Bijdrage AB 11-07-2024 Lokale Vernieuwing

Datum Fractie Spreker

: 11 juli 2024, Kaderraad (Jaarrekening 2023 / Jaarstukken Grondbedrijf 2023 / Kadernota) : Lokale Vernieuwing : Heleen Peters, Fractievoorzitter

Voorzitter, Collegeleden, Gemeenteraadsleden en andere geinteresseerden, Jaarrekening 2023 en Jaarstukken Grondbedrijf 2023 1. Terugkijken naar vorig jaar, laten we daar eens mee beginnen. 2. Het terugkijken leverde bij een aantal bolletjes, ik zei het vorige week tijdens de AvdS al even, bij mijn fractie ‘opgetrokken’ wenkbrauwen op. Deze onderwerpen heeft mijn fractie tijdens de AvdS benoemd en aanvullend hebben wij er schriftelijke vragen over gesteld. Dit betreffen de onderwerpen: Pretty Woman, Loverboys en Sexting en cameratoezicht. 3. Ik kan in zijn algemeenheid opmerken dat mijn fractie vindt dat deze onderwerpen, geheel ten onrechte, de afgelopen tijd veel te weinig aandacht of prioriteit hebben gekregen. En om deze uitspraak kracht bij te zetten, hebben wij overwogen om vandaag op al deze onderwerpen een motie, in sommige gevallen wederom een motie, in te dienen. Ik zal u uitleggen waarom. 4. Pretty Woman. Deze organisatie heeft haar rol en betekenis meer dan verdiend en de afgelopen jaren ook laten zien. Zie ook groot artikel van vandaag in AD. Niet alle subsidie van Pretty Woman wordt gecontinueerd, zo lazen wij, en onduidelijk is of en wie het werk van Pretty Woman gaat voortzetten.

Hoe is het mogelijk? Eerder heeft mijn fractie het belang genoemd van het zoeken naar en vinden van niet-geindiceerde hulp voor vervelende seksueel-getinte ervaringen/problemen en dit belang ook onderschreven. Wij hebben vernomen dat er over de rest van de subsidie en de activiteiten en de voortzetting daarvan nog wordt gesproken. Wij vernemen van het college graag hoe deze gesprekken aflopen. Kan het college onze raad daarover informeren, bij voorkeur middels een aparte brief? 5. Van Pretty Woman is het een kleine stap naar de onderwerpen loverboys en sexting. Onze moties over deze onderwerpen dateren van november 2018. Het is nu 2024. En wat is er gebeurd: weinig tot niets! Wat is de reden dat hiermee niets is gedaan? En wanneer komt die aandacht er dan wel? Wij horen het graag. 6. Wij vragen aandacht voor de loverboy-problematiek en sexting omdat dit serieuse problemen zijn en ook deze problemen zich niet vanzelf oplossen. Het zijn problemen die samenhangen met andere ontwikkelingen in de wereld en in onze stad, zoals criminaliteit en ondermijning, en problemen die samenhangen met de digitalisering van

onze samenleving. En aangezien de jeugdcriminalitiet niet zomaar is opgelost, daarover zullen we het na vele jaren eindelijk wel eens zijn, en ook de digitalisering een voortschrijdend proces is, blijven wij ons over deze problemen grote zorgen maken. 7. Uit de beantwoording van onze schriftelijke vragen blijkt dat er geen beeld is van de omvang van deze problemen in onze stad. Ik vind dat schokkend. Met dit soort dingen is het namelijk absoluut niet zo, dat als je er niets over hoort, het er dan ook niet is. Het gebeurt daar waar wij niet zijn, waar u niet bent. Dat maakt het mogelijk ongrijpbaar of onwerkelijk, maar het bestaat echt! 8. Als uw college geen weet heeft over de aard en omvang van deze problemen, vz, en u toch binnenkort met Pretty Woman aan tafel zit, leg deze onderwerpen daar dan eens op tafel. Ik vermoed dat er een wereld voor u open gaat, een wereld die voor velen gesloten blijft, maar waarin een inkijkje soms hard nodig is. 9. Tot slot over de jaarrekening het ‘wenkbrauwoptrekkende’-onderwerp cameratoezicht. Tja, wat moet ik daar nog over zeggen? Het staat in het coalitie-akkoord, er is budget voor gereserveerd en de uitdagingen in Nieuwegein zijn, helaas, divers en zeer uitgebreid. Dus waar wachten we nog op? 10. Een aantal van mijn fractiegenoten heeft de afgelopen tijd meegelopen met 1 of meer van onze Boa’s.

