Stadspartij Núwegein Algemene beschouwingen 10 juli 2025

Algemene beschouwingen 10 juli 2025 In het kader van Goed Bestuur, democratie, transparantie, verantwoording afleggen willen wij graag aandacht voor een viertal aspecten uit het verslag. Dan is het eerste wat ons opvalt het ontbreken van een hoofdstuk in het jaarverslag waarin verslag wordt gedaan van de bestuurlijke en ambtelijke integriteit; en moeten wij dus alweer uitleggen dat het belangrijk is dat gemeenten jaarlijks verantwoording afleggen over het gevoerde integriteitsbeleid. 1. Verslag Integriteitsbeleid Een goed integriteitsbeleid en een verslag daarover zorgt voor de noodzakelijke transparantie omdat de gemeente laat zien serieus om te gaan met integriteit en dat de regels worden nageleefd. Het is een controlemiddel dat ons, de gemeenteraad, in staat stelt om te evalueren of het integriteitsbeleid effectief is en of er verbeteringen nodig zijn. Gemeenten hebben immers een voorbeeldfunctie. Wij hebben onlangs vele vergaderingen gevuld met het praten over de integriteit van het bestuur. Maar het afleggen van verantwoording voor het gevoerde beleid is zelfs een verplichting die is opgenomen in de Ambtenarenwet. Gemeenten zijn dus simpelweg verplicht om daaraan te voldoen. Door jaarlijks terugkoppeling te geven over het integriteitsbeleid, laat de gemeente Nieuwegein zien dat zij integer en betrouwbaar is.

Dit draagt bij aan een positief imago en een sterkere band met de inwoners van Nieuwegein. Dat willen wij toch graag? Een goedkeuringsverklaring van de accountant kan geenszins worden beschouwd als vervanging voor een dergelijk verslag. Ik neem aan dat we het daarover eens zijn. De term integriteit komt slechts een keer voor in het verslag van 248 pagina’s en dan gaat het over de integriteit van zorgaanbieders. Bizar. Terwijl in hetzelfde jaarverslag 31 keer de term fraude wordt gebruikt. Onze vragen: 1. Waarom heeft het college in het jaarverslag geen terugkoppeling gegeven? 2. Wanneer er voor het laatst een risicoanalyse uitgevoerd specifiek voor het thema integriteit? 2. Over de materialiteit in het accountantsverslag

1

Materialiteit, bij een controle op getrouwheid van de jaarrekening, is de grens waarbij een fout of omissie in de jaarrekening de beslissingen van gebruikers van die jaarrekening zou kunnen beïnvloeden. De accountant heeft bijna 3 miljoen daarvoor aangehouden. Dat is veel geld. We lezen dat het bedrag van onrechtmatige afwijkingen ligt zelf hoger dan de door de gemeenteraad gestelde norm van 1% van de begroting. Onze vragen: 1. Bent u het met ons eens dat binnen deze marges er nog best veel gefraudeerd kan worden, bijvoorbeeld bij grondtransacties en declaraties, dus heel veel dat aan de controle van de accountant kan ontsnappen? 2. Is het een idee dat we het een keer gaan hebben hoe integer wij het wel of niet vinden dat 3 miljoen wordt aangehouden als foutmarge? Graag een reactie. 3. Checks and balances In de loop van de afgelopen maanden hebben wij veel schriftelijke raadsvragen gesteld aan het college, specifiek aan de burgemeester. Wij ontvingen daarop enkele zeer opmerkelijke antwoorden. Op onze vragen hoe het kan dat bepaalde bedragen worden betaald door bepaalde ambtenaren aan specifieke inhuur kregen wij antwoorden die erop neerkomen dat ambtenaren die budgetbeheerder zijn dat gewoon mogen doen. Daar zijn ze vrij in. Terwijl onze vraag uiteraard ziet op het bevoegd gezag onder wiens verantwoordelijkheid die betalingen zijn verricht.

