Presentatie financieel beeld Nieuwegein 2023 Deloitte

Bijlagen

Financieel beeld gemeente Nieuwegein

12-10-2023 Rein-Aart van Vugt Jesper van Koert Stephan da Costa

- Financieel beeld gemeente Nieuwegein trend, ontwikkeling, kengetallen landelijk beeld taakvelden

© 2016 Deloitte The Netherlands

- Financieel beeld gemeente Nieuwegein trend, ontwikkeling, kengetallen

© 2016 Deloitte The Netherlands

Financieel beeld Kern: Financieel gezond en heel erg stabiel Relatief lage lokale lasten voor de burgers en bedrijven Behoorlijk aantal – ook financiële – onzekerheden (vanaf met name 2027) Op dit moment heeft realisatiekracht, wat kunnen we aan, prioriteit Investeringsagenda is vanaf 2024 erg groot.

Wendbaarheid en weerbaarheid zijn en worden belangrijk

Financieel beeld

Financieel beeld is gezond, heel stabiel en afgelopen jaren verbeterd. - schuldquote is stabiel, categorie: goed, lager dan begroot - eigen vermogen is stabiel, categorie: voldoende - Relatief lag niveau aan investeringen afgelopen jaren - lage lokale lasten - financiële positie is bij de jaarrekeningen positiever dan bij de begrotingen - In 2022 leningen tegen (lage) rente aangetrokken, gelden zijn tijdelijk geparkeerd (nog geen effect op schuldquote, wel op de solvabiliteit - Vanaf 2024 forse investeringen, schulden nemen daardoor verder toe, heeft effect op de kengetallen (toename rente en afschrijving, toename schuldquote, afname solvabiliteit)

Financieel beeld Grootste (financiële) uitdaging voor gemeente Nieuwegein betreffen. 1. realiseren van de opgaven (vacatures, dynamiek personeel, procedures) 2. de investeringsagenda (keuzes en planning) 3. gevolgen van een eventuele economische recessie met ook minder geld voor de gemeenten 4. ontwikkeling van de rente en inflatie 5. ontwikkeling algemene uitkering vanaf 2027 (nieuwe systematiek en korting) 6. nieuwe taken (energietransitie, duurzaamheid, woningbouw, mobiliteit, jeugdzorg) Het gezonde financiële beeld geeft ruimte aan de gemeenteraad om keuzes te maken Acties: - met name investeringsagenda realistisch in de tijd ramen - capaciteit van de organisatie, procedures etc. voortdurend verbinden met de ambities - integraliteit en uitvoerbaarheid van voorstellen bewaken - welke investeringen in voorzieningen voor de inwoners en bedrijven gaan we in welke volgorde inzetten - keuzes maken om de begroting sluitend (op orde) te houden - welke ruimte (ook in tijd) wordt ingezet om wendbaar te zijn bij een (mogelijk) niet sluitende begroting.

Financiële positie (verleden en prognose) gemeente Nieuwegein Kengetal

2018

* mln. Euro Saldo van Baten en Laten begroot Saldo van Baten en Lasten

1

2019

2020

Begroting 2022

2021

2022

-8

-9

-5

-5

-1

n.v.t.

-9

-15,1

2,9

7,5

n.v.t

11,9

20182022

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027

20232027

-7

-2

2

-8

-6

1

20,9

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Verschil realisatiebegroot

1

-1

-6,1

7,9

12,5

n.v.t

12,9

Vaste activa

2

251

254

256

256

296

263

+12

267

316

336

342

373

+ 110

2

2

2

7

2

15

+13

15

15

15

15

15

0

98

86

83

94

77

105

+7

95

92

91

84

83

-22

13

33

30

27

16

37

+24

36

36

36

37

37

1

178

174

166

178

48

218

+40

214

221

240

251

283

+65

Voorraad grond Reserves

3

Voorzieningen Schulden

4

Realisatie 5 jaar

Begroot 5 jaar

Ontwikkeling BBV kengetallen gemeente Nieuwegein 2018

2019

2020

2021

2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begrtoting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Landelijk gemiddelde 2021

Begroot

70%

87%

92%

82%

65%

72%

64%

69%

76%

93%

95%

Werkelijk

86%

63%

61%

58%

46%

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

65%

Begroot

43%

31%

28%

24%

25%

25%

27%

26%

22%

19%

27%

Werkelijk

35%

29%

30%

31%

29%

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

31%

Begroot

-3,8%

-5,4%

-3,3%

0,6%

1,82%

2,1%

2,18%

3,11%

-1,15%

-2,05%

0,2%

Werkelijk

-6,4%

2,62%

2,19%

0,16%

0,36%

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

2,7%

Begroot

21%

1,7%

1,9%

0,1%

0,7%

2,98%

5,75%

5,75%

5,75%

5,75%

10,2%

Werkelijk

2,3%

0,9%

0,81%

3,37%

6,21%

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

8,4%

Begroot

85%

91%

89%

99%

97%

99%

89%

89%

89%

89%

105%

Werkelijk

85%

88%

88%

95%

90%

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

101%

Kengetal

Netto Schuldquote

1

Solvabiliteit 2

Structurele 3 exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

4 5

Norm Goed

Norm Onvoldoende

< 90%

> 130%

> 50%

< 20%

> 0%

< 0%

< 20%

> 35%

< 95%

> 105%

Lokale heffingen

Gemeente Landelijk gemiddelde Nieuwegein

Gem. WOZwaarde tarief OZB OZB eigenaar AfvalstoffenRiool eig./gebr. Totaal 474.000 0,089 403 329 213 399.008 0,0730 291 352 186

