Algemene beschouwingen CDA 2022_.pdf

7 juli 2022

Voorzitter, De algemene beschouwingen worden vaak gezien als het politieke hoogtepunt van het jaar. Een moment waarop je eens ongezouten iets mag vinden van het gevoerde beleid en tegelijkertijd ook met een aantal stokpaardjes mag komen voor de nieuwe begroting. Dit jaar is het natuurlijk een bijzonder jaar; na de verkiezingen met een college dat net geïnstalleerd is, met 19 nieuwe raadsleden en een coalitieakkoord waarvan de inkt nog aan het opdrogen is. Het CDA wil beginnen met het vorige college en alle ambtenaren te bedanken voor hun inzet en hetgeen ze bereikt hebben onder bijzondere omstandigheden. Er is hard gewerkt en dat is zichtbaar en merkbaar. De jaarrekening maakt met de zgn. stoplichtrapportage inzichtelijk of een activiteit wel of niet is uitgevoerd. Daarmee is echter niet altijd duidelijk of ook het beoogde doel behaald is. Een paar voorbeelden: is met het pro-actief meedenken van de gemeente met Mitros voor de sloopnieuwbouwplannen aan het Nijpelsplantsoen, ook voor de bewoners duidelijk of zij straks terug kunnen keren in een vergelijkbare woning? Heeft de evaluatie van de sport-en beweegvisie laten zien dat er meer mensen zijn gaan bewegen? Is door het verankeren van de thuiszittersaanpak ook het aantal thuiszitters verminderd en wordt deze aanpak vervolgens ook doorgezet? Zomaar een aantal vragen waarvan de antwoorden niet uit de jaarstukken te halen zijn.

Neemt niet weg dat we graag van het college horen hoe het zit. In 2021 zijn verschillende activiteiten door Corona niet uitgevoerd. En het is nog maar de vraag in hoeverre dat voor alle voorgenomen plannen in 2022 wel lukt. Want naast corona hebben we te maken met allerlei andere externe factoren die grote onzekerheden met zich meebrengen. Denk aan de oorlog in de Oekraïne, de stijgende energiekosten, de krapte op de arbeidsmarkt, het te kort aan grondstoffen, de inflatie, wellicht weer een nieuwe Coronagolf met een lockdown….. Naast die onzekerheden zijn de aanpak van de wooncrisis, de energietransitie en de klimaatcrisis de belangrijkste thema’s voor Nieuwegein. Daar hebben we bij de behandeling van het coalitieakkoord al iets over gezegd. Voorzitter, vorig jaar heeft het CDA al aangegeven dat, om de klimaatdoelen van Parijs te halen, we nu echt moeten doorpakken; in het verduurzamen van de stad, in de verduurzaming van particuliere woningen en de verduurzaming van bedrijven. Het CDA ziet inwoners worstelen met de hoge kosten voor het verduurzamen van hun woning. En dat met energieprijzen die door het dak gaan en het onzeker is of we de komende winter voldoende gas hebben om onze woningen te verwarmen. Daarom is het nodig extra budget uit te trekken voor de subsidie voor particuliere woning-verduurzaming.

We zien in het coalitieakkoord dat deze subsidie wordt voortgezet, maar we vrezen dat de vráág het beschikbare budget vér zal overstijgen. Voor woningeigenaren met een inkomen óp of onder modaal is het des te belangrijker dat het mogelijk wordt de woning te verduurzamen. Daarom dienen we samen met de Unie en D66 een motie in om de helft van het budget voor de raadsagenda, éxtra voor dit doel in te zetten. Voorzitter, dan onderwijs. Het CDA hecht grote waarde aan goede schoolgebouwen die aansluiten bij het huidige en toekomstige onderwijs. Schoolgebouwen met een gezond binnenklimaat waarin het voor leerlingen en medewerkers prettig leren en werken is. We weten dat veel Nieuwegeinse schoolgebouwen al jaren dringend aan een flinke opknapbeurt of vervanging toe zijn. Het vorige college heeft hier ook

