Tekst Algemene Beschouwingen SP 8 juli 2021.pdf

Betoog tbv raadsbijeenkomst op 8 juli, Nieuwegein. Voorzitter, geachte raadsleden, kijkers op de virtuele tribune, college. Goedemiddag, het is fijn om weer hier te mogen staan tussen de collega’s. In de digitale communicatie gaat veel verloren. Het in één ruimte zijn, is belangrijk voor het democratische proces. Ik heb jullie gemist. We hebben een bijzonder jaar achter de rug. Voor velen een zwaar jaar met verlies of zorgen over gezondheid en over toegang tot de zorg. Het is een jaar waarin de kloof tussen kansrijk en kansarm wederom gegroeid is. Het is ook een jaar waarin de crisis kansen heeft geschapen voor schaamteloze zelfverrijking. Een jaar waarin het bestuur van ons land zich wederom achter de kansrijken geschaard heeft. Een jaar waarin het vertrouwen in de overheid nog grotere deuken heeft opgelopen. Inmiddels is wel duidelijk dat de criminalisering van kansarmen in de afgelopen decennia geen vergissing was. Het is het onvermijdelijke uitvloeisel van een visieloze ideologie, prikkeldraad om het rauwe geloof in de vrije markt. De vrije markt die velen laat betalen voor de vrijheid van enkelen.

Voor14 Veel mensen die recht hebben op hulp van de overheid, verdwijnen buiten beeld. Bang als ze zijn om door de machine vermalen te worden. Bang dat recht op ondersteuning hun ondergang zal worden, of het einde van enig kans op een beter leven. Ik hoor een wethouder nog zeggen: “Wat maken jullie (van de SP) je toch druk om die paar mensen!”. Volgens het Nibud gaat het inmiddels om minstens 25% van alle Nederlanders. Een percentage dat onder het huidige beleid groeit. De echte oplossing tegen armoede is het lonend maken van werk en daarmee zal ook het toeslagenstelsel overbodig worden. Wij kunnen beginnen met het lonend maken van werken voor de overheid, direct of indirect. De SP fractie dient daartoe de Motie Voor14 in.

Bezint ... Er staat in deze kadernota weinig nieuws. Sommigen hier hebben gepleit om deze vergadering in te korten. Maar deze nota is met

1/4

een schaalsprong1 naar 70.000 inwoners alles behalve beleidsarm. Waarom is er in onze raad geen storm van verontwaardiging wegens strijdigheid met eerder aangenomen beleid? Deze schaalsprong brengt o.a. Nieuwegein klimaatneutraal 2040 volledig buiten beeld. Met het verdichten van de stad neemt de ecologische voetafdruk meer dan lineair toe. De doelen voor de afvalinzameling raken verder buiten beeld. De kwaliteit van de buitenlucht neemt af. Bij hoogbouw neemt de leefbaarheid af. Er is een mismatch tussen de lokale werkgelegenheid en de geplande woningen. Daarom zijn de voorgenomen parkeernormen een utopie die tot overlast in de omliggende wijken zal leiden. En als dat toch niet lukt, dan offeren we daar, volgens het plan-B van de wethouder, het beloofde groen weer voor op. De tot de hemel groeiende bomen ten spijt. Alle nieuwe plannen moeten goed getoetst worden. Het kan niet zo zijn dat we eerder aangenomen lange termijn doelen vervolgens ondergraven. Daarom dient de SP motie “Bezint, eer gij de nadelen ondervindt” in.

Referendum De Deltacommissie die de opdracht heeft om Nederland tegen de rijzende zeespiegel te beschermen wil geen paniek zaaien. De Deltacommissie heeft geen plan-B2. Maar het tij is aan het keren. De zee komt in opstand. Het CO23 niveau is in miljoenen jaren niet zo hoog geweest als nu. Bij dat niveau hoort een gemiddelde temperatuur van meer dan 3 graden hoger dan nu, en een zeespiegel van zo’n 20m +NAP. En niet alleen de zee komt in opstand. Steeds meer burgers komen in opstand, op straat en in de rechtszaal. Daar waar de politiek verzaakt, doet uiteindelijk de rechter dat wat logischerwijze volgt uit wetten en verdragen gesloten door diezelfde politici. Ik zal niet beginnen alle overwinningen op het falend overheidsbeleid op te noemen. Maar u kunt erop rekenen dat er meer komen. De falende politiek wordt gekeerd door de rechterlijke macht. De tegenstrijdigheid van de neoliberale hoogmoed loopt tegen lamp4. De BV Nederland gaat vrolijk door met het organiseren van de volgende crisissen. Het ongeremde geloof in groei moet gestopt worden 5. De hebzucht van degenen die alles al hebben moet beëindigd worden. Inwoners zijn bang dat zij moeten betalen voor falend overheidsbeleid. De gemeentepolitiek 1 2 3 4 5

Term uit de kadernota: Nieuwegein wordt met 70.000 bewoners een andere stad wordt dan oorspronkelijk bedoeld/ontworpen. https://www.vn.nl/zeespiegelstijging-plan-b/ https://www.groene.nl/artikel/de-klimaatcatastrofe-blijkt-dreigender-dan-het-inflatiespook https://www.fantoomgroei.com/ https://www.groene.nl/artikel/een-nieuw-model-een-nieuw-beleid

