2026-304 Rvs. Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
Postbus 1 3430 AA | Bezoekadres | Stadsplein1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH | 0285 0043 87 | BIC:BNGHNL2G Gemeenteraad Onderwerp | Programmabegroting 2027-2030 Datum | 28 september 2026 Raadsvoorstel | Afdeling | Organisatie,personeelen financiën(OPF) E-mailadresopsteller m.roest@nieuwegein.nl Portefeuillehouder Robert Scholten 1 | Onderwerp Programmabegroting | 2027-2030 2 | Gevraagd | besluit 1. | De Programmabegroting | 2027-2030 | met een positief saldo van € 2.364.000 vast te stellen; 2. | In te stemmen | met de volgende | stortingen | en onttrekkingen | aan de algemene en bestemmingsreserves | in2027, | zoals aangegeven | in paragraaf 4.2: - Een onttrekking | van € 1.979.000 | aan de algemene | reserve; - Een onttrekking | van € 1.969.000 | aan de reserve grondbedrijf; - Stortingen | van intotaal € 2.271.000 | in de bestemmingsreserves; - Onttrekkingen | van in totaal € 6.465.000 | aan | de bestemmingsreserves | ten gunste van de exploitatie; - Onttrekkingen | van in totaal € 1.667.000 | aan | de bestemmingsreserves | ter dekking van afschrijvingen; 3. | De kredieten voor de investeringen | 2027 ad € 25.407.500, | zoals aangegeven in paragraaf | 4.7.1, vast te stellen; 4. | De ruimte voor het openen | van kredieten | voor de grondexploitaties | in 2027 | ad € 31.000.000, | zoals aangegeven | inparagraaf | 4.7.1, vast te stellen; 5.
| De eerder beschikbaar | gestelde kredieten | ouder | dan twee jaar, zoals aangegeven | in paragraaf | 4.7.2, voor een restantbedrag | van € 21.212.000 beschikbaar | te houden; 6. | De beschikbaar | gestelde | en nog te openen | krediet met | betrekking | tot het programma | Parels van de Wijken, | zoals aangegeven | in paragraaf | 4.7.3, te verhogen | met | € 5.685.000 | vanwege | indexering | en hogere opslag | voor direct toerekenbare | personele | lasten; 7. | De afschrijvingstabel | voor het jaar 2027, zoals aangegeven | in paragraaf | 4.7.4, vast te stellen; Bladnummer 2/6 Kenmerk Onderwerp Programmabegroting 2027-2030 3 Inleiding Jaarlijks dient voor 15 november de begroting voor het volgende jaar door de gemeenteraad te worden vastgesteld en aan de provincie te worden aangeboden. De nu voorliggende begroting is een uitwerking van de Kadernota 2027, aangevuld met ontwikkelingen sinds het vaststellen hiervan en de uitwerking van de ambities voor deze bestuursperiode. Daarnaast hebben we in het kader van Scherper ramen de begroting op een aantal onderdelen bijgesteld. In de begrotingsprogramma’s zijn onze ambities en doelstellingen per beleidsterrein benoemd. Met de geplande activiteiten voor 2027 wordt gewerkt aan het bereiken van deze doelen en ambities. De indicatoren geven aan hoe we meten of we met onze inspanningen onze doelen bereiken.
Per product zijn vervolgens de budgetten inzichtelijk gemaakt die, na het vaststellen van de begroting, per programma beschikbaar komen voor het geven van uitvoering aan het beleid en daarmee het bereiken van de doelstellingen. De paragrafen en de financiële begroting geven verder inzicht op specifieke onderdelen, de totale van baten en lasten, en de (financiële) stand van zaken van de gemeente. Als bijlage is een overzicht opgenomen van de voortgang van de maatregelen in het kader van Sluitende meerjarenbegroting (SMB). Deze meerjarenbegroting 2027-2030 is de eerste in de nieuwe bestuursperiode. De uitgesproken ambities voor deze periode hebben een plek en uitwerking gekregen in de programma’s van deze begroting. Hiermee wordt zichtbaar waar de gewenste en noodzakelijke accenten liggen voor de komende jaren. Grote ontwikkelingen binnen deze begroting zijn onder andere de groeiende stad en de uitdagingen die daarbij komen kijken, de onderwijshuisvesting, de inspanningen binnen de Centrale As en het extra inzetten op vergroening. T egelijkertijdvragen deze ontwikkelingen en opgaven dat we met u blijven kijken naar de haalbaarheid en opnieuw prioriteren als de omstandigheden daarom vragen.
