CConstaterende datNieuwegein
Koppel je AI →
Document · PDF

Algemene beschouwingen LV-VSP 12 november 2026

Raadsvergadering | 2026 12 november 2026, gemeente NieuwegeinBij agendapunt: Programmabegroting 2027-20303.092 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Algemene beschouwingen bij de Programmabegroting 2027-2030 van de Gemeente Nieuwegein Fractie : Lokale Vernieuwing/VSP Datum : 12 november 2026 Sprekers : Heleen Peters en Marloes Bos Voorzitter, Collegeleden, mede raadsleden en andere geïnteresseerden, Inleiding 1. Voorzitter, het is een bijzondere dag vandaag: vandaag spreek ik bij de eerste Programmabegroting van dit nieuwe College voor het eerst de algemene beschouwingen uit als fractievoorzitter van de gecombineerde/samengevoegde partij Lokale Vernieuwing/VSP. Niet alleen de grootste lokale partij, maar ook de grootste partij in uw raad en als u het mij vraagt ook de gezelligste partij! Ik sta hier dan ook als trotse fractievoorzitter en deze positieve insteek ga ik vandaag proberen vast te houden. 2. Want er is wat ons betreft reden om nu positief te zijn en dat mag in de politiek ook wel eens worden gezegd. En laten we daarin Den Haag het voorbeeld geven hoe het wel kan of moet! Mijn fractie ziet reden om positief te zijn omdat het college voor de aankomende jaren een positieve begroting weet te presenteren. Door o.a. de mei- en septembercirculaire is het voor het aankomende jaar zelfs positiever dan dat wij bij de Begrotingsraad in juli konden voorzien. 3. Verder zien wij reden om positief te zijn over de inhoud van de programmabegroting en over de daarin gemaakte keuzes.

De verkiezingen winnen is 1, een mooi Coalitie-Akkoord opstellen met de andere partijen is 2, maar waar het werkelijk om gaat is toch wat er van die mooie plannen terecht komt en wat er uitgevoerd gaat worden. En zo kom je bij stap 3: de Programmabegroting. 4. Mijn fractie is trots op heel veel, maar expliciet benoemen wil ik graag de (financiele) aandacht die het college wil geven aan en investeren in het voorliggend veld, in de zorg voor onze jeugd, in de aandacht die de veiligheid krijgt, over de gelijk blijvende woonlasten voor onze inwoners, op het strakker durven begroten, de voorgestelde extra vergroening, de aandacht voor de in onze ogen afnemende sociale cohesie in onze stad, het plan om zo op City de eerste 2 uur gratis te kunnen parkeren, de realisatie van het evenemententerrein, met het starten van het monitoren van online gedrag, met de ambities die worden genoemd bij het thema ‘versterking eigen kracht’, goed dat de uitdagingen in de geïndiceerde zorg eerlijk worden benoemd, leuk dat het horecapunt in de bieb voorlopig wordt bemand, top dat er aandacht en ruimte wordt gegeven aan de Raadsagenda en, tot slot, super dat het woord ‘lef’ wordt gebruikt en er ook daadwerkelijk lef wordt getoond en wij die lef in deze begroting terugzien. 5. Voorzitter, veel klinkt ons dus als muziek in de oren.

Wij wensen het College dan ook heel veel succes en vooral plezier toe met het realiseren van deze mooie plannen voor onze stad. 6. Maar Voorzitter: het college kan dat niet alleen! Het College kan met voorstellen komen, maar wij raadsleden moeten ons realiseren dat wij als raad het uiteindelijk moeten doen, samen/onderling en samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke spelers in onze stad. Daarom spreek ik namens mijn gehele fractie de wens uit dat wij ook als raad een mooie samenwerking tegemoet gaan, waarbij wij de bewoners, ondernemers, enz betrekken en hen de weg wijzen of helpen indien dat nodig is. 7. Aan dat voorgaande wil ik, als min of meer een persoonlijke noot, graag het volgende toevoegen. Als je de verkiezingen wint (en dit is echt de laatste keer dat ik dit punt naar voren breng), is dat mooi, heel even euforisch zelfs. Maar, die euforie is van zeer korte duur. De realiteit is namelijk dat je na die overwinning hard aan de bak moet, iedereen naar je kijkt en iets van je verwacht en iets van je vindt, je iedereen spreekt, iedereen zijn eigen verwachtingen heeft en je na die gesprekken, verwachtingen en hoop heel veel mensen en fracties moet teleurstellen. En weet u vz, dat hoort erbij en het is ook wat het is. Maar politiek is ook, of misschien wel vooral, mensenwerk: wij, mijn fractie, ik kunnen/kan het niet alleen.

