04.E-Quickscan Wet natuurbescherming ingediend d.d. 27-12-2023 opgesteld d.d. 04-09-2023
Tekst van het document
Quickscan Wet natuurbescherming Vrouwenakker onbepaald (ingang tussen 13 en 17) te Vrouwenakker Gemeente Nieuwkoop Kadastraal bekend: NVN00-E-996
Wet natuurbescherming – soortenbescherming Wet natuurbescherming - gebiedsbescherming Zuid-Hollandse Omgevingsverordening, Omgevingsvisie
Veldbiologische Werken Ecologisch onderzoek en advies VBW 2023-107 r
Colofon Opdrachtgever
Aveco de Bondt b.v. Postbus 64 7450 AB HOLTEN
Locatieonderzoek Datum uitvoering veldonderzoek
25 augustus 2023
Rapportage Status rapportage
Versie 0.1
Datum rapportage
04 september 2023
Rapportnummer
VBW 2023-107 r
Aantal pagina’s
41 (inclusief bijlagen)
Foto’s/Afbeeldingen 2de Lezing Rapportage citeren
QUICKSCAN WET NATUURBESCHERMING ZUID-HOLLANDSE OMGEVINGSVERORDENING VROUWENAKKER (ONB), TE VROUWENAKKER RAPPORT VBW 2023-107 R - VELDBIOLOGISCHE WERKEN VOF
Administratieve bedrijfsinformatie Veldbiologische Werken Contactpersoon Adres Mobiel: Email: http:
Nieuwe Markt 65c, 4701 AD Roosendaal 06-20431422 info@veldbiologischewerken.eu www.veldbiologischewerken.eu
BTW-nummer: KVK-nummer:
NL84188812 NL863126182B01
Veldbiologische Werken is een ecologisch onderzoeks- en adviesbureau dat werkt conform de werkwijzen welke voorgeschreven worden in Kennisdocumenten, Soortenprotocollen en onderzoeksrichtlijnen Netwerk Groene Bureaus. Veldbiologische Werken werkt objectief en consequent, is natuurlijk praktisch en pragmatisch met oog voor communicatie en educatie ten behoeve van bescherming, behoud, beheer en ontwikkeling van onze levende natuur. Ondanks de zorgvuldigheid waarmee dit rapport is samengesteld, zijn Veldbiologische Werken V.O.F. en de auteurs niet aansprakelijk voor eventuele fouten of onvolkomenheden en eventueel daaruit voortvloeiende schade.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
2 van 41
Inhoudsopgave 1
2
Inleiding
4
1.1 1.2 1.3
4 4 5
Aanleiding Quickscan Wet natuurbescherming Voorgenomen ingrepen plangebied Doel Quickscan Wet natuurbescherming
Wettelijk kader 2.1 2.2 2.3
6
Zuid-Hollandse Omgevingsverordening Natuurnetwerk Soortenbescherming
6 6 6
3
Methoden van onderzoek / Werkwijze
8
4
Omschrijving plangebied
9
5
Resultaten Quickscan / Toetsing aan wet en regelgeving
16
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
Vaatplanten Zoogdieren Vogels Reptielen Vissen en Amfibieën Libellen en dagvlinders Overige ongewervelden Exoten Gebiedsbescherming
16 17 20 23 24 25 25 26 22
6
Conclusies en aanbevelingen
28
7
Literatuur en bronnen
30
7.1 7.2
Literatuur Bronnen
30 31
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5
– Wettelijk kader Weerrapport – NDFF-gegevens beschermde soorten plangebied – Lijst van nationaal beschermde soorten – Lijst van soorten die op bijlage IV van de habitatrichtlijn, bijlage II van Bern en/of bijlage I van Bonn staan Bijlage 6 – Overzicht soorten vogelrichtlijn
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
3 van 41
1
Inleiding
Deze Quickscan is uitgevoerd in het kader van de Wet natuurbescherming. In de toetsing zijn meegenomen, voor zover reeds bekend de Omgevingsverordening, - visie, - programma’s ZuidHolland, het omgevingsplan en de omgevingsvisie van de Gemeente Nieuwkoop (zijn ten tijde van deze quickscan nog niet gepubliceerd, mogelijk in 2024). 1.1
Aanleiding Quickscan Wet natuurbescherming
Op 25 augustus 2023 heeft Veldbiologische Werken VOF opdracht ontvangen via de heer J. Hendriks, Aveco de Bondt b.v. voor het uitvoeren van een Quickscan Wet natuurbescherming in het plangebied Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker, kadastraal bekend als NVNOO-E-996, Gemeente Nieuwkoop, Zuid-Holland. De initiatiefnemer is voornemens om binnen het perceel nieuwbouw te realiseren in de vorm van gezinswoningen (10 stuks). Aangezien de voorgenomen aanpassingen tot de ruimtelijke ontwikkeling behoren en daarmee mogelijk (negatief) effect kunnen hebben op de omgeving en mogelijk op de daar voorkomende (beschermde) plant- en diersoorten, dient formeel te worden aangetoond dat ter plaatse geen beschermde soorten aanwezig zijn, dan wel redelijkerwijs kunnen worden uitgesloten. Deze soorten kunnen verstoord worden door de geplande ingreep. Door middel van deze Quickscan zal inzichtelijk worden gemaakt of beschermde soorten gebruik maken van het plangebied en of de geplande ingrepen wet overtredend zijn ten aanzien van de Wet natuurbescherming. Met deze Quickscan wordt tevens een advies gegeven ten aanzien van ecologisch waardevolle componenten in het plangebied en mogelijkheden om deze te consolideren en te versterken. 1.2
Voorgenomen ingrepen plangebied
Kaart 1a: Kadastrale perceel Vrouwenakker (onb) Kaart Plangebied 1: Kadastrale kaart plangebied
Bij de voorgenomen ingreep zullen bomen en/of opgaande lijnvormige groene landschapsstructuren worden gekapt en zullen geen sloten/watergangen worden gedempt of verlegd. Wel wordt het perceel aan de korte zijden afgegraven waardoor plas-dras situaties (zie situatieschets) ontstaan.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
4 van 41
De voorgenomen ingrepen in het plangebied betreffen puntsgewijs: 1. 2. 3. 4. 5. 1.3
Beschoeien water/oeverzone Voorbereiden grondwerk Groenbeheer Voorbereidingen treffen beschermen ecologie Starten nieuwbouw Doel Quickscan Wet Natuurbescherming
Voor activiteiten, zoals de initiatiefnemers voornemens zijn, dient conform Nationale en Europese wet- en regelgeving eerst onderzoek gedaan te worden naar (potentiële) aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten of beschermde gebieden die mogelijk negatief beïnvloed worden door de voorgenomen plannen. Deze Quickscan Wet natuurbescherming geeft hier uitsluitsel over. De Quickscan bestaat uit een bronneninventarisatie en locatieonderzoek naar aanwezigheid of potentiële aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten. Voor de volledigheid wordt de Omgevingsverordening ZuidHolland getoetst. Indien beschermde plant- en diersoorten aanwezig zijn, of in potentie aanwezig kunnen zijn, is nader onderzoek nodig naar mogelijk negatieve effecten van de voorgenomen activiteiten op deze soorten (verstorings-/verslechteringstoets). Tevens wordt dan onderzocht of de voorgenomen activiteiten mogelijke overtreding van de Wet natuurbescherming en/of Omgevingsverordening Zuid-Holland inhouden. Ook wordt onderzocht welke mitigerende en/of compenserende maatregelen nodig zijn om conform wet- en regelgeving het project doorgang te laten vinden. De Quickscan kan tevens aanleiding zijn voor aanvullend onderzoek naar (functioneel gebruik door) beschermde soorten.
Ook wordt nagegaan of er negatieve effecten op nabijgelegen beschermde gebieden zijn dan wel dat nadere toetsing in dit kader nodig is.
