Bijdrage AB 11-07-2024 CDA

Algemene beschouwingen, 11 juli 2024 Voorzitter,

Het CDA wil beginnen met een compliment aan het college en ambtenaren. Als we terugblikken naar 2023 dan zijn het afgelopen jaar meer doelen en activiteiten gerealiseerd dan in 2022; van 65% naar 75%, en voor 23% geldt dat er wel gestart is met de realisatie maar er sprake is van vertraging. En dat ondanks de schaarste op de arbeidsmarkt en oplopende kosten. De lokale implementatie van de omgevingswet heeft plaatsgevonden; een hele complexe wet waar jarenlang aan voorbereiding voor nodig was. City en Rijnhuizen zijn volop in ontwikkeling; de woningbouw in Nieuwegein staat niet stil. De beheerplannen voor het de onderhoud van de stad zijn weer geactualiseerd. Het natuurbeleidsplan is eindelijk opgesteld. Er wordt geïnvesteerd in een klimaat neutrale en duurzame stad. En er wordt ingezet op laaggeletterdheid, vitale scholen en het versterken van de eigen kracht van mensen. Dat zijn mooie resultaten en daar is hard voor gewerkt. Maar voorzitter, de grootste uitdaging ligt echter voor ons. Dat is het financieel meerjarig perspectief. Het CDA is van degelijk financieel beleid. Geld dat je niet hebt kun je niet uitgeven, en meerjarig willen we een sluitende begroting. Besturen betekent keuzes maken, bijtijds sturen en anticiperen op wat komen gaat, risico’s inventariseren, deze incalculeren en daarop acteren.

En als lokaal bestuur betekent keuzes maken ook echt knopen doorhakken en kijken naar het algemeen belang. Dat gemaakte keuzes voor de één beter uitpakken dan voor de ander is daar inherent aan. Het kan dus niet zo zijn dat het college, dat in de vorige kadernota zelf nog aangaf het onverantwoord te vinden ingrijpende keuzes uit te stellen, nóg een jaar de tijd neemt om daadwerkelijk met keuzes te komen. En nota bene in deze kadernota aangeeft dat de financiële uitdaging nog groter is geworden. Met nog een jaar uitstellen zegt het college eigenlijk dat het niet in staat is geweest in 1,5 jaar een zorgvuldig proces te organiseren en met een afwogen keuzes te komen, en niet voldoende heeft geanticipeerd op het Rijk dat vooralsnog niet met extra middelen komt. 1,5 jaar! Wanneer krijg je überhaupt 1,5 jaar de tijd om maatregelen te nemen op iets dat je aan ziet komen? Graag een reflectie van het college. Voorzitter; een collegeperiode is maar 4 jaar; hoe lang wil dit college de hete aardappel vooruit schuiven? Dat voelt niet als daadkrachtig, en zeker niet als verantwoord. Nieuwegein heeft vaker voor bezuinigingsopgaves gestaan en is in staat geweest om binnen het jaar met een pakket aan maatregelen gekomen.

Het ravijnjaar is al jaren bekend, en ondanks de woorden van de wethouder financiën die keer op keer aangaf op het Rijk te vertrouwen dat het wel goed zou komen, had 2 jaar geleden al geanticipeerd moeten worden op andere keuzes van het Rijk. Die afwachtende houding komt ons nu duur te staan met een greep uit de algemene reserves. Dat vindt het CDA alles behalve degelijk financieel beleid.

En als je dan kijkt naar de zoekrichtingen waarmee het college komt, dan zijn die ook niet dermate complex dat je die een jaar moet opschuiven. Waarom is het bv niet mogelijk om in 2025 al de volgende zaken op te pakken: -onderzoek naar commerciële uitbating van de kinderboerderij -afschaffen van betaald parkeren op straat waardoor minder handhaving en administratie nodig is -met de Kom het gesprek te voeren over het genereren van extra inkomsten -een taskforce in te zetten om de jaarlijkse stijging op het cluster jeugd te onderzoeken -de aanpak jeugd te intensiveren zodat meer ingezet wordt op preventie -onderzoek naar kostendekkende tarieven en leges -bijstellen eigen ambities Graag een reactie van het college. Is hier nu echt een integrale afweging voor nodig, zoals het college dat aangeeft? Zo opzienbarend of ingrijpend zijn deze voorstellen niet. Of speelt hier iets anders? Kan het college het überhaupt wel eens worden over het bezuinigingspakket? Zoals wethouder van Engelen in de AvdS al zei; alles ligt weer op tafel. De vraag is echter; wat gaat er vanaf en wat blijft liggen? Voorzitter, onze bijdrage dit jaar is kort. Wij zijn niet tevreden over de aanpak m.b.t. de financiële uitdagingen. Dit college laat geen daadkracht, besluitvaardigheid en verantwoordelijkheid zien. Het schuift de echte onvermijdelijke keuzes door naar het volgende college.

Daarnaast willen we van het college ook geen mooie woorden en beloftes meer horen; we willen zien dat het college regie pakt, verantwoordelijkheid neemt en laat zien dat het in control is; ook in moeilijke periodes. Voorzitter; ik eindig zoals ik begonnen ben: het is inherent aan besturen dat keuzes voor de één beter uitpakken dan voor de ander. Maar geen keuzes maken is ervoor zorgen dat we straks daadwerkelijk in het ravijn vallen. En dat, voorzitter, is de reden voor de motie die we samen met de Unie, Christenunie en Ieders Belang indienen; waarbij we het college oproepen alle zoekrichtingen voor 2026, die geen overleg met stakeholders/ketenpartners behoeven, uit de kadernota naar voren te halen, en de definitieve keuzes die daar uit voortvloeien op te nemen in de begroting 2025.