffectief wordt gewerkt. De opdracht hulp bij het huishouden wordt in het tweede kwartaal van 2021 verder voorbereid en gepubliceerd voor aanbesteding. Hiertoe zal eerst een inkoopplan worden opgesteld. Opdracht inburgering Toegelicht bij het thema werk en inkomen.
16
Opdracht jeugdhulp Ten aanzien van de vrijwillige jeugdhulp is in het Koersdocument besloten voor meerdere jaren aan te besteden op basis van lumpsumfinanciering. Bij dit scenario is op termijn sprake van één integrale jeugdhulporganisatie binnen de Rijnstreek. Het was onze bedoeling om voor eenzelfde termijn aan te besteden in 2021 als het doorlopende contract van Alphen aan den Rijn en Kaag een Braassem. Echter, deze gemeenten hebben hun contract slechts met 1 jaar verlengd (tot 2023). Nieuwkoop sluit daarom aan bij de aanbesteding in de Rijnstreek vanaf 2023. De tussenliggende periode zullen we overbruggen door de jeugdhulpcontracten via de TWO Holland Rijnland te verlengen tot eind 2022. Het JGT wordt tot 2023 gecontinueerd door middel van een subsidieovereenkomst. Daarmee voorkomen we dat we in korte tijd twee maal overstappen op een andere jeugdhulpaanbieder. Na lang zoeken en puzzelen hebben we daarmee een concrete routekaart die enerzijds recht doet aan de vastgestelde koers en anderzijds het beste de continuïteit en beschikbaarheid van hulp voor onze inwoners waarborgt. De financiën van de jeugdhulp blijven een punt van zorg. Team de Verbinding Naast de aanbestedingen bouwen we ook verder aan het gemeentelijke team De Verbinding. De bemensing is op orde gebracht met het aantrekken van 2 jongerenwerkers.
Collega's worden opgeleid en we werken aan het stroomlijnen van processen. Na de zomer starten we met collectief leren met alle partners. Daarvoor willen we de aanbesteding ondersteuning afwachten. Doordat er veel signalen zijn van woonoverlast hebben we de AVE (aanpak voorkomen escalaties) systematiek uitgebreid met problemen rond woonoverlast. Dit jaar zijn we nog verantwoordelijk voor de Wmo indicatiestelling. Volgend jaar vindt de uitvoering plaats door de aanbieder ondersteuning. Het is de bedoeling dat onze mensen voor een deel overgaan naar deze aanbieder. Daarmee is Nieuwkoopse kennis vanaf de start geborgd. Overigens merken we wel dat er steeds meer taken naar de gemeente komen waarvoor het team De Verbinding verantwoordelijk is. Bijvoorbeeld: • We zijn gestart met de voorbereiding van een pilot voor de vroegsignalering van problematische schulden. Sinds dit jaar is dit een wettelijke taak voor gemeenten. Op basis van signalen van zorgverzekeraars, energiebedrijven, en woningcoöperaties over betalingsachterstanden kunnen wij inwoners in een vroeg stadium hulp bieden. De pilot is erop gericht om de aard en omvang van de signalen in beeld te brengen, de meervoudige signalen te gaan oppakken en een werkwijze te ontwikkelen in samenhang met bestaande structuren zoals het zorgteam. • We leggen tevens contact met de gedupeerden van de KinderOpvangToeslag affaire.
Inmiddels is met alle gedupeerde ouders die wij via de belastingdienst hebben doorgekregen contact geweest. Het gaat om ca. 26 huishoudens. Veel mensen zijn in grote problemen gekomen, maar veruit het grootste deel lijkt er inmiddels op eigen kracht -en met goede hulp van onze professionals in de afgelopen jaren- bovenop te zijn gekomen. Doordat de belastingdienst nog steeds uitermate traag is met het toekennen van de beloofde compensatie en ook voor ons slecht bereikbaar is hebben we er wel veel werk aan. Welzijnsbezoeken In het eerste kwartaal van 2021 zijn we verder gegaan met de voorbereidingen van de welzijnsbezoeken. We worden daarbij nog wel gehinderd door de Corona-maatregelen. Het trainen van de inmiddels 34 vrijwilligers en het afleggen van huisbezoeken is binnen de huidige richtlijnen niet goed mogelijk. Desondanks maken we een start met de mensen die inmiddels gevaccineerd zijn. Gezondheidsbeleid Het gezondheidsbeleid is op 18 maart vastgesteld. Daarmee heeft de raad een beleidskader vastgesteld voor 'een goed leven in Nieuwkoop'. Nu kan de uitvoering beginnen. Dit jaar zullen we in ieder geval een plan van aanpak alcoholgebruik opleveren. Om het gezondheidsbeleid tot een succes te maken wordt contact gelegd met diverse organisaties in Nieuwkoop.