Kaart 1b: Situatieschets
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
5 van 41
2
Wettelijk kader
2.1
Omgevingsverordening Zuid-Holland
Rolverdeling Provincies en Rijk: Sinds 1 januari 2017 zijn Provincies bevoegd gezag voor de Wet natuurbescherming. Vergunnings- en Ontheffingsverlening is eveneens taak van de Provincies. De Rijksoverheid is bevoegd gezag van grote wateren en Internationaal beleid. In de (interim) omgevingsverordeningen, die per Provincie kunnen verschillen, staan alle wetsbepalingen weergegeven. Deze regels gelden zowel voor Natura 2000-gebieden als voor in het wild levende dieren en houtopstanden. Per 1 januari 2024 gaat de omgevingswet van kracht. De lokale overheden als Gemeenten stellen hiervoor een Omgevingsplan op. Voor dit rapport geldt dat als het omgevingsplan bekend is, deze meegenomen wordt in de toetsing van de fysieke leefomgeving: natuur in deze rapportage. Aangezien de Gemeente Nieuwkoop het omgevingsplan nog niet heeft gepubliceerd, blijft het huidige bestemmingsplan gelden. 2.2
Natuurnetwerk
Naast door het Rijk aangewezen natuurgebieden die onder de Natura 2000-richtlijnen vallen zijn er ook andere beschermde gebieden in Nederland vallend onder het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Voor de Provincie Zuid-Holland geldt het Natuurnetwerk Zuid-Holland (NNZH) dat onderdeel is van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Het NNN is een door heel Nederland opgezet plan dat de biodiversiteit ten gunste moet komen. De verschillende gebieden fungeren als stapstenen en corridors voor soorten waardoor verspreiding en genetische uitwisseling tussen gebieden mogelijk is. Dit netwerk van verbindingszones mag niet door een ingreep worden aangetast. Effecten van een geplande ingreep of activiteit binnen het Natuurnetwerk Zuid-Holland moeten worden getoetst aan de gestelde natuurwaarden. Ook voor de NNN-gebieden is de Provincie bevoegd gezag. 2.3
Soortenbescherming
In de Wet natuurbescherming staan verbodsbepalingen ten aanzien van soorten. Zo zijn activiteiten die schadelijk zijn voor dier- en plantsoorten verboden. Voor alle soorten geldt de Zorgplicht, deze geldt voor alle vrij in het wild voorkomende soorten van Nederland. Specifiek kent de soortbescherming zwaardere beschermingsregimes voor speciaal aangewezen soorten. De soortenwetgeving is dusdanig vormgegeven dat eenieder die redelijkerwijs kan vermoeden dat zijn of haar handelen negatieve effecten heeft op beschermde soorten deze moet laten. In sommige gevallen is een ontheffing of vrijstelling mogelijk.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
6 van 41
Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (2019) Een aantal soorten zijn in de Provincie Zuid-Holland vrijgesteld op het gebied van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling, bestendig beheer of onderhoud en bestendig gebruik
In bijlage 1 vindt u een uitgebreide uitleg over de Wet natuurbescherming.
Icoonsoorten Zuid-Holland - 2023 Naam soort plangebied Argusvlinder • Bever × Boomklever × Blauwborst × Bruinvis × Dotterbloem • Egel √ Gewone zeehond × Gierzwaluw × Glassnijder • Groene glazenmaker × Groenknolorchis x Grote stern x Grutto x Heivlinder x Huismus x Kleine zwaan x Kluut x Konijn • Meervleermuis • Merel √
nieuwe plan
Beplantingsplan
Naam soort Nachtegaal Noordse woelmuis Otter Patrijs Purperreiger Rietorchis Roerdomp Rosse vleermuis Rugstreeppad Spindotter Steenuil Steur Weidehommel Wilde hyacinth Zandhommel Zalm Zeearend Zwarte stern
plangebied x x x x x • x √ x x x x √ x x x x x
nieuwe plan
Beplantingsplan Beplantingsplan
Tabel 1: Icoonsoorten Zuid-Holland LEGENDA ● mogelijk in plangebied aanwezig × redelijkerwijs niet in plangebied aanwezig √ redelijkerwijs aanwezig in plangebied
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
7 van 41
3
Methoden van onderzoek / Werkwijze
Op 25 augustus 2023 jl. is het plangebied door de heer N. Roozen van Veldbiologische Werken VOF onderzocht. Weercondities waren gunstig (weerrapport zie Bijlage 2). Op deze data is het plangebied en de omliggende terreinen te voet onderzocht in het kader van deze Quickscan. De volgende materialen (standaard aanwezig bij uitvoeren veldonderzoek Quickscan Wet natuurbescherming / te gebruiken indien wenselijk) en methoden van onderzoek/werkwijzen zijn gebruikt: -
-
-
-
Inventarisatie te velde van de in het plangebied voorkomende ruimtelijke structuren en ecotopen met behulp van: o verrekijker; o zaklamp; o endoscoop/holtecamera; o spiegelstok (voor zicht in/achter holtes); o fotocamera; o verzamelpotjes (voor samples ter nadere determinatie van faeces o.a. muizen/vleermuizen); o bat-detector (Petterson D400 hetrodyne met time expansion). Samples/laboratorium determinaties: o Determinaties faeces (o.a. muizen/vleermuizen) uit samples m.b.v. Euromex binoculair. Literatuuronderzoek/bronnenonderzoek: o Check van (recente) waarnemingen van beschermde flora en fauna in de omgeving van het plangebied; o Check van (recente) waarnemingen vermeld in verspreidingsatlassen; o Check van (recente) waarnemingen op websites. Onderzoek ligging plangebied ten opzichte van nabijgelegen beschermde gebieden, zoals Natura 2000 en Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur). Het plangebied is getoetst aan de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening van de Provincie Zuid-Holland. Naar aanleiding van de inventarisatie te velde en het literatuur/bronnenonderzoek is een inschatting gemaakt van het (mogelijke) voorkomen van beschermde flora en fauna en de (mogelijke) functies voor deze in het plangebied.
Op basis van deze voorgenomen ingreep is een inschatting gemaakt van de (redelijkerwijs) te verwachten negatieve effecten op de (potentieel) aanwezige beschermde soorten en functies. Mogelijke negatieve effecten zijn getoetst aan de Wet natuurbescherming. Vaststellen leemtes/onduidelijkheden. Hiermee is bepaald of negatieve effecten op beschermde gebieden op voorhand zijn uit te sluiten of dat nog een aanvullende toetsing noodzakelijk is.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
8 van 41
4
Omschrijving plangebied
Omschrijving plangebied Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker Kaart 2 toont een globaal overzicht van de Gemeente Nieuwkoop en de ligging van het plangebied Vrouwenakker. Kaart 3 toont een meer gedetailleerd beeld van de ligging en opbouw van het plangebied Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker.
Locatie plangebied
Locatie plangebied
Kaart 2: Locatie plangebied Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker in het streekgebied.
Kaart 3: Ligging en opbouw plangebied Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker.
Kenmerken Het plangebied Vrouwenakker (onb) ligt te midden van de buurtschap Vrouwenakker in de Gemeente Nieuwkoop, Provincie Zuid-Holland. Ten noorden van de buurtschap stroomt de Amstel welke de provinciegrens met Noord-Holland vertegenwoordigd. De bebouwde kom van Vrouwenakker bestaat voornamelijk uit grote agrarische bedrijven / kwekerijen en lintbebouwing langs de N231 (‘een weg door stad en land’ met vergezichten op omliggen landschap). De dorpskern van Vrouwenakker ZuidHolland bestaat uit middenstanders langs de doorgaande weg N231. Meer ten noordwesten ligt Kudelstaart (Noord-Holland) bestaande uit stedelijk gebied (woonwijken en glastuinbouw). Ten zuiden ligt de bebouwde kom van Blokland en meer ten zuidwesten ligt Nieuwveen, ten oosten van Vrouwenakker ligt de Provinciale grens van Utrecht met in het landschap de ‘Kromme Mijdrecht’; een meanderende stroom die vanaf Woerden de Amstel instroomt. Het omringende landschap van Vrouwenakker behoort tot beschermd cultuurlandschap ‘Groene Hart’. Binnen de Provincie ZuidHolland heet het omliggende gebied ‘Hollands plassengebied’ (gebiedsprofiel). De directe omgeving van het plangebied bestaat uit agrarisch gebied en wordt in het gebiedsprofiel aangemerkt als ‘Veenweidegebied onderdeel van de droogmakerijen’.
