Raad in positie - besluitvorming.16 september 2023

Gemeente Nieuwegein

Raad in positie & goede besluitvorming 16 september 2023

Raad kan in of uit positie zijn …

- Agendere nd

Sterke Raad doet ertoe!

- Kaders tel lend - Als tegen macht/contr o leur - Sturend o p besluitvor mingsprocessen - Als ‘arena ’ waar versc hillen (gelo ofwaar d ig ) zichtba ar worden - Verbind in g met geme ensch

ap

Stelling

Onze raad is – doorgaans – goed tot zeer goed in positie [helemaal eens – helemaal oneens]

Vergadermodellen

Mensen – röntgenfoto

DNA van de raad

Groeps(röntgen)foto

Stel controlevraag aan buurman/-vrouw: “vind jij mij ook een nummer 5?” “Ik pas vooral in vakje 2, maar ik heb ook veel van 4.”

• •

visie, verhaal verschillen

•

burger centraal (‘buiten naar binnen’) belangen

•

• •

meedenken, meebewegen management

Voorbereiding: fractie

3. Welke noodzakelijke vraag (1 of 2) moeten we eventueel nog aan het college stellen in de oordeelsvorming? VIND IETS! 2. Nog niet alles duidelijk? Afspraak maken/schriftelijke vragen stellen aan ambtenaar, navraag bij college, deskundigen/inwoners raadplegen, etc. 1. Niet meteen alles gaan lezen. Eerst: - wat is ons (voorlopige) standpunt? IETS VINDEN! - belangrijk dossier voor ons? Nee, dan ook niet veel vragen - moeten we hier als raad wat mee?

Raad = instituut voor restverwerking

80-20

Raad: geloofwaardig oneens zijn

5 smaken

V ‘Wij zijn (in principe/voorlopig) voor, want …” q V ‘Wij zijn voor, mits ...’ q V ‘Wij zijn tegen, omdat …’ q V ‘Wij zijn tegen, tenzij …’ q V ‘Wij missen nog (cruciale) informatie alvorens we ons q (voorlopig) standpunt willen/kunnen bepalen …’

Voorbereiding: noodzakelijke vragen

V Noodzakelijke vragen q

q Leuk-om-te-weten-vraag q Associatieve vragen q Reclame vragen q Ontregelende vragen q Luie vraag q…

Stelling

Onze raad moet meer gaan vinden en minder gaan vragen [helemaal eens – helemaal oneens]

259 ‘informatieve’ vragen bij begroting (voorbeeld uit een andere gemeenten )

Ruimte gunnen en geven

Kaderstelling en controle

Kader s – ko

ers – ke

vr ) a n ( – e l o r t n o C

uzes –

iets vi nden

n e k e o z t ui s t e i – agen

Stelling

De bedoeling van BOB (het idee, de theorie erachter) die ken ik inmiddels wel [helemaal eens – helemaal oneens]

Stelling

Er zitten nog aardig wat leden in onze raad die de bedoeling van BOB (het idee, de theorie) nog niet goed door lijken te hebben [helemaal eens – helemaal oneens]

Stelling

In de (vergader)praktijk geven wij op een goede tot zeer goede manier invulling aan het BOB-model [helemaal eens – helemaal oneens]

Allemaal op hetzelfde moment op dezelfde verdieping – discipline

3. Derde zegt: ‘we stoppen met huishoudelijke hulp, dat is geen overheidstaak’ 2. De ander zegt: ‘zijn er meer fracties die vinden dat rijke hulpbehoevenden het uit eigen zak moeten betalen’ 1. De een vraagt ‘hoeveel mensen maken er eigenlijk gebruik van huishoudelijke hulp’

BOB als trechter

Beeldvorming vraagt de meeste tijd

In positie: zorgvuldig doorlopen en afsluiten fases

B O B

3. Besluit nemen = stemmen tellen, stemverklaring/eventueel nog debat om posities toe te lichten

2. Tot een oordeel/oplossing komen door argumenten uit te wisselen – discussie - en samen te wikken en te wegen – en ‘bondjes te zoeken

1. Een beeld vormen: alle relevante informatie op tafel krijgen over een onderwerp, inzicht in de mogelijke (beleids)oplossingen, inzicht in te verwachten gevolgen van die (beleids)oplossingen – werkbezoek, schouwen, spreekuren, werksessies, etc.