17
Een tegen eenzaamheid Vanaf december 2020 zijn de online netwerkbijeenkomsten over eenzaamheid weer gestart. De bijeenkomsten worden elke 6 weken gehouden, er zijn diverse organisaties uit Nieuwkoop bij aanwezig en dit initiatief wordt goed ontvangen. In de Maartbrief 2021 van het kabinet krijgen gemeente incidenteel extra middelen voor ondermeer extra contact met ouderen, extra helpende handen, inzet op verbindingen tussen mensen en extra inzet op zingeving zoals alternatieve dagbesteding helpen organiseren en deelname culturele activiteiten. We bespreken in de netwerkbijeenkomsten of er extra inzet nodig is. Vooralsnog worden de middelen nog niet toegevoegd aan programma 3 omdat er nog extra incidentele Covid-19 middelen beschikbaar zijn binnen het programma. LHBTI-traject In het eerste kwartaal van 2021 zijn voorbereidingen getroffen voor de start van een LHBTI traject in Nieuwkoop. Het is erop gericht om te inventariseren wat er al is aan activiteiten/beleid voor LHBTIpersonen, wat ervaringen en knelpunten zijn en waar kansen liggen. Het doel is dat de sociale acceptatie van LHBTI-personen in Nieuwkoop toeneemt en dat de vooroordelen, discriminatie en intimidatie afnemen. Preventie jeugdhulp Door het treffen van preventieve voorzieningen neemt de kans op inzet van zwaardere zorg af. In het eerste kwartaal van 2021 is een subsidierelatie aangegaan met Stichting Gezinsbuddy.
Dit initiatief komt in Nieuwkoop in de plaats van de inzet van Humanitas. Gezinsbuddy zoekt buddygezinnen die langere tijd optrekken met een gezin waarin sprake is van multiproblematiek. Deze gezinnen hebben een zwaardere vorm van ondersteuning gehad en met de inzet van een buddygezin wordt voorkomen dat weer verergeren. Deze langdurige vorm van ondersteuning past goed bij de vraag in Nieuwkoop en de aanpak is succesvol gebleken in andere gemeenten. De subsidie aan Humanitas wordt in overleg afgebouwd. Door het Rijk zijn daarnaast extra middelen beschikbaar gekomen voor jongerenactiviteiten, voor de mentale ondersteuning van jongeren en voor het jeugd en jongerenwerk. Ook deze middelen zijn vooralsnog niet toegevoegd aan het programma maar gereserveerd op programma 4. We onderzoeken wel hoe we kunnen intensiveren. Beheersing financiële risico's In de begroting 2021 zijn extra middelen geraamd om de steeds stijgende kosten om te buigen. We werken aan het kostenbewustzijn van het JGT met bureau van Montfoort. Op 13 april is daarover aan de raad een presentatie gegeven. De door het Rijk ingecalculeerde bezuinigingen blijken niet realistisch. Daarover heeft AEF een goed rapport geschreven. Het komt erop neer dat er ca. 50% bij het landelijke budget moet, omdat gemeenten niet of nauwelijks instrumenten hebben om op de kosten te sturen.
Na gunning van de opdracht ondersteuning willen we samen met de partners een traject starten om te komen tot een maatwerkaanpak voor huishoudens. Ook ten aanzien van de Wmo hulpmiddelen en hulp bij het huishouden zijn de besparingsmogelijkheden beperkt. Er is immers sprake van een open einde regeling. Door de invoering van het abonnementstarief zien we daar de kosten rap toenemen. Het is voor gemeenten noodzakelijk dat het Rijk of komt met een passende financiële compensatie voor gemeenten of het beleid aanpast.
18
4.3.1.2 Thema Werk en inkomen Ontwikkelingen in het eerste kwartaal van 2021 Door Covid-19 zijn veel bedrijven in de problemen gekomen. Er zijn door het Rijk verschillende steunpakketten bedacht om bedrijven te ondersteunen. De Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid 3 (NOW) loopt vooralsnog tot en met 30 juni 2021. De gemeente heeft ook twee extra regelingen uit te voeren: de tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers (TOZO) en de tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK). Door het CPB wordt dit jaar een stijging van de werkloosheid verwacht. Omdat voor de meeste mensen na ontslag eerst een WW periode volgt, zullen wij waarschijnlijk niet direct de gevolgen van deze stijging merken in het uitkeringsbestand. Op de langere termijn verwachten we echter wel gevolgen. Steunmaatregelen In verband met de Covid-19 zijn twee nieuwe steunmaatregelen in het leven geroepen die door de gemeente worden uitgevoerd: • TOZO Deze regeling is gericht op zelfstandigen zonder personeel. In de periode 1 januari tot 1 april 2021 maakten 100 huishoudens gebruik van Tozo 3. De volledige kosten worden door het Rijk vergoed, inclusief de uitvoeringskosten. De Tozo wordt voor Nieuwkoop uitgevoerd door Alphen aan den Rijn op basis van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor de Participatiewet. Vanaf 1 april 2021 kunnen ZZP`ers een Tozo 4 uitkering aanvragen.