Het plangebied Vrouwenakker (onb) is een grasland (landbouw) omringd door sloten, met oeverbegroeiing, ruigte struweel van Grauwe wilg, Zwarte els en Vlier. De oprit voert vanaf de N231 naar een perceel dat agrarisch beheerd wordt, deze ligt geheel achter de reeds aanwezige bebouwing langs de N231. Aan de noordzijde ligt bebouwing gesitueerd aan de Ruigekade en Amstel. Aan de zuidzijde bevindt zich agrarisch beheerd gebied, gebied dat is aangewezen als ‘belangrijk weidevogelgebied’, aan de oostzijde een groot complex van een naburige kwekerij Bloemen, Planten, Bomen. Het grasland wordt met enige regelmaat gemaaid en agrarisch beheerd.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
9 van 41
Onderstaande foto’s geven een impressie van het plangebied.
Foto 1
Foto 2
Foto 3
Foto 4
Foto 5
Foto 6
Foto 7
Foto 8
Foto 9
Foto 10
Foto 11
Foto 12
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
10 van 41
©
Foto 13
Foto 14
Foto 15
Foto 16
Foto 17
Foto 18
Foto 19
Foto 20
Foto 21
Foto 22
Foto 23
Foto 24
Foto 25
Foto 26
Foto 27
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
11 van 41
©
Foto 28
Foto 29
Foto 30
Foto 31
Foto 32
Foto 33
Foto 34
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Foto 35
Foto 36
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
12 van 41
Beschermde natuur omgeving plangebied Natura 2000-gebieden zijn niet in de nabije omgeving van het plangebied aanwezig (kaart 4). De meest dichtbij gelegen Natura 2000-gebieden betreffen: • • • • •
Nieuwkoopseplassen (afstand ca. 8,0 km. ten zuidoosten) De Wilck (afstand ca. 20 km. ten zuidwesten plangebied) Bothol (afstand ca. 10 km. ten oosten plangebied) Oostelijke Vechtplassen (afstand ca. 18 km. ten oosten plangebied) Kennemerland-Zuid (afstand ca. 20 km. ten westen plangebied)
Het plangebied ligt nabij gebieden die zijn aangewezen als Natuurnetwerk Nederland Op onderstaande kaart (Kaart 5) staat het plangebied aangegeven in relatie tot gebied welke zijn aangewezen als Natuur Netwerk Nederland.
Locatie plangebied
20,0 km
10,0 km
8,0 km
Kaart 4: Ligging Natura 2000-gebieden ten opzichte van het plangebied (niet nabij aanwezig).
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
13 van 41
Kaart 5: Ligging plangebied ( rode stip ) in relatie tot gebieden die zijn aangewezen als Natuur Netwerk Nederland Zuid-Holland. (EVZ nabij aanwezig).
Kaart 6: Ligging plangebied in relatie tot gebieden in Noord-Holland die zijn aangewezen als Natuur (niet nabij aanwezig).
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
14 van 41
Kaart 7: Ligging plangebied (rode stip) in relatie tot gebieden die zijn aangewezen als Weidevogelgebied (nabij aanwezig).
Kaart 8: Ligging plangebied ( rode cirkel) in relatie tot gebieden in Groenblauw-dooradering (punt) ZuidHolland die zijn aangewezen als Natuur (aanwezig).
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
15 van 41
5
Resultaten Quickscan / Toetsing aan wet en regelgeving
Aangezien de voorgenomen ingreep valt onder de categorie ruimtelijke ordening wordt hier voor beschermde soorten uit Wet Natuurbescherming een nadere beoordeling gemaakt. Op basis van de aanwezige ecotopen, het onderzoek te velde en het literatuur- en bronnenonderzoek is een inschatting gemaakt van in het plangebied voorkomende beschermde soorten. Uitgaande van de bevindingen van het veldonderzoek, het literatuur- en bronnenonderzoek en de te verwachten effecten van de ingreep is een toetsing aan de Wet natuurbescherming en de ZuidHollandse Omgevingsverordening uitgevoerd. Deze toetsing geeft aan welke (mogelijke) negatieve effecten te verwachten zijn voor beschermde soorten. De toetsing geeft ook aan of aanvullende onderzoeken wenselijk zijn. Tevens geeft de toetsing aan of een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening vereist is. De toetsing richt zich ook op het uitsluiten van negatieve effecten op omliggende beschermde gebieden (Wet natuurbescherming). Of, indien negatieve effecten op omliggende beschermde gebieden niet zijn uit te sluiten, het wenselijk is hiernaar nader onderzoek te doen. Voor alle genoemde ‘Icoonsoorten’ van de Provincie Zuid-Holland biedt het plangebied ongeschikt biotoop, met uitzondering van Egel, Merel, Roose vleermuis, Weidehommel (zie voor meer Tabel 1). 5.1
Vaatplanten
Brononderzoek Uit verspreidingsgegevens (verspreidingsatlassen) en andere externe bronnen zijn geen aanwijzingen dat ‘beschermde’ vaatplanten in de nabijheid van het plangebied (0-1 km) voorkomen. Uit literatuuren brononderzoek blijkt dat op een afstand van 1-5 km Muurbloem voorkomt. Muurbloem groeit op oude muren. Van oorsprong is Muurbloem een exoot maar en is reeds lange tijd in Nederland (bron: Nederlandsesoorten.nl), Binnen het plangebied zijn geen geschikte muren voor Muurbloem aanwezig. Veldonderzoek Toegang tot het plangebied loopt via een bosje verruigd struweel met parkeerplaats van gravel om dan op het betreffende perceel aan te komen; een langwerpig grasland (met soorten als Grote vossenstaart en Gestreepte witbol) omringd door ondiepe sloten (met voedselrijke omstandigheden en ruigte kruiden). Aan de westkant van het grasland groeien er veel bomen en struiken, ook langs het water. Het vervallen bos bestaat uit Schietwilg, Grauwe Wilg, Zwarte Els, Meidoorn, Es, Lijsterbes en veel Riet, Harig Wilgenroosje en Klimop. Langs de sloten in de oeverzone groeit Grote Lisdodde, Gele lis, Blauw Glidkruid, Moerasandoorn, en Zwanenbloem. Het water is erg ondiep en op de meeste plaatsen is het water compleet bedekt met Veelwortelig kroos, Bultkroos en Klein kroos. Ook groeit er Kroosvaren (een exoot) binnen het plangebied.
Het water bevat weinig andere (onder)waterplantensoorten. Andere aanwezige soorten zijn: Mannagras, Wolfspoot, Waterzuring, Grote brandnetel, Pitrus, Gewone of gele waterkers, Sneeuwbes, Zwarte Vlier, Bontbladige Hulst, Hondsroos, Haagwinde en Scherpe zegge. Plangebied
Beschermde vaatplanten Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor vaatplanten veroorzaken.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
16 van 41
5.2
Zoogdieren
(Spits)Muizen Brononderzoek Uit literatuur- en bronnenonderzoek is gebleken dat er in een straal van 0-1 km van het plangebied Woelrat is waargenomen. Op een afstand van 1-5 km tot het plangebied zijn waargenomen: Bosmuis, Dwergmuis, Eikelmuis, Huisspitsmuis, Rosse woelmuis, Veldmuis. Met uitzondering van Eikelmuis zijn alle genoemde soorten vrijgesteld binnen de Provincie Zuid-Holland voor ruimtelijke ordeningsprojecten bij bestendig beheer en onderhoud. Eikelmuis is een beschermde soort in de Wet natuurbescherming, artikel 3.10 ‘andere soorten’. Veldonderzoek Het plangebied kent geen kenmerkende biotopen van in Nederland voorkomende beschermde muizen of spitsmuizen. Voor de ‘Icoonsoort’ van de Provincie Zuid-Holland, de Noordse woelmuis, biedt het plangebied geen geschikt biotoop. Ook voor Eikelmuis biedt het plangebied geen geschikt biotoop. Voor alle overige vrijgestelde soorten biedt het plangebied mogelijk biotoop. Er zijn geen sporen gevonden van (spits)muizen. Plangebied
Beschermde muizen en spitsmuizen Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor (spits)muizen veroorzaken.