U, Voorzitter, College, kunt/kunnen het niet alleen en we doen het ook niet voor onszelf, maar voor elkaar en voor de hele stad. Daarom wil ik vandaag graag expliciet benoemen dat ik snap dat ik, in mijn rol die ik toen had, mensen en fracties teleur heb gesteld. Ik heb dat nooit leuk gevonden. Wel heb ik het gedaan omdat het moest en omdat ik de overtuiging had en heb dat ik in die rol het goede voor de stad heb gedaan. Dit gezegd hebbende, is het wat ons betreft nu tijd om verder samen op te trekken en samen met mooie plannen voor de stad te komen. Ik vind het positief om te zien dat wij als fractie iig merken dat dat weer meer kan en lukt. Wij nodigen dan ook graag iedereen uit om het samen te gaan doen! Programmabegroting 8. Voorzitter, dit gezegd hebbende, ga ik over naar de bespreking van de inhoud van de begroting. 9. Namens mijn fractie zal ik de begroting bespreken aan de hand van de 6 speerpunten van mijn fractie, zijnde: 1. lokale uitdagingen, 2. aantrekkelijke stad, 3. veiligheid, 4. gezondheid, 5. duurzaamheid en 6. betaalbaarheid. 10. Ook over deze 6 speerpunten is mijn fractie overwegend positief. Echter, enkele onderwerpen roepen bij ons een aantal vragen op of vragen naar onze mening om wat aanscherping, verduidelijking of nadere actie. 11. Laat ik beginnen met speerpunt 1: lokale uitdagingen.

In het kader van dit speerpunt willen wij nogmaals onze zorgen uiten over de afvalproblematiek in onze stad. Wij noemen dat dumping, in de stukken schrijft men netjes over bijplaatsingen, maar we bedoelen hetzelfde. Kan het college de raad een korte update geven over de laatste ontwikkelingen over afvaldumpingen: wat is bv het gevolg van het openstellen van een aantal ondergrondse containers? En vanaf wanneer wordt het grofvuil periodiek gratis opgehaald? 12. Een ander punt is wat ons betreft de in onze stad weggevallen, althans kleiner wordende, sociale cohesie. Goed om te lezen dat het college voornemens is om meer bankjes in de stad te plaatsen, als kleine ontmoetingsplekken. Dat komt mooi uit, maar daar kom ik zo nog op terug. 13. Tot slot, in het kader van het speerpunt lokale uitdagingen, vraagt mijn fractie aandacht voor woningbouw, in het bijzonder voor woningen voor ouderen en andere aandachtsgroepen, voor de spreiding van deze aandachtsgroepen over onze stad, over het toegepaste beleid bij de toewijzing van een huurwoning, over de omvang van nieuw te bouwen woningen, over de vraag hoe we de noodzakelijke ‘doorstroom’ op gang krijgen, over de vraag of er voldoende stroom is om alle nieuwe woningen op aan te sluiten en natuurlijk ook over de plannen in Rijnenburg en Groot Merwede, zeker nu de Minister heeft laten weten dat er voorlopig geen tramlijn komt.