Deze loopt tot maximaal 1 juli 2021. • TONK In maart 2021 is de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) van kracht geworden. De TONK kan tot 1 juli 2021 worden aangevraagd en wordt voor Nieuwkoop door Alphen aan den Rijn uitgevoerd. De compensatie is met name bedoeld voor mensen die hun huisvestingskosten niet kunnen betalen. Gemeenten ontvangen voor de TONK een compensatie van het Rijk. Op dit moment is nog onduidelijk of dat deze compensatie toereikend is, omdat moeilijk in te schatten is hoeveel huishouden gebruik zullen maken van deze regeling. De verwachting is dat voornamelijk zelfstandigen gebruik zullen maken van de TONK, omdat zij geen gebruik kunnen maken van de WW. Vanaf 16 maart kunnen inwoners een aanvraag indienen. Tot 1 april zijn er 9 aanvragen in gediend. Uitkeringsbestand. Vanwege alle landelijke steunmaatregelen is er nog geen sprake van een grote toename van het bijstandsbestand. Wel nam de uitstroom naar werk af met 5 ten opzichte van vorig jaar. Instroom Op 1 januari 2021 ontvingen 224 huishoudens een bijstandsuitkering, op 1 april 2021 waren dit er 232. (Op 1 april 2020 was dit aantal 230). In het eerste kwartaal van 2021 zijn er 19 aanvragen ingediend (vorig jaar 33) waarvan op 1 april 8 zijn toegekend en 11 nog in behandeling zijn. Van de 19 aanvragers was bijna de helft tussen de 35 en 45 jaar.
Uitstroom De uitstroom bedroeg het eerste kwartaal 10, waarvan 2 naar werk. Daarnaast zijn nog 4 beëindigingen in behandeling. Vorig jaar bedroeg de uitstroom naar werk in het eerste kwartaal 7. Het Werkgeversservicepunt Rijnstreek probeert met aanvullende regelingen werkgevers te stimuleren inwoners uit de Participatiewet kansen te blijven geven om werkervaring op te doen.
19
Jongeren en stageplekken Bij jongeren is wel een stijging in het bijstandsbestand zichtbaar. In Holland Rijnland en in Rijnstreek verband worden acties ondernomen om jongeren weer zo snel mogelijk naar school of werk toe te leiden. Een belangrijk aandachtspunt is het aanbod van voldoende stage- en leerwerkplekken. Binnen Holland Rijnland vindt hierover doorlopend overleg plaats tussen vertegenwoordigers vanuit gemeenten, werkgeversservice punten, onderwijs en brancheorganisaties. Nieuwkoop Werkt Vanuit Nieuwkoop Werkt zetten we extra in op het onderhouden van contacten met werkgevers. Hierdoor lukt het ook in deze tijd nog om mensen te plaatsen bij werkgevers. Inwoners met een Tozo aanvraag zijn specifiek benaderd om te kijken welke vragen en behoeften er zijn en of daarbij ondersteuning kan worden geboden. De voorbereidingen zijn gestart om in de loop van het jaar inwoners vanuit sociale participatie te benaderen. Dit is de groep die al langere tijd is aangewezen op een uitkering en daardoor een grote afstand heeft tot de arbeidsmarkt. Maandelijks vindt er overleg plaats met de Verenigde Ondernemers Nieuwkoop. In dit overleg worden o.a. afspraken gemaakt over de communicatie van regelingen. In april wordt de digitale week van het werk georganiseerd waar ook onze gemeente aan deelneemt. Schuldhulpverlening Op 1 januari is de wet schuldhulpverlening gewijzigd.