944 830

Ontwikkeling weerstandsvermogen gemeente Nieuwegein

Weerstandscapaciteit

Ratio weerstandsvermogen

60 50

7.0 49.6

40

39.8 32.6

30

5.8

5.0

30.5

4.5

4.2

4.1

4.0

3.5

3.0

24.3

20

2.9

2.0

10 0

6.0

48.9

8.5 2018

2019

8.7

8.3

7.9 2020

11.7

2021

Weerstandscapaciteit

2022 Risico

8.9 2023

1.0 0.0

2018

2019

2020

2021 Ratio

2022

2023

Totaal opgave aan investeringen c.a.

* € 1.000

Overige informatie Begroting 2023

Investeringsagenda (openstaande kredieten)

17.926

Investeringsagenda

98.108

Toename materiële vaste activa tot en met 2027

110.000

Investeringen 2022

15.953

Afschrijvingen 2022

9.132

Gebiedsontwikkeling (grondexploitaties) Beschikbaar gestelde kredieten

41.000

Specifieke uitkeringen

8.957

- Financieel beeld gemeente Nieuwegein landelijk beeld

© 2016 Deloitte The Netherlands

Wendbaar en weerbaar Financiële ontwikkeling komende jaren:

§ 2022: Bij veel gemeenten opnieuw veel geld over (€ 3,9 miljard) § Kentering bij grondexploitaties (minder verwachte winst, meer tekorten) § Depositorente is gestegen (van -/- 0,5% tot en met 26 juli 2022 naar 4% op 20 september 2023 totdat inflatie ‘onder controle’ is (maximaal 2%) § Forse inflatie in 2022: Consumentenprijsindex (Cpi) 10% § Ook in 2023 (Cpi 5,6%) en 2024 inflatie (o.a. doorwerking salarisstijgingen)

Webinar voor raadsleden - 10 mei 2023

© 2023 Deloitte The Netherlands

Wendbaar en weerbaar Financiële ontwikkeling komende jaren:

§ Economische terugval en wellicht recessie (nu een lichte recessie (-/- 0,2% 2 e kwartaal) § Voor 2023, 2024 en 2025 voldoende geld beschikbaar (sluitende begroting: probleem is de realisatie, uitvoeringskracht, arbeidsmarkt, stikstofruimte etc. § Veel specifiek geld beschikbaar: Energietransitie, Stikstofproblematiek, Woningbouwimpuls § Vanaf 2026 ‘Ravijnjaar’ nog altijd onzekerheid over de financiële middelen. § Vanaf 2027 gewijzigde systematiek algemene uitkering, specifieke uitkeringen

Het kabinet verwacht in 2024 402,9 miljard euro aan inkomsten op te halen via belasting- en premieontvangsten. De geraamde rijksuitgaven bedragen 433,6 miljard euro in 2024. Het feitelijk EMU-tekort van de centrale overheid bedraagt 15,3 miljard euro in 2023 en 30,6 miljard euro in De optelsom van de bestedingen van alle gezinnen, de 2024. bedrijven en de overheid bij binnenlandse ondernemingen. Eind 2022 was het bbp in Nederland 943,3 miljard groot. Eind 2023 zal dat volgens het Centraal Planbureau 1.017,8 miljard zijn.

Webinar voor raadsleden - 10 mei 2023

© 2023 Deloitte The Netherlands

Wendbaar en weerbaar

- 6 september 2023 Overhedenoverleg: procesafspraken o.a. ravijnjaar - Beweging: incidenteel geld inzetten voor het realiseren van doelen - Advies Commissie-BBV (paragraaf wendbaar en weerbaar) - Verkiezingsprogramma’s: meer geld voor gemeenten - Algemene uitkering stabieler - Aanvullend geld beschikbaar voor opgaven (o.a. Jeugdzorg) - Financiële positie gemeenten krachtig

© 2023 Deloitte The Netherlands

15

- Financieel beeld gemeente Nieuwegein taakvelden

© 2016 Deloitte The Netherlands

Samenvatting baten en lasten van taakvelden 2022 en 2023 ten opzichte van IFLO gemeenten 2023

2023

1

2

2022

2022

3

3

Samenvatting baten en lasten van taakvelden 2022 met grootste afwijkingen ten opzichte van 100.000+ gemeenten 2022

Samenvatting baten en lasten van taakvelden 2023 met grootste afwijkingen ten opzichte van 100.000+ gemeenten 2023

Gemeente Utrecht Rein-Aart van Vugt Bob Leeuwenkamp 8 september 2023

Studiedag gemeenteraad

Totaaloverzicht lasten van alle taakvelden 2022 ten opzichte van IFLO gemeenten

Totaaloverzicht baten van alle taakvelden 2022 ten opzichte van IFLO gemeenten

Totaaloverzicht lasten van alle taakvelden 2023 ten opzichte van IFLO gemeenten

Totaaloverzicht baten van alle taakvelden 2023 ten opzichte van IFLO gemeenten