Tekst Algemene beschouwingen Lokale Vernieuwing 8 juli 2021.docx

Datum Fractie Spreker

: 8 juli 2021 : Lokale Vernieuwing : Heleen Peters, Fractievoorzitter

Algemene beschouwingen bij: Jaarrekening 2020, Jaarstukken Grondbedrijf 2020, Nota Reserves en voorzieningen en de Kadernota 2022

Voorzitter, College, Gemeenteraadsleden en andere geinteresseerden,

Inleiding 1. Voorzitter, aan mij de twijfelachtige eer om als hekkensluiter van deze eerste termijn iedereen nog even wakker en bij de les te houden. Ik zou dat kunnen doen door nu in mijn eentje ‘Er is er een jarig’ voor onze 50-jarige stad te gaan zingen, dat zou gegarandeerd werken aangezien mijn kwaliteiten echt ergens anders liggen dan bij het zingen, maar het lijkt mij toch beter om dat op een andere manier te doen. 2. Nadat ik iedereen hier aanwezig en ook alle mee- en terugkijkers van harte heb gefeliciteerd met de 50ste verjaardag van onze stad Nieuwegein, laat ik graag ieders hersens even kraken en neem ik u, voor een terugblik, mee naar de algemene beschouwingen in het najaar, het was november, van het jaar 2020. 3. Mijn dochter van toen 9, een brave kijker van het Jeugdjournaal, vroeg mij op de dag van die beschouwingen, tijdens het ontbijt, nadat ik had verteld wat ik die dag ging doen, of ik ook een bekende Nederlander ben, nu ik in de politiek zit en zij veel politici, rondom Corona en de destijds naderende landelijke verkiezingen, op het jeugdjournaal zag. Ik heb haar gerustgesteld en gezegd dat ik geen BN-er ben. Ze vond dat fijn, want, zo zei ze, ze had geen zin om de aandacht van haar moeder met meer mensen te moeten delen en ze was ook bang dat dat zou betekenen dat ik vaker weg moest.

Immers: een BN-er moet, althans in haar optiek, ook tijd vrij maken voor de tv-optredens enzo. 4. Noem het toeval, maar op dezelfde dag, dus in november 2020, noemden 3 fracties in hun bijdrage mijn naam of die van mijn fractie Lokale Vernieuwing. Even vreesde ik dat ik hierdoor het antwoord op de vraag van mijn dochter moest bijstellen. Gelukkig heeft het zover niet hoeven komen! 5. Twee van de drie fracties wilden, samengevat in mijn eigen woorden, eigenlijk gewoon weten, onder verwijzing naar de naam van mijn partij (Lokale Vernieuwing), wat er nou precies zo ‘vernieuwend’ is aan mijn fractie.

6. De derde fractie noemde mijn naam in relatie tot cameratoezicht en voegde daar de woorden aan toe het o.a. op dat punt met mijn fractie eens te zijn. Ik beschouw dit als een uitnodiging tot een gesprek of samenwerking om samen de belangen van Nieuwegeiners te dienen. En daarvoor staat mijn fractie altijd open. Met iedereen, met alle fracties, trouwens. We zitten toch allemaal in de politiek om de Nieuwegeiners met veel plezier in onze stad te laten wonen! En samen bereik je nu eenmaal meer dan alleen, om dan hier het adagium van de ons ontvallen VSP-er Herman Troost nogmaals te mogen gebruiken! 7. Dan tot slot, ter afronding van deze inleiding, een antwoord op de vraag wat er nou eigenlijk zo vernieuwend is aan LV. Als je deze vraag plat slaat wordt hiermee eigenlijk gevraagd naar het bestaansrecht van LV, wordt er gevraagd naar de toegevoegde waarde van LV in de Nieuwegeinse politiek. 8. En Voorzitter, ik voel de behoefte om daar in het kader van deze raad het volgende over te zeggen. In mijn ogen kenmerkt, en daarmee onderschijdt, LV zich door de volgende eigenschappen: scherp, duidelijk, betrouwbaar, divers, kritisch, we kennen geen heilige huisjes, we benoemen het beestje bij de naam maar blijven wel constuctief en positief en wij behandelen anderen zoals wij zelf ook behandeld willen worden.

Dit alles met als doel om de Nieuwegeiner gezond en gelukkig te laten zijn en blijven in onze stad. En, ik zou het belangrijkste bijna vergeten, bovenal zijn wij een lokale partij. Geen belangen vanuit Den Haag of vanuit de provincie, maar alleen de belangen van de Nieuwegeiners spelen bij ons een rol. 9. Tot zover de inleiding. En verder met de financiele stukken waar we het vandaag over moeten hebben.