Een van de wijzigingen is dat gemeenten verantwoordelijk zijn geworden voor de vroegsignalering. Vroegsignalering houdt in dat gemeenten signalen kunnen ontvangen over betalingsachterstanden bij zogenaamde 'vaste lasten partners'. De verwachting is dat we deze signalen vanaf 1 mei kunnen ontvangen. We zijn bezig met de voorbereidingen voor de uitvoering van deze nieuwe regeling. De uitvoering ligt bij het Verbindingsteam. Voor dit jaar hebben gemeenten extra middelen voor schuldhulpverlening ontvangen en de verwachting is dat deze middelen voor 2021 toereikend zijn. Of dat voor volgend jaar ook het geval is, kan nu nog niet worden gezegd. Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening blijft het eerste kwartaal van 2021 vrijwel gelijk met het aantal van vorig jaar. Kaag en Braassem laat dit zelfde beeld zien. In Alphen is het aantal aanmeldingen zelfs afgenomen. Opdracht Inburgering Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet Inburgering in. Gemeenten worden vanaf dat moment verantwoordelijk voor de inburgering in het algemeen en voor asielstatushouders ook voor het faciliteren van inburgeringsonderwijs. In de nieuwe Wet Inburgering kan er via drie verschillende leerroutes worden ingeburgerd, namelijk de B1-leerroute, de Zelfredzaamheidsroute en de Onderwijsroute. De B1-leerroute is bedoeld voor alle inburgeraars die het taalniveau B1 kunnen halen.
De doelgroep voor de B1-leerroute is breed en de leeftijd, leerbaarheid en het opleidingsniveau van deelnemers kan uiteenlopen. De Zelfredzaamheidsroute is voor inburgeraars met een lage leerbaarheid die moeite hebben met het leren van een nieuwe taal en die in beperkte mate zelfredzaam zijn. Tot slot is de Onderwijsroute bedoeld voor jonge inburgeraars met een hoge leerbaarheid en die gemotiveerd zijn om een opleiding in het Nederlandse onderwijs (mbo, hbo of wo) te volgen. De gemeente Nieuwkoop heeft samen met de gemeente Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem een Europese aanbesteding gedaan voor de B1-leerroute en Zelfredzaamheidsroute. Deze aanbesteding is op 10 februari 2021 definitief gegund aan Echt Nederlands BV.
20
Statushouders zijn economisch zelfstandig en maken deel uit van de Nieuwkoopse samenleving De huisvestingstaakstelling voor 2020 is behaald. De huisvestingstaakstelling voor 2021 is bijzonder hoog (44, een verdubbeling) doordat er een inhaalslag is gemaakt met de doorstroming in de azc’s. Samen met de woningcoöperaties wordt hiervoor een oplossing gezocht. Door het beperkte aanbod sociale huurwoningen is dit een erg lastig vraagstuk. Voor de integratie van statushouders is onze werkwijze aangepast aan de nieuwe wet inburgering. Een voorbeeld is dat we een assessment afnemen als iemand nieuw in de gemeente komt wonen, zodat we weten waar iemands kwaliteiten liggen. Samen met zorgpartijen zorgen we voor een maatwerktraject, waarbij we er naar streven om statushouders snel aan het werk te helpen. Bij jonge mensen en wie dat verder nodig heeft, bieden we een onderwijstraject. Doordat mensen langer in een AZC zitten wordt de problematiek ingewikkelder. 4.3.1.3 Thema Vrije tijd en cultuur Ontwikkelingen in het eerste kwartaal van 2021 Visie op sport en bewegen De vaststelling van de visie op sport en bewegen is doorgeschoven naar juli 2021. De Sportvisie bestaat uit een visiegedeelte en een vijftal uitwerkingsplannen.
De uitwerkingsplannen betreffen een gemeentelijk sportpunt, binnensport in Nieuwveen, subsidies aan voetbal-, hockey- en tennisaccommodaties, een businesscase toekomst zwembad De Wel en bewegen in de openbare ruimte. Voor het traject rondom de subsidies aan de accommodaties voor voetbal, hockey en tennis wordt onderzoek gedaan door een extern expert en er loopt een participatieproces met de betrokken verenigingen. Mede op verzoek van de verenigingen willen we wat meer tijd nemen om dit participatieproces zorgvuldig te doorlopen. Sportakkoord De gemeente is partner in de uitvoering van het Nieuwkoopse Sportakkoord en onderdeel van het kernteam. Er zijn vanuit het Sportakkoord diverse initiatieven in ontwikkeling die sporten en bewegen in onze gemeente stimuleren. Het kernteam heeft vanuit het Sportakkoord budget beschikbaar gesteld voor realisatie van een jeu de boules baan bij Lawn Tennisvereniging Zevenhoven en een gezamenlijk plan van verschillende verenigingen voor een laagdrempelig kennismakingsaanbod met sport. Daarnaast worden er diverse trainingen en workshops voor sportaanbieders georganiseerd. Sport- en beweegplekken in de openbare ruimte Juist in Covid-tijd is het belangrijk dat inwoners voldoende mogelijkheden hebben om buiten te sporten.