(Kleine) Marterachtigen Brononderzoek Uit literatuur- en bronnenonderzoek zijn op een afstand van 0-1 km van het plangebied geen marterachtigen bekend. Hermelijn, Bunzing en Wezel zijn waargenomen op een afstand van 1-5 km van het plangebied. Veldonderzoek Binnen het plangebied bestaat er geschikt biotoop voor Bunzing, Hermelijn en Wezel. Er zijn geschikte schuil- en/of verblijfsplaatsen in en direct nabij het plangebied aanwezig (droge stukken). Ook het struweel bij de parkeerplaats biedt mogelijkheden voor marterachtigen. Prooidieren in de vorm van muizen waaronder Woelrat en Rosse woelmuis zijn niet uit te sluiten binnen het plangebied, waardoor het plangebied mogelijk geschikt leefgebied vormt voor Hermelijn en Wezel. Sporen van Konijn zijn niet waargenomen binnen het plangebied waardoor Konijn als prooidier mogelijk niet aanwezig is. Echter voldoet Rat ook als prooidier voor Bunzing. Aanwezigheid van marterachtigen binnen het plangebied zijn niet uit te sluiten. Het plangebied biedt beschutting, verblijfplaats en mogelijk voedsel voor marterachtigen. Marterachtigen als Bunzing, Hermelijn en Wezel zijn vrijgesteld bij projecten voor de ruimtelijke ordening en/of bestendig beheer en onderhoud in de Provincie Zuid-Holland. Steenmarter ontbreekt binnen de Provincie Zuid-Holland (gegevens 2010) (Bron: Zoogdiervereniging). Plangebied
Beschermde marterachtigen Aangetroffen
Vrouwenakker
Nee
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Uit te sluiten Nee
Niet uit te sluiten
Soorten Bunzing, Hermelijn, Wezel
Aanvullend onderzoek Nee
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
17 van 41
•
• •
Met de voorgenomen plannen, is aantasting van het leefgebied van Marterachtigen voor het plangebied niet uit te sluiten. Met de aanwezigheid van marterachtigen dient rekening te worden gehouden door middel van Zorgplicht. Ten aanzien van het plangebied wordt de Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening ten aanzien van Marterachtigen niet overtreden. Binnen de Provincie Zuid-Holland zijn de (klein) marterachtigen vrijgesteld voor projecten ruimtelijke ordeningen en bestendig beheer en onderhoud. Zorgplicht. Voor aanvang van de werkzaamheden dient het werkterrein te worden gecontroleerd op aanwezigheid van Bunzing, Hermelijn en/of Wezel. Worden de dieren aangetroffen dan dienen zij zichzelf in veiligheid te kunnen brengen.
Rode eekhoorn Brononderzoek Er zijn geen waarnemingen van Rode eekhoorn bekend binnen een straal van 0-5 km van het plangebied. Veldonderzoek Het plangebied bezit geen kenmerk van geschikt biotoop (en daarmee ook geen voedselbomen) voor Rode eekhoorn. Plangebied
Rode eekhoorn Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening wordt ten aanzien van Rode eekhoorn wordt niet overtreden.
Vleermuizen Brononderzoek In de omgeving (binnen een straal van 0-5 km) zijn waarnemingen bekend van een aantal vleermuissoorten, weergegeven in onderstaande tabel. Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Afstand
Gewone dwergvleermuis
Pipistrellus pipistrellus
0-1 km
Ruige dwergvleermuis
Pipistrellus nathusii
1-5 km
Kleine dwergvleermuis
Pipistrellus pygmaeus
1-5 km
Laatvlieger
Eptesicus serotinus
1-5 km
Meervleermuis
Myotis dasycneme
1-5 km
Rosse vleermuis
Nyctalus noctula
1-5 km
Veldonderzoek Vaste rust- en verblijfplaatsen Binnen het plangebied is gekeken naar mogelijke vaste rust- en verblijfplaatsen van vleermuizen. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen soorten die gebouwbewonend zijn (als Gewone dwergvleermuis en Laatvlieger) en boombewonende (als Ruige dwergvleermuis en Rosse vleermuis). Bij uitvoering van het veldonderzoek werd vastgesteld dat er geen bebouwing binnen het plangebied aanwezig is om in potentie geschikte verblijfplaats aan gebouwbewonende soorten te bieden. De
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
18 van 41
toekomstige toerit tot het perceel ligt dicht tegen de bebouwing van Vrouwenakker 13A en Vrouwenakker 17, mogelijk dat de Gewone dwergvleermuizen die in deze bebouwing aanwezig is, hinder gaat ondervinden van de herinrichtingswerkzaamheden binnen het toekomstige plangebied. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van Gewone dwergvleermuis in deze bebouwing en de functionaliteit van de bebouwing dient hieromtrent uitsluitsel te geven. De aanwezige bomen nabij het plangebied zijn intensief gecontroleerd op mogelijk aanwezige boomholten. Vastgesteld werd dat deze bomen geschikte holtes, kieren, spleten of loshangend schors hebben die kunnen wijzen op vaste rust- of verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen. Nader onderzoek hiernaar kan uitsluitsel geven over de functionaliteit van de bomen binnen het plangebied voor boombewonende vleermuissoorten. Foerageergebieden Het is aannemelijk dat het plangebied wordt gebruikt als foerageergebied. Doordat vleermuizen niet kunnen worden uitgesloten binnen het plangebied is significante invloed op foerageergebied niet uit te sluiten. Nader onderzoek dient plaats te vinden naar de mate van het belang dat het plangebied heeft voor foeragerende vleermuizen. Vliegroutes Vliegroutes worden verwacht nabij het plangebied.
Het plangebied maak ogenschijnlijk geen deel uit van unieke opgaande lijnvormige landschapselementen (bomen langs de rand van het plangebied eindigen aan het eind van het perceel). De buiten het plangebied aanwezige lijnvormige structuren (o.a. bomenrijen langs wegen en kades) zullen met de planvoornemens niet aangetast worden en bij het eindresultaat intact blijven. Aanwezige straatverlichting langs het plangebied blijft als in de huidige situatie behouden. Plangebied
Beschermde vleermuizen Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Nee
Niet uit te sluiten Ja
Soorten Gebouwbewonend en Boombewonend
Aanvullend onderzoek Ja
Nader onderzoek naar vleermuizen dient uitgevoerd te worden conform het Vleermuisprotocol 2021 (inclusief aanvullingen) en de Kennisdocumenten van BIJ12 t.a.v. vleermuizen. Het vleermuisonderzoek dient gericht te zijn op aanwezige soorten, aantallen en functioneel gebruik (kraam-, zomer-, paar-/baltsverblijf, (massa)winterverblijf).
