2021-059c Jaarstukken 2020 - met aanpassingen

Overeenstemming eigenaren Ringdijk, Nieuwveen Vanwege de wens van de gemeente om over de Ringdijk een boerenlandpad te realiseren, heeft de Stichting Landschapsfonds Alphen aan den Rijn op ons verzoek de eigenaren van deze dijk benaderd. Het betreft het gedeelte Ringdijk vanaf de Molenkade tot de aansluiting met het Zouthuissluizermolenpad. De SLA heeft overeenstemming bereikt over de realisatie van een wandelpad. BIODIVERSITEIT Vlinderidylle In het kader van het beleid tot het vergroten van de biodiversiteit binnen de gemeente is in het najaar van 2019 samen met het IVN en De Vlinderstichting een vlinderidylle aangelegd in de kern Nieuwkoop. In 2020 is dit project afgerond door het onkruidvrij houden van de opgekomen planten en doorzaaien met hetzelfde zaadmengsel om een goed gesloten geheel te krijgen. Ook zijn vroeg bloeiende bollen in de nabijheid van de idylle geplant. De eerste vlinderinventarisatie heeft inmiddels plaatsgevonden door de vlinderwerkgroep van het IVN. Insectenhotel/nestkasten volkstuin Op verzoek van het bestuur van volkstuinvereniging De Geschikte Peer in de kern Ter Aar is in 2020 door de gemeente een groot insectenhotel geplaatst op het volkstuincomplex. Ook werd een vijftal nestkasten opgehangen. Nestkasten Op verschillende locaties in de gemeente zijn nestkasten opgehangen. Dit ter vergroting van de biodiversiteit.

Een aantal kasten is bevestigd aan eiken om zo een natuurlijke bijdrage te leveren aan de bestrijding van de eikenprocessierups. Knotwilgen Om de biodiversiteit te bevorderen is de gemeente over gegaan naar om en om, daar waar mogelijk is, knotten van wilgen. Dit betekend dat om het jaar een deel van de knotwilgen blijft staan, waardoor insecten zich kunnen nestelen.

JAARSTUKKEN 2020 - 94

Vroeg bloeiende bloembollen Vroeg vliegende insecten hebben in het voorjaar vaak gebrek aan stuifmeel. Om die reden zijn in de kernen Nieuwveen en Zevenhoven vroeg bloeiende bloembollen geplant. Financiële ontwikkeling Grootboeknummer Omschrijving

Omschrijving

Werk. bedr. saldo

092299 - V032 VZ onderh. recreat.voorziening

Stand van de voorziening 1-1-2020

092299 - V032 VZ onderh. recreat.voorziening

Uitgaven 2020 tlv de voorziening

092299 - V032 VZ onderh. recreat.voorziening

Storting in voorziening 2020

-13.500

Stand van de voorziening 1-1-2021

-34.050

Voorziening toereikend: Ja Gebouwen Gemeentehuis Sporthal Zwembad Brandweerkazernes Kinderopvang/scholen Overige openbare gebouwen Overig niet openbare gebouwen Overige objecten

2 4 1 3 7 20 7 11

st. st. st. st. st. st. st. st.

Gewenst kwaliteitsniveau Het standaard uitgangspunt voor de kwaliteit van het onderhoud is het duurzaam in stand houden van de gebouwen. Vrij vertaald wordt hieronder verstaan dat een pand de ‘normale veroudering en slijtage’ mag vertonen en dat defecte bouwkundige- en installatietechnische onderdelen door eenzelfde kwaliteitsniveau worden vervangen als reeds aanwezig is. Voor een aantal locaties wordt onderbouwd afgeweken van het standaard kwaliteitsniveau. Maatschappelijke doelstellingen • Kwalitatief goede sportcomplexen dragen bij aan het welzijn en de gezondheid van inwoners. • Kwalitatief goede monumenten, musea, kinderopvang- en verenigingsgebouwen dragen er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen en te recreëren. • Kwalitatief goede huisvesting voor de brandweer draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een veilige plaats is om te wonen. • Kwalitatief goede gebouwen voor de eigen organisatie dragen er toe bij dat de eigen medewerkers en het bestuur op een goede manier hun taken kunnen uitvoeren en dat de gemeente een aantrekkelijke plaats is om te werken. Voortgang in de realisatie van de doelstelling De vastgestelde kwaliteitsniveaus in het Beheerplan Gebouwen 2019-2028 sluiten aan op de maatschappelijke doelstellingen.

