De Unie Algemene Beschouwingen 2025

Voorzitter,

Deze algemene beschouwingen zijn divers: in de eerste plaats is het een terugblik naar het al dan niet bereikte van de afgelopen jaren, het is ook een beoordeling van de voorliggende kadernota en tenslotte geeft het ruimte voor een aantal fundamentele analyses in aansluiting op de opmerkingen die ik daarover namens de Unie in de editie van 2024 heb gemaakt. Beginnen we met dat laatste. Deze raad is dus compleet monistisch. Zodra het even lastig wordt sluit de coalitie de rijen en is er ondanks vaak goede argumenten geen doorkomen meer aan. Wat deze raad onderscheidde was de goede werksfeer. In dat verband constateer ik dat het voor mij als fractievoorzitter, was ik naar het College of de organisatie te scherp geweest, geen probleem was om daarvoor in de eerstvolgende raadsvergadering plenair mijn excuus aan te bieden. Ik heb dat nooit als gezichtsverlies ervaren. Doe je iemand tekort dan moet je daarop terug komen en daar ook niet mee wachten. Dat schijnt echter voor sommige van mijn raadscollega`s onoverkomelijk te zijn. Het is nu, bijna 9 maanden na beschuldigd te zijn van het bedrijven van symboolpolitiek, niet meer nodig: ik ga niet zeuren om openbare excuses en als de desbetreffende collega daar niet groot genoeg voor is dan maar niet. Het levert wel een flinke kras op voor eventuele samenwerking.

Dat de raad nog grote stappen moet maken om dualistisch te opereren is voor de Unie zonneklaar. Maar dat zit er in het laatste seizoen voorafgaand aan de verkiezingen niet meer in. Toch mag het College evenals de coalitie haar zegeningen tellen: de oppositie is vaak zeer gematigd, het proberen mee te denken groot. Meer dan èèn enkele mislukte motie van wantrouwen zat er niet in, de producten van de enige fractie die alles en iedereen wantrouwt daargelaten. Maar vaak wordt het wel moeilijk gemaakt om mee te denken, want alles dat ook maar een millimeter afwijkt van collegevoorstellen wordt doorgaans met de grond gelijk gemaakt. Daarmee kom ik tevens aan de vraag wat wij hebben bereikt. Dat is dus niet de vraag wat de raad heeft bereikt maar de vraag wat de partij heeft bereikt. Met 1 zetel in de raad is dat begrijpelijkerwijze heel beperkt, zegge en schrijve 1 motie heeft het gehaald, U weet het nog, de steun voor het vuurwerkverbod. Alle andere moties en amendementen werden afgewezen. Dat zij zo, maar wij geven niet op. Niemand heeft het in de hand, maar als je weet wat je wilt kun je ook wachten tot de tijd rijp is. Wel hebben wij als mede-indiener met meestal ook stevige verbale steun bijgedragen aan voorstellen van andere partijen die naar ons gevoel de goede kant op gingen en dachten daarmee ook behoorlijk politiek krediet te hebben opgebouwd.

Dat was helaas een misvatting want

iets terug geven voor alle steun lag bijvoorbeeld niet in het vermogen van de PvdA. Jammer, maar het is genoteerd. Voorzitter, het onderhavige stuk. De aanloop van het College met al haar medewerkers was lang en leidde wat de Unie betreft tot een teleurstellend stuk. De keuzes zijn vaak onbegrijpelijk, zeker in het licht van het weggooien van geld naar ondermeer de metroluchtkastelen in Utrecht en summa summarum het millioen voor aandelen Stedin, met als belangrijkste argument de solidariteit. Een misplaatst cadeau`tje. De portefeuillehouder verwoordde voor wat betreft het sociaal domein dat dat typisch Nieuwegeins bleef. Wrang tegen de achtergrond van het harmoniseren van allerlei regelingen met de omliggende gemeenten want het komt neer op duidelijk minder en de vraag is wat er dan specifiek Nieuwegeins is dat overblijft. Wij zijn hier niet blij mee en zeggen oordeel kiezer. Dat doen we ook bij de wederinvoering van hondenbelasting, waarbij een volstrekt willekeurige groep mag opdraaien voor een deel van de tekorten. Dus: oordeel kiezer. Zo zitten er wel meer in en wij gaan daarmee naar de kiezer. Dat doen we ook met iets dat specifiek in de raad speelt. Raadsleden worden gekozen van de lijst waarvoor ze kandidaat staan maar wel op persoonlijke titel.