Daarom stelt het college bij deze voorjaarsnota aan de raad voor om geld beschikbaar te stellen voor de realisatie van twee openbare sport- en beweegplekken, bij de Golfclub Liemeer en bij de locatie 'Speelveen' in Ter Aar. Covid-19 Sportaccommodaties Ook gedurende het eerste kwartaal van 2021 zijn de gemeentelijke sporthallen en -zalen gesloten gebleven. Hierdoor zijn er opnieuw geen inkomsten ontvangen voor de verhuur van de accommodaties. Onbekend is nog wanneer er weer in de hallen en zalen gesport kan worden. Inmiddels is de mogelijkheid opengesteld om een Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) aan te vragen voor de tweede helft van 2020 en de verwachting is dat dit later ook zal gebeuren voor de maanden dat er in 2021 niet gesport kon worden. De TVS voor de eerste Covid-19 maanden (maart tot en met mei) is inmiddels ontvangen. We zullen ook voor de perioden daarna een aanvraag doen. Daarnaast is ook zwembad De Wel in het eerste kwartaal voor een groot deel dicht gebleven. Begin maart mochten er wel weer zwemlessen aan kinderen gegeven worden. Er worden extra lessen aangeboden om de achterstanden in te halen en om extra opbrengsten voor het zwembad te genereren.
21
Subsidieregeling ondersteuning maatschappelijke organisaties bij gevolgen Covid-19 In maart heeft de gemeenteraad ingestemd met een subsidieregeling voor het ondersteunen van maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld verenigingen op het gebied van cultuur, sport en welzijn) bij de gevolgen van de maatregelen tegen Covid-19. Deze maatregelen hebben onder andere grote gevolgen voor maatschappelijke organisaties. Regelmatig kunnen zij hun activiteiten niet of beperkt uitvoeren. Hierdoor lopen zij inkomsten mis, terwijl een deel van hun kosten wel doorlopen. De landelijke compensatieregelingen dekken meestal niet de volledige financiële gevolgen van de Covid19 crisis. Hierdoor moeten steeds meer organisaties hun financiële reserves aanspreken. Via deze nieuwe subsidieregeling kunnen maatschappelijke organisaties in de gemeente een aanvraag doen voor compensatie van een exploitatietekort over 2020, dat is veroorzaakt door de Covid maatregelen. Voorwaarde voor deze subsidieregeling is dat organisaties kunnen aantonen dat zij gebruik hebben gemaakt van beschikbare landelijke regelingen en actie ondernomen hebben om kosten te beperken. Zwembad De Wel Zwembad De Wel is als gevolg van de Covid-19 maatregelen gesloten vanaf 14 december 2020. Vanaf 16 maart ’21 is het bad geopend uitsluitend voor zwemlessen. In de Begroting 2021 is een totaal aan baten opgenomen van € 558.173.
Als gevolg van de sluiting wordt de Begroting met € 140.000 afgeraamd. Dit komt overeen met de gemiddelde omzet gedurende drie maanden. Het is nog onduidelijk wanneer het zwembad weer volledig geopend kan worden. Indien het zwembad gedeeltelijk gesloten is, is er ook sprake van gederfde omzet. Deze omzetderving is nog niet meegenomen in de aframing. Zwembad De Wel komt in aanmerking voor de regeling “Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden”. De aanvraag voor deze subside kan vanaf 1 april worden ingediend. Er is beperkt budget beschikbaar. Indien er meer wordt aangevraagd, wordt er naar rato verdeeld. Vooralsnog wordt voorgesteld de inkomstenderving te verrekenen met de stelpost voor Covid-19. Als er compenserende middelen komen vanuit het Rijk kan deze post weer worden aangevuld. 4.3.1.4 Thema Onderwijs en huisvesting Ontwikkelingen in het eerste kwartaal van 2021 IKC Zevenhoven Het nieuwe en duurzame IKC 7hoven is 11 maart opgeleverd. Door de keuze voor een ander type gevelbekleding is zelfs een hogere score op het vlak van energieprestatie gerealiseerd dan vooraf bedacht (EPC<0). De bouw is soepel verlopen, zonder noemenswaardige problemen. De gebruikers zijn zeer tevreden met hun nieuwe onderkomen dat in mei feestelijk geopend zal worden. IKC Ter Aar De oplevering van het IKC Ter Aar is naar verwachting eind juni, dit is conform planning.
Eind augustus zal het gebouw in gebruik worden genomen. Voor het beheer en exploitatie van het IKC De Vaart hebben gemeente en schoolbestuur WIJ de Venen gezamenlijk een beheerstichting opgericht. IKC Langeraar en Papenveer, voorbereidingskrediet In maart is de locatiekeuze door de raad vastgesteld en al in 2021 zal worden gestart met de voorbereidingen voor het nieuwe IKC, samen met kernpartners basisschool Aerestijn en Stichting Kinderopvang Liemeer. We betrekken hierbij ook stakeholders zoals de Langeraarse verenigingen, de beheercommissie van de kerk, de dorpsraad en ondernemers in het centrum van Langeraar. Met de begroting is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum (IKC) voor Langeraar en Papenveer vanaf het jaar 2022. Daarom wordt voorgesteld de beschikbaarheid van het voorbereidingskrediet een jaar naar voren te trekken (naar 2021).