Tijdens het meelopen gaven onze Boa’s duidelijk aan precies de hotspots in Nieuwegein aan te kunnen wijzen. Tegelijkertijd gaven ze aan het zo te ervaren dat er door de raad en het college veel te weinig wordt gedaan met hun kennis over de stad en de problematiek. 11. Bijzonder om tegen deze achtergrond in de jaarstukken te lezen dat er tot op heden geen hotspot is gevonden. Ik zou zeggen: start met zoeken bij de mannen en vrouwen die er dagelijks met hun neus bovenop zitten en weten, voelen en horen wat er in de stad speelt! 12. Graag hoort mijn fractie wat op dit punt binnen afzienbare tijd de plannen van het college zijn. 13. Dit gezegd hebbende, kom ik terug op de opmerking die ik voorafgaand aan de bespreking van deze onderwerpen maakte, zijnde de opmerking dat mijn fractie heeft overwogen om over deze onderwerpen (weer) een motie in te dienen. Als reactie op deze opmerking laat ik uw raad, vz, weten dat we die moties nu, in de zin van vandaag, achterwege laten. Mede omdat mijn fractie het idee en de hoop heeft dat wij uw college tijdens de AvdS voldoende hebben gewezen op het belang van deze onderwerpen en uw college ook heeft aangegeven ermee aan de slag te zullen gaan. 14. Ik herhaal bewust dat wij deze moties NU achterwege laten.

Dat betekent dat als wij geen plannen of ontwikkelingen zien in de lijn met de eerdere moties of de toezeggingen die zijn gedaan tijdens de afgelopen AvdS, wij bij de financiele raad van november 2024 alsnog met een motie/moties zullen komen.

Kadernota 2025 Speerpunten 15. Tot zover het terugkijken naar wat is geweest en verder met dat wat komen gaat: de jaren 2025 en verder. 16. Vz, u bent van ons gewend dat wij de inhoud van de kadernota bespreken aan de hand van de 5 speerpunten die voor onze fractie belangrijk zijn. Gezien de beperkte tijd en ook gezien de andere punten die ik namens mijn fractie, in het kader van het postieve meerjarenperspectief, wens te bespreken, wil ik de bespreking van de kadernota terugbrengen naar de bespreking van drie van deze punten: Veiligheid, Gezondheid en Lokale uitdagingen. 17. Veiligheid. Bij de vorige algemene beschouwingen spraken wij in dit verband over jeugdcriminaliteit, programma leefbaarheid & veiligheid, over een integrale aanpak en over ondermijning. Graag verneemt mijn fractie of er over de vorderingen of over de reeds gezette stappen iets te zeggen valt. Want voornemens zijn mooi, maar het zijn de resultaten die tellen. 18. Vanavond vraag ik uw aandacht, in het kader van ons speerpunt veiligheid, voor een heel ander onderwerp, te weten fatbikes, meer in het bijzonder voor opgevoerde fatbikes en fatbikes die zijn voorzien van een gashendel, in welk kader mijn fractie vandaag ook een motie wenst in te dienen, zijnde motie M68. Deze motie is een uitvloeisel van de vragen die mijn fractiegenoot Mehrnoosh hierover enkele weken geleden heeft gesteld.

