Algemene Beschouwingen LV 22.07.07.pdf

Datum Fractie Spreker

: 7 juli 2022 : Lokale Vernieuwing : Heleen Peters

Algemene beschouwingen bij: Jaarrekening 2021, Jaarstukken Grondbedrijf 2021 en de Kadernota 2023

Voorzitter, College, raadsleden en andere geïnteresseerden,

Inleiding 1. Voorzitter, ik heb een deja-vu. En wel met de raadsvergadering van 15 juni j.l., zijnde de raadsvergadering waarin wij als raad debatteerden en met elkaar spraken over het coalitieakkoord. 2. Het zou wat vreemd zijn als ik, als fractievoorzitter van 1 van de coalitiepartijen, hier vandaag met een heel verhaal zou komen wat er echt anders en beter zou moeten. Uw raad zou dan immers kunnen stellen dat LV blijkbaar niet tevreden is over de uitkomsten van de gevoerde onderhandelingen. 3. Nu ik uw raad op 15 juni heb laten weten dat wij zeer tevreden zijn met de inhoud van het coalitieakkoord en ik namens LV op die vergadering al, aan de hand van de 5 speerpunten van onze fractie, een aantal highlights uit het akkoord heb benoemd, ga ik dat vandaag niet herhalen. 4. Daarom Voorzitter, ga ik het vandaag wat anders doen dan dat u tot op heden van mijn fractie gewend bent. Dus geen behandeling van de financiële stukken aan de hand van onze 5 speerpunten, dat heb ik immers 15 juni al gedaan, maar een wat andere bijdrage, die is toegespitst op een aantal belangrijke punten/zorgwekkende ontwikkelingen en die voortborduurt op hetgeen ik namens LV tijdens de vergadering van 15 juni j.l. heb gezegd. 5.

Nu ik vandaag de eerste spreker ben en de moties en amendementen dus nog niet officieel zijn ingediend, zal ik in mijn eerste termijn over een aantal moties en amendementen kort iets zeggen of vragen, in de hoop dat ik daarop in de eerste termijn van de betreffende fracties en het college een reactie krijg, zodat ik dan onze tweede termijn kan gebruiken om de moties en amendementen nader te behandelen.

Jaarrekening en jaarstukken 6. Dan eerst een opmerking over de Jaarrekening 2021 en de Jaarstukken grondbedrijf 2021. 7. Positief is, aan de ene kant, te noemen dat de gemeente, ondanks de negatieve begroting 2021 en de stand na de tweede technische wijziging, het jaar 2021 met een positief saldo weet af te sluiten. De andere kant is natuurlijk wel dat dit mede komt door het niet uitgeven van wel begrote bedragen, wat in veel gevallen weer het gevolg is, althans zou zijn, van Corona. 8. En ik noem hier maar gewoon het woord Corona omdat dat duidelijker is, en zoals u weet houden wij daarvan, dan dat ik in de financiële stukken vaker terug lees dat ‘gegeven de omstandigheden er minder activiteiten hebben kunnen plaatsvinden’. Zeg gewoon zoals het is: door Corona konden er dingen niet doorgaan. 9. Voorzitter, ik moet u zeggen dat mijn fractie vind dat de rek er wel een beetje uit is. Corona was een crisis, maar is dat wat ons betreft al geruime tijd ook niet meer. Wat is het volgende: de inflatie? Personeelstekort? 10. Ik ben er tijdens mijn opleiding meerdere malen en ook zeer duidelijk op gewezen dat nergens staat dat druk, stress of vermoeidheid een geldige reden is om je werk niet, niet goed of niet tijdig te doen. En mijn fractie zou deze mentaliteit ook binnen de gemeente wat meer terug willen zien, zeker, of vooral, in het sociaal domein.

Daar hebben we immers te maken met mensen met een zorgbehoefte en het mag duidelijk zijn dat dingen als Corona op hun behoeften en vragen alleen maar een opdrijvend effect hebben. En dan kan het niet zo zijn dat juist in zo’n tijd de gemeente de dingen niet doet, die het wel zou moeten doen. Wij hadden dan ook liever gezien dat het begrote geld wel was uitgegeven en dus de verwachte hulp wel was geboden. 11. Tegelijkertijd zijn wij het eens met het uitgangspunt dat de gemeente een goede werkgever moet zijn en daarin het goede voorbeeld moet geven. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat de gemeente ervoor moet waken dat vrijwilligers worden ingezet als, en daarmee de verantwoordelijkheden krijgen van, een medewerker. Vrijwilligers moeten geen gratis personeel worden zal ik maar zeggen.

