Algemene beschouwingen De Unie 12 november 2026
Tekst van het document
Algemene Beschouwing De Unie Nieuwegein - Begroting 2027-2031 Voorzitter, Voor ons ligt de programmabegroting 2027-2031. Op het eerste gezicht laat deze begroting een positief beeld zien. Er wordt geïnvesteerd in woningbouw, veiligheid, groen en voorzieningen. Tegelijkertijd zien we dat de financiële druk de komende jaren toeneemt. Grote investeringen brengen ook grote verantwoordelijkheden met zich mee. De Unie beoordeelt deze begroting vanuit één eenvoudige vraag: Wat merkt de inwoner hiervan? Wordt Nieuwegein veiliger? Wordt wonen beter bereikbaar? Blijven onze wijken leefbaar? Dat zijn voor ons de vragen die er echt toe doen. Financiële verantwoordelijkheid Voorzitter, De Unie waardeert dat het college een sluitende begroting presenteert. Tegelijkertijd zien we dat de schuldenlast verder stijgt en de financiële ruimte op termijn afneemt. Investeren in onze stad is nodig, maar iedere investering van vandaag is ook een verplichting voor morgen. Kan het college toelichten hoe het de financiële risico's op langere termijn beheersbaar houdt en voorkomt dat toekomstige generaties de rekening van onze ambities krijgen gepresenteerd? Wonen: bouw niet alleen woningen, bouw kansen Voorzitter, Nieuwegein groeit en dat is nodig. Starters, jongeren, gezinnen en ouderen wachten op woonruimte.
Daarom steunen wij de inzet op betaalbare woningen, sociale woningbouw en woningen voor ouderen. Maar vandaag wil De Unie vooral aandacht vragen voor jongeren. In gesprekken die wij voeren, horen wij steeds vaker hetzelfde verhaal. Jongeren hebben een baan of volgen een opleiding, willen graag in Nieuwegein blijven wonen, maar kunnen simpelweg geen betaalbare woonruimte vinden. Dat horen wij niet één keer, maar keer op keer terug in gesprekken met jongeren. Voor veel jongeren is een eerste woning geen stap vooruit meer, maar een muur waar zij telkens weer tegenaan lopen. Wij vragen daarom het college of er meer mogelijkheden zijn voor flexwoningen voor jongeren. Geen grote woningen, maar compacte woonruimte die jongeren helpt hun eerste stap naar zelfstandigheid te zetten. Ziet het college mogelijkheden om dergelijke woonvormen actief mee te nemen bij toekomstige bouwontwikkelingen? Kwaliteit van bouwen is net zo belangrijk als het aantal woningen Voorzitter, Naast voldoende woningen vinden wij het minstens zo belangrijk dat woningen goed en veilig worden gebouwd. We spreken vaak over aantallen woningen, maar uiteindelijk gaat het ook om de kwaliteit van wat we bouwen. Nieuwe inwoners hebben recht op woningen die veilig zijn, voldoen aan de normen en zonder problemen kunnen worden opgeleverd.
Landelijk zien we signalen dat het nieuwe stelsel voor kwaliteitsborging niet overal goed functioneert. Als daar problemen ontstaan, kunnen woningbouwprojecten vertraging oplopen of bewoners met gebreken worden geconfronteerd. De Unie vindt dat Nieuwegein niet alleen snel moet bouwen, maar vooral ook goed moet bouwen. Kan de wethouder aangeven of deze ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor projecten in Nieuwegein en welke maatregelen worden genomen om de kwaliteit en voortgang van woningbouwprojecten te waarborgen? Groei moet hand in hand gaan met leefbaarheid Voorzitter, Meer woningen betekenen ook meer druk op wegen, scholen, sportverenigingen en voorzieningen. De Unie blijft daarom benadrukken dat groei en leefbaarheid samen moeten optrekken. Niet alleen meer woningen, maar ook voldoende voorzieningen, veilige verkeersroutes, groen en ruimte om elkaar te ontmoeten. Want inwoners beoordelen hun buurt uiteindelijk niet op het aantal woningen, maar op de kwaliteit van leven. Gratis parkeren Voorzitter, Wij vragen ons eerlijk gezegd af welk probleem we met één of twee uur gratis parkeren precies oplossen. Nieuwegein beschikt al over een aantrekkelijk ochtendtarief.