Otter Uit literatuur- en brononderzoek blijkt Otter niet nabij het plangebied te zijn waargenomen. Gevalideerde waarnemingen van 1-5 km zijn niet aanwezig in de NDFF-ecogrid. Wel is de rivier de Amstel nabij Vrouwenakker voorzien van Otterpassages en in de recent (maart 2023) aanwezen Ecologische verbindingszone nabij het plangebied worden verbindingen gelegd met gebieden waar Otter is waargenomen. Tijdens het veldonderzoek zijn geen sporen van Otter aangetroffen binnen het plangebied. De wateren binnen het plangebied in de huidige staat zijn niet groot, diep en visrijk genoeg voor Otter. Mogelijk ook dat er te veel verstoring uit de omgeving optreedt binnen het plangebied om rust en veiligheid te verschaffen aan Otter. Overige zoogdieren Tijdens het veldonderzoek zijn geen beschermde zoogdieren waargenomen in het plangebied. Uit brononderzoek blijkt dat binnen een straal van 0-1 km. Egel voorkomen.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
19 van 41
Konijn is een ‘Icoonsoort’ voor de Provincie Zuid-Holland. Het plangebied biedt echter geen mogelijkheden voor vaste verblijfplaatsen voor Konijn, mogelijk dat Konijn incidenteel binnen het plangebied voorkomt. Konijn en Haas komen voor op een afstand van 1-5 km. van het plangebied. Er zijn geen waarnemingen of sporen bekend binnen het plangebied van deze soorten. Ree en Vos (1-5 km) komen mogelijk incidenteel binnen het plangebied voor. Het verruigde struweel binnen het plangebied kan schuilplaats bieden aan Ree en Vos, er zijn tijdens het veldonderzoek geen sporen aangetroffen. Ree en Vos zijn vrijgestelde soorten binnen de Provincie Zuid-Holland bij projecten ruimtelijke ordening en bestendig beheer en onderhoud, Zorgplicht dient te worden toegepast. •
•
• •
5.3
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel overtreding Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor overige zoogdieren veroorzaken. Zorgplicht. Houdt rekening met mogelijke aanwezigheid van Egel, Haas, Konijn, Ree en Vos. Voorkom opslag van materialen waaronder Egel, Konijn, Haas kunnen gaan verblijven, voorkom struweelvorming waarin Ree en Vos kunnen huisvesten. Het doden of verwonden van Egel, Haas, Konijn, Ree of Vos is verboden middels de Wet natuurbescherming. Voor aanvang van de werkzaamheden dient u het plangebied op aanwezigheid van Egel, Haas, Konijn, Ree en Vos te controleren. Als Egel, Haas. Konijn, Ree of Vos wordt waargenomen voorafgaand of tijdens werkzaamheden dienen deze dieren zichzelf in veiligheid te kunnen brengen. Voorkom afgesloten terreindelen en voorkom vluchten naar het water of de weg. Vogels
Het plangebied is tijdens het veldonderzoek geïnspecteerd op mogelijke aanwezigheid van vogels waarvan de vaste rust- en verblijfplaatsen (nesten) jaarrond beschermd zijn. Tevens is gekeken naar vogelsoorten die (mogelijk) in het plangebied kunnen broeden of het plangebied kunnen gebruiken als essentieel foerageergebied, rust-, schuil- en/of pleisterplaats. Weide-/akkervogels en pleisterende wintergasten Het plangebied vormt geen geschikt permanent biotoop voor weide- en akkervogels, het plangebied is met dicht struweel begroei (zomen) en heeft daarmee kans op hoge predatie van weide-/akkervogels. Het plangebied ligt nabij belangrijke weidevogelgebieden (afstand ong. 800m). Gedurende het veldonderzoek voor deze Quickscan zijn ter plaatse zijn geen Weidevogels en / of Akkervogels waargenomen of sporen hiervan waargenomen. Binnen het plangebied broedt een paartje Knobbelzwaan. Knobbelzwaan is op basis van de Zorgplicht binnen de Wet natuurbescherming beschermd (Vogelrichtlijn). Hierbij geldt dat alle nesten die in gebruik zijn, beschermd zijn en werkzaamheden binnen het broedseizoen kunnen geen doorgang vinden. Bij realisatie van de voorgenomen ingrepen is aantasting van potentieel foerageergebied weide- / akkervogels en pleisterplaats wintergasten redelijkerwijs uit te sluiten. Plangebied
Weide-/akkervogels en pleisterende wintergasten Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening wordt ten aanzien van Weide- /akkervogels niet overtreden.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
20 van 41
Huismus/Ringmus Brononderzoek Uit brononderzoek blijkt dat Huismus is waargenomen binnen een straal van 0-1 km rondom het plangebied. Huismus is een soort die afhankelijk is van bebouwing voor nestgelegenheid. Huismus broedt graag onder dakpannen van gebouwen. Veldonderzoek Er zijn tijdens het veldbezoek geen Huismussen/Ringmussen waargenomen en/of gehoord in de directe omgeving van het plangebied. De houten opstal binnen het plangebied aanwezig als schuilhut of speelhut biedt geen geschikte broedgelegenheid. Het dak van dit optrekje binnen het plangebied biedt geen mogelijkheid voor nestverblijf van mussen. Het plangebied en nabije omgeving biedt geen optimaal foerageergebied voor mussen (vnl. verhard terrein). Plaatsen voor zand-/stofbaden ontbreken. Foerageergebied en leefgebied kan wel verwacht worden in de parkjes buiten het plangebied. Deze situatie zal ongewijzigd blijven. Plangebied
Huismus/Ringmus Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening wordt ten aanzien van Huismus/Ringmus niet overtreden.
Gierzwaluw Uit literatuur- en bronnenonderzoek blijkt dat Gierzwaluw binnen (0-1 km) van het plangebied voorkomt. Gierzwaluw is voor nestbouw afhankelijk van gebouwen met richels of overstekende randen zoals dakgoten. De houten opstal binnen het plangebied aanwezig als schuilhut of speelhut biedt geen geschikte broedgelegenheid voor Gierzwaluw. Plangebied
Gierzwaluw Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening wordt ten aanzien van Gierzwaluw niet overtreden.
Grote Gele Kwikstaart Brononderzoek Uit literatuur- en brononderzoek zijn op 1-5 km. waarnemingen bekend van Grote gele kwikstaart. Grote gele kwikstaart broedt in oeverzones van meanderend water nabij stromend water. (Bron: Vogelbescherming.nl). Veldonderzoek Het plangebied kent geen kenmerk van geschikt broedbiotoop van deze soort. Grote Gele Kwikstaart leeft in biotoop nabij stromend water. De nabije/aangrenzende sloten bieden geen geschikt broedbiotoop, door intensief gebruik en onderhoud is het water voedselrijk. Het valt redelijkerwijs uit te sluiten dat de voorgenomen plannen van enige invloed kunnen zijn op (broed)biotoop van Grote gele kwikstaart.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
21 van 41
Plangebied
Grote gele kwikstaart Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening wordt ten aanzien van Grote gele kwikstaart niet overtreden.
Roofvogels e.a. Brononderzoek Uit literatuur- en brononderzoek blijkt dat op een afstand van 0-1 km zijn waarnemingen gedaan van de volgende beschermde Roofvogels. Te weten: Boomvalk, Buizerd, Ooievaar, Sperwer, Torenvalk en Wespendief. Op een afstand van 1-5 km zijn waargenomen: Bosuil, Havik, Kerkuil, Raaf, Ransuil, Roek, Slechtvalk, Steenuil, Zeearend. Veldonderzoek Vaste roestplaatsen, nesten of nestgelegenheden van jaarrond beschermde roofvogels e.a. zijn niet aangetroffen binnen het plangebied. In de omgeving van het plangebied (zone van 70 m.) zijn evenmin roestplaatsen, nesten of nestgelegenheden van jaarrond beschermde roofvogels e.a. aangetroffen. Er zijn geen oude krijtsporen (sporen uitwerpselen) van uilen aangetroffen, evenmin zijn er braakballen of prooiresten gevonden. Echter is het veldonderzoek uitgevoerd in een periode dat de bomen in blad zitten en het niet met volledige zekerheid te stellen is dat er geen nesten aanwezig zijn. Aanvullend onderzoek in het daarvoor geschikte seizoen kan uitsluitsel bieden. Plangebied
Beschermde roofvogels e.a. Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
Voor het plangebied is het redelijkerwijs niet uit te sluiten dat de Wet natuurbescherming / Zuid-Hollandse Omgevingsverordening ten aanzien van roofvogels e.a. wordt overtreden.
Overige vogels De begroeiing binnen (m.n. in struweel) en rondom (beplanting langs slootoevers) het plangebied biedt in meer of mindere mate geschikt broedbiotoop voor een aantal algemene vogelsoorten. Nesten van deze vogelsoorten zijn beschermd volgens de Wet natuurbescherming als deze in gebruik zijn. Voorkom verstoring bij werkzaamheden en aan- en afvoer van materieel. Plaats geen materiaal tegen beplanting of voorkom broedgevallen van algemene vogels. Tijdens het veldonderzoek zijn geen broedende vogels waargenomen in deze beplanting, wel is er een gebruikt nest van zangvogel aangetroffen. •
In algemene zin dient de Zorgplicht in acht te worden genomen ten aanzien van broedgevallen van alle vogelsoorten. Aangezien alle vogels tijdens het broeden beschermd zijn, kunnen werkzaamheden tijdens het broedseizoen leiden tot een overtreding van de Wet natuurbescherming. De Wet biedt de mogelijkheid om broedgevallen van algemene soorten te voorkomen, dit betreft uitdrukkelijk niet de soorten die jaarrond beschermd zijn, zijnde Roofvogels, Uilen, Gierzwaluw en Huismus.
