Samengevoegde presentaties Raadsexcursie 7 maart

WELKOM Groot Merwede

‘Van nationaal belang en grote betekenis voor Nieuwegein’

Raadsexcursie, 7 maart 2025 1

Programma

Groot Merwede

13:00

Welkomswoord door de Wethouder

13:05

Interview en 3 pitches over belang en betekenis van Groot Merwede (o.l.v. Jan Karens) • • • •

Dionne Baaré (gemeente Nieuwegein, Programmamanager Groot Merwede) Anke Glasmeier (VRO, Gebiedsregisseur gebiedsontwikkeling NOVEX) Judith de Koster (BGSV, Stedenbouwkundige) Michiel Hulshof (Tertium, Specialist participatie)

14:00

In gesprek met elkaar over Groot Merwede (o.l.v. Jan Karens)

14:45 – 15:00

Beneden met (huur)fiets verzamelen

15:00

Fietstocht door het gebied Groot Merwede

17:00

Terugkomst bij van der Valk hotel Geen gezamenlijke afsluiting, vergeet niet de sleutels van de huurfietsen in te leveren.

2

Interview met Dionne Baaré

Groot Merwede

Over onder andere: • waarom is dit jaar, 2025, zo belangrijk? • waarom heeft Nieuwegein een Koersdocument Groot Merwede nodig? • hoe staat het met de Mirt Verkenning naar de Merwedelijn?

Doorbraaklocatie

Groot Merwede tot 2030 25.500 woningen in City, Rijnhuizen, Merwedekanaalzone, Kanaleneiland, Beurskwartier, Papendorp

Groot Merwede na 2030: Rijnenburg (na 2035) A12-zone (nu-2040) • 22.000 - 25.000 woningen • 15.000 – 26.000 woningen (circa 50.000 inwoners) (25.000 - 44.000 inwoners) • 12.500 – 19.000 • 8.000-17.000 arbeidsplaatsen arbeidsplaatsen

Groot Merwede

Anke Glasmeier Gebiedsregisseur grootschalige NOVEX woningbouwlocaties Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO)

4

Strijd om de ruimte Wonen, werken, recreëren, mobiliteit, energiesystemen (van de toekomst), water, bodem, natuur, erfgoed, landbouw, ... Niet alles kan overal. Nota Ruimte voor structurerende keuzes. Voorontwerp Nota Ruimte geeft indicatie van ontwikkeling van regio’s. Regio Utrecht: accommoderen. Economisch meest dynamische regio’s met grote druk op de ruimte en leefbaarheid. ‘Slim’ verstedelijken.

7

100.000 woningen per jaar • Wet versterking regie volkshuisvesting: hoeveel, waar en voor wie? • STOER: het schrappen van regels die de voortgang van de woningbouw in de weg zitten. • Gezamenlijke afspraken in Woondeal en bij Bestuurlijk Overleg Leefomgeving en BO-MIRT • Regelingen, zoals Woningbouwimpuls, Startbouwimpuls, gebiedsbudget, voor het ontsluiten van (nieuwe) woningen. Er komen: Realisatiestimulans, middelen voor ontsluiten van woningen en opnieuw gebiedsbudget. • Aantal nieuwe grootschalige, kansrijke gebieden.

8

9

Waarom grootschalige woningbouw? • Grootschalige woningbouw is nodig om zo snel mogelijk op te schalen naar een woningproductie van 100.000 woningen per jaar en daarmee het historisch woningtekort aan woningen in te lopen. Zo’n 35% van de beoogde jaarlijkse productie wordt gerealiseerd op woningbouwlocaties binnen de huidige grootschalige gebieden • Grootschalige woningbouw gaat gepaard met complexe integrale uitdagingen, omdat door de schaal meer wordt gevraagd van de ontsluiting van de locatie (infrastructuur), het vrijmaken van een locatie (zoals de herstructurering van bedrijventerreinen en/of het verplaatsen van bedrijven naar andere werklocaties) of het realiseren van voldoende groen en ruimte voor waterberging. • In die gebieden is dan ook sprake van een grootschalige integrale woningbouwopgave in combinatie met andere grote ruimtelijke vraagstukken zoals bijvoorbeeld geluid, stikstof, natuur, landbouw, (grootschalige) infrastructuur, ruimtelijke kwaliteit, waterrobuustheid en klimaatbestendigheid, energietransitie, bedrijvigheid en andere ruimte vragende claims. • Door afspraken te maken over grootschalige woningbouw t/m 2030 en daarna realiseren we een continue bouwstroom in Nederland.