Binnen het financiële meerjarenperspectief zien we een verbetering ten opzichte van de Kadernota 2027, onder meer door bestaande ramingen scherp tegen het licht te houden en ook door een positieve ontwikkeling van de algemene uitkering. Hiermee wordt ook het perspectief op lange termijn positief beïnvloed. T egelijkertijdis er sprake van (financiële) onzekerheid vanuit een stijgende inflatie en rente. Ook zien we in de komende jaren een grote vernieuwings- en investeringsopgave op ons afkomen, zoals eerder gepresenteerd in de analyse Duurzaam financieel evenwicht (DFE). Al met al kunnen we concluderen dat meerjarenperspectief van deze begroting een solide uitgangspunt vormt om in de komende periode toe te werken naar de grote opgaven op middellange termijn. Bladnummer | 3/6 Kenmerk Onderwerp | Programmabegroting 2027-2030 4 | Gewenst | effect Het vaststellen van de begroting voor 2027, | zodat op rechtmatige | wijze uitgaven kunnen | worden | gedaan. | De gewenste | maatschappelijke | effecten per programma | zijn opgenomen | in de programma’s | in de bijgevoegde | begroting. 5 | Argumenten 1.1 | De raad is bevoegd | de begroting | van het komende | jaar vast te stellen. Met het vaststellen van de begroting | worden | door de raad ook de baten | en de lasten per programma | voor 2027 | geautoriseerd.
| Daarmee | wordt voldaan | aan het budgetrecht van de raad, zoals vastgelegd | in artikel 191 van de Gemeentewet. | Het positieve begrotingssaldo | kan gedurende | 2027 | worden | aangewend | om ontwikkelingen | die leiden toteen kostenstijging | op te vangen. 2.1 | De raad is bevoegd | te beschikken | over algemene- | en bestemmingsreserves. De begroting | kent jaarlijks stortingen en onttrekking | aan reserves die in lijnliggen met het doel waarvoor | de reserves zijn ingesteld. Wij stellen u voor in 2027 € 1.979.000 | te onttrekken | aan de algemene | reserve, € 1.969.000 | te onttrekken | aan de reserve grondbedrijf, | € 2.271.000 | te storten inde bestemmingsreserves, € 6.465.000 | te onttrekken | aan de bestemmingsreserves | ten gunste | van de exploitatie en € 1.667.000 | te onttrekken | aan de bestemmingsreserves | ter dekking | van afschrijvingen. Als uitwerking van de Kadernota | 2027 | zijn in de begroting | de reserve-onttrekkingen opgenomen | ter dekking van de kosten van de tijdelijkeonderwijshuisvesting. | Voor 2027 betreft dit€ 4.000.000 | uit de reserve | Scholen | en maatschappelijk | vastgoed | en € 1.819.000 | uit de algemene | reserve. Deze | maken | onderdeel | uit van de hierboven genoemde | bedragen.
