CConstaterende datNieuwegein
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-304 Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030

Raadsvergadering | 2026 12 november 2026, gemeente NieuwegeinBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203086.878 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 8 van 10

Dit is de wijze waarop de landen in de Eurozone hun EMU-saldo berekenen en waarover begrotingsafspraken zijn gemaakt (3%-norm). Het is wel van belang om het EMU-saldo in de juiste context te zien. Gemeenten maken voor hun boekhouding gebruik van een stelsel van baten en lasten. Hierdoor zegt het EMU-saldo van één jaar relatief weinig, omdat de uitgaven voor investeringen bijvoorbeeld in één jaar leiden tot een uitgave, maar in de exploitatie via de kapitaallasten leiden tot meerjarige lasten. Ook gaan in dit saldo toevoegingen aan voorzieningen ten laste van het resultaat, maar wordt de feitelijke uitgave pas gedaan bij besteding van de voorziening. Programmabegroting 2027-2030 Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 * | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkeling EMU saldo Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. | -7.935 | -7.445 | -12.790 | -3.716 | -1.751 onttrekking uit reserves (BBV Art 17c) Mutatie (im)materiele vaste | 12.226 | 43.997 | 7.883 | 18.025 | 17.947 activa Mutatie voorzieningen | -305 | 151 | 88 | -1.324 | 928 Mutatie voorraden en onderhandenwerk | 1.222 | 6.595 | -17.301 | -985 | 5.893 Verwachte boekwinst verkoop effecten en mva | - | - | - | - | - Berekend EMU saldo | 5.208 | 43.298 | -22.120 | 12.000 | 23.017 * t/m Bestuursrapportage Pagina 162 van 249 Pagina 163 van 249 Programmabegroting 2027-2030 3.3.

Weerstandsvermogen, risicobeheersing & kengetallen Voor inzicht in onze financiële positie is het van belang een beeld te krijgen van de potentiële mee- en tegenvallers (risico’s) en van onze mogelijkheden om deze tegenvallers op te vangen (= de weerstandscapaciteit). Dit inzicht geeft een beeld van de robuustheid van onze financiële situatie. Naast het verkrijgen van inzicht in de financiële weerbaarheid, werken wij aam het verbeteren van ons risicomanagement om zodoende een voortschrijdend en structureel inzicht te krijgen in de risico’s die we lopen bij het behalen van de doelstellingen van de organisatie. Wij focussen daarbij op de risico’s die van buitenaf op de gemeente af kunnen komen en op risico’s intern die in beide gevallen onze dienstverlening in gevaar (kunnen) brengen. Op basis van de geïnventariseerde risico’s formuleren we gerichte maatregelen om de belangrijkste risico's te verkleinen of zo mogelijk zelfs te voorkomen. Specifiek aandacht besteden we aan de risico’s die verband houden met fraude en misbruik, of oneigenlijk gebruik. Deze zijn om die reden ook toegevoegd aan de risico-inventarisatie. Dat vergroot het zicht op die risico’s die we als gemeente lopen en biedt mogelijkheden ook hier gerichter op te sturen en beheersmaatregelen te formuleren. Zeker nu de onderliggende nota onlangs is geactualiseerd.

Voor de beoordeling van ons weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang: • De weerstandscapaciteit: de middelen en mogelijkheden waarover wij (kunnen) beschikken om niet-begrote, onvoorziene kosten (risico’s) te dekken. • De risico’s: risico’s van materiële betekenis waarvoor geen maatregelen, in de vorm van bijvoorbeeld een verzekering of voorziening, zijn getroffen. In de voorliggende programmabegroting werken we op basis van de risico’s die eind april 2026 zijn geïnventariseerd en hebben deze, waar nodig geactualiseerd. De omvang van deze risico’s zetten we af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om vast te stellen of deze capaciteit voldoende is. Dit doen we aan hand van de gestelde kaders uit de nota risicomanagement en weerstandsvermogen (2022-352). In deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op de beschikbare weerstandscapaciteit en de wijze waarop deze is berekend, de benodigde weerstandscapaciteit en het risicoprofiel waarop dit is gebaseerd en de relatie tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit. Tot slot gaan we in op een aantal financiële kengetallen. Deze zijn sinds enkele jaren verplicht en geven een beeld van de financiële positie van de gemeente en de wijze waarop deze zich in de loop der tijd ontwikkelt.