Kadernota 12. Dan verder met een korte bespreking van de Kadernota 2023, inclusief de invloed daarop van de meicirculaire. 13. Tja, die meicirculaire. Misschien moeten we die juni- of julicirculaire gaan noemen, want heel tijdig was hij er in ieder geval niet en ook de duidelijkheid over het accres van het Gemeentefonds vanaf 2026 gaf het niet. Het is dus nog even afwachten. 14. Positief is wel dat, ondanks de 3 ontwikkelingen die er zichtbaar zijn in de ontwikkeling van de algemene uitkering, wat weer leidt tot grote verschillen tussen de jaren, het meerjarenperspectief positief is. Oók voor het jaar 2026, uitgaande van

het advies van de 100.000+-gemeenten, inhoudende het accres van 2025 door te trekken naar 2026. 15. Uit onder andere het vakblad Binnenlands Bestuur blijkt dat er door veel gemeenten aan het rijk wordt gevraagd om duidelijkheid over de inkomsten uit het accres. Mijn fractie hoort graag van het college of en op welke wijze zij reeds om deze duidelijkheid hebben verzocht. Steunt het college bijvoorbeeld het dringende en zeer duidelijke verzoek van burgemeester Van Zanen, die zeer treffend zegt: ‘bij taken horen knaken’. 16. Dan een aantal opmerkingen of zorgen n.a.v. een aantal punten die in de Kadernota 2023 staan genoemd. 17. Allereerst delen wij hierbij graag onze zorgen over de stijgende kosten voor ieder huishouden. Werkelijk alles wordt duurder en dan moeten er ook nog duurzaamheidsmaatregelen worden genomen. Hoe gaan Nieuwegeiners dat kunnen betalen? 18. In het licht van het heden is een beëindiging van de leveranties door Gazprom een geschenk, maar wel 1 met grote financiële gevolgen. Eneco is zo’n 5 keer duurder. Dit heeft geresulteerd in vragen die mijn fractie middels een art 42-brief aan het college heeft gesteld over het voorkomen van energie-armoede in onze gemeente. 19. En als je meer geld kwijt bent aan je vaste lasten, heb je minder geld over voor andere dingen, zoals kleding en speelgoed.

Mijn fractie werd geattendeerd op het feit dat er bij de kledingwinkel die is ingericht met gratis kleding voor de vluchtelingen uit Oekraïne, steeds vaker niet-vluchtelingen komen vragen of zij daar misschien ook wat kleding mogen meenemen. Hetzelfde doet zich voor bij de speelgoedbank, in die zin dat zich daar steeds vaker mensen melden die geen stadspas hebben. En wat moeten de mensen die daar werken dan zeggen? Nee, jij bent niet gevlucht en krijgt geen kleren? Of nee jij hebt geen stadspas en je mag geen speelgoed uitzoeken? Het zal toch niet zo zijn? 20. Mijn fractie is benieuwd en verneemt graag van het college of het voorgaande bij hen bekend is en, belangrijker, hoe dit probleem wordt opgelost. Ons voorstel is om de stadspas als enig entreebewijs voor o.a. de speelgoedbank los te laten en ook anderen, niet-vluchtelingen, te helpen aan kleren uit de bedoelde winkel. Volgens mijn fractie zijn de betreffende vrijwilligers prima in staat en zijn er voldoende spullen aanwezig om dit aan een breder publiek uit te delen. Kan en wil het college hieraan meewerken? 21. Ook vraag ik namens mijn fractie aandacht voor het programma leefbaarheid & veiligheid. Meer in het bijzonder voor de toenemende zorgen over de jeugdcriminaliteit in onze stad. Op de wijze zoals het nu in par.

3.4 staat omschreven, lijkt het wel alsof we er trots op moeten zijn dat wij als gemeente extra geld krijgen om dit hardnekkige, maar tot op heden verkeerd ingeschatte en onderschatte probleem, aan te pakken. Het is niet bepaald om trots op te zijn dat onze stad, als 1 van de 15 steden in het land, extra budget krijgt om de jeugdcriminaliteit effectief te bestrijden. Eerlijk gezegd vinden wij het meer om ons kapot te schamen dat wij als