10

Welke grootschalige woningbouwgebieden? •

Er zijn 17 grootschalige woningbouwgebieden geïdentificeerd (zie volgende sheet), met daaronder 45 deellocaties/projecten met ieder een eigen karakter, fasering, kansen en knelpunten. Ligging in één van de 7 NOVEX verstedelijkingsgebieden was destijds een harde randvoorwaarde bij de selectie van de gebieden.

•

In 2022/2023 zijn er wederkerige afspraken met deze gebieden gemaakt over de realisatie van woningen t/m 2030. In totaal kunnen er circa 288.000 woningen (ongeveer 1/3 van de woningbouwopgave) t/m 2030 in deze gebieden worden gerealiseerd. Voor de jaren erna bieden deze gebieden potentie voor nog eens circa 300.000 woningen.

•

Waarom daar: • Effectief ruimtegebruik: Door op grote schaal te bouwen nabij bestaande infrastructuur en knooppunten (vaak in spoor- en kanaalzones), in de buurt van werkgelegenheid en publieke voorzieningen kan zorgvuldig om worden gegaan met andere ruimtelijke vraagstukken zoals op het gebied van landbouw en natuur. Ruim driekwart van de woningen wordt binnenstedelijk gerealiseerd, nabij OV-knooppunten. Grootschalige woningbouw biedt een kans om ruimtelijke opgaven te stapelen en zuinig om te gaan met de beperkte ruimte. • Optimaal gebruik netwerken: Door slimme locatiekeuzes (gemaakt met provincies, gemeenten én marktpartijen) voor de extra woningen hoeven mensen gemiddeld minder lang in de file te staan. De netwerkanalyse van Rijkswaterstaat en ProRail laat zien dat bouwen op grootschalige locaties leidt tot minder congestie op de weg en effectiever gebruik van het OV dan wanneer er gespreid zou worden gebouwd.

•

Het Rijk en gemeenten creëren de kaders en zorgen voor juiste voorwaarden, maar uiteindelijk is het de markt die bouwt. Tegenover publieke investeringen in infrastructuur, ruimtelijke kwaliteit en veilige en fijne wijken staat een veelvoud aan investeringen die door de markt wordt gedaan.

11

12

De 17 grootschalige woningbouwgebieden Woningbouw

Realisatie t/m 2030

Totaal mogelijk

01 Groningen Suikerterrein

4.300

> 8.000

02 Groningen Stadshavens

4.200

> 5.000

03 Eindhoven Internationale Knoop XL

11.500

+/- 21.000

04a Brabantse stedenrij – Breda

2.900

> 6.000

04b Brabantse stedenrij – Den Bosch

4.800

> 15.000

04c Brabantse stedenrij – Tilburg

5.000

+/- 10.000

05 Rotterdam Oostflank

18.800

+/- 35.000

06 Den Haag CID Binckhorst

22.500

+/- 35.000

07 Oude Lijn Leiden – Dordrecht

53.600

> 75.000

08 Utrecht Groot Merwede

25.500

+/- 68.000

09 Amsterdam Havenstad

9.000

+/- 80.000

10 Haarlemmermeer

23.900

+/- 30.000

11 MRA Oost

63.600

> 170.000

12 Nijmegen Kanaalzone

5.300

> 6.000

13 Nijmegen Stationsgebied

3.500

> 4.000

14 Zwolle Spoorzone

8.800

> 9.000

15 Amersfoort Spoor – en A1-zone

8.500

+/- 14.000

16 Spoorzone Arnhem Oost

5.400

> 11.000

17 Foodvalley

7.000

> 14.000

Totaal circa

288.000

> 600.000

Utrecht Groot Merwede één van de grote grootschalige. Nieuwegein is belangrijk. Ook voor na 2030! 13

Instrumenten grootschalige woningbouw Bestuurlijk: maken van afspraken met medeoverheden over nieuwe woningen (t/m 2034).

Juridisch: via wet- en regelgeving, snellere procedures, stellen kaders, interveniëren.

Financieel: inzet van financiële middelen (gebiedsbudget en mobiliteitsfonds).

Intensieve Rijksbetrokkenheid: a) monitoring en sturing (o.a. dashboard) b) actieve deelname in gebiedsontwikkeling c) doorbraken realiseren d) opdrachtgever voor inzet locaties in eigendom van het rijk e) inzet van de grondfaciliteit f) aanjagen van private investeringen in de grootschalige gebieden f) kennisdeling.

14

Groot Merwede

Judith de Koster Stedenbouwkundige Stedenbouwkundig adviesbureau BGSV

15

Groot Merwede

Michiel Hulshof Specialist participatie en journalist Adviesbureau BGSV, voor stedelijke strategische vraagstukken en participatie

32

Groot Merwede

In gesprek met elkaar over Groot Merwede: ‘Van nationaal belang en grote betekenis voor Nieuwegein’ o.l.v. Jan Karens

46