22
Tussenevaluatie pilot sociaal pedagogische hulpverlening op scholen In januari heeft een eerste tussenevaluatie plaats gevonden van de pilot 'sociaal pedagogische begeleiding op scholen' dat het schooljaar 2020/21 van start is gegaan. Via de pilot kan meer laagdrempelige ondersteuning aan leerlingen worden geboden op het sociale vlak, op de scholen zelf. De scholen en het Jeugd- en Gezinsteam zijn enthousiast over de eerste ervaringen en resultaten. Later in het schooljaar volgt een uitgebreidere evaluatie en een besluit over voortzetting van de pilot.
23
4.3.2 Financiën Totaal 2021
2022
2023
2024
Wijzigingen in baten en lasten Wijzigingen in reserves
394 -
304 -
304 -
304 -
Totaal wijzigingen
394
304
304
304
Baten/lasten Thema
2021
Werk en inkomen Zorg en leefstijl Vrije tijd en cultuur Onderwijs en ontwikkeling Vastgoed Sociaal domein Totaal mutatie baten en lasten
2022 46 -73 373 42 6 394
2023 249 24 31 304
2024 249 24 31 304
249 24 31 304
Reserves 2021 Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal mutatie reserves
2022 -
24
2023 -
2024 -
-
4.3.2.1 Toelichting Toelichting mutaties Voorjaarsnota 2021 BATEN / LASTEN € 394.000 Thema Zorg en leefstijl € - 73.000 Gevolgen voor 2021 • € 100.000 Wmo huishoudelijke verzorging Sinds eind 2020 nemen de uitgaven voor de huishoudelijke verzorging toe. De oorzaak van de stijging is tweeledig. Er is een toename van het aantal aanvragen en dus ook gebruikers van de huishoudelijke verzorging. In 2020 is het aantal huishoudens met huishoudelijke verzorging gestegen met 69 huishoudens (15%). Sinds september 2020 wordt in alle huishoudens van Nieuwkoop de huishoudelijke verzorging ook weer actief afgenomen. In de eerste helft van 2020 is veel zorg tijdelijk stopgezet wegens de Covid-19 pandemie of pas later gestart. Een tweede reden voor de stijging van de kosten is dat sinds juli 2020 het uurtarief is verhoogd. De verhoging van het uurtarief is volgens de Algemene maatregel van Bestuur reële prijs Wmo 2015 en de overeenkomst die met de aanbieders van de huishoudelijke verzorging is gesloten. De verwachting is dat de stijging van de kosten structureel is. Voor nu wordt een inschatting gemaakt van een kostenstijging van € 100.000,- per jaar. We kunnen echter niet aangeven of dit bedrag voldoende is.
Dit is afhankelijk van het aantal nieuwe gebruikers in 2021, verwachte stijging uurtarief in 2021 en mogelijke beheersmaatregelen om de groei van de huishoudelijke verzorging te verminderen. • € 136.000 RDOG In de begroting 2021 is de begroting van de RDOG HM 2021 abusievelijk niet goed overgenomen. In de gemeentebegroting van 2021 is de bijdrage van 2020 opgevoerd. Dit betekent dat er € 136.000 te weinig is begroot. De stijging tussen 2020 en 2021 werd veroorzaakt door een toename van het aantal inwoners (36.000), indexering (59.000), bijdrage RDOG 2024 (22.500) en de WvGGZ (18.500). De door het Algemeen Bestuur van de RDOG vastgestelde bijdrage per gemeente is verplicht en daarom is het noodzakelijk dit nu bij te ramen. • € - 240.000 onderbesteding WMO budgetten Tegenover bovengenoemde de nadelen in het sociaal domein staan een aantal incidentele financiële voordelen. De trainingsfaciliteit LVB waarvoor we in de meerjarenbegroting middelen hebben en die onderdeel uitmaakt van de opdracht ondersteuning vanaf 2022 is nog niet gerealiseerd. Er is een klein restant budget nodig om incidentele trajecten in te kopen maar voor een korte tijd is het onmogelijk een trainingsfaciliteit te ontwikkelen.