Het budget dat jaarlijks beschikbaar is om de gebouwen op het vastgestelde niveau te onderhouden is toereikend. Er zijn geen achterstanden in onderhoud. Beheerplan Het Meerjaren Onderhoudsplan Gebouwen voor de periode 2019 tot en met 2028 is door de raad vastgesteld. In 2024 wordt het plan geactualiseerd opnieuw aangeboden aan de raad.

-20.550 -

JAARSTUKKEN 2020 - 95

Wat hebben we gedaan? Overeenkomstig het beheerplan zijn de meeste werkzaamheden uit de jaarschijf 2020 uitgevoerd. Mede vanwege de Covid-19 pandemie is het niet gelukt alle groot onderhoud zaken uit te voeren die voor 2020 op de planning stonden, bijvoorbeeld het vervangen van de vloerbedekking van het gemeentehuis Ter Aar en de sportvloer van sporthal De Steupel. Deze werkzaamheden zijn verschoven naar 2021. Financiële ontwikkeling Grootboeknummer Omschrijving

Omschrijving

Werk. bedr. saldo

092299 - V011 VZ onderhoud gem gebouwen

Stand van de voorziening 1-1-2020

-560.016

092299 - V011 VZ onderhoud gem gebouwen

Uitgaven 2020 tlv de voorziening

272.603

092299 - V011 VZ onderhoud gem gebouwen

Storting in voorziening(B) 2020

-248.898

Stand van de voorziening 1-1-2021

-536.310

Voorziening toereikend: Ja Openbaar groen Bomen Bos Houtige gewassen Kruidige gewassen Gazons Grasbermen Bloemrijke bermen Gras voetbalveld Afrastering Bloembakken

11.765 214.933 14.962 1.581 332.118 930.108 6.839 26.670 6.709 152

st. m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m1 st.

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Maatschappelijke doelstellingen Groen, zowel beplanting als bomen dragen bij aan een aantrekkelijke leef- en woonomgeving. Tevens draagt het groen bij aan de klimaatadaptatie, zoals wateropname en hittestress. Groen is voor onze inwoners van groot belang, maar ook voor de fauna binnen onze gemeente. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Jaarlijks worden er verspreid door de gemeente plantvakken gerenoveerd. Hierbij wordt de oude beplanting verwijderd en worden er nieuwe, vaak bloemrijke, planten terug geplant. Daarnaast lift groen mee op andere integrale projecten. Dit biedt de kans om verharding die niet wordt gebruikt om te vormen tot groenvak. Hiermee maken we een klimaat robuuste buitenruimte. Een van de andere hoofdpijlers van het groenbeheerplan is biodiversiteit. Afgelopen jaren is het maaibeleid omgevormd naar een ecologisch maaibeleid waarbij de focus ligt op het verbeteren van de biodiversiteit in het algemeen en de bestuiving van gewassen in het bijzonder.

JAARSTUKKEN 2020 - 96

Beheerplan Het lopende beheerplan Colour for Green 2016-2020 is in 2020 geactualiseerd. Het nieuwe beleids- & beheerplan Openbaar Groen ‘Gezond Groen’ 2021-2025 wordt in het voorjaar van 2021 voorgelegd aan de raad. Wat hebben we gedaan? Er hebben afgelopen jaar flink wat groenrenovaties plaatsgevonden. Verspreid door de gemeente is er afgerond zo’n 2.000 vierkante meter aan plantvakken gerenoveerd. Ook heeft groen meegelift bij het renoveren van twee speelplaatsen, Bosveen en Vogelwikke. Er is een inventarisatie van bijzondere groenelementen uitgevoerd. Met het opleveren van een inventarisatielijst is het onderzoek afgerond naar bijzondere groenelementen in het gehele landelijk gebied van de gemeente. Te denken valt hierbij aan houtwallen, geriefbosjes en hakhoutbosjes. De groenelementen zullen worden opgenomen in de lijst van beschermwaardig groen. Niet alleen vanwege hun waarde als bijzonder groen maar zeker ook uit cultuur-historisch oogpunt. Begraafplaatsen/lijkbezorging Begraafplaatsen in gemeentelijk beheer

4 st.