Haar vragen kregen veel aanhang en bijval, waardoor het voor ons duidelijk is dat het een breed gedragen onderwerp is. 19. Als moeder, als raadslid, als inwoner van onze stad hoop ik natuurlijk dat ouders of verzorgers hun eigen kinderen behoeden en/of verbieden om met opgevoerde/gasaangedreven fatbikes de weg op te gaan. De waarheid is echter een andere: ze zijn er wel, ze zijn overal en er gebeuren ongelukken. Het betreffende kind dat op de bedoelde fatbike rijdt gaat veel te snel, waarop weggebruikers niet kunnen anticiperen of de situatie verkeerd inschatten. Het resultaat, ook in onze eigen stad, is schrikbarend en ernstig. Er gebeuren ongelukken, ernstige ongelukken. Van belang is hierbij op te merken dat opgevoerde of gasaangedraven fatbikes niet zijn verzekerd, althans niet onder de dekking vallen. Hierdoor heeft een ongeluk, naast de letselschade van het betreffende kind en de andere verkeersdeelnemers, vaak een zeer groot en heftig financieel gevolg, die gezien de leeftijd van het kind vaak bij de ouders komt te liggen. 20. Natuurijk moeten ouders hierover (nader) worden geinformeerd of worden aangespoord om hun kop niet langer in het zand te steken, maar daar komen we er wat ons betreft niet mee.

Wij achten het van belang dat er inzicht komt in de aard en omvang van het probleem, met welke gegevens vervolgens kan worden bepaald op welke wijze dit verkeersveiligheidsaspect, samen met ouders, scholen en de Fietserbond, het beste kan worden aangepakt. Vandaar onze motie M68. 21. Dan verder met gezondheid. Wij vragen dit jaar in dit kader wederom aandacht voor de stijgende kosten in de jeugdhulp en uiten onze zorgen over jeugdhulp in zijn algemeenheid en over Geynwijs in het bijzonder.

22. En eigenlijk, vz, is het vragen van aandacht voor dit probleem naar ons idee niet voldoende of in ieder geval niet langer voldoende. Al jaren vragen mijn fractie en andere fracties hier aandacht voor, maar, en dat is mijn conclusie, verandert er verdraaide weinig. Er is nog steeds een verhoogde instroom, er zijn nog steeds zwaardere vormen van hulp nodig en nog steeds blijft de uitstroom achter. Dit is niet veranderd door de gesprekken die er met verschillende personen of instanties zijn gevoerd, is niet veranderd door Geynwijs weer onderdeel van de gemeente te laten zijn en is waarschijnlijk verergerd/verstrekt door Corona en post-Corona-problemen. Nu mijn fractie uit de beantwoording van onze schriftelijke vragen begrijpt dat het de verwachting is dat de samenstelling van jongeren in onze gemeente de aankomende jaren ongewijzigd blijft, is het ook niet reeel te verwachten dat deze ontwikkeling uit zichzelf of zomaar keert. 23. Over Geynwijs gesproken. Het ging de laatste jaren beter, althans die indruk kreeg mijn fractie. Nu zie, hoor, ruik en voel ik, ook in mijn eigen werkveld, helaas weer andere geluiden. Tel daarbij op het voortdurende hoge ziekteverzuim en het gegeven dat het sociaal domein de grootste uitgavenpost van onze gemeente is, waarbinnen het grootste gedeelte van de ambtenaren werkzaam is.

Wij willen dan weten wat er speelt/wat het probleem is en vooral, wat de oplossing is. De oplossing voor de hoge kosten, voor het ziekteverzuim en antwoord krijgen op de vraag: hoe lossen we dit op? Het inzicht in het hoe, wat en waarom is tot op heden aan ons als raad maar minimaal gegeven, dat is in ieder geval mijn bijsmaak. Dit roept bij mijn fractie de vraag op of iemand in deze gemeente nog weet hoe het moet? Hoe het anders kan? Hoe we dit in de toekomst financieel gaan doen en volhouden? Vz, kan het college hier iets over zeggen? Wat vindt het college en wat gaat zij oppakken? En wanneer? 24. Vz, begrijp ons niet verkeerd, we snappen de urgentie van goede jeugdhulp en onderschrijven deze ook, maar wij hebben ook oog voor de financiele kant. Hoe zorgen wij ervoor dat wij ook de aankomende jaren onze jeugd de zorg kunnen geven die zij nodig hebben? Want daar willen wij niets aan af doen: onze jeugd verdient de beste zorg. Daarover dus geen misverstand en geen discussie. 25. Zijn er gemeenten, welke vraag ik stel omdat mijn fractie graag meedenkt over een oplossing, die op dit punt ‘voor’ lopen, dus van wie wij de kunst kunnen afkijken? Of moet er toch iemand van buiten, met een ‘vogelview’ eens naar onze jeugdhulp kijken? Of is ook hier een deltaplan, net als bij de laaggeletterheid, nodig om financieel grip te krijgen op deze enorme uitdaging? 26.