Daarnaast is er een voordeel op Wmo sociale participatie omdat de begroting hoger is dan de bijdrage aan Tom in de Buurt en omdat de PGB's sociale participatie lager uitvallen dan begroot. Afhankelijk van de aanbestedingsresultaten zijn deze middelen vanaf volgend jaar mogelijk wel nodig. • € - 86.000 laaggeletterdheid Voor het uitvoeren van het actieplan van laaggeletterdheid zijn incidenteel middelen nodig die kunnen worden gedekt uit de incidentele statushouder middelen conforme besluitvorming bij het Actieplan Geletterdheid 2021-2024. Deze middelen worden toegevoegd aan de reserve en in volgende jaren weer onttrokken. • € 15.000 Buurtbemiddeling (verplaatst van programma 4) Het aantal - meldingen over - buren-/buurtconflicten is sinds vorig jaar aanzienlijk toegenomen. Het beeld is dat daar meerdere factoren van invloed op zijn, waaronder de corona-crisis, meer zelfredzaamheid (ook van kwetsbare) groepen, individualisering en het tolerantieniveau in de samenleving. Bij allerlei vormen van woonoverlast is het van belang dat de meest direct betrokken instanties - met name zorg, veiligheid, politie en corporaties - intensief met elkaar samenwerken. Buurtbemiddeling is voor een adequate, efficiënte en effectieve aanpak daarvan een instrument van toegevoegde waarde.
25
Meerjarige gevolgen • € 136.000 RDOG • € 100.000 Wmo huishoudelijke verzorging • € 15.000 Buurtbemiddeling Thema Werk en inkomen € 46.000 Gevolgen voor 2021 • € 46.000 TONK Voor het uitvoeren van Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) krijgen wij geld vanuit het Rijk via het Gemeentefonds (programma 6). Thema Vrije tijd en cultuur € 373.000 Gevolgen voor 2021 • € 200.000 ondersteuning maatschappelijke organisaties bij gevolgen Covid-19 Dit is de financiële verwerking van het raadsbesluit Ondersteuning maatschappelijke organisaties bij gevolgen Covid-19. Het beschikbare budget van € 200.000 wordt gedekt uit de ontvangen bijdragen van het rijk t.b.v. Covid-19 (programma 4) • € 140.000 lagere inkomsten Zwembad De Wel Door de lockdown is Zwembad De Wel in het eerste kwartaal nauwelijks open geweest. Ook in het tweede kwartaal loopt de gedeeltelijke sluiting nog door. Vooralsnog ramen we 25% van de geprognosticeerde inkomsten af. Waarschijnlijk zal het nadeel groter zijn gedurende het jaar. • € 14.000 Laaggeletterheid In april besluit de gemeenteraad over het Actieplan Geletterdheid Nieuwkoop 2021-2024. Voor het uitvoeren van het actieplan zijn incidenteel middelen nodig die kunnen worden gedekt uit de incidentele statushouder middelen.
Omdat er door de nieuwe Wet Inburgering structureel middelen vrij komen voor de uitvoering van de Wet Inburgering, is er ruimte ontstaan in het incidentele statushouders budget. Conform het raadsvoorstel wordt dit budget overgeheveld via de Voorjaarsnota. Meerjarige gevolgen • € 24.000 laaggeletterdheid Thema Onderwijs en ontwikkeling € 42.000 Gevolgen voor 2021 • € 42.000 Noodopvang Voor kinderen van wie één of beide ouders werken in een cruciaal beroep of vitale sector en voor kwetsbare kinderen werd voor de periode van medio maart tot en met 1 juli gratis noodopvang aangeboden. Wij hebben als gemeente deze noodopvang, in overleg met kinderopvang en het onderwijs, gecoördineerd. Het kabinet heeft voor deze periode € 13 miljoen in 2020 beschikbaar gesteld ter compensatie van de kosten van deze opvang. De kosten worden door de gemeenten aan kinderopvangorganisaties en scholen vergoed. Wij hebben voor de noodopvang vanuit het rijk € 42.111 ontvangen.
26
Thema Vastgoed sociaal domein € 6.000 Gevolgen voor 2021 • € 35.000 aanleg ventilatie gymzaal Buytewech Scholencomplex Buytewech heeft klimatologische problemen door het ontbreken van actieve ventilatie in de gemeentelijke gymzaal op de 1e verdieping. Aanleg van een ventilatiesysteem is noodzakelijk om een goed binnenklimaat te garanderen. Afgesproken is dat de beheerstichting MFA Buytewech en de gemeente de kosten hiervan (geraamd op € 70.000) gezamenlijk dragen. •
€ - 37.000 kapitaallasten Op basis van de jaarrekening en de stand van de boekwaarde per 1-1-2021 heeft een herberekening van de kapitaallasten plaatsgevonden.