•
Hierbij dient opgemerkt te worden dat voor het broedseizoen géén vaste periode geldt. Controle op mogelijke aanwezige broedende vogels dient plaats te vinden vóór aanvang van en tijdens de werkzaamheden.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
22 van 41
Blauwe reiger
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Boerenzwaluw
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Boomkruiper
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Boomvalk
Vogels
jaarrond nest cat. 4
0 - 1 km
Buizerd
Vogels
jaarrond nest cat. 4
0 - 1 km
Ekster
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Gierzwaluw
Vogels
jaarrond nest cat. 2
0 - 1 km
Grauwe vliegenvanger
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Grote bonte specht
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Huismus
Vogels
jaarrond nest cat.2
0 - 1 km
Huiszwaluw
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Koolmees
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Ooievaar
Vogels
jaarrond nest cat. 3
0 - 1 km
Pimpelmees
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Sperwer
Vogels
jaarrond nest cat. 4
0 - 1 km
Spreeuw
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Tapuit
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Torenvalk
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Wespendief
Vogels
jaarrond nest cat. 4
0 - 1 km
Zwarte kraai
Vogels
jaarrond nest cat. 5
0 - 1 km
Koloniebroeder SVI ongunstig
SVI ongunstig Boomholten
Tabel 2: Waarnemingen Vogels 0-1 km
5.4
Reptielen
Brononderzoek Uit brononderzoek blijkt dat er geen waarnemingen bekend zijn van beschermde reptielen binnen het plangebied of uit het directe omgeving van het plangebied. Wel zijn waarnemingen van Ringslang bekend binnen een afstand van 1-5 km. Andere reptielen zijn niet waargenomen. Veldonderzoek Er zijn geen reptielen waargenomen tijdens het veldonderzoek. Gezien de aard en ligging van het plangebied met de daarin voorkomende ecotopen zijn reptielen in het plangebied redelijkerwijs te verwachten maar Ringslang is een soort die graag nat habitat in combinatie met zandgrond prefereert. Uit de bodemkaart PDOK.nl blijkt dat er binnen of nabij het plangebied geen zandgrond aanwezig is. Ringslang vermijdt natte polders omdat hier niet alle stadia van Ringslang te doorlopen zijn. (Bron: Zoogdiervereniging.nl). Plangebied
Beschermde reptielen Aangetroffen
Vrouwenakker
•
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor reptielen veroorzaken.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
23 van 41
5.5
Vissen en Amfibieën
Brononderzoek Amfibieën Binnen een straal van 0-1 km zijn de volgende amfibieën aangetroffen, namelijk: Kleine watersalamander en Rugstreeppad. Bastaardkikker, Bruine kikker, Gewone pad, Poelkikker (Groene kikker), Heikikker, Meerkikker zijn waargenomen op een afstand van 1-5 km. van het plangebied. Bastaardkikker, Bruine kikker, Gewone pad, Meerkikker zijn soorten die binnen de Provincie Zuid-Holland zijn vrijgesteld voor ruimtelijke ordeningsprojecten en bestendig beheer en onderhoud. Heikikker, Poelkikker en Rugstreeppad zijn soorten die strikt beschermd in de Wet natuurbescherming 3.2 en Habitatrichtlijn bijlage IV. De levencyclus van amfibieën heeft een voortplantingsfase en een landfase. Tijdens de landfase wordt overwinterd in holletjes in de oever, of onder hout(stapels), rommelhoekjes, boomstronken e.a. Voor de voortplantingsfase is ondiep snel opwarmend water nodig, zonder roofvis. Vissen Uit literatuur- en brononderzoek zijn geen gegevens bekend van beschermde vissoorten binnen het plangebied of in de directe nabijheid van het plangebied. Op een afstand van 1-5 km is Noordzeehouting aangetroffen. De Noordzeehouting is een zoutwater vis die paait in zoetwater, met name in het IJsselmeergebied en rivieren als Rijn en Maas. Het plangebied ligt op enige afstand van de Amstel. Het lijkt waarschijnlijk dat de Noordzeehouting daar is waargenomen.
Aquatisch biotoop wordt mogelijk aangetast door werkzaamheden in de oeverzone bij uitvoering en realisatie van de voorgenomen ingrepen. De huidige sloten blijven in de planvoering aanwezig (situatieschets kaart 1b). Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek voor deze quickscan zijn geen amfibieën waargenomen. Geschikt voortplantingsbiotoop is aanwezig in aangrenzende sloten. De sloten binnen het plangebied zijn deels beschoeid, deels met een aflopende oeverzone met begroeiing van Lisdodde, Gele lis, Riet, Waterzuring Zwanenbloem e.a. Winterbiotoop (schuilplaatsen) voor deze amfibieën zijn aanwezig binnen het plangebied in de vorm van houtstapels, wortels, dicht struikgewas met bladlaag, holletjes, rommelhoeken. Gezien de verspreidingsgegevens van beschermde amfibieënsoorten in relatie tot het plangebied is het niet uit te sluiten dat beschermde amfibieënsoorten in of nabij het plangebied voorkomen. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van Heikikker, Poelkikker en Rugstreeppad kan uitsluitsel geven omtrent het functioneel gebruik van het plangebied door Amfibieën. Tijdens het veldonderzoek is met een ravon schepnet steekproefsgewijs geschept naar Vis. Tiendoornige stekelbaars (Viswet) en Kleine modderkruiper (Habitatrichtlijn bijlage II) zijn aangetroffen in de sloten.
Bij uitvoering van werkzaamheden in de sloten of nabij de oevers dient Zorgplicht te worden toegepast op de werkzaamheden. Het type te nemen maatregel in de Zorgplicht is afhankelijk van het type uit te voeren werkzaamheden. Vraag desgewenst een ecologisch deskundige om advies. Plangebied
Beschermde vissen en amfibieën Aangetroffen
Vrouwenakker (onb)
•
Nee
Uit te sluiten Nee
Niet uit te sluiten Ja
Soorten Heikikker, Poelkikker, Rugstreeppad
Aanvullend onderzoek Ja
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor vissen en/of amfibieën veroorzaken.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
24 van 41
5.6
Libellen en vlinders (dag- en nacht-)
Brononderzoek Uit literatuur- en brononderzoek blijkt dat binnen een straal van 1-5 km De Grote vos is waargenomen, deze Dagvlinder heeft als waardplanten Iep, Zoete kers, Populier en sommige wilgensoorten. Het plangebied heeft enige kenmerken voor geschikt gebied voor Grote vos. De vlinder overwintert in onder meer houtstapels (bron: Vlinderstichting.nl). De vlinder kan actief zijn van maart – juni en/of half juni - september. De binnen het plangebied aanwezige houtstappels kunnen overwinterings-biotoop bieden voor Grote vos. De houtstappels kunnen worden opgeruimd in de actieve periode van deze vlinder (maart-september). Libellen Uit literatuur- en brononderzoek zijn geen beschermde libellen binnen en nabij het plangebied bekend. Libellen zijn afhankelijk van zuurstofrijk en stikstofarm stromend water voor de voortplanting van specifieke watervegetatie, deze ontbreekt binnen het plangebied. De meer algemene libellensoorten komen voor bij stilstaand, voedselrijk water zoals binnen het plangebied, mogelijk komen soorten als: lantaarntje, azuurwaterjuffer, vuurjuffer, blauwe glazenmaker, paardenbijter, platbuik en steenrode heidelibel (bron: Vlinderstichting.nl) binnen en nabij het plangebied voor. Veldonderzoek Binnen het plangebied ontbreekt soortspecifiek biotoop voor beschermde libellen, voor beschermde dagvlinders is het plangebied suboptimaal voorzien van biotoop.