Voor het volledige overzicht van de reservemutaties | verwijzen wij u naar het betreffende onderdeel | inparagraaf | 4.2 van de Programmabegroting | 2027-2030. | De mutaties worden | in de betreffende | begrotingsprogramma’s | toegelicht. 3.1 | De raad is bevoegd | kredieten | beschikbaar | te stellen voor investeringen. Hiermee | wordt expliciet invulling gegeven | aan het budgetrecht | van de raad ten aanzien van kredieten. In totaal verzoeken | wij kredieten | tot een bedrag | van € 25.407.500 | beschikbaar | te stellen. Voor de specificatie hiervan | verwijzen wij naar paragraaf 4.7.1 van de programmabegroting | 2027-2030. 4.1 | De gemeenteraad | geeft de kaders van het te voeren grondbeleid | aan. In de door u vastgestelde | grondexploitaties | is het volledig benodigde | bedrag opgenomen | van de daarvoor | benodigde | kredieten. Binnen | ditkader | verzoeken | wij u de ruimte voor het openen | van kredieten | in 2027 vast te stellen op € 31.000.000. Hiermee | kunnen | gedurende | het jaar de benodigde | uitgaven | binnen de grondexploitaties | worden | gedaan. | Voor de actuele ontwikkelingen | per grondexploitatie Bladnummer | 4/6 Kenmerk Onderwerp | Programmabegroting 2027-2030 verwijzen wij naar de meest | recente | actualisatie van de grondexploitaties | bij de Jaarstukken | grondbedrijf | 2025.
5.1 | De Raad is bevoegd | kredieten te verlengen | voor (vervangings)investeringen. Op basis van de Nota Investerings- | en afschrijvingsbeleid | 2024 | is een besluit van de raad nodig | om na twee jaar uitgaven te kunnen | blijven doen | op een krediet. Dit besluit wordt voor een gedeelte | (kredieten | met categorie | 1, looptijd langer | dan 2 jaar) van de in paragraaf | 4.7.2 opgenomen | kredieten | gevraagd | bijde begroting | 2027. Naar de stand per 1 september | 2026 | gaat het hierbij om een bedrag | van € 21.212.000. 6.1 | De Raad is bevoegd | kredieten bij te stellen. De benodigde | investeringsbedragen | samenhangend | met | het programma | Parels van de Wijken dienen | te worden | verhoogd | als gevolg van prijsstijgingen. Dit betreft zowel bestaande | kredieten | als de nog beschikbaar | te stellen kredieten | voor een totaalbedrag van € 5.685.000. | Een | overzicht van de oorspronkelijke | en nieuwe | kredietbedragen | per investering is opgenomen | in paragraaf | 4.7.3 van de begroting. 7.1 | De raad isbevoegd | tot het vaststellen van de tabel met afschrijvingstermijnen van investeringen Bijde Nota Investerings- | en afschrijvingsbeleid | 2024 | is door u een tabel met afschrijvingstermijnen | voor investeringen | vastgesteld.
Conform | deze nota wordt voorgesteld | om bij de begroting | de lijst,die is opgenomen | in paragraaf | 4.7.4 van de begroting, vast te stellen. Hierin is voor nieuwbouw | van gebouwen | (o.a. onderwijshuisvesting) | een nieuwe | regel toegevoegd | met een afschrijvingstermijn | van 50 jaar. Ook | isde afschrijvingstermijn | voor telefoons, laptops en iPads bijgesteld van 3 jaar naar 4 jaar. 6 | Kanttekeningen 1.1 | De begroting is opgesteld | op basis van | de nu bekende | ontwikkelingen De begroting | 2027-2030 | is opgesteld | op basis van de nu bekende | ontwikkelingen. Zoals ook op andere | plekken | aangegeven | kunnen | ontwikkelingen, | waarop | wij vaak geen invloed hebben, | leiden tot wijzigingen | in het perspectief. | Dat geldt bijvoorbeeld voor effecten | van rijksbeleid, stijgende | (energie)prijzen | en een hogere | rentestand. | Als dithet geval is,zullen we u hierover | via de producten | van de P&C-cyclus | informeren. 1.2 | Scherper | begroten | kan leiden tot nadelen | in de uitvoering | gedurende | het jaar In deze begroting | is op een aantal onderdelen | scherper | begroot. Onder | meer | door minder voorzichtig | te begroten | bij posten | die jaarlijks sterk kunnen | fluctueren, is financiële ruimte | ontstaan. Gevolg | daarvan | is dat de kans | op budgetoverschrijdingen toeneemt, | bijvoorbeeld | als zich calamiteiten | voordoen.