Welk bevoegd gezag bepaalde opdrachten heeft verstrekt. Een ambtenaar mag immers geen betalingen doen zonder dat daarvoor een opdracht is uitgegaan van het bevoegd gezag. Op die kernvragen hebben wij tot op heden geen antwoorden ontvangen. Wat ook geldt voor het opvragen van stukken die niet geheim zijn verklaard. Sommige stukken kregen we wel maar de belangrijkste kregen wij niet. En herhaaldelijk gevraagd naar de reden waarom die stukken niet worden verstrekt is die vraag tot op heden onbeantwoord gebleven. Onze vraag 1: Wil de burgemeester nu tijdens deze vergadering wel tekst en uitleg daarover geven? De vrijheid om buiten het zicht van het bevoegd gezag en zonder toestemming van de gemeenteraad als budgethouder, gelden uit te geven en stukken achter te houden is blijkbaar nog erg groot in Nieuwegein. Te groot naar onze smaak. Het duidt wat ons betreft op willekeur. Wij hebben alle reden om vast te stellen at het systeem van checks en balances behoorlijk defect is in Nieuwegein. Onze vragen zijn allemaal te 2

lezen op iBabs. Van pogingen om die defecten te repareren is helaas nog niets te merken. Het is dan ook geen wonder dat de accountant aanbevelingen doet ter versterking van de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Er wordt opnieuw aandacht gevraagd voor specifieke inhuur. Er staat: Wij dringen aan op het consistent toepassen van deze oplossing danwel een rechtmatige procedure te volgen. Dat is een heel vriendelijke manier om te zeggen dat het niet altijd rechtmatig aan toe gaat. Helemaal op het eind wordt gesteld: De onderbouwing van de spendanalyse blijft een aandachtspunt. Niet “Is een aandachtspunt”, maar “blijft” een aandachtspunt. Hoewel de organisatie een spendanalyse uitvoert is de onderbouwing van de conclusies beperkt. Wij verzoeken u om extra aandacht te besteden aan de onderbouwingen van de spendanalyse. Een spendanalyse is een uitgavenanalyse, een proces waarbij de uitgaven van een organisatie worden geanalyseerd om inzicht te krijgen in waar en hoe het geld van de gemeenschap wordt besteed. Met als doel om besparingen te identificeren, inkoopstrategiën te optimaliseren en de efficiëntie te verbeteren. Onze vragen: Vraag 2. Waarom wordt niet consequent de rechtmatige procedure gevolgd bij specifieke inhuur? Vraag 3.

Hoe verklaart u dat zoiets fundamenteels als de onderbouwing van de spendanalyse nog altijd een aandachtspunt in Nieuwegein? 4. Thema Bestuur Jaarverslag Bij Ambitie 2, Inwoners ondernemers en instellingen hebben vertrouwen in het lokale bestuur staat bij punt 4: De gemeente communiceert betrouwbaar eenduidig en begrijpelijk en bij Punt 6: Raad en college staan in verbinding met de stad. Dan wil ik eerst een opmerking maken over de Informatie op de website. Dat je in dit bestuur echt op alles moet letten omdat het anders helemaal mis gaat blijkt ook uit het feit dat op de pagina van de gemeenteraad onder de vetgedrukte kop “Wie zitten er in de gemeenteraad” werd verkondigd en ik citeer: De gemeenteraad heeft 33 leden verdeeld over 11 fracties (politieke partijen). Aan het hoofd staat de burgemeester of de plaatsvervangend voorzitter. Ja, u hoort het goed. Op de website van gemeente Nieuwegein werd gemeld dat aan het hoofd van de gemeenteraad de burgemeester of de plaatsvervangende voorzitter 3