Gewenst kwaliteitsniveau De algemene begraafplaatsen moeten aantrekkelijk zijn en een respectvolle uitstraling hebben. Een uitvaart, herdenking of bezoek moet zonder problemen kunnen plaatsvinden. De inwoners en nabestaanden moeten tevreden zijn over de kwaliteit. Voor de openbare gedeelten op- en rond de begraafplaatsen geldt het kwaliteitsniveau B (sober en doelmatig). Dit is gelijk aan het al het andere openbaar groen van de gemeente. Maatschappelijke doelstellingen Iedere inwoner, maar ook geïnteresseerden buiten onze gemeente, die na zijn overlijden begraven wenst te worden op een openbare begraafplaats dan wel na crematie bijgezet wil worden, moet hiervoor in de gelegenheid zijn. Wat hebben we gedaan? Naast het reguliere onderhoud aan de begraafplaatsen hebben er afgelopen jaar grafruimingen plaats gevonden op de begraafplaatsen in Ter Aar en Zevenhoven. Ook is er, naar aanleiding van een bewonersinitiatief, op de algemene begraafplaats in Nieuwkoop een herdenkingsmonument voor overleden kinderen geplaatst. Beheerplan In 2021 wordt gestart met het opstellen van een beheerplan Begraven. Het nieuwe beleid- en beheerplan zal de komende vijf jaar nieuwe richting geven aan begraven binnen de gemeente. Hiermee wordt het beleid, het onderhoud en de nodige financiële middelen geregeld.

Voorafgaand aan het opstellen van het nieuwe beheerplan wordt het toekennen van de kosten en uitgaven aan het ‘product’ begraven besproken met de gemeenteraad.

JAARSTUKKEN 2020 - 97

Wat kost het? Begraafplaatsen

Begroting 2017 8.000

Begroting 2018 8.000

Begroting 2019 8.000

Begroting 2020 8.000

Begroting 2021 8.000

Regulier onderhoud Groot Onderhoud NVT NVT NVT NVT NVT Kapitaallasten 0 0 0 0 0 Voor het beheerelement Begraven is geen voorziening. De uitgaven worden gedekt uit de Inkomsten van grafrechten.

JAARSTUKKEN 2020 - 98

5.4 Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in het verwachte risicoprofiel van de gemeente Nieuwkoop op het terrein van de treasury. In deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op het al bestaand beleid, het risicobeheer, de financieringsbehoefte, de ontwikkeling van de leningenportefeuille, het risicobeheer, de kasgeldlimiet en de risiconorm. Bestaand beleid In de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) zijn kaders gesteld voor een verantwoorde en prudente inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie bij decentrale overheden. De Wet Fido verplicht de gemeente tot het opstellen van twee instrumenten op het gebied van treasury, te weten een treasurystatuut en een treasuryparagraaf. Het treasurystatuut is onderdeel van de Financiële verordening gemeente Nieuwkoop 2017. Het huidige treasurystatuut is van 1 januari 2015 in werking getreden. In het treasurystatuut wordt de beleidsmatige infrastructuur van de treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten. Conform de Wet Fido wordt de paragraaf Financiering opgenomen in de begroting en de jaarrekening, waarin de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury worden weergegeven.

Rentebeleid De uitvoering van de treasury vereist snelle beslissingen in een complexer wordende geld- en kapitaalmarkt. Renterisico’s bij het aantrekken en uitzetten van gelden worden beperkt door de overeen te komen rentepercentages bij deze transacties te baseren op een rentevisie. Onze rentevisie wordt o.a. gebaseerd op informatie van de huisbankier. De korte rente is in het algemeen lager dan de lange rente. Op grond van deze veronderstelling is het uitgangspunt om de financieringsbehoefte eerst te dekken met de maximaal toegestane kasgeldlimiet en de resterende behoefte te dekken met langlopende leningen. Van deze looptijd kan worden afgeweken indien deze kan worden gekoppeld aan andere financiële posities. Met deze aanpak gaat de gemeente er van uit dat - rekening houdend met ons risicoprofiel - de financieringskosten zo laag mogelijk zijn. Risicobeheer Het risicobeheer is gericht op het beperken van financiële risico’s. In het treasurystatuut zijn richtlijnen en limieten opgenomen, die de basis vormen voor alle transacties op dit gebied. Daarnaast geeft de Wet Fido normen voor het beperken van risico’s. De belangrijkste risicocategorie is het renterisico, waarvan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm belangrijke richtlijnen zijn om renterisico’s te beperken.

De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een rentetypische looptijd tot één jaar en de renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een rentetypische looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen van de Wet Fido is te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aanzienlijk) hogere rente grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. De normen beperken de budgettaire risico's. Het niveau van de kasgeldlimiet is gelimiteerd op 8,5% van de begrote lasten. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer dan 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. De provincie toetst de kasgeldlimiet en de renterisiconorm uit hoofde van financieel toezicht.