Jaarstukken 2020 en Jaarstukken Grondbedrijf 2020 10. Te beginnen bij de jaarstukken 2020 en de jaarstukken grondbedrijf 2020. 11. Tijdens de AvdR van 23 juni j.l. heeft mijn fractie het sociaal domein als zorgpunt en enkele onderdelen van de programma’s ‘Leefomgeving en veiligheid’ en het programma ‘Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming’ als aandachtspunten genoemd. 12. Zoals genoemd in mijn bijdrage bij de beschouwingen in november vorig jaar, was 2020 door de grote invloed van Corona een bijzonder jaar. Bijzonder in de zin van bijzonder lastig en zorgelijk, zeker in het sociaal domein voor o.a. de jongeren, maar ook voor ouderen, zieken en andere hulpbehoevenden. Mooi om te zien dat er veel betrokken organisaties in het sociaal domein actief zijn, maar ook ondernemers of vrijwilligers buiten dat domein en mantelzorgers, die de kansen hebben gegrepen om dat te doen wat wel kon. Onze dank daarvoor! Deze mensen en organisaties hebben in het lastige jaar 2020 voor veel inwoners het verschil kunnen maken. 13. De andere kant van deze medaille is het financiele plaatje. In 2020 had het sociaal domein een tekort van ruim € 1 miljoen. Fijn te horen, wat onder andere duidelijk is geworden uit de antwoorden die wij op onze artikel 42 brief over de uitdagingen in de jeugdzorg hebben gekregen, dat het rijk, met dank aan de uitspraak van de

arbitragecommissie, met meer geld naar de gemeenten komt. Dat was hard nodig! Wij hopen van harte dat deze geldstromen een meer structureel karakter krijgen. 14. Met betrekking tot de thema’s ‘leefbaarheid’ en ‘veiligheid’ wenst mijn fractie op te merken begrip te hebben voor het gegeven dat Corona ook op deze belangrijke leefgebieden, bijvoorbeeld bij de aanpak van ondermijning en cyberveiligheid, ervoor heeft gezorgd dat niet alle doelen zijn behaald. Maar ik wens hier namens mijn fractie wel op te merken dat het heel belangrijke onderdelen binnen het thema ‘leefbaarheid’ en ‘veiligheid’ zijn en dat juist de ontwikkelingen op deze onderdelen niet stil hebben gelegen, maar mogelijk juist hebben gefloreerd, tijdens de pandemie. Mijn fractie verwacht dan ook dat deze onderdelen nu voortvarend worden opgepakt en er wordt gestreefd naar een inhaalslag. Je kunt op deze gebieden het immers je als gemeente niet permitteren om achter te lopen of niet verder te zijn gekomen dan een verkenning. 15. Dit gezegd hebbende, kan ik uw raad mededelen dat wij voor het raadsbesluit 2021222 en 2021-259, ofwel de jaarrekening 2020 en jaarrekening grondbedrijf 2020, zullen stemmen. Nota Reserves en voorzieningen 16. Verder met de Nota Reserves en voorzieningen. Voor het gemak neem ik ook deze nota even kort in mijn eerste termijn mee.

Net als aangegeven tijdens de financiele AvdR heeft mijn fractie m.b.t. deze nota geen zorg- of aandachtspunten. 17. Aldus zullen wij ook voor dit raadsbesluit stemmen. Kadernota 2022 18. Dan verder naar de Kadernota 2022. En laten we het vanavond dan hebben over dat wat er wel in die nota staat of over wat wij vinden dat er in had moeten staan, in plaats van de nadruk te leggen op de geringe omvang en de vraag op te werpen of we hierover wel met elkaar kunnen vergaderen. Terug naar de inhoud dus! 19. Omdat mijn fractie graag vooruit kijkt, in tegenstelling tot dat wat u op basis van mijn inleiding, waarin ik even terug keek, zou kunnen denken, wijd ik vandaag de meeste woorden aan de Kadernota 2022. 20. Zoals gebruikelijk voor mijn fractie zal ik deze kadernota bespreken aan de hand van en beoordelen op de inmiddels 4 bij uw raad bekend zijnde speerpunten van mijn fractie, zijnde: 1. duurzaamheid, 2. veiligheid, 3. gezondheid en 4. aanpak lokale uitdagingen. Duurzaamheid 21. Duurzaamheid. Tja, bij de bespreking van dit speerpunt ontkom ik er niet aan om nog even het zeer gevoelige raadsvoorstel over de warmtebuffer aan te halen. Zonder de discussie over te willen doen, wil ik in dit verband graag herhalen dat mijn fractie vindt dat Nieuwegein een verduurzaamingsslag moet maken, maar niet ten koste van alles en iedereen. En zeker niet ten koste van een groep Nieuwegeiners.