In dit verband vermeld ik graag dat er in onze nabije omgeving in ieder geval een gemeente is, zijnde Gemeente Utrecht, en een regio, zijnde Regio Eemland-Amersfoort, die met een vierkant-bekostiging, makkelijk gezegd met een fixt fee, werken. Daar wordt dus niet langer gewerkt op basis van uurtje-factuurtje, maar op basis van een vaste prijs. Kan dit ook in Nieuwegein? Waarom doen wij dit niet al? Of zijn er andere ideeen? Wij horen het graag van uw college. 27. Tot zover onze hartenkreet, want zo voelt het en zo is het bedoeld. Ik hecht er waarde aan om op te merken dat wij graag meedenken over een oplossing of liever nog over dé oplossing.

28. Dan, bij de bespreking van de kadernota, uw aandacht voor het onderwerp lokale uitdagingen. In dit verband wil ik het graag met u hebben over het groenonderhoud. 29. Onze zorgen liggen met name in de manier van uitvoering van het onderhoud en in de manier waarop mor-meldingen worden afgehandeld. Een melding afmelden bij de inwoner omdat de melding is doorgegeven aan de uitvoerder is wat ons betreft onjuist. Een melding dient pas te worden afgemeld als het betreffende onderhoud is verricht en niet eerder. 30. Het feit dat wij dit vandaag zo expliciet noemen is gelegen in het feit dat het maken/doen van meldingen in onze optiek heel belangrijk is, omdat dat een van de manieren is waarop het werk van de uitvoerder kan worden gecontroleerd en een manier waarop de druk op het openbaar domein kan worden geintensiveerd. Maar, als meldingen niet worden opgepakt of voortijdig worden afgemeld, bestaat de kans dat onze inwoners gaan denken: ‘laat maar zitten’ of ‘heeft toch geen zin’. Vandaar 3 verzoeken aan het college: 1. het verzoek aan het college om intern te communiceren over het belang van een goede behandeling en afhandeling van de mor-meldingen, 2.

Het verzoek aan het college om de uitvoerder te vragen de werkzaamheden tijdig en adekwaat te verrichten, waarbij een combi van warm en vochtig weer ertoe kan leiden dat ze wat vaker moet maaien of snoeien dan bij andere weersomstandigheden en 3. een oproep aan onze inwoners: blijf melden! 31. Kan het college aan deze verzoeken voldoen? Meerjarenperspectief 32. Namens mijn fractie wil ik, in het kader van het meerjarenperspectief, vanmiddag ook iets te zeggen over: 1. de voorgestelde/ingeslagen weg van het college (p. 19 kadernota) en 2. De externe inhuur. Dit alles gezien de discussie en de zorg- en aandachtspunten die m.b.t. deze onderwerpen tijdens de AvdS van vorige week donderdag zijn be- en genoemd. 33. Eerder hebben wij als fractie aangegeven pas structureel te willen gaan bezuinigen als duidelijk is dat de tekorten echt/definitief zijn en dus niet alsnog met middelen vanuit Den Haag kunnen/zullen worden gedekt. Het lastige daarbij is: wanneer weet je dat zeker? Of in ieder geval zeker genoeg? Wanneer begin je? 34. Wat mijn fractie betreft is de oplossing die het college op dit punt voorstelt, een goede. Sterker nog: vorig jaar was het mijn fractie die tijdens de AvdS over de financiele stukken de vraag stelde of een tekort in een bepaald jaar uit de algemene middelen kan of mag worden gedekt.