JAARSTUKKEN 2020 - 99

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het wettelijk maximum aan leningen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De kasgeldlimiet stond de gemeente Nieuwkoop in 2020 toe de financieringsbehoefte tot een bedrag van € 6,8 mln. te dekken met kortlopende geldleningen. Zodra de verwachting is dat deze limiet langer dan twee kwartalen wordt overschreden, wordt een langlopende geldlening aangetrokken. Gelet op de lagere rente voor kredietfaciliteiten maakt de gemeente zoveel mogelijk gebruik van de toegestane norm. In 2020 is de kasgeld limiet niet overschreden. In onderstaande tabel is een verantwoording per kwartaal opgenomen

Kasgeldlimiet 2020 per kwartaal

Q1

Q2

Q3

Q4

Gemiddeld saldo vlottende middelen

7.724

11.571

12.734

7.703

Kasgeldlimiet 2020 (per 1 januari)

6.773

6.773

6.773

6.773

Overschot t.o.v. kasgeldlimiet

14.497

18.344

19.507

14.476

Renterisiconorm De renterisiconorm bepaalt het feitelijke renterisico op de langlopende lening. Jaarlijks mogen de renterisico’s van renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Wanneer een gemeente een groot gedeelte van zijn schuld moet aflossen en in plaats daarvan nieuwe financieringsmiddelen moet vinden, dan kan dit (in het geval van een stijgende rentevoet) de jaarrekening negatief beïnvloeden. Renterisiconorm (x € 1.000)

2020

1a

Renteherziening op langlopende schuld o/g

0

1b

Renteherziening op langlopende schuld u/g

0

1

Netto renteherziening op langlopende schuld (1a+1b)

0

2a

Nieuw aangetrokken langlopende schuld

0

2b

Nieuw uitgezette langlopende leningen

0

2

Netto nieuw aangetrokken langlopende schuld (2a+2b)

0

3

Betaalde aflossingen

4

Herfinanciering (laagste van 2 en 3)

0

5

Renterisico langlopende schuld (1+4)

-

6

Stand langlopende schuld per 1 januari

19.305

7

Renterisiconorm (20% van begrotingstotaal bij aanvang)

15.937

Ruimte onder renterisiconorm (7-5-3)

10.868

5.069

Schatkistbankieren In december 2013 is het schatkistbankieren voor decentrale overheden ingevoerd. Voor decentrale overheden betekent dit dat zij al hun overtollige middelen niet langer mogen aanhouden bij banken, maar dit moeten aanhouden in de schatkist bij het ministerie van financiën.

JAARSTUKKEN 2020 - 100

Gelden tot een drempelbedrag mogen buiten de schatkist worden aangehouden. Dit drempelbedrag bedraagt 0,75% van het begrotingstotaal voor openbare lichamen met een begrotingstotaal kleiner dan € 500 mln. Voor Nieuwkoop bedroeg dit drempelbedrag in 2020 € 597.623. In de toelichting op de balans is verantwoording afgelegd over het gebruik van het drempelbedrag in 2020. Financieringsbehoefte Per 1 januari 2020 werd rekening gehouden met een financieringsoverschot van € 13.863.000. Dit is het verschil tussen de aanwezige vaste financieringsmiddelen en de boekwaarde van de investeringen en de te financieren grondexploitaties. In werkelijkheid was er per 1 januari 2020 een financieringsoverschot van € 12.610.000. Het verschil t.o.v. de begroting wordt met name veroorzaakt door een lager saldo vaste activa als gevolg van lagere investeringen in 2019 dan geraamd. Financieringsbehoefte (x € 1.000)

Begroting 2020

1 januari 2020

31 december 2020

Reserves

48.985

51.692

55.084

Voorzieningen

64.237

62.245

55.637

Opgenomen leningen

19.305

19.305

14.236

Totaal

132.527

133.242

124.957

Vaste activa

65.309

58.235

73.039

Grondexploitaties

53.355

62.397

49.256

Totaal

118.664

120.632

122.295

Financieringsoverschot

13.863

12.610

2.662

Vaste financieringsmiddelen:

Te financieren

Leningenportefeuille Het overzicht van de leningenportefeuille ziet er als volgt uit: Leningenportefeuille

Begroting 2020 31 december 2020

Restantbedrag begin boekjaar

19.305

19.305

Aflossingen

5.069

5.069

-

-

14.236

14.236

Nieuwe geldleningen Restantbedrag einde boekjaar