Daar staat

echter tegenover dat als je een beslissing die grote impact heeft moet nemen, en om dit soort beslissingen te nemen zit je nou eenmaal ook in de politiek, je er niet aan ontkomt om daarbij een of meer Nieuwegeiners teleur te moeten stellen, althans hen niet op alle punten gelijk of hun zin kan geven. 22. Tegen deze achtergrond heeft onze raad en ook onze fractie, het college meer dan eens aangegeven, steeds weer met hele duidelijke woorden, dat het fenomeen participatie echt beter, duidelijker en vooral eerder moet worden opgepakt. Ik kom zometeen nog terug op het onderwerp participatie. Veiligheid 23. Dan ons tweede speerpunt: Veiligheid. Gezien het heftige nieuws van afgelopen dinsdag en daarbij opgeteld de achtergrond van mijn normale werkzaamheden, die met steeds grotere uitdagingen te maken krijgen, snapt u Voorzitter dat ik over dit onderwerp wel de rest van de middag zou kunnen praten. Maar ik zal mij beperken tot de onderwerpen die voor Nieuwegein relevant zijn. 24. In dit kader wil ik aandacht vragen voor de invloed van social media en het gebruik van dit medium om op te roepen tot (illegale) feestje, rellen of ernstigere ongeregeldheden. Veel gemeenten lopen in dit verband tegen dezelfde muur op. De muur van onbekendheid, onervarenheid en grote uitdagingen. Temeer omdat er nog geen wetgeving is die bepaalt wat je als gemeente wel of niet mag in het digitale domein.

Hoe intensief mag je als gemeente de Nieuwegeiners op internet volgen? Mag je bijvoorbeeld, al dan niet met een nepaccount, deelnemen aan chats om zo te weten wat er speelt? 25. Dit is een heel actueel onderwerp en een mogelijk serieus probleem. Kijk maar naar het nieuws of zoek eens terug met welke uitdagingen de Gemeente BodegravenReeuwijk op dit gebied te kampen heeft gehad. Of lees eens het interview dat ik over deze uitdagingen aan het tijdschrift Binnenlands Bestuur heb gegeven. 26. Een terechte vraag is dan ook hoe het college hiermee omgaat of zich op voorbereidt. Uit de vragen die mijn fractie hierover heeft gesteld blijkt kort gezegd dat de social media door de afdeling communicatie wordt gevolgd, er voor deze werkzaamheden geen apart budget is en dat ambtenaren onherleidbaar openbare bronnen raadplegen of zich onder eigen naam aanmelden bij een groep. Positief is dat wordt aangegeven dat digitale veiligheid prioriteit heeft bij gemeente en politie. 27. Gezien de naderende bespreking van de I-strategie zal mijn fractie bij dat raadsvoorstel beoordelen of en wat er aanvullend nodig is. Gezondheid 28. Vervolgens speerpunt 3: Gezondheid. Gezondheid is een groot goed. En dan heb ik het niet alleen over Covid 19, maar over het welbehagen van Nieuwegeiners in zijn algemeenheid. Voel je je prettig? Wat kan er beter en welke zorgen heb je? 29.

Mijn fractie heeft zoals gezegd zorgen over het sociaal domein. Meer in het bijzonder over onze Nieuwegeinse kinderen. Kinderarmoede, pesten, gescheiden ouders, andere uitdagingen in huis: het kan een kind en diens ontwikkeling enorm beinvloeden. Zo oneerlijk maar helaas wel waar: waar je wieg staat is in ieder geval

tot bepaalde hoogte bepalend voor de kansen die je wel of niet krijgt. En daar moeten we echt oog voor hebben en houden. 30. Om te kunnen bepalen of de Nieuwegeinse kinderen binnen een aanvaardbare termijn de hulp krijgen die ze nodig hebben, heeft mijn fractie, ik refereerde er net al aan, middels een artikel 42-brief vragen aan het college gesteld. Uit de beantwoording is ons gebleken dat er knelpunten zijn en dat er voor deze knelpunten oog is en het belang van een oplossing wordt ingezien. Mijn fractie zal de aanpak op dit punt de komende tijd in de gaten blijven houden. 31. Een ander onderwerp dat mijn fractie verontrust, is het wegvallen van de zorgtolk en de verontrustende berichten over het gebruik van jonge kinderen als tolk in de gezondheidszorg. Gezien de vrij technische vragen die mijn fractie over dit onderwerp heeft, zullen deze vragen middels een artikel 42 brief worden gesteld en zal ook dit onderwerp onze blijvende aandacht genieten. Aanpak lokale uitdagingen 32. En dan onze vierde peiler: de aanpak van lokale uitdagingen. Vorig jaar november wees ik in dit kader, onder verwijzing naar het liedje ‘het zijn de kleine dingen die het doen’, op de aanpak van hondenpoep en het oplossen van het zwerfafval. 33. Ditmaal wil ik wijzen, zoals net al aangekondigd, op het belang van participatie en op de aandacht voor ouderen. 34. Participatie betekent ‘actieve deelname’.