De aangrenzende sloten, vaarten en watergangen zijn vrijwel alle eutroof, zonder kenmerkende soort specifieke biotopen voor bijvoorbeeld Gevlekte witsnuitlibel of Sierlijke witsnuitlibel. Plangebied
Beschermde libellen en vlinders Aangetroffen
Vrouwenakker
•
5.7
Nee
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor libellen en/of dagvlinders veroorzaken. Pas ten aanzien van waardplanten en overwinteringsbiotoop Grote vos Zorgplicht toe en houdt rekening met de kwetsbare periode van deze vlinder met beheertoepassingen. Overige ongewervelden
Brononderzoek Uit literatuur- en brononderzoek komt binnen een straal van 0-1 km Platte schijfhoren voor. Biotoop voor Platte schijfhoren is zoet, helder en schoon water met een rijke begroeiing. Vaak in draadalgvegetaties. Ook in andere vegetaties, zoals in wateren met krabbescheer. Daarnaast soms op de wortels van o.a. Lisdodde en vergelijkbare oevergebonden planten. De soort leeft niet in verontreinigd of brak water. (Bron: Stichting Anemoon). Veldonderzoek Met behulp van schepnet en emmer is onderzoek uitgevoerd door 20 x een steekproef te doen bij watervegetatie en oevervegetatie. Binnen het plangebied ontbreekt soortspecifiek biotoop voor Platte schijfhoren, alsmede geschikte waterkwaliteit. Aanwezigheid of mogelijke aanwezigheid van beschermde overige ongewervelden is redelijkerwijs uit te sluiten. Plangebied
Beschermde overige ongewervelden Aangetroffen
Vrouwenakker
Nee
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Uit te sluiten Ja
Niet uit te sluiten
Soorten
Aanvullend onderzoek Nee
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
25 van 41
•
5.8
De voorgenomen ingreep in het plangebied zal geen overtreding Wet natuurbescherming dan wel Zuid-Hollandse Omgevingsverordening voor overige ongewervelden veroorzaken. Exoten
Uit literatuur- en bornonderzoek blijkt dat binnen het plangebied zijn geen invasieve exoten flora en/of fauna aangetroffen is. Nabij het plangebied is Nijlgans waargenomen als exoot. 5.9
Gebiedsbescherming
Natura-2000 Het plangebied valt buiten de begrenzing van een Natura 2000-gebied. Op een afstand van ca. 8 km. Bevindt zich Natura-2000 gebied ‘Nieuwkoopseplassen’. Meer ten oosten van het plangebied ligt Natura-2000 gebied ‘Botshol’ (a. 10km). Significante negatieve effecten op Natura-2000 gebied kunnen zijn: oppervlakteverlies, versnippering, verontreiniging, verdroging, verstoring door geluid, verstoring door trilling, optische verstoring, verstoring door mechanische effecten en depositie van stikstof. Het plangebied aan de Vrouwenakker (onb) bevat geen ondersteunde (kern)waarden van het Natura2000 gebied Nieuwkoopseplassen. De verstorende effecten, los van het aspect stikstofdepositie, zijn tijdelijk van aard (gedurende de bouw). Mogelijke verstoringen als verontreiniging, verstoring door geluid, verstoring door trilling, optische verstoring, verstoring door mechanische effecten treden uitsluitend op tijdens de bouw en zijn van tijdelijke aard hebben gezien de afstand tot het Natura-2000 gebied mogelijk geen effect. Omdat het plangebied geen ondersteunende kernwaarden heeft voor het Natura-2000 gebied Nieuwkoopseplassen zijn deze verstoringen redelijkerwijze uit te sluiten. Wel dient een volledige stikstofberekening te worden gemaakt voor de voorgenomen bouwactiviteiten binnen het plangebied en na realisatie van de gebruiksfase binnen het gebied.
Natuurnetwerk Nederland Het plangebied maakt geen deel uit van Natuurnetwerk Nederland. Nabij het plangebied, maar niet binnen het plangebied bevindt zich Natuurnetwerk Nederland – Ecologische verbindingszone. Een verbindingszone die de Geerpolderplas verbindt met Natuurnetwerk Nederland in de Provincie Utrecht. Binnen de Provincie Zuid-Holland heeft het NNN-EVZ geen externe werking.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
26 van 41
Kaart 9: EVZ (antracietkleurige lijn) en plangebied Vrouwenakker (onb)(rode kader)
Kap van bomen, boomgroepen, lanen, houtsingels In de Wet natuurbescherming De bomengroep* binnen het plangebied behoren niet tot een erf. De bomengroep wordt mogelijk gekapt om plaats te maken voor woningbouw. De boomgroep bestaat onder ander uit Populier en Wilg, langs waterwegen en landbouwgrond mogen worden gekapt, mits de boomgroep niet in een keer wordt verwijderd. De boomgroep maakt geen deel uit van een bos. Na de kap dient er op verantwoorde wijze en in gelijke mate te worden overgegaan tot herplantplicht op vergelijkbare grond. •
Een bomengroep is volgens de RVO > 50M2 groot, heeft een duidelijke ondergroei, een bomengroep beslaat een vlak en vormt een landschapselement, de boomkruinen raken elkaar.
Gemeente Nieuwkoop Binnen de Gemeente Nieuwkoop moet voor een boomgroep een kapvergunning worden aangevraagd bij de Provincie Zuid-Holland. Binnen de Gemeente Nieuwkoop bestaat een lijst met beschermwaardige bomen, een dergelijke boom staat bij Vrouwenakker 8. Groen-blauwe dooradering Op de kaart van de groen-blauwe dooradering staat er een punt vermeld op de kaart binnen het plangebied. Dit betekent dat deze punt samen met andere punten onderdeel uitmaakt van de groenblauwe dooradering van de Gemeente Nieuwkoop en de Provincie Zuid-Holland. De Provincie streeft er naar om 10% groenblauwe dooradering oftewel groenblauw netwerk te creëren, waarmee de doelstellingen van de Europese verplichtingen voor meer biodiversiteit worden behaald. Binnen het plangebied is een stip aanwezig welke mogelijk duidt op de Schietwilg ter plaatse (aanmelder is mogelijk Vrouwenakker 8). Een boom met de status ‘groenblauwe dooradering of op de lijst beschermwaardige bomen’ kan worden gekapt, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Voor de kap van een dergelijke boom moet een omgevingsvergunning ‘kappen’ worden aangevraagd.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
27 van 41
6
Conclusies en aanbevelingen
Gebiedsbescherming Het plangebied valt buiten de begrenzing van een Natura 2000-gebied. De meest dichtbijgelegen Natura 2000-gebieden zijn aanwezig op een afstand van 8 km. van het plangebied. Los van het aspect stikstofdepositie is het redelijkerwijs uit te sluiten dat significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden zullen optreden bij de realisatie van de voorgenomen verandering binnen het plangebied. Wel dient een volledige stikstof berekening plaats te vinden van de uitvoering werkzaamheden en van het toekomstig gebruik. In de directe nabijheid van het plangebied is Natuurnetwerk Nederland aangewezen gebied aanwezig in de vorm van een Ecologische Verbindingszone. Binnen de Provincie Zuid-Holland heeft het NNNEVZ geen externe werking. Een vergunning in de vorm van ‘omgevingswet kappen’ dient te worden aangevraagd voor de boom op de lijst beschermwaardige bomen Gemeente Nieuwkoop. En een kapvergunning voor de boomgroep binnen het perceel dient te worden aangevraagd bij de Provincie Zuid-Holland. Soortbescherming Uit de bevindingen van het veldonderzoek, het literatuur- en bronnenonderzoek en toetsing van de resultaten van dit onderzoek aan de Wet natuurbescherming en de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening, blijkt dat de uitvoering van de voorgenomen initiatieven wetsovertredend kunnen zijn als er niet wordt voldaan aan de in de rapportage beschreven voorwaarden.
