Notitie Stand van zaken burgerberaad t.b.v. 5 oktober

Stand van zaken burgerberaad In deze notitie wordt inzicht gegeven in de route die de raad van Nieuwegein heeft afgelegd rondom het thema Burgerberaad. In deze notitie is materiaal verzameld die als uitgangspunten kunnen worden meegenomen in de verdere uitwerking van het burgerberaad en de vervolgstappen.

AVOND VOOR DE STAD Op 5 oktober komt de raad opnieuw bijeen in een Avond voor de Stad. Doel is de open vraagstukken uit de werkconferen e verder uitwerken.

Doelstelling: Het burgerberaad is een instrument om interne kwetsbaarheden in de democratie ('diploma democratie', 'afgehaakt Nederland', diverse crises waar de overheid geen oplossing voor vindt) tegemoet te komen. De doelstelling van de pilot in Nieuwegein is dan ook om te onderzoeken hoe dit instrument kan bijdragen aan het overbruggen van de mogelijke kloof tussen inwoner – overheid. In het burgerberaad is het doel om alle perspectieven goed aan het woord te krijgen. Mensen hebben veel meer gemeen en/of belang bij een gezamenlijke richting of perspectief dan vaak gedacht. Een burgerberaad kan dit naar boven halen. Wanneer wel/geen burgerberaad: Uit de inspiratiesessies op de raadsconferentie zijn enkele uitgangspunten naar voren gekomen over wanneer er wel of geen burgerberaad aan te raden is. Geen burgerberaad bij: gebrek aan politiek commitment, gebrek aan beleidsruimte, om draagvlak te scheppen, omdat het “in” is, vlak voor verkiezingen, bij een puur technisch vraagstuk of wanneer er te weinig vertrouwen is in inwoners. Wel burgerberaad bij: polarisatie, complexe belangenafwegingen, oprechte interesse, wanneer je belofte waar kan maken, inclusief beleid. Kosten: In het coalitieakkoord is ook geld toegewezen voor een burgerforum/burgerberaad, totaal € 150.000,- (50.000 in 2023, 2024 en 2025).

Uit de presentaties op de raadsconferentie bleek dat dit ook nodig is om tot een goed burgerberaad te komen. Eva Rovers heeft aangegeven dat € 100.000,tot € 150.000,- een goede inschatting is voor het houden van een burgerberaad. Het beschikbare budget is kaderstellend voor de uitwerking van de pilot. Er is geopperd om een kosten-baten analyse op te stellen rondom een burgerberaad. Duur: Staat niet vast. Wel gaven o.a. Eva Rovers en het bureau MVC aan: doe het goed of doe het niet. Neem de tijd (bijvoorbeeld een paar weekenden). Het vraagt dus een grote inspanning en tijdsinvestering van betrokkenen. Onbeslist is nog welke rol raadsleden in of bij het burgerberaad spelen. Als zij bijvoorbeeld als gespreksleiders participeren dan vraagt dit ook van hen een tijdsinvestering. Over de rol van de raad is nog onvoldoende gesproken en zou meer duidelijkheid moeten komen. (Schaal)grootte van het burgerberaad: Staat niet vast. Hier kan nog een keuze in gemaakt worden: denk bijvoorbeeld aan één wijk, centrale as, stads breed. Belangrijke zorg uit de raadsconferentie is hoe het burgerberaad ook representatief kan worden. Gewogen loting zou hierbij kunnen helpen. Inclusiviteit is belangrijk voor de geloofwaardigheid van het beraad. Mandaat van het burgerberaad: Belangrijk voor het slagen van het burgerberaad is het mandaat dat de raad geeft.

Is het een adviserend forum, de raad neemt een besluit? Of neemt de raad de uitkomst over? Zo ja, zijn er voorwaarden? Daarbij is het ook belangrijk dat de raad zich eigenaar voelt van het burgerberaad en zich committeert aan de verwachtingen die vooraf moeten zijn geëxpliciteerd. Hoe verhoudt dit instrument zich tot de taken van de gemeenteraad? Deze vragen moeten aan de voorkant bekend zijn en expliciet bekend gemaakt worden. Type onderwerp: De onderwerpkeuze is bepalend voor het slagen van de pilot. In de conferentie is door Eva Rovers e.a. aangegeven dat het bij voorkeur een onderwerp is dat zo complex is dat de overheid moeite heeft om tot een besluit te komen. Daarnaast lenen gepolariseerde onderwerpen zich voor een

burgerberaad. Maar ook hier geldt dat beloften die aan de voorkant worden gedaan moeten worden waargemaakt. Een ambitieuze en open vraag is aan te bevelen. Inhoudelijk onderwerp: Er staat nog geen onderwerp vast. Wel hebben we een Mentimeter gehouden op de raadsconferentie. Daaruit kwamen de volgende suggesties naar voren:

Inrichting van het beraad: Het proces moet bestaan uit een centrale vraag, dan volgt een fase van leren en uitwisselen, er volgen aanbevelingen aan de raad. Tot slot moet er opvolging aan de aanbevelingen gegeven worden. In het burgerberaad gaat het om echte dialoog boven debat of discussie. Belangrijk is om de leiding van het beraad extern uit te besteden zodat het geloofwaardig belangeloos is. Barrières en hindernissen voor deelnemers: Het is zaak na te gaan wat barrières en hindernissen zijn voor deelnemers en deze zo goed als mogelijk weg te nemen. Denk aan vergoedingen voor de tijdsinvestering van deelnemers, taalbarrières, kinderopvang. Maar ook maatwerk door met deelnemers mee te denken wat ze nodig hebben om mee te kunnen doen.