Bijdrage AB 11-07-2024 VSP

Algemene beschouwing Kadernota 2025 De Kadernota Nieuwegein 2025 is een strategisch document waarin de gemeente Nieuwegein haar beleidsvoornemens en financiële kaders voor de komende jaren uiteenzet. Het document biedt een blik op de toekomst en stelt prioriteiten voor ontwikkeling, investeringen en beleidsmaatregelen. In deze beschouwing, voorzitter, zullen we de belangrijkste thema's, doelen en uitdagingen van de Kadernota Nieuwegein 2025 bespreken en ook de onzekerheden en reactieve reacties van dit college komen aan de orde. Duurzaamheid en Milieu, Sociale Cohesie en Inclusiviteit, Economische Groei en Innovatie, allemaal belangrijke thema’s waar we in Nieuwegein voor willen staan en ook voor staan. Voorzitter, De Kadernota is ambitieus , maar er zijn vele grote uitdagingen en evenzo vele grote knelpunten. Een van de grootste uitdagingen is de financiering van de voorgestelde initiatieven. De gemeente moet zorgvuldig afwegen welke investeringen prioriteit krijgen en hoe deze gefinancierd kunnen worden zonder de financiële gezondheid van de stad in gevaar te brengen. En daar Voorzitter, daar zitten onze grootste zorgen, het lijkt erop dat het college zich niet bewust is van de urgentie van de financiële rampspoed die op ons afkomt .

De al in gang gezette richting van de vorige regering en naar nu blijkt ook van deze nieuwe regering heeft niet veel op met de financiering van het gemeentefonds. Als voorbeeld worden de Specifieke uitkeringen(SPUKS) overgeheveld naar de gemeenten maar er wordt gelijktijdig een bezuiniging van 10% op losgelaten, hetzelfde werk met minder geld…waar kennen we dit ook alweer van, ohhh ja…sociaaldomein, WMO, Jeugdzorg etc etc. Vorige jaar bij de behandeling van de kadernota en de begroting hebben wij, de VSP en anderen al aangegeven dat het college meteen zou moeten gaan starten met inzichtelijk maken welke mix van maatregelen we zouden kunnen invoeren om de tegenslagen op tijd te kunnen opvangen en ervoor te zorgen dat er geen onherstelbare schade in onze samenleving wordt 1

aangericht door enkel te bezuinigen op voorzieningen. Toen gaf het college aan op koers te zijn. Enkele maanden later werd al duidelijk dat er geen of weinig voortgang in zat maar voor 2026 zouden de voorstellen er wel zijn terwijl was afgesproken dat bij de begroting van 2025 al maatregelen zouden worden genomen. Als het college denkt door langer te wachten komt het Rijk wel over de brug dan komt ze van een koude kermis thuis vrezen wij , want de recente geschiedenis leert ons dat het alleen maar erger kan worden. Voorzitter en misschien is dat wel de kern van de werkwijze van dit college/ deze coalitie….vooruitschuiven waar kan en grote beslissingen uitstellen en denkt u, van uitstel komt afstel. Maar wij zijn van mening dat u van deze financiële rampspoed geen uitstel of afstel kan of mag verwachten. Het voorstel van de VSP om het dak te repareren als de zon schijnt werd vorig jaar in de wind geslagen, inmiddels is het dak nog meer kapot en dringt de tijd om te gaan repareren want er komt een orkaanseizoen aan. Maar wat zegt het college: ach het komt wel goed, we nemen de tijd. Is dit nou de nieuwe bestuurscultuur die deze coalitie zo voorstaat? Voorzitter wij verzoeken het college toch dringend om met voorstellen te komen bij de komende begroting 2025 om een basis te leggen voor de financiële tegenvallers.

Wij hebben met zijn allen een probleem dus dienen we dat ook gezamenlijk op te lossen. Wij willen dan ook een aantal voorstellen doen voordat we aan de knop bezuinigingen maatschappelijke middenveld en instanties gaan draaien.

Voorstel 1: Pas met ingang van 2025 een efficiëntie korting van 5% toe op de totale loonkosten van het ambtelijk apparaat inclusief externe inhuur en 2

vacaturepot. Dit zou structureel 2,5 miljoen per jaar moeten kunnen opleveren. Voorstel 2: Pas met ingang van 2026 een efficiënte korting toe van 5% op alle gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden. Dit zou structureel 1,5 miljoen per jaar moeten kunnen opleveren. Voorstel 3: Neem de verantwoordelijkheid om een voorstel te doen om de inkomsten te verhogen door de OZB tijdelijk aan te passen met een percentage boven de inflatiecorrectie. Een percentage van 1,9% voor de komende 4 jaar extra levert in 2028 structureel 1,6 miljoen euro op. Op het moment dat de rampspoed mee blijkt te vallen is het ieder jaar mogelijk deze maatregel(en) terug te draaien. Graag horen wij de visie van het college en de collega fracties of het zinvol is om hiervoor een motie in te dienen of is een toezegging van het college voldoende. Wij zouden daar wel mee kunnen leven. Voorzitter, Daarnaast is er de uitdaging van de woningbouw. Nieuwegein wil voldoende betaalbare woningen bouwen om aan de groeiende vraag te voldoen, maar stuit hierbij op beperkingen in beschikbare ruimte en milieueisen. In de kadernota wordt gesproken over de Kauwenhof en de mogelijkheden die daar gezien worden. Al eerder (nov 2022) diende de fractie van de VSP een amendement in (A16) om op deze gemeentelijke locatie 50 goedkope woningen te realiseren voor ouderen, starters en jongeren.

Toen was het te vroeg volgens het college want het ging slechts om de aankoop. Nu de locatie zo prominent in de kadernota wordt benoemd is het wat ons betreft wel het juiste moment om hier aandacht aan te geven en dienen hiervoor een motie in. Een ander knelpunt is de integratie van duurzaamheid in bestaande infrastructuren. Het verduurzamen van oude gebouwen en wijken vraagt om aanzienlijke investeringen en kan op weerstand stuiten bij bewoners die geconfronteerd worden met veranderingen of hogere kosten. Het betrekken

3

van de gemeenschap bij deze transitie is daarom essentieel om draagvlak te creëren.

Conclusie De Kadernota Nieuwegein 2025 schetst een ambitieus en breed georiënteerd beeld van de toekomstige ontwikkeling van de stad. Met een sterke focus op duurzaamheid, sociale cohesie en economische groei, legt het document de basis voor een levendige en veerkrachtige stad. Echter, de realisatie van deze doelen vereist zorgvuldige planning, adequate financiering en actieve betrokkenheid van de gemeenschap. Door deze uitdagingen aan te gaan, kan Nieuwegein zich ontwikkelen tot een stad die klaar is voor de toekomst en waar iedereen zich thuis voelt. Voorzitter resumerend dienen wij dus twee moties in. Motie 1 Oproep aan het college om diverse maatregelen te nemen om de financiele situatie van onze gemeente te beheersen, voordat we gaan bezuinigen op de voorzieningen voor onze inwoners Motie 2 Oproep aan het college om bij de ontwikkeling van het voormalig winkelcentrum Kauwenhof minimaal 50 goedkope woningen te realiseren met of zonder zorg voor senioren, starters en alleenstaanden.

Voorzitter dank u wel en overigens wil de VSP nog pleiten voor toegankelijk openbaar vervoer dat gratis zou moeten zijn maar in ieder geval voor de mensen die de AOW gerechtigde leeftijd hebben bereikt.

4

5