Fragmenten

Raadsvoorbereidend 15 juni 2023 - initiatiefraadsvoorstel focus preventieve gezondheidszorg Voorzitter: Aoife Derriks 02.26.36 – 02.27.55 Yannick Jean 02.44.00 – 02.45.35 Anastasia van der Lugt https://nieuwegein.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/ 6fdd1e93-47e2-4a6a-a6b9-07bbfb4798fe

Oordeelsvorming – raadsvoorbereidende ronde

Wat betekent oordeelsvorming voor mij?

1) Fase om informatie te krijgen om DAARNA een oordeel te vormen (binnen de fractie) 2) Fase om je voorlopige oordeel ‘te scherpen’ door vragen te stellen aan het college/in discussie te gaan met college 3) Fase om met andere fracties in discussie te gaan over hun voorlopige standpunten (samen wikken en wegen) en te kijken waar ‘bondjes’ mogelijk zijn (steun voor amendement zoeken bijvoorbeeld) 4) Alle antwoorden hierboven tezamen

5 smaken

V ‘Wij zijn (in principe/voorlopig) voor, want …” q V ‘Wij zijn voor, mits ...’ q V ‘Wij zijn tegen, omdat …’ q V ‘Wij zijn tegen, tenzij …’ q V ‘Wij missen nog (cruciale) informatie alvorens we ons q (voorlopig) standpunt willen/kunnen bepalen …’

Structuur – een heldere ‘route’ – bijvoorbeeld …

1

2. Zijn er inderdaad vragen dan verzoek ik de wethouder - kort en goed - die vragen te beantwoorden. Vooral ook een reactie van het college op de standpunten ...

2 3 4

1. U krijgt zo dadelijk allen het woord om uw voorlopige standpunt te geven. Met elkaar in gesprek. Interrupties graag. Wellicht heeft u ook nog een ‘noodzakelijke’ vraag aan het college: …

3. Kern van de zaak is het onderlinge debat. Benut daar ook de 2e termijn voor. Interrupties helpen om elkaars standpunten scherp te krijgen. 4. Voldoende besproken? Bespreken, hameren, terug naar de beeldvorming?

Zo’n structuur maak je samen (daar hoef je het model niet voor te wijzigen)

Opening

Opening

1e termijn vooral vragen aan college

1e termijn: voorlopig standpunt (en vragen)

1e termijn college: reactie (en antwoorden)

1e termijn college plus interrupties

2e termijn: discussie onderling, interrupties en tot slot eventueel reactie college

Tip: juiste frame

t e h n a a s d i r o o w t e Niet: ‘h de r o o v e g co lle n de a v g n i d r beantwo o vragen’. eef g n a ’d : eld e b r o o v j i et h Wel, b n a a d o or w t e h p o u e i t c ik n a e en r e r o o v en t n u p co llege d n a e st g i p o l r o de vo ok o d n e l l u g en a r v en aanv e d om d i e h n e geleg .’ n e d r o o te beantw

Stelling

Het zou goed zijn als onze voorzitters ‘strenger’ sturen - dat kan liefdevol - op het doel (‘dit is het doel, dit is de route, gij zult dit doen en dat laten’)

[helemaal eens – helemaal oneens]

Voorzitters verleiden …

•

‘Ik roep het doel in herinnering: “discussie onderling. Oordeelsvorming. U wordt geacht iets te vinden. Wellicht heeft u nog één prangende vraag voor het college, maar het gaat om uw standpunt en de onderbouwing ervan …’

•

Na 2e of 3e spreker: ‘U stelt allen veel vragen aan het college. Heeft u wellicht ook vragen aan elkaar? Kent u elkaars standpunten en de argumenten erachter? Ik nodig u uit om …’

Voorzitters verleiden …

•

‘Hebben we oog en aandacht voor de verschillende perspectieven en opvattingen m.b.t. dit voorstel/dit dossier? Dat is namelijk onze taak. Ik nodig u uit …’

•

‘Mag ik de aanwezigen vragen te reageren op dit specifieke punt, zojuist ook weer ingebracht door mevrouw Aukema, te weten: … Dat raakt volgens mij naar uw vergadering luisterend - een van de kernpunten van de voorliggende beslissing.’