Beschikbare weerstandscapaciteit Tot de weerstandscapaciteit van de gemeente worden gerekend: • De algemene reserves • De onbenutte belastingcapaciteit OZB • De begrotingsruimte Algemene reserves Onder onze algemene reserves verstaan we de algemene reserve en de reserve Grondbedrijf. De verwachte omvang van de algemene reserve per 1 januari 2027 bedraagt, op basis van voorliggende begrotingscijfers, € 22,2 miljoen. De verwachte omvang van de reserve grondbedrijf bedraagt € 37,9 miljoen. Pagina 164 van 249 Programmabegroting 2027-2030 De onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de extra ruimte die de gemeente heeft om de belastinginkomsten te maximaliseren. In de nota risicomanagement en weerstandsvermogen is vastgelegd dat we hiervoor de ruimte hanteren die er is ten opzichte van de artikel 12 normen voor een redelijk belastingpeil. Deze berekening wordt ook door veel andere gemeenten gehanteerd. Uit deze berekeningen blijkt in Nieuwegein geen onbenutte belastingcapaciteit. Hierbij is de geraamde OZB-opbrengst voor 2027 (€ 27,2 miljoen) afgezet tegen de opbrengst die verwacht mag worden in 2027 wanneer het redelijk peil uit de meicirculaire zou worden toegepast op de geschatte WOZ- waarden voor woningen en niet woningen (peildatum 1-1-2026). Begrotingsruimte Het begrote resultaat van deze begroting is € 2,4 miljoen.

Beschikbare weerstandscapaciteit Op grond van bovengenoemde uitgangspunten bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2027 naar verwachting € 62,5 miljoen. Benodigde weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen moet de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet worden tegen de risico's. Het totale ingeschatte maximale gevolg op basis van kansberekening van alle geïnventariseerde risico's bedraagt afgerond € 110 miljoen. Door de maximale gevolgen van de individuele risico's bij elkaar op te tellen ontstaat een te negatief oordeel over het weerstandsvermogen. Het is immers vrijwel zeker dat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voor zullen doen. Daarnaast zal niet ieder risico zich daadwerkelijk in de maximale omvang voordoen. Om deze overschatting van risico's te voorkomen is gebruik gemaakt van risicosimulatie (de Monte Carlo methode). In de nota risicomanagement en weerstandsvermogen is vastgesteld dat voor de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit wordt uitgegaan van een risicosimulatie waarbij een zekerheidspercentage van 90% wordt gehanteerd. Uit de uitgevoerde risicosimulatie volgt dat met 90% zekerheid een bedrag van € 18,5 miljoen voldoende is om alle risico's van de gemeente te kunnen afdekken (de benodigde weerstandscapaciteit).

Risicoprofiel Zoals gemeld hebben we ook de frauderisico's en risico's misbruik en oneigenlijk gebruik in de registratie opgenomen. Er zijn daarmee gemeentebreed vele risico's in beeld. Dit betreft niet alleen financiële risico's, maar ook bijvoorbeeld juridische, personele en imagorisico's. Hieronder presenteren wij de belangrijkste financiële risico’s op dit moment voor de gemeente Nieuwegein. Allereerst zijn daar de risico's voor het grondbedrijf. De opbrengsten en kosten zijn van veel en verschillende factoren afhankelijk en deze staan onder andere door de geopolitieke ontwikkelingen onder druk. De actualisatie laat op onderdelen enkele verschuivingen zien ten opzichte van het beeld bij de begroting 2026. Belangrijk om te vermelden is dat de risico’s die samenhangen met de netcongestie nog niet in de actualisaties van de grondexploitaties zijn meegenomen zoals die begin juli 2026 door de gemeenteraad zijn vastgesteld, maar wel als risico benoemd. Daarmee wordt dit risico in eerste instantie opgevangen door een beroep op het beschikbare weerstandsvermogen. De kosten in met name de Jeugdzorg (en iets mindere mate WMO) zijn de afgelopen jaren harder gestegen dan verwacht, maar lijken zich nu te stabiliseren. Dat is op zich een positieve ontwikkeling, maar biedt nog geen zekerheid voor de komende jaren.

Het risico is daarmee nog steeds aanwezig, maar de kans en impact zijn naar beneden bijgesteld. Pagina 165 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Daar komt bij dat we hebben besloten op verschillende terreinen risicovoller te gaan ramen. Dan gaat het om de kosten Jeugdzorg en WMO, maar ook de verwachte tegemoetkoming in de uitkeringen aan bijstandsgerechtigden (BUIG). Verder is de stelpost voor het opvangen van (extra) indexatie grotendeels geschrapt. En op verschillende plekken in de voorliggende begroting is scherper begroot (zie ook het overzicht eerder in deze begroting). Hierdoor neemt de kans op overschrijdingen toe, maar gelet op de rekeningoverschotten in de afgelopen jaren achten wij dat risico aanvaardbaar. Het ziekteverzuimpercentage over 2025 bedroeg 6,7% maar loopt sindsdien weer op (7,82% in augustus 2026). Sinds jaren wordt ambtelijk extra capaciteit vrijgemaakt voor beheersing en voorkomen ziekteverzuim. Ook blijft de beschikbaarheid van voldoende en voldoende gekwalificeerd personeel een risico. Met de toenemende vergrijzing een vraagstuk dat ook de komende jaren actueel is. Dat raakt zowel het vervullen van de eigen vacatures, voor tijdelijke inhuur, maar ook de inzet van externe partijen (aannemers). Het mogelijke gevolg betreft vooral vertraging in de realisatie van de gemeentelijke ambities.