Waarom zouden we een systeem vervangen dat goed functioneert? Daarnaast profiteren niet alleen Nieuwegeiners hiervan, maar ook bezoekers uit omliggende gemeenten, terwijl de kosten uiteindelijk wel bij onze gemeente terechtkomen. Kan het college aangeven wat de gevolgen zijn voor verkeersdrukte, parkeeropbrengsten en de bezetting van de parkeergarages? Veiligheid Voorzitter, De Unie is tevreden dat ook in deze begroting wordt ingezet op veiligheid, handhaving en preventie. Veiligheid is geen luxe, maar een basisvoorwaarde. Iedere inwoner moet zich veilig kunnen voelen in zijn of haar eigen buurt. Communicatie en buurthuizen Voorzitter, Communicatie verdient blijvende aandacht. Bereiken wij met onze huidige communicatiekanalen alle inwoners wel voldoende, en in het bijzonder jongeren? Wij vragen het college te onderzoeken hoe inwoners beter kunnen worden bereikt via de digitale kanalen die zij daadwerkelijk gebruiken. Daarnaast willen wij aandacht vragen voor onze buurthuizen. Wij vragen de wethouder te onderzoeken of ruimere openingstijden mogelijk zijn en welke rol buurthuizen kunnen spelen tijdens extreme hitte of andere maatschappelijke omstandigheden waarin inwoners behoefte hebben aan een toegankelijke ontmoetingsplek. Jeugdzorg Voorzitter, Een van de belangrijkste taken van de overheid is het beschermen van kinderen die niet veilig kunnen opgroeien in hun eigen situatie.
Juist daarom blijft De Unie aandacht vragen voor kinderen die buiten hun vertrouwde omgeving worden geplaatst. Vaak gaat het bij jeugdzorg over systemen, regels en organisaties. Maar uiteindelijk gaat het om kinderen. Kinderen die afhankelijk zijn van beslissingen die volwassenen voor hen nemen. Wanneer de overheid ingrijpt in het leven van een kind, moet de veiligheid en kwaliteit van de zorg boven iedere twijfel verheven zijn. Kan het college toelichten hoe wordt bewaakt dat Nieuwegeinse kinderen die elders worden opgevangen daadwerkelijk in een veilige omgeving terechtkomen en welke mogelijkheden er zijn om hierop toezicht te houden? Hier mogen we simpelweg geen genoegen nemen met aannames. Fietsenstalling tram- en busstation Voorzitter, De Unie is blij met de komst van een fietsenstalling bij het tram- en busstation. Maar een voorziening heeft alleen waarde als inwoners er gebruik van kunnen maken wanneer zij die nodig hebben. Jongeren die laat terugkomen uit Utrecht, mensen met een late dienst of inwoners die gebruikmaken van de laatste tram moeten gewoon bij hun fiets kunnen. Kan de wethouder toezeggen dat de openingstijden aansluiten op de aankomsttijden van de laatste tram en nachtbus? Evenemententerrein Voorzitter, De Unie heeft eerder aangegeven dat onze voorkeur uitging naar een locatie bij Oudenrijn.
Naar onze mening had dat minder impact gehad op natuur en woonomgeving. Tegelijkertijd constateren wij dat hierover inmiddels een duidelijke politieke keuze is gemaakt. Voor ons verschuift de aandacht daarom naar de uitvoering. Hoe beschermen we de natuur, beperken we overlast en zorgen we ervoor dat gemaakte afspraken daadwerkelijk worden gehandhaafd? Merwestein Voorzitter, De Unie is blij dat Merwestein weer open is en dat Nieuwegein beschikt over een moderne sport- en recreatievoorziening. Tegelijkertijd horen wij van inwoners dat een bezoek aan Merwestein een stuk duurder is geworden dan vóór de verbouwing. De cijfers bevestigen dat beeld. Een recreatief kaartje kostte vóór de renovatie € 6,00 en kost nu € 10,50. Tijdens topuren zelfs € 14,50. Tijdens de voorbereiding van de renovatie werd juist aangegeven dat de modernisering nodig was om stijgende energie- en exploitatiekosten beheersbaar te houden en dat die rekening niet zomaar bij inwoners terecht zou moeten komen. Wanneer de gemeente zich garant stelt voor een voorziening van deze omvang, dan mogen wij ook kijken naar de betaalbaarheid voor onze inwoners.
Daarom dienen wij vandaag een motie in die het college vraagt om met Verbindion in gesprek te gaan over de betaalbaarheid en toegankelijkheid van Merwestein, inzicht te geven in de ontwikkeling van de tarieven en te onderzoeken hoe recreatief zwemmen voor gezinnen en jongeren bereikbaar kan blijven. Want een maatschappelijk zwembad moet niet alleen open zijn, maar ook betaalbaar zijn. ik denk dat iedereen in deze zaal begrijpt dat een gemiddeld gezin dat verschil in de portemonnee merkt. Afsluiting Voorzitter, De Unie ziet veel positieve elementen in deze begroting. Maar uiteindelijk beoordelen wij beleid niet op het aantal pagina's, de omvang van investeringen of mooie woorden. Wij beoordelen beleid op de vraag of inwoners er daadwerkelijk beter van worden. Dat geldt voor jongeren die een woning zoeken. Dat geldt voor inwoners die veilig willen wonen. Dat geldt voor gezinnen die gebruik willen maken van voorzieningen zoals Merwestein. En dat geldt voor iedereen die verwacht dat zorgvuldig met gemeenschapsgeld wordt omgegaan. Aan die praktische meetlat zal De Unie deze begroting toetsen. En aan diezelfde meetlat zullen wij ook de komende jaren het gemeentebestuur blijven houden. Dank u wel.