Wat heb je nou ECHT nodig …

V Soms heb je informatie nodig (‘ik heb nog een antwoord nodig q op deze ene vraag’) q Duidelijke boodschap (‘hier staan we voor, dit vinden we, ons standpunt, dit is ons doel, dit willen we realiseren’) q Goede strategie (‘met deze stappen en met inzet van deze instrumenten - amendement bijvoorbeeld - gaan we ons doel trachten te bereiken’) q Bondgenoten (‘als we samen optrekken met die en die dan …”)

Instrumenten (goed gebruiken en goede gebruiken – de mores)

Technische vragen

Initiatiefvoorstel

Interpellatie

Schriftelijke (politieke) vragen

Motie (vreemd)

Budgetrecht

Amendement

Recht van onderzoek (raadsenquête)

Ambtelijke bijstand

Bondgenoten

Fractie – iets vinden (boodschap) en iets willen bereiken (doel) casus groenbeleidsplan

- Wij willen meer groen, dit voorstel is niet ambities genoeg - Wij geloven in zelfbeheer groen – niet de gemeente maar de gemeenschap is aan zet – Right to Challenge – zo spelen we geld vrij om te investeren in bestaanszekerheid … - Wij willen toeristen én ondernemers trekken – we moeten investeren in centrumgebied(en) én in bedrijventerreinen – investeren in groen als verdienmodel dus

Voorbeeld van een donkergroene fractie

Wij willen meer groen dus niet slechts compenseren (1 boom kappen is 1 boom herplaatsen). Motto moet zijn: verdubbelen in plaats van compenseren: 1 boom eruit = 2 erin

Die donkergroen fractie krijgt dit beleidsplan (in de vorm van ene raadsvoorstel)

Noodzakelijke vragen (in dienst van standpunt en strategie dus)

- “Er wordt in het beleidsplan meermaals gesproken over groencompensatie, maar wat betekent de zin ‘groen voor groen’ precies? Oude boom erin en klein jong boompje terug? Valt dat ook onder ‘groen voor groen’?” - “Wat betekent de zin ‘in principe’ compenseren? Over welke compensatie-principes gaat het dan?”

Instrumenten

Boodschap en doel: dit vinden we en dit willen wij bereiken Dit is onze strategie daar horen deze instrumenten bij En dit zijn – mogelijk – onze bondgenoten

Strategie-trap

4. Motie: 200 procent compensatie (geen steun voor, maar belangrijk voor onze achterban, om standpunt te onderstrepen, etc.) 3. Toezegging? Dan ‘trekken’ we amendement in 2. Amendement op zak: een echte boom voor een echte boom (geen grote struik voor een volwassen boom!) 1. Technische vraag (hoe zit het met die compensatie): boom voor een boom, altijd, en ook altijd op dezelfde plek, herplanten gelijkwaardig groen dus (zelfde soort, zelfde omvang, zelfde leeftijd, etc.)?

Wat heb je nou ECHT nodig …

V Soms heb je informatie nodig (‘ik heb nog een antwoord nodig q op deze ene vraag’) V Duidelijke boodschap (‘hier staan we voor, dit vinden we, ons q standpunt, dit is ons doel, dit willen we realiseren’) V Goede strategie (‘met deze stappen en met inzet van deze q instrumenten - amendement bijvoorbeeld - gaan we ons doel trachten te bereiken’) V Bondgenoten (‘als we samen optrekken met die en die dan …”) q

Wat, wat, wie …