2/4

verliest nog meer van haar geloofwaardigheid als zij niet nu radicaal aan de kant van kansarme inwoners gaat staan. Er is een groeiende kloof tussen ons bestuur en de inwoners. Op straat horen we steeds weer dat de communicatie van de gemeente niet aankomt bij de inwoners. De overheid communiceert mistig, communiceert vooral in eigen taal. Dat is weinig respectvol. De overheid creëert haar eigen jargon-bubbels. En zet inwoners die hier inspreken weg als lastpakken. Het lijkt wel of dit college niet van pottenkijkers houdt. Op elke fundamentele vraag naar meer democratie krijgen we steeds drijfzand als antwoord. Inwoners en journalisten roemen het vermogen van onze wethouders in het geven van een nietszeggende woordenbrij als antwoord. Er is een groeiende behoefte bij onze inwoners aan een noodrem. De aanwezigheid van zo’n noodrem kan helpen voorkomen dat inwoners gepasseerd worden. Ook blijkt regelmatig dat onze inwoners veel verstand van zaken hebben. Daarom dient de SP fractie de Motie Geef Inwoners Recht op een Referendum in. Daarin vragen we het college om snel met een referendumverordening te komen, zodat grote besluiten getoetst kunnen worden aan de wijsheid van de inwoners. Dat hoeft niet veel moeite te kosten, ongeveer 35% van de gemeenten heeft al zo’n verordening. We kunnen heel gemakkelijk het voorbeeld van anderen volgen en dit spoedig in de raad spreken.

Ook omdat er nog ingrijpende besluiten genomen moeten worden in deze raadsperiode.

30% sociale huur Afgelopen week stegen voor het eerst, na jaren actievoeren tegen te hoge huren, sinds 1959 de sociale huren niet. De SP zal doorgaan met het voeren van actie tegen huurstijgingen. De geplande gemeentelijke investeringen in het centrum leiden tot prijsopdrijving. Huisjesmelkers kopen woningen in onze wijken en verhuren deze voor achterlijk hoge prijzen. Dit versnelt omdat Utrecht wel effectief optreedt tegen huisjesmelkers. Ondertussen groeit de woonquote6, een steeds groter deel van inkomen gaat naar woonlasten. Ons centrum wordt klaargestoomd om nieuwe generaties huurders uit te persen. Alle mooie plannen ten spijt is er geen enkele garantie voor betaalbare huren. Afgelopen week hoorden we bij de startnotitie A12 dat er bij de ministeries nog flink gelobbyd moet worden om betaalbare huren te garanderen. Alles wat nu gebouwd wordt is voor de prijsschieters op de vrije

6

De verhouding tussen inkomen en het aandeel dat aan wonen besteed wordt.

3/4

markt. Zie de HN-locatie, daar is inmiddels van de beloofde middenhuur aldaar geen spoor meer te bekennen. Bakstenen vormen de mythe van de Nederlandse woningmarkt. Bouwen, bouwen, bouwen is het frame waarmee het probleem van te veel geld verhuld wordt. Eerst moeten de effecten van het teveel aan beleggers opgelost worden. En daarna moet er ook gebouwd worden. Met de verkeerde volgorde wordt het niks7. Woningbouwcorporaties hebben meer steun nodig om te garanderen dat sociale woningbouw niet gekaapt wordt door beleggers. Het huidige beleid leidt inmiddels tot het door de VVD gewenste afname van het percentage sociale huur. Wanneer we volgend jaar de cijfers krijgen lopen we nog weer verder achter de feiten aan. Voldoende sociale huur is een belangrijke voorwaarde om de prijzen van ook middenhuur in toom te kunnen houden. De SP fractie dient daartoe de Motie 30% sociale huur in.

De ingeslagen weg De democratie staat onder druk. Dat is altijd zo in een crisissituatie. De kracht van de democratie laat zich gelden als het crisis is. Een overheid die een crisis aangrijpt om de democratie buitenspel te zetten, zal al te zeer geneigd zijn om crisissen te organiseren. Juist in deze tijd is aan ons te taak om goed op te letten. Het bevreemd ons dan ook hoe er in deze gemeente met inwoners omgesprongen wordt. Alles is marketing en communicatie geworden. En volgens de marketing heeft de inwoner de communicatie niet begrepen. Uit armoede moet men het brood eten wat de enige bakker in het dorp bakt. Ook als het niet te vreten is. “Kijk eens hoe goed mijn zaakjes lopen!” zegt de bakker dan. Deze gemeente intimideert inwoners door te zeggen dat dit als enige brood hier gegeten mag worden. Dat het te laat is om bezwaren te maken want er is al voor de komende tien jaar aan meel ingekocht. Wij spreken op straat de mensen die hier weg willen omdat ze dat smerige brood niet meer lusten. Ter afsluiting een korte quote van Springsteen uit Hungry Heart: “I took a wrong turn and I just kept going”. Wensdenken met mogelijk desastreuze gevolgen. Misschien is het nog niet te laat! Frank van den Heuvel SP Fractie Nieuwegein

7

https://www.groene.nl/artikel/baksteen-mythe

4/4