Over al deze onderwerpen heeft mijn fractie (technische) vragen gesteld. De algemene oproep die ik namens mijn fractie hierover aan het College wil doen is: geef ons en de stad duidelijkheid, duidelijkheid over plannen, omvang, planning en over het hoe, waarom en wanneer. Neem ons en de stad mee in afwegingen en keuzes die moeten worden gemaakt! 14. Dan door naar ons tweede speerpunt: een aantrekkelijke stad. In dit verband vragen wij vandaag aandacht voor het onderhoud van onze stad in zijn algemeenheid en voor de vernieuwbouw van scholen in het bijzonder. Ook verdienen parkeren op City en parkeren rond het ziekenhuis wat ons betreft op dit moment onze aandacht. Wat kan het college vandaag zeggen over de plannen die er zijn om deze 50+ stad er aantrekkelijker uit te laten zien (onderhoud, groen) en hoe staat het met de plannen voor de vernieuwbouw van de scholen? Zijn de plannen definitief en wanneer gaan we starten met de bouw? 15. En over parkeren: we lezen dat er nog nader moet worden gesproken over het gratis parkeren op City. Wanneer kan de proef op City aanvangen en wanneer wordt de evaluatie van parkeren rond het ziekenhuis uitgevoerd? De inwoners daar willen weten of de huidige tarieven blijvend zijn of weer naar beneden kunnen worden bijgesteld. We horen graag hoe het ervoor staat. 16. Dan het derde speerpunt: Veiligheid.

Ik heb al op een eerdere avond gezegd dat ik hierover, namens mijn fractie, een boek zou kunnen schrijven, maar laten we het kort en zo positief mogelijk houden. Ik wil u, vz, graag het volgende meegeven: als inwoners ons benaderen gaat het, zonder te overdrijven, 9 van de 10 keer over handhaving: handhaving van snelheden in het verkeer, handhaving van parkeeroverlast, van jonge lui op een fatbike, van vuurwerk, enz. Graag horen wij welke gesprekken en met wie het college voert over de handhaving in onze stad. Zijn er genoeg handhavers? Welke prioriteiten zijn er gesteld en hoe wordt er gekeken naar/geanticipeerd op de naderende jaarwisseling? En, als we het toch over veiligheid hebben, vernemen wij van het college graag hoe het staat met de (jeugd)criminaliteit en of er concrete resultaten of opbrengsten kunnen worden genoemd van alles wat met de aanpak rond de Centrale As te maken heeft en met het Nationaal Programma Leefbaar en Veiligheid, Preventie met Gezag en de New Town Alliantie? Helpt het dat de gemeente er korter op zit en een meer preventieve aanpak heeft? Welke resultaten kan het college met ons delen? 17. Over verkeersveiligheid rond scholen (schoolstraten) en over fietsveiligheid in zijn algemeenheid heeft mijn fractie onlangs vragen gesteld.

Het is goed om te lezen dat het fenomeen schoolstraten de aandacht van het college heeft en we zijn benieuwd naar wat het college hiermee gaat doen. In andere steden zijn de proeven met schoolstraten goed bevallen en mijn fractie verwacht dat deze ook in Nieuwegein kunnen bijdragen aan het oplossen van de parkeerproblemen rondom scholen. 18. Tot slot over het speerpunt veiligheid vraag ik uw aandacht voor een tweetal moties. Motie 1: het verzoek om rode bankjes te plaatsen en Motie 2: het organiseren van een vrijwillig wapeninlevermoment. Na mijn bijdrage zal Marloes Bos de tweede motie, over het inleveren van wapens, oiicieel indienen en uw raad meenemen in haar overwegingen. 19. In onze eerste motie, zijnde Motie M?, de motie over de rode bankjes, komen de onderwerpen aandacht voor geweld tegen vrouwen en het plaatsen van bankjes in de stad wat ons betreft mooi samen. Op 25-11 start de Orange the World- periode. Onze raad besteedt al jaren aandacht aan deze dag en periode. Ook a.s. 25-11 wordt er weer een mooi programma, door een mooie samenwerking tussen meerdere raadsleden uit verschillende fracties van uw raad en het college, georganiseerd. De bijeenkomst vindt plaats in de bibliotheek op 25-11 van 19:00 – 22:00 uur. Hierbij nodig ik iedereen die kijkt en luistert, namens de volledige Werkgroep Orange the World, uit om bij deze bijeenkomst aanwezig te zijn.