onderzoek naar laten doen. In november 2021 is een tussenstand uit het ‘onderzoek vitale scholen’ aan de raad gepresenteerd. Het CDA was erg enthousiast over die tussenstand. Maar daarna is het stil geworden en maken we ons zorgen over de voortgang van het onderzoek vitale scholen met ondersteuning van de Erfgoeddeal Onderwijs. Het onderzoek kon niet in ‘21 worden afgerond en dus is het budget deels doorgeschoven naar ‘22. Wanneer kan de raad de einduitkomsten van het onderzoek verwachten? Hoe ziet het verdere tijdspad eruit? En welke ambities gaat het college waarmaken? Voorzitter, we ontkomen er niet aan iets over wonen te zeggen. De woningnood is hoog; te veel inwoners zijn dringend op zoek naar een passende en betaalbare woning, maar Nieuwegein heeft een zgn. ‘pas op de plaats’ gemaakt. In de brief van het college aan de raad van 24 juni jl. lezen we dat de ‘pas op de plaats’ al verlengd is tot januari 2023. Het CDA maakt zich zorgen over de vertraging in de planvorming voor de komende jaren. We weten dat voor de komende tijd nog voldoende plancapaciteit is. Maar we weten ook dat om daarna door te kunnen gaan met woningbouw, we nu al moeten beginnen met de planvoorbereiding, zeker als je daarbij ook meer tijd en aandacht wil geven aan goede inwonerparticipatie.

Menig bouwproject duurt meer dan 10 jaar voordat het gerealiseerd is, dus onze oproep is ‘de pas op de plaats’ m.b.t. woningbouw dan ook níet langer dan januari ‘23 te laten duren. Voorzitter, we hebben we nog een paar losse, maar niet minder belangrijke opmerkingen. Bij de bespreking van het coalitieakkoord heeft het CDA al aangegeven dat we het onderwerp vrijwilligers en mantelzorgers missen. Ook in de kadernota staan ze helaas niet genoemd, en zelfs op de gemeentelijke website kunnen we niets vinden. Een samenleving zonder vrijwilligers en mantelzorgers is ondenkbaar. Daarom vragen we het college om in de begroting wél aandacht te besteden aan deze groepen, zoals het behoud van de mantelzorg-waardering, de subsidies voor de vrijwilligersorganisaties en op de gemeentelijke website een pagina in te richten met informatie over vrijwilligers en mantelzorg, met een link naar organisaties zoals het Vrijwilligershuis en de Algemene Hulpdienst Nieuwegein. Dan aandacht voor armoedebeleid. Nieuwegein kent de zgn. stadspas. We weten dat er beperkt gebruik van gemaakt wordt; jaarlijks blijft een groot deel van het budget liggen. Niet alleen door Corona, maar ook omdat er nog steeds drempels zijn om deze te gebruiken. Denk aan het verplicht aanschaffen van specifieke kleding of materialen als je lid wordt van een vereniging.

We dienen daarom, samen met de Unie, D66 en de CU een amendement in bij de kadernota, die regelt dat stadspashouders verplicht aan te schaffen kleding of materialen vergoed krijgen. Als laatste onderwerp financiën. Het vorige college heeft ingezet op een meerjarig duurzaam financieel evenwicht. Gezien de ontwikkelingen van het acress en de externe factoren die we al genoemd hebben is dat geen overbodige luxe. Het college gaat er vanuit dat gemeenten gecompenseerd gaan worden, maar er wordt al gesproken over het zgn. ravijnjaar 2026 en Nieuwegein heeft een nadelig gevolg van de zgn. opschalingskorting. Voorzitter, het CDA staat bekend om een degelijk financieel beleid. Maar hier zien wij een enorm risico op ons afkomen. Is het college het met deze zienswijze eens en hoe gaat het college er concreet voor zorgen dat we in 2026 niet daadwerkelijk in het ravijn storten? Tot slot. Een samenleving zonder vernieuwing en vertrouwen is geen sterke samenleving, om maar met de woorden van Willem Wijntjes, oud raadslid en statenlid van het CDA te eindigen. Het CDA houdt van aanpakken, samen met de inwoners, verenigingen en organisaties. Gedreven en bedreven, met durf en daadkracht. En altijd werkend aan de betrokken samenleving met vertrouwen én respect voor elkaar. Nieuwegein is tenslotte van ons allemaal!