Of hogere kosten in die gevallen dat de realisatie alsnog moet doorgaan. De bijdragen vanuit het Rijk zijn ook nog steeds een onzekere factor en vormen daarmee een risico voor de gemeente. In 2025 is het ravijnjaar, door incidentele maatregelen van het Rijk, met 2 jaar opgeschoven, maar daarmee is die onzekerheid niet van tafel. Voor 2028 en verder zijn we er vooralsnog vanuit gegaan dat de lagere tegemoetkoming in de kosten WMO en Jeugd door de nog te nemen (en ontwikkelen) maatregelen worden opgevangen. En zien we verder dat de algemene uitkering sneller stijgt dan eerder verwacht doordat veel bouwprojecten in Nieuwegein volgens planning worden gerealiseerd. Daarmee zijn de op termijn verwachte middelen eerder beschikbaar. Voor de langere termijn zien we wel dat de ontwikkeling van de algemene uitkering standaard achterblijft bij de kostenontwikkeling van gemeenten. In de analyse duurzaam financieel evenwicht is daar ook op gewezen. Daar komt nog bij dat de herijking van de verdeelsystematiek gevolgen met zich meebrengt die nadelig voor gemeenten (w.o. Nieuwegein) kunnen uitpakken. Ook dit betreft een risico dat zich mogelijk na 2027 openbaart. De risico's op het terrein van ICT, informatiebeveiliging en privacy zijn in 2026 nadrukkelijk onder de loep genomen en geactualiseerd.

Dit vanwege de toenemende afhankelijkheid, maar ook bedreigingen die wereldwijd plaatsvinden en van alle kanten kunnen komen. Ratio weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de ratio voor het weerstandsvermogen. Verwachte stand per 1 januari 2027 Beschikbare weerstandscapaciteit € 62.500.000 = 3,4 Benodigde weerstandscapaciteit € 18.500.000 Programmabegroting 2027-2030 In de nota Risicomanagement is vastgelegd dat we streven naar een beschikbaar weerstandsvermogen dat tenminste ruim voldoende is. Dit betekent een ratio weerstandsvermogen boven de 1,4. De ratio weerstandsvermogen voor de begroting 2027 ligt hier fors boven. De ratio is wel lager dan die in de begroting 2026 (3,5). We verwachten in de komende jaren een verdere daling van de ratio omdat een deel van de beschikbare algemene reserves in die periode ingezet zal worden voor de tijdelijke huisvesting onderwijs en het programmaplan Groot Merwede. Financiële kengetallen Sinds 2015 is in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een aantal financiële kengetallen voorgeschreven in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Deze kengetallen zijn bedoeld om inzicht te geven in de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de gemeente.

Hiermee krijgt de raad gemakkelijker inzicht in de financiële positie van de gemeente en in de baten en lasten. Deze kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad in de beoordeling van de financiële positie kan betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. De kengetallen leveren daarmee ook een bijdrage aan de kaderstellende en controlerende rol. Hieronder presenteren wij de kengetallen van Nieuwegein over rekening 2025, begroting 2027 en begroting 2028 t/m 2030. Jaarrekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto Schuld quote | 56% | 65% | 81% | 79% | 91% | 98% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 59% | 69% | 85% | 82% | 94% | 101% Solvabiliteitsratio | 35% | 34% | 28% | 26% | 24% | 23% Structurele exploitatieruimte | 2,77% | 0,20% | 2,10% | 0,86% | 0,76% | 1,88% Kengetal grondexploitatie | 8,1% | 8,7% | 10,6% | 4,7% | 4,6% | 6,5% Belastingcapaciteit | 90% | 91% | 91% | 91% | 91% | 91% Hieronder lichten wij de kengetallen toe. Netto schuldquote: De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen (baten). Het geeft hiermee een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe lager de netto-schuldquote is, des te beter.