MUTATIES RESERVES € 0 Geen mutaties in de reserves
27
4.4 Programma 4 Bestuur en dienstverlening 4.4.1 Beleid 4.4.1.1 Thema Publiekszaken Doorontwikkeling dienstverlening Het 1e kwartaal 2021 zijn we gestart met de uitwerking van het dienstverleningsconcept. Belangrijk speerpunt is de snelheid van de digitale dienstverlening, welke steeds meer in omvang toeneemt. Ondanks dat steeds meer inwoners de digitale weg weten te vinden, beseffen we ook dat een deel van de inwoners niet in staat is om deze digitale weg te volgen. Ondanks het feit dat we onze communicatie, website, diensten en producten zo bereikbaar en toegankelijk mogelijk aanbieden, blijft er een groep inwoners met een (digitale) hulpvraag. Voor deze inwoners blijft een persoonlijk gesprek altijd tot de mogelijkheid behoren. Doorontwikkeling loketten In de uitwerking van het dienstverleningsconcept 2021 zal aandacht worden besteed aan het verder optimaliseren van de loketten. Doel is om de loketten zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de behoefte van de samenleving en een duidelijke ingang te creëren. We ontwikkelen naar aanleiding van het concept een brochure waarin de loketten zichtbaar worden gepresenteerd en de toegankelijkheid van informatie, producten en diensten duidelijk zijn opgenomen.
Overkoepelend starten we, na vaststelling van het dienstverleningsconcept, met een hulp- en informatieloket welke onder andere de taak heeft inwoners snel door te geleiden naar de diverse loketten en hulp te bieden bij problemen. BRP (Basis registratie personen) De doorontwikkeling van onze dienstverlening gaat gepaard met het steeds meer digitaal aanbieden van onze Burgerzaken producten en diensten. Afgelopen jaar is er een start gemaakt met de implementatie van enkele nieuwe Burgerzaken modules. Helaas hebben we in het 1ste kwartaal 2021 door de aangescherpte Covid 19-maatregelen rondom de verkiezingen enige vertraging opgelopen. Intentie is om in het 3e en 4e kwartaal 2021 toe te werken naar 80% van de gemeentelijke producten en diensten digitaal en centraal (website/zaaksysteem). Door de implementatie van digitale diensten en producten middels modules is er meer oog nodig voor kwaliteit en de betrouwbaarheid van de inhoud, maar ook de beveiliging van de opslag en het dataverkeer. 4.4.1.2 Thema Bestuur (algemeen en dagelijks) Verkiezingen De organisatie rondom de Tweede Kamer verkiezingen zijn goed verlopen. Het doorvoeren van de door de overheid opgelegde Covid-19 maatregelen heeft de nodige extra werkzaamheden met zich meegebracht. Desondanks is het de organisatie gelukt om de verkiezingen op tijd en volgens de nodige richtlijnen vorm te geven.
In 2021 starten wij in het 2e kwartaal met de voorbereidingen van de gemeenteraadsverkiezingen 2022. We houden hierbij rekening met het feit dat ook deze verkiezing mogelijk de nodige Covid -19 maatregelen met zich mee gaat brengen. Natuurlijk hopen we op verkiezingen zonder extra richtlijnen. De Stemapp is een waardevolle aanvulling gebleken. Door de Stemapp was het mogelijk om op afstand de stembureaus te volgen, direct vragen te beantwoorden of bij te springen waar nodig.
28
Participatie Het digitale participatie platform Denkmee.nieuwkoop.nl krijgt steeds meer vorm. Bij meerdere (grotere en kleinere) onderwerpen zetten we dit middel in om in gesprek te gaan met inwoners en inwoners te vragen naar hun voorkeur als het gaat om diverse opties die mogelijk zijn. Parallel daaraan werken we de uitwerking van het door de raad vastgestelde strategisch kader. De op grond van artikel 150 Gemeentewet verplichte Inspraakverordening Nieuwkoop dateert van 2009. Er wordt gewerkt aan een voorstel om deze verordening te actualiseren en uit te bouwen tot een Participatie en Inspraak verordening. Dorpsraden Het is vorig jaar niet gelukt een bestuurlijk overleg met de dorpsraden en per dorp in te plannen. Doel van de gesprekken is de dorpsraden op hoofdlijnen bij te praten over de planning van de activiteiten per dorp vanuit de gemeente. In dit overleg kunnen ook wensen en plannen vanuit de dorpsraden worden ingebracht. Het 1e kwartaal 2021 zijn de gesprekken opnieuw gepland en is er tevens een aanvang gemaakt met de evaluatie dorpsgericht werken 2015. 4.4.1.3 Thema Openbare orde en veiligheid IJspret In februari sloeg het weer om en ontstond er een korte periode met vorst en veel sneeuw. Dit zorgde voor een versnelling van ijs aangroei op het oppervlakte water.