Mag de bevolking, mogen de kiezers dan zien hoe zij hun stem uitbrengen, of dat met overtuiging of met een slap handje gebeurt? Wij zijn dus tegen digitale stemmingen in de raad en willen dat in de komende raadsperiode weer gestemd wordt bij hand opsteken. Dus: oordeel kiezer. Voorzitter, nog enige kanttekeningen. Hoe betrouwbaar is het College? In de vorige Algemene Beschouwingen heb ik gevraagd, en in de tweede termijn laten herhalen, naar het opnieuw asfalteren van het fietspad aan de Griendwal. Dat ging, als het een jaar had kunnen inklinken, in maart of april van dit jaar gebeuren was het antwoord van het College, Half april heb ik er in de rondvraag van de commissie nog naar gevraagd. Nee, geen zorgen, er werd gewerkt aan de voorbereidingen, was het antwoord. Om met een losse opmerking van de portefeuillehouder in de marge van de wandelgangen te horen dat het asfalt was afgekeurd en verder geen mededeling. Maar het asfalt op het geherasfalteerde kruispunt Vreeswijksestraatweg/Binnenwal was ook afgekeurd en dat kon binnen enkele weken eruit gehaald worden en opnieuw geasfalteerd. Hoezo kon het fietspad dan niet geherasfalteerd worden? Dit, voorzitter, zie ik als het op de lange baan schuiven in weerwil van een overduidelijke toezegging. Is het dan vreemd dat wij aan de betrouwbaarheid van het College gaan twijfelen? Zo is dat ook met het thema handhaving.

Steeds meer plekken in Nieuwegein verloederen. Half opengescheurde vuilniszakken probeert men in papiercontainers te duwen. Nieuwegein verloedert. Wanneer wordt er gehandhaafd? Zelfde vraag voor snelheidsovertreders. De Vreeswijksestraatweg is een racebaan. Al jaren vraagt de Unie om aanpassing van de politieinzet. En nee, het ligt niet aan de mensen in uniform. Het ligt aan de inzet. Wat gaat het College daaraan doen? En dezelfde vraag voor twee

fietsoversteken van de Noordstedeweg. Levensgevaarlijk. Wij vragen er al jaren om en er gebeurt niets. Op allerlei plekken, op allerlei beleidsterreinen schieten we tekort. De dingen die de mensen belangrijk vinden gebeuren niet. En dus zeggen wij : oordeel kiezer. En daarom, voorzitter, wensen wij dat het College niet al te veel brokken maakt in het komende politieke seizoen en misschien eens een begin maakt met het doen van wat de mensen in Nieuwegein belangrijk vinden: meer woningen voor Nieuwegeinse woningzoekenden, fatsoenlijk en veilig begaanbare straten, ook voor voetgangers en mensen met beperking, een gezonde leefomgeving waarin niet alle grote volwassen bomen weggekapt zijn en bovenal werkelijke medezeggenschap voor onze mondige burgers, niet achteraf een bijeenkomst als alles al min of meer vastligt. En hier kunt U aan werken ondanks dat U een beleidsarm coalitieprogramma hebt. Tot slot, voorzitter, een enkel woord van dank aan onze griffiemedewerkers, zonder wier hulp het voor mijn partij uiterst moeilijk functioneren zou zijn: wij zijn trots op jullie. Maar ook op de mensen van het bestuurssecretariaat die voor mij altijd weer een gaatje in de agenda weten te vinden om snel met een wethouder om de tafel te kunnen. Dank daarvoor en laten we zo doorgaan. Dat geldt niet voor het College: probeer het eens anders.

Godfried Bomans schreef: het moest maar eens gezegd worden – en nu is het gezegd.

Aoife Derriks, fvz de Unie