Ten aanzien van plangebied Vrouwenakker (onb) dient nader onderzoek uitgevoerd te worden naar aanwezigheid en functioneel gebruik van het plangebied door: -
Vleermuizen Amfibieën: Heikikker, Poelkikker, Rugstreeppad Roofvogels en Uilen
Het is op basis van het bron-/literatuuronderzoek, veldonderzoek en de aangetroffen situatie niet uit te sluiten dat verblijfsplaatsen en leefgebied van vleermuizen, beschermde amfibieën, roofvogels en uilen aanwezig zijn in en om (invloedsfeer beoogde werkzaamheden) van plangebied Vrouwenakker (onb). De resultaten van deze onderzoeken kan aanleiding zijn om mitigatiemaatregelen te treffen, een ontheffing aan te vragen binnen de Omgevingswet en maatregelen te nemen in de vorm van natuurinclusief bouwen. Zorgplicht In algemene zin moet ook de Zorgplicht in acht worden genomen. Deze Zorgplicht geldt met name ten aanzien van broedgevallen van alle vogelsoorten inclusief Knobbelzwaan. Aangezien alle vogels tijdens het broeden zijn beschermd, kunnen werkzaamheden tijdens het broedseizoen leiden tot een overtreding van de Wet natuurbescherming. Waarbij wordt opgemerkt dat er geen vaste periode in het jaar voor het broedseizoen kan worden aangegeven. Het ontmoedigen van nestbouw kan bij Knobbelzwaan en algemene zangvogels. Dit geldt nadrukkelijk niet voor Roofvogels, Uilen, Gierzwaluw, Huismus, Grote gele kwikstaart. Voorkom verstoring van in gebruik zijnde nesten bij aan- en afvoer van materieel. Plaats geen materiaal tegen beplanting of objecten met mogelijke broedgevallen in aanwezig zijn.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
28 van 41
Voor aanvang van de werkzaamheden dient het plangebied uit het oogpunt van Zorgplicht gecontroleerd te worden op aanwezigheid van algemene amfibieën. Ook moet het plangebied op voorhand van de werkzaamheden worden gecontroleerd op aanwezigheid van Egel, Haas, Knobbelzwaan, Konijn, Ree en Vos. Tijdens de werkzaamheden dient regelmatige controle op aanwezigheid van deze soorten plaats te vinden. Voorkom opslag van materialen waaronder of waarachter dieren kunnen gaan verblijven. Als deze soorten worden waargenomen dienen zij zichzelf in veiligheid te kunnen brengen. Zorgplicht dient ook toegepast te worden op de algemene vissoorten. Bij werk aan de oever kan worden gewerkt met een open bak of onder ecologische begeleiding waarbij de vis die op de oever valt kan worden terug geplaatst of door schudden uit de open bak valt (terug in het water). Als een soort die niet in deze rapportage wordt genoemd binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden wordt geconstateerd bij aanvang van of tijdens de werkzaamheden, dient hier passend op te worden gereageerd. Het kan hierbij nodig zijn om contact op te nemen met een ter zake deskundige en een maatregel toe te passen zodat de wet niet wordt overtreden.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
29 van 41
7
Literatuur en bronnen
7.1
Literatuur Broekhuizen, S., et al., Atlas van de Nederlandse Zoogdieren, KNNV, Utrecht, 1992. Diepenbeek, A. van, Veldgids diersporen, KNNV, Utrecht, 1999. Diepenbeek, A. van & J. van Delft, Het waarnemen van amfibieën en reptielen, RAVON, Nijmegen, 2006. Diepenbeek, A. van & R. Creemers, Herkenning amfibieën en reptielen, RAVON, Nijmegen, 2006. Dietz, C., O. von Helversen & D. Nill, 2011. Vleermuizen. Alle soorten van Europa en Noord-West Afrika. Tirion Natuur. Floron, 2011. Nieuwe Atlas van de Nederlandse Flora. KNNV Uitgeverij, Zeist. Gittenberger, E., et al. De Nederlandse zoetwatermolusken. NNMN, KKN, EIS. 1998. Heusden, W.R.M. & S.J. Vreugdenhil, 2006. Handreiking Flora- en faunawet. Voor werkzaamheden en activiteiten in het kader van bestendig gebruik, bestendig beheer en onderhoud en ruimtelijke inrichting en ontwikkeling. Rapport, Dienst Landelijk Gebied, Utrecht. Kapteyn, K., Vleermuizen in het landschap, Schuyt & Co, 1995. Lenders, H.J.R. en C.C.H. Marijnissen, Waarnemen en herkennen van amfibieën en reptielen in het veld, Stichting RAVON, Nijmegen, 1993. Limpens, H., et al., Atlas van de Nederlandse vleermuizen, KNNV, Utrecht, 1997. Limpens, H., et al., Vleermuizen en Planologie, 2010. Mebs, T. et al., Uilen van Europa, Tirion, Baarn, 2004. Meijden, R. van der, Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, 1996.
Ministerie van LNV, Toelichting tabellen soorten Flora- en faunawet, maart 2005. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Atlas van de Nederlandse broedvogels; verspreiding, aantallen, verandering - Nederlandse Fauna 5. Naturalis, KNNV Uitgeverij & EIS-Nederland, Leiden, 2002. Stumpel, T en H. Strijbosch, Veldgids Amfibieën en reptielen, KNNV, Utrecht, 2006. Twisk, P., et al., Zoogdieren van de Benelux. Herkenning en onderzoek. ERLA. Amsterdam, 1986 Twisk, P., et al., Zoogdieren van West-Europa, KNNV, Utrecht, 1994. Weeda, E.J. et al., Nederlandse Oecologische Flora, KNNV, Leiden, 1999. Wynhoff, I., et al., Veldgids Dagvlinders. KNNV Uitgeverij, Utrecht, 1999.
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
30 van 41
7.2
Bronnen
anemoon.nl BIJ12.nl decentrale.regelgeving.overheid.nl desteenmarter.nl gemeente nieuwkoop.nl google earth.com kadastralekaart.com kerkuil.com limnodata.nl minlnv.nl/ soorten natura2000.nl natura2000.eea.europa.eu omgevingsdiensthaaglanden.nl opendata.portal zuid-holland.nl PDOK.nl pzh.maps.arcgis.com quickscanhulp.nl ravon.nl rijksoverheid.nl soortenbank.nl soortenvoorbiodiversiteit.nl sovon.nl spirula.nl steenuil.nl telmee.nl (ndff) verspreidingsatlas.nl vleermuisprotocol.nl vlinderstichting.nl vogelbescherming.nl waarneming.nl wetten.nl zoogdiervereniging.nl zuid-holland.nl
Veldbiologische Werken / rapport VBW 2023-107 r
Quikscan Wet natuurbescherming; Vrouwenakker (onb) te Vrouwenakker
31 van 41
Bijlage 1 Wet natuurbescherming Algemeen De Wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten. De wet geldt sinds 1 januari 2017 en is een kapstokwet waarin soortbescherming, gebiedsbescherming en bescherming van houtopstanden onder is gebracht. Bescherming van dieren en planten: Het is belangrijk voor de natuur dat er veel verschillende planten- en diersoorten zijn. Sommige soorten zijn kwetsbaar, zoals Vleermuizen en Huis- en Ringmussen. Een goede natuurbescherming is belangrijk. Wanneer het met de natuur goed gaat, is er ook meer ruimte voor economische en andere maatschappelijke activiteiten. Vergunningen en ontheffingen aanvragen: Voor burgers en bedrijven is het belangrijk dat zij makkelijk en snel weten of een activiteit met mogelijke schade voor de natuur is toegestaan. En onder welke voorwaarden een aanvraag voor een interim-omgevingsvergunning bij de Gemeente wordt getoetst aan de Wet natuurbescherming. Het is ook mogelijk om rechtstreeks bij de Provincie een vergunning of ontheffing wet natuurbescherming aan te vragen. Beschermde gebieden Beschermde gebieden vallend onder de Wet natuurbescherming hebben de status Natura 2000. Deze in heel Europa aangestelde natuurgebieden genieten overal dezelfde wetgeving. Directe, maar ook externe significante negatieve invloed is verboden.