En expliciet nodig ik namens de gehele werkgroep ook de mannen en jongens uit onze raad en stad uit: vrouwen hebben jullie nodig en de werkgroep hoort zo graag jullie input en ideeën! Dus komt allen! 20. In het kader van de Orange the World-periode is het ieder jaar weer opnieuw de vraag: wat moet je doen, zeggen of organiseren om de aandacht te vestigen en vast te houden? Hoe brengen we het probleem van het geweld tegen vrouwen onder de aandacht en vooral: wat kunnen we doen om het geweld te stoppen? En laten we eerlijk zijn: dit gesprek wil je niet maar eens per jaar voeren, dit onderwerp moet blijvende aandacht hebben, het hele jaar door. En het liefst niet alleen nadat er weer iets vreselijks is gebeurd in onze eigen stad, in ons land of in de rest van de wereld. 21. Daarom hebben de fracties die al jaren actief zijn rond Orange the World zich de vraag gesteld: hoe plaats je dit onderwerp het hele jaar door op de agenda? En wat blijkt: internationaal gezien is een rood bankje een internationaal symbool in de strijd tegen geweld tegen vrouwen.

Bankjes die wij toch al gaan plaatsen, maar dan rood van kleur, zijn dan niet alleen een ontmoetingsplek in onze stad, maar zijn dan ook gelijk een dagelijks terugkerend symbool, bankjes die de aandacht vragen zodat we niet zullen vergeten, maar zullen blijven denken aan de strijd die er nog te voeren is tegen het huidige geweld tegen vrouwen. Een klein plaatje of bordje op de rode bank, waarop kort staat uitgelegd waar de rode bank voor staat of hoe je in contact kunt komen met hulpverlenende instanties is tevens een eye- opener voor een ieder die op dat bankje gaat zitten of deze passeert, een reminder voor iedereen en een mooi gespreksonderwerp voor zij die op dat bankje een gesprek voeren met een ander. Dit gezegd hebbende dien ik hierbij graag in Motie M?, opgesteld door alle actieve fracties die de werkgroep Orange the World al jaren trekken, zijnde: CU, CDA, VVD, D66 en LV/VSP . 22. M.b.t. de speerpunten 4 en 5: gezondheid en duurzaamheid heb ik net in mijn inleiding al het nodige gezegd. Wij zijn blij met de terechte aandacht van het college voor de toenemende vraag naar jeugdzorg en de armoede onder kinderen. Verder zijn wij in verband met deze speerpunten blij met de vergroening van onze stad en de aangekondigde verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed. 23. Tot slot het zesde speerpunt: betaalbaarheid.

De nieuwe raadsleden in mijn fractie gaven aan het een behoorlijke kluif te vinden om dat hele (digitale) pak papier die de begroting omvat te doorgronden. Daarom eerst maar eens de voor de hand liggende vraag: kan dat niet anders? Of beter? Korter, makkelijker of aantrekkelijker? 24. Dan specifiek m.b.t. deze begroting: de financiën zien er nu goed uit, maar op termijn verwacht het college nog steeds grote uitdagingen. In dit kader herhaal ik dat mijn fractie het positief vindt dat de woonlasten voor inwoners dit jaar niet stijgen. M.b.t. het overschot van dit jaar is ons standpunt dat we dat niet (grotendeels) moeten uitgeven: dat geld hebben wij op termijn echt nog hard nodig. 25. Tot slot voor mijn bijdrage een kort woord over de door andere fracties ingediende moties en de 2 amendementen. De moties over de Discriminatietoets (CDA), de aanpak van onveilige plekken (VVD), over parkeren op vrijdagavond (VVD), het meldpunt onveilige plekken (PRO) en de motie over het onderzoek naar de zondag openstelling van de bieb (PRO) dienen wij mede in. M.b.t. de overige moties + de 2 amendementen wachten wij het debat in onze raad en met het college af. Op deze voorstellen kom ik in de tweede termijn bij uw raad terug. 26. Graag vz, vraag ik dan nu Marloes Bos naar voren om Motie M?, over het inleveren van wapens, middels haar Maiden speech aan uw raad voor te leggen en in te dienen. 27.