stad dat nodig hebben. Wij horen dan ook graag op welke termijn het college verwacht dat het daarvoor nodige plan van aanpak gereed is. 22. Om positief af te sluiten vermeld ik graag dat mijn fractie verheugd is dat er blijkens het coalitieakkoord gepraat gaat worden met de jeugd over wat voor vermaak zij hier in Nieuwegein wensen. Om de jeugd ook op dat vlak wat te bieden te hebben, hoopt mijn fractie dat dit punt uit het coalitieakkoord voortvarend wordt opgepakt. Moties en amendementen 23. Tot slot de moties en amendementen. Laat ik beginnen met de opmerking dat ik blij ben met de input vanuit de verschillende fracties. En vooral ook met de frisse wind die vanuit de verschillende, vernieuwde, fracties waait. Wij vinden het in ieder geval een fijn verfrissend briesje! 24. Namens mijn fractie benoem ik dit expliciet omdat het nader inkleuren van een kadernota niet moet zijn voorbehouden aan coalitiepartijen. Dat hebben zij immers gedaan door een nieuw akkoord op te stellen en wat ons betreft is vandaag dan ook het moment om verder te kijken dan de coalitie-neus lang is. Dus fijn dat er wordt meegedacht. 25. Dat is echter niet hetzelfde Voorzitter als dat mijn fractie over alle moties en amendementen nu even enthousiast is. Dus over de inhoud van de moties en amendementen kort het volgende, met de toezegging dat ik er in mijn tweede termijn op terug kom. 26.

De moties van de CU, over de motiemarkt, en het CDA, over de woningverduurzaming, neem ik even samen. Laat ik beginnen met de opmerking dat wij de inhoud van de moties heel sympathiek vinden, maar er is ook een keerzijde. De motie van het CDA geeft direct het halve budget van onze raad uit en de motie van de CU vraagt ook om een (groot) gedeelte van dit budget uit te geven aan een motiemarkt. De vraag is zelfs of deze moties wel tegelijkertijd kunnen worden uitgevoerd, als we naar de financiële impact van deze moties kijken. En dit terwijl wij als raad denk ik nog wel veel meer dingen kunnen bedenken waaraan wij ons eigen budget willen uitgeven én omdat er op 17 september a.s. een raadsconferentie is, waarin wij als raad gaan voortborduren op de conferentie van april van dit jaar. Wat ons betreft zijn het dus goede ideeën, maar zouden wij deze ideeën graag samen met ideeën van andere fracties en in samenhang met de bestaande plannen voor de week van de democratie, en dus op de raadsconferentie van 17 september a.s. willen bespreken en behandelen. Het zou zonde zijn, waarmee ik niets wil afdoen aan het belang van deze moties, maar wel recht wil doen aan het kunnen bespreken van andere ideeën en oplossingen, als we vandaag al een deel van het budget of misschien wel het hele budget van de raad uitgeven en we op 17 september a.s.

nog maar een fractie van dat budget over hebben voor andere goede ideeën. Daarom is mijn concrete vraag aan de CU en het CDA: zijn jullie bereid om deze moties in te trekken, althans niet in stemming te brengen, zodat wij deze en andere ideeën op 17 september met elkaar kunnen bespreken? 27. Over het amendement van het CDA over sporten, horen wij graag de reactie van het college. Op basis van ons verkiezingsprogramma worden wij wild enthousiast over dit

amendement, maar er is ook een financiële kant én de vraag is of dit doel niet reeds deels wordt geeffectueerd door Stichting Leergeld. 28. Het amendement van D66 over inflatie dienen wij mede in, dus ons enthousiasme daarover zal duidelijk zijn. 29. Dan de bakfietsmotie van D66. Heel fijn dat er meer fracties, net als de mijne, zich irriteren aan en zorgen maken over het lozen van (grof)vuil in onze stad. Ook LV irriteert zich daar enorm aan en wil dat er daadkracht wordt getoond. Volgens ons moet het ophalen van grofvuil bijvoorbeeld weer gratis worden, maar andere alternatieven, zoals een bakfiets, zijn misschien ook wel een goede oplossing. Echter, het is nu, vrezen wij, nog wat te vroeg om met een oplossing te komen als we nog niet weten of en zo ja welk probleem er op te lossen valt. Wij zijn dan ook van mening dat we de in het GRIP opgenomen evaluatie moeten afwachten voordat we geld gaan investeren in welke vermeende oplossing dan ook. Dus nu nog even niet, maar mogelijk wel na de evaluatie. Wat vindt D66 hiervan? 30. Over de moties van de PvdA en de VSP verneemt mijn fractie graag eerst het standpunt van de overige fracties en van het college. Dus daarover meer in de tweede termijn. 31. Tot zover onze eerste termijn.

Lokale Vernieuwing

Heleen Peters