staat. Dat is uiteraard de grootste kolder, maar het stond er jarenlang op. Als ik niet had ingegrepen dan stond het er nog! Wij voegen bij deze beschouwingen een printscreen toe als bewijs. Dat is zwaar misleidende informatie aan onze inwoners en anderen die de website bezoeken, helemaal omdat de plaatsvervangende voorzitter, de heer Verhoeve van D66, gewoon een raadslid is zoals alle 33 raadsleden. En hij, een raadslid, zou althans volgens de website van gemeente Nieuwegein - aan het hoofd van de gemeenteraad staan. Onze vraag aan de burgemeester: Hoe is zo’n fundamentele fout over uw positie en over de positie van een D66 raadslid op de gemeentelijke website terechtgekomen? In het kader van betrouwbare communicatie en het bestuur dat in verbinding met de stad wil staan wil ik ook wat zeggen over de handelwijze van de bezwaarschriftencommissie. Die commissie speelt een belangrijke rol in het waarborgen van een eerlijke en zorgvuldige behandeling van bezwaren tegen besluiten van de overheid. We hebben hier een inspreker gehad, de heer Nijsse, die zich beklaagde over de gang van zaken bij de bezwaarschriftencommissie. Hij was terecht niet te spreken over het feit dat na de hoorzitting een verslag werd gemaakt waar de bezwaarindieners niets meer over te zeggen hadden.

U voorzitter, antwoordde vanuit uw positie als burgemeester met te stellen dat de commissie onafhankelijk is en dat het geen woordelijk verslag is en dat het daarom niet nodig was om het verslag ter goedkeuring aan de indieners te tonen. Terwijl de inspreker duidelijk aangaf dat er essentiële punten uit hun bezwaar niet in het verslag waren terug te lezen. En het verslag wordt opgemaakt door een ambtenaar die door het college is aangewezen. Als de heer Rien Nijsse, voorzitter van de Stichting Maatschappelijk Parkhout, dit niet aan ons was komen vertellen, dan hadden wij niet geweten dat het jarenlang helemaal niet goed gegaan is met de bezwaarschriftencommissie. Dit gebeurde in de vergadering Avond voor de Stad van 27 maart 2025, 00:23 minuut). Het verslag van de bezwaarschriftencommissie wordt nota bene door een ambtenaar opgemaakt. Wij vinden dit een zeer kwalijke zaak want het raakt direct aan de betrouwbaarheid van het Nieuwegeins bestuur en aan de rechtsbescherming van onze inwoners. Wij hadden direct aangekondigd dat het zo niet langer kon en doken in de Verordening commissie bezwaarschriften die is vastgesteld op voorstel van het college. Wat blijkt: bij de toelichting dat bij artikel 14 staat dat het mogelijk is om het verslag van de hoorzitting vóór het nemen van het bestreden besluit aan de belanghebbenden te zenden.

Hierdoor krijgen belanghebbenden de gelegenheid te reageren indien het 4

verslag een onjuiste weergave bevat van de hoorzitting. Uit oogpunt van een zorgvuldige voorbereiding zal dit vaak de voorkeur genieten.” Het staat er letterlijk en duidelijk in! Dat is ook niet gek, want de bezwaarschriftenprocedure hoort rechtsbescherming aan onze inwoners te bieden en is een belangrijke stap in het bestuursrechtelijke proces. Daar moet uiterst zorgvuldig mee worden omgegaan! Onze vragen: 1. Waarom verklaarde de burgemeester met zoveel stelligheid dat het heel normaal is dat aan de bezwaarindieners het verslag niet wordt getoond met nota bene als enig argument dat de commissie onafhankelijk is, terwijl onze eigen verordening anders voorschrijft? 2. Hoe rijmt met de ambitie om betrouwbaar te communiceren met de inwoners? Gaat u dit ernstig defect per direct en waar mogelijk met terugwerkende kracht repareren? Motie In het kader van verslag leggen en verantwoordelijkheid afdragen dienen we ook een motie in om de agenda’s van het college en van de leden van het college openbaar te maken, zoals de wet open overheid voorschrijft. Ik had de burgemeester hier al op gewezen. In plaats van dankbaar de tip in ontvangst te nemen en de wet uit te voeren, was de reactie dat ik hier speciaal een motie voor moest indienen. Vinden wij heel bijzonder, maar hierbij dienen wij die motie dan in. Tot zover onze eerste termijn.

Bijlage: printscreen website Nieuwegein dd 14 april 2025

5

6