Het gaat dus over actief zijn, mensen er actief bij betrekken om meer specifiek te zijn. En dat is iets anders dan mensen achteraf mededelen dat er ‘iets’ komt en dat ze nog wel een beetje mee kunnen praten over kleur of vorm. Participatie is dus niet een pleister op een bloedende wond, maar een meedenkproces voorafgaand aan het ontwerp of een ontwikkeling een bepaalde kant op. Ik zou de stelling wel aandurven dat ieder resultaat beter wordt door er een goed participatieproces aan vooraf te laten gaan. Immers, meer/betere participatie zorgt over het algemeen voor een beter gedragen beslissing en daarmee voor een bevredigender resultaat. En dat is toch wat je als bestuur wilt: een tevreden Nieuwgein? 35. Maar bij deze opmerking wend ik mij niet alleen tot het college of het bestuur, maar ook tot onze Nieuwegeiners: participatie is dus niet hetzelfde als je zin krijgen. Het betekent dus niet dat als je maar heel hard roept dat je tegen bent, dat het gebouw of de zone of waar het dan over gaat er niet komt. En dat is dan soms echt wel een bittere pil, maar als het goed is kan een goed participatieproces dan ook deze weldenkende Nieuwegeiners bevredigen doordat ze begrijpen waarom het niet gaat op de manier die zij graag zouden willen. Dus die krijgen niet alleen een nee, maar ook een uitleg over het waarom.

En dat vraagt naast een participatieproces, ook om verwachtingsmanagement: vertel Nieuwegeiners niet alleen dat ze mee mogen denken, maar vertel er ook gelijk bij waarover ze mee mogen denken en hoever hun invloed wel of juist niet rijkt. Duidelijkheid vooraf, voorkomt gezeur achteraf. Beter voorkomen dan genezen!

36. In onze optiek kunnen onder andere wijkplatforms in deze communicatie een belangrijke rol spelen. Zij kunnen informatie ophalen bij wijkbewoners en delen met de gemeente. Andersom kan het wijkplatform ook informatie verspreiden die de gemeente hen geeft. Absolute voorwaarde is dat de wijkplatforms en de gemeente elkaar over en weer als serieuse gesprekspartners blijven zien en behandelen en zij elkaar goed blijven informeren. 37. Graag vernemen wij van het college op welke wijze participatie en verwachtingsmanagement binnen toekomstige projecten een rol krijgt. Hierbij merk ik op, onder verwijzing naar hele duidelijke berichten vanuit meerdere Nieuwegeiners, dat ik hierbij ook denk aan de plannen met de A12-zone en de bewoners van de Rijtuigenbuurt. Ga met deze Nieuwegeiners in gesprek, in plaats van dat zij menen dat er slechts over hen wordt gesproken. 38. Verder wil ik bij onze vierde pijler aandacht vragen voor de oudere Nieuwegeiners. Voor die inwoners die zijn geboren in Vreeswijk of Jutphaas, maar nu, sinds 50 jaar, Nieuwegeiner zijn. Natuurlijk heeft de jeugd de toekomst, maar wij moeten onze oudere inwoners niet vergeten. Zij hebben Nieuwegein gemaakt tot wat het nu is. Mijn fractie zal dan ook bij o.a.

de onderwerpen over zorg (toegang tot zorg, welke zorg is nodig om thuis te kunnen blijven wonen, aandacht voor dementie of eenzaamheid, enz) bij het onderwerp wonen (hoe kunnen onze inwoners langer thuis blijven wonen, aan welke woonvormen hebben de ouderen behoefte, enz) en bij het onderwerp zelfredzaamheid (hulp bij digitalisering/online-activiteiten) goed in de gaten blijven houden of er aan deze groep Nieuwegeiners voldoende wordt gedacht. Het raadsvoorstel 39. Tot slot wil ik met betrekking tot het raadsvoorstel Kadernota 2022 namens mijn fractie opmerken dat wij ons kunnen vinden in de uitwerking van de besproken 2 bouwstenen, alsmede om de voorgestelde mutaties in de reserves in de begroting 2022 te verwerken en de provinciale toezichthouder zoals voorgesteld te informeren. 40. Kortom, mijn fractie zal voor het raadsvoorstel stemmen. Moties en amendementen 41. Moties en amendementen bespreek ik in de tweede termijn, zodat ik hierbij, Voorzitter, aan het einde van mijn eerste termijn ben gekomen. Dank voor uw aandacht.