De komende jaren zien we door een toename van de investeringen, die deels worden gefinancierd door leningen, een meer oplopende schuldquote. Er sprake van een gemiddeld risicoprofiel als deze schuldquote ligt tussen 90% en 130%. Wij hebben voor de komende periode van 4 jaar nog een gunstige ratio maar zien wel een stijgende trend, dit wordt vooral veroorzaakt door de komende investeringsopgave die we meer gaan financieren met leningen. Pagina 166 van 249 Pagina 167 van 249 Programmabegroting 2027-2030 * met ingang van de begroting 2027 wordt bij de berekening van de netto schuldquote de deelneming in Verbindion niet meegeteld. Dit kengetal wijkt daarmee af ten opzichte van de berekening in de jaarrekening en de begroting 2026. Solvabiliteitsratio Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale vermogen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio is, des te beter. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt een percentage van 20%. De ratio daalt in de komende jaren, en nadert deze signaalwaarde in 2030. Dit wordt veroorzaakt door een structureel dalende trend van de reserves, gekoppeld aan een stijgende waarde van het balanstotaal (waaronder de investeringen).

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de verhouding tussen structurele baten en structurele lasten in

Pagina 168 van 249 Programmabegroting 2027-2030 vergelijking met de totale baten. Bij een positief getal zijn de structurele baten hoger dan de structurele lasten, verder geldt, hoe hoger dit kengetal is, des te beter. In alle komende vier begrotingsjaren is het kengetal positief. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond binnen de grondexploitaties zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. De grondposities kunnen een potentieel risico vormen bij een economische neergang waarbij grond minder waard wordt. Bij dit kengetal geldt dat hoe lager, des te minder risico we als gemeente lopen. We hebben nog steeds, ten opzichte van onze baten, weinig grondvoorraad. Hierdoor lopen we weinig risico. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Het kengetal belastingcapaciteit vergelijkt de woonlasten (OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing) van een gemiddeld gezin in Nieuwegein met landelijke cijfers. Deze landelijke cijfers zijn gebaseerd op gegevens van het jaar 2026. In vergelijking hiermee ligt onze belastingcapaciteit onder het gemiddelde in Nederland: onze tarieven riolering, afval en OZB

Pagina 169 van 249 Programmabegroting 2027-2030 bedroegen in 2026 € 989, het landelijke gemiddelde tarief voor 2026 bedraagt € 1.091. Ons tarief voor 2027 bedraagt € 989 euro.

Pagina 170 van 249 Programmabegroting 2027-2030 3.4. Onderhoud kapitaalgoederen Nota kapitaalgoederen Openbaar Domein In 2023 is de Nota kapitaalgoederen Openbare Ruimte 2024-2027 vastgesteld, met daarin een onderscheid tussen investeringen, groot onderhoud en klein onderhoud. De beheerplannen 2024- 2027 vormen de basis van deze nota kapitaalgoederen. Deze beheerplannen zijn opgebouwd volgens de principes van asset management. Concreet zijn in deze nota opgenomen: de kapitaalgoederen openbare ruimte voor zover in beheer bij de gemeente Nieuwegein. Het betreft de disciplines: • Wegen • Civiele kunstwerken • Weg- en straatmeubilair • Riolering en baggeren • Openbaar groen • Spelen en bewegen • Verkeersregelinstallaties Het onderdeel riolering wordt in deze actualisatie meegenomen in de vorm van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2024-2027 (GRP). In het GRP bepalen wij de benodigde middelen, en deze vormen hiermee de basis voor de hoogte van de rioolheffing. Voor openbare verlichting hebben we een uitzondering gemaakt. In 2024 is een notitie opgesteld met scenario’s voor de exploitatie van de openbare verlichting 2025-2027. Dit is een eerste doorkijk met budget en wat er wordt verwacht (raadsinformatiebrief 2024-183). De gemeente Nieuwegein heeft ook kapitaalgoederen die geen onderdeel uitmaken van deze nota kapitaalgoederen Openbaar Domein.

Deze worden niet vanuit de gelden voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte gefinancierd. Het betreft: ▪ Maatschappelijk vastgoed (verantwoordelijkheid afdeling Support) ▪ Parkeren (geregeld via parkeerexploitaties (PEX)) ▪ Afval en grondstoffen (geregeld via Reinigingsdienst Midden Nederland (RMN)) ▪ Tractie (vervanging van machines en auto’s is geregeld via het meerjarig investeringsplan) Kapitaalgoederen Openbaar Domein Kapitaalgoederen vormen de infrastructuur van de openbare ruimte (zoals wegen, groen, civiele kunstwerken (bijvoorbeeld: bruggen, tunnels), lichtmasten, verkeerslichten en speelvoorzieningen. Na aanleg vergt deze infrastructuur beheer en regelmatig onderhoud en dat kost geld. Het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen is belangrijk omdat het publieke ruimte betreft en dus directe invloed heeft op de aantrekkelijkheid