Voorzitter, Het is alweer ruim 20 jaar geleden dat ik vanuit Zuid-Limburg naar Utrecht verhuisde om te gaan studeren. Ik weet nog dat ik een keer met huisgenoten de tram pakte om naar een feestje te gaan bij iemand in Nieuwegein. Ik kende Nieuwegein nog niet, maar er werd mij verzekerd dat je er nog niet dood gevonden wilde worden. 28. Tja, en dan ontmoet je op een gegeven moment iemand en verhuis je voor de liefde naar de stad waar je alleen maar negatieve verhalen over hoorde. Nu woon ik al bijna 20 jaar met inmiddels mijn man en ons gezin in Nieuwegein en kunnen we ons haast niet voorstellen om ergens anders te wonen. 29. En nog steeds wordt vaak negatief gesproken over Nieuwegein en bungelen we onderaan allerlei lijstjes. Het zou een lelijke stad zijn, er is sprake van sociale kwetsbaarheid, er is veel criminaliteit en we scoren hoog op de Onderwereldkaart: de leefbaarheid staat onder druk. Niet voor niets doet de stad mee met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, Preventie met Gezag en de New Town Alliantie. 30. Zoals gezegd wonen wij zelf met veel plezier in Nieuwegein en vind ik het beeld van de stad ten onrechte negatief. Ik zie wel dat er dingen zijn die beter kunnen. Daarom heb ik de stap gezet naar de gemeenteraad. Een van de onderwerpen waar ik me graag voor inzet is het vergroten van de veiligheid in onze stad.

Het halfjaarlijks veiligheidsbeeld liet in augustus zien dat geweldsmisdrijven waren afgenomen. Dat is goed nieuws, maar elk misdrijf is er een teveel. Als vrouw en als moeder van dochters maak ik me vooral druk om geweld tegen vrouwen. Daarom zit ik ook in de werkgroep van Orange the World. Ik wil me inzetten tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Het meeste geweld tegen vrouwen gebeurt achter de voordeur en blijft onzichtbaar. En dit is dus ook niet terug te zien in de cijfers van geweldsmisdrijven. Deze cijfers zeggen dus niet alles. 31. Bij een deel van geweldsmisdrijven wordt gedreigd met of gebruik gemaakt van een wapen. Uit landelijke cijfers blijkt dat illegaal wapenbezit toeneemt. Ook in Nieuwegein is het aantal wapenmisdrijven in 2025 toegenomen ten opzichte van 2024. De politie ziet een zorgwekkende trend, met name onder jongeren. Namelijk dat zij vaker in aanraking komen met wapens en ook vaker in het bezit zijn van een wapen. Dat is zorgelijk, want het risico bestaat dat jongeren in hun impulsiviteit het wapen sneller zullen gebruiken als ze dit op zak hebben en in een situatie terecht komen waarbij ze onder druk komen te staan. De gevolgen zijn groot. 32. Jongeren moeten veilig zijn. Inwoners moeten veilig zijn. Wapens horen daar niet bij. Het dragen van een wapen is niet normaal.

Niet uit angst, niet om stoer te zijn, niet om ruzies op te lossen en niet om meer aanzien te krijgen of respect af te dwingen. 33. Er is al meerdere keren door verschillende gemeenten een anonieme inleveractie georganiseerd waarbij wapens vrijwillig en zonder strafvervolging konden worden ingeleverd. In Nieuwegein is dit nog niet eerder gedaan. Een actie voor het vrijwillig inleveren van wapens kan bijdragen aan een beter gevoel van veiligheid, meer bewustwording van de risico’s van illegaal wapenbezit, het verminderen van wapens die in omloop zijn en een vermindering van wapenmisbruik. Elk wapen dat wordt ingeleverd voorkomt immers potentiële slachtoiers. En daders. 34. Daarom verzoekt onze fractie, samen met CDA, VVD en D66, middels motie M… het college om in 2027 een inleveractie te organiseren in samenspraak met de politie en het openbaar ministerie. Tot zover Voorzitter, dank u wel!

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nieuwegein.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/25bf49ce-0cef-4096-91ce-bc6bd89d2a38?agendaItemId=39643e1f-8d99-401e-b1c5-4c9b170e308a