| Waar | dit gebeurt, zal dit gedurende | 2027 worden | gemeld | via de P&C-cyclus. 7 | Financiële | aspecten Bladnummer | 5/6 Kenmerk Onderwerp | Programmabegroting | 2027-2030 Financieel perspectief De ontwikkeling | van het begrotingssaldo | ziet er als volgt uit: Ontwikkeling | saldo na kadernota | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo | kadernota | 2027 | 1.208.000 | 2.249.000 | 1.304.000 | 4.466.000 Algemene | ontwikkelingen | 2.301.000 | 1.801.000 | 2.026.000 | 3.099.000 Nieuwe | ontwikkelingen | -595.000 | -628.000 | -836.000 | -1.331.000 Bestuurlijke ambities 2026-2030 | -2.591.000 | -2.692.000 | -2.842.000 | -2.867.000 Scherper | begroten | 2.041.000 | 2.001.000 | 1.942.000 | 1.940.000 Begrotingssaldo | 2027-2030 | 2.364.000 | 2.731.000 | 1.594.000 | 5.307.000 Het startpunt | van deze | begroting | is de stand | zoals gepresenteerd | in de Kadernota 2027. Vervolgens | zijn de ontwikkelingen | verwerkt | die zich daarna | hebben voortgedaan. | Dit betreft algemene | ontwikkelingen, | zoals de hoogte | van de algemene uitkering, ontwikkeling | van | de kapitaallasten | en effecten | vanuit Treasury. | Daarnaast zijn nieuwe | ontwikkelingen | verwerkt, | die bij de kadernota | nog | niet voorzien | waren. De bestuurlijke ambities | voor de periode | 2026-2030 | zijn in deze begroting | verwerkt.
In paragraaf | 1.4 is hiervan een overzicht | opgenomen | met een verwijzing | naar de programma’s | waarin | deze zijn verwerkt. | Tot slot iseen | aantal budgetten | bijgesteld door scherper | te begroten. Bovenstaande | ontwikkelingen | samengenomen | leiden tot een | verbeterd | perspectief voor alle jaren. In het financieel | perspectief (1.3) worden | de onderdelen | die hebben geleid tot deze verbetering | nader | toegelicht. Structureel | begrotingssaldo Onderstaand | ishet structureel | begrotingssaldo | weergegeven. | Dit bestaat | uit het begrotingssaldo, | zie ook hierboven, | gecorrigeerd | voor | incidentele onderdelen | uit de meerjarenbegroting. Structureel | begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (bedragen | x € 1.000) Saldo van baten en lasten | -7.445 | -12.790 | -3.715 | -1.751 Toevoegingen | en onttrekkingen aan reserves | 9.808 | 15.521 | 5.309 | 7.058 Begroot | resultaat na reservemutaties | 2.364 | 2.731 | 1.594 | 5.307 Incidentele baten en lasten (incl. incidentele reservemutaties) | 4.014 | 17 | 703 | 420 Structureel | begrotingssaldo | 6.378 | 2.748 | 2.297 | 5.727 Dit saldo toont aan in hoeverre | de structurele | lasten kunnen | worden | gedekt | door structurele baten. | Zoals te zien, zijn alle jaren structureel | sluitend. Hiermee | hebben we een structureel sluitende | begroting.
| Dit is een belangrijk | gegeven | voor het toezicht door de provincie. Bladnummer | 6/6 Kenmerk Onderwerp | Programmabegroting 2027-2030 8 | Communicatie | aspecten We hebben | een persbericht verstuurd | naar wijknetwerken, | lokale en regionale media. Daarnaast | informeren | we via onze website, social media | en de gemeentepagina | in de Molenkruier om | meer uitleg te geven | over de begroting | en wat dit voor de stad en haar samenleving | betekent. 9 | Uitvoering De begroting | wordt, na vaststelling door de gemeenteraad, | voor 15 november | 2026 verzonden | aan de provincie als toezichthouder. 10 | Bijlagen 1. | Programmabegroting | 2027-2030 2. | Raadsbesluit | bij programmabegroting | 2027-2030 burgemeester | en wethouders, EllieLiebregts | Marijke van Beukering-Huijbregts secretaris | burgemeester