Het antwoord luidde toen, even in mijn eigen woorden, dat je structurele tekorten niet mag blijven dekken met incidentele middelen en dat de provincie om een sluitende meerjarenbegroting vraagt. Met andere woorden: het kan een keer, maar zeker niet jaren achter elkaar. 35. Tegen deze achtergrond vinden wij het voorstel van het college om het tekort voor 2025 uit de algemene middelen te dekken en de daarop volgende jaren met een sluitende begroting te komen een goed voorstel. Hierbij merken wij op dat de aanspraak op de algemene middelen zo klein mogelijk moet zijn. De toezegging van het college dat het laaghangend fruit ook voor het jaar 2025 wordt toegepast, wat tot gevolg zal

hebben dat de greep uit de algemene middelen alleen maar kleiner kan worden dan thans voorgesteld/gepresenteerd, lijkt ons passend en voldoende. 36. Dan de vraag naar de door het college voorgestelde denkrichtingen. Daarover heeft mijn fractie zich tijdens de genoemde AvdS in ieder geval op het punt van het evenemententerrein al duidelijk uitgesproken. Wij zien het voorstel van het college zo dat er verschillende onderwerpen op tafel worden gelegd, waarover de gemeenteraad, wij dus, vervolgens beslist. Wij achten het van belang dat het niet alleen het college is die met voorstellen en ideeen komt, maar dat wij als raadsleden, als fracties, ook met voorstellen kunnen komen. En dan niet nu middels een motie, maar alle ideeen op 1 moment tegelijk op tafel, zodat alle mogelijkheden tegelijk met elkaar kunnen worden vergeleken en afgewogen, waarna er belissingen kunnen worden genomen. Wij noemen dit de integrale aanpak: niet nu wat kruimels en over een paar maanden de rest van de taart, maar de gehele taart in 1 keer. 37. Wij horen graag van het college of dat ook de werkwijze is die het college voorstaat. En als dat zo is: wanneer en waar moeten de fracties hun bezuinigingsvoorstellen en/of hun ‘meer-inkomsten -voor-de-gemeente-ideeen’ uiterlijk hebben aangeleverd? 38.

Tegen deze achtergrond en dit gezegd hebbende achten wij de moties van de VSP, CU en van het CDA overbodig, dan wel onverstandig, daar deze moties onze visie over de integrale beoordeling doorkruizen. Op de overige moties/amendement kom ik terug nadat het college heeft aangegeven hoe zij tegen deze voorstellen aankijkt. 39. Dan nog een opmerking over externe inhuur. Externe inhuur moet wat ons betreft een ultimun remedium zijn, zoals ze dat in mijn vakgebied trachten te noemen. Ofwel: een laatste redmiddel. Dus eerst proberen om het anders op te lossen, met eigen personeel of door het aannemen van eigen personeel. En lukt dat nou niet, maar moet de betreffende taak/opdracht toch echt worden verricht omdat de boel anders in elkaar loopt, pas dan kan voor externe inhuur worden gekozen. Dus zoiets als: beter door een externe, dan helemaal niet. 40. Mijn fractie hoort graag van het college of deze ultimum remedium-toets nu ook wordt toegepast of dat hier wellicht nog wat winst kan worden behaald. 41. Echt tot slot, vz, als afsluitig van mijn eerste termijn, wil ik graag afsluiten met iets positiefs. Want bij de behandeling van de financiele stukken neig je er als fractie vaak naar om te benoemen en te onderbouwen waar je het NIET mee eens bent, wat er NIET goed gaat of wat er in het beste geval BETER moet.

Het moet niet zo zijn dat het hierdoor lijkt alsof er niets goed gaat en er alleen reden is voor mineur. Want zo is het wat onze fractie betreft in ieder geval niet. Er gaat ook veel wel goed. Daarom wil ik afsluiten met het uitspreken van mijn dank aan mijn collega-raadsleden, de griffie, het college en aan de ondersteunende ambtenaren voor de inzet en het samen bereiken van mooie resultaten. En wil ik onze inwoners bedanken voor hun tijd en inzet. Mooie gesprekken tijdens het boodschappen doen, mailtjes met hartenkreten en enthousiaste kinderen die ik toesprak op de school van mijn jongste over het worden van kinderburgemeester. Als je dat ziet, weet je weer waar je het voor doet: voor een betere, mooiere, gezondere, veiligere en gezellige stad, met en voor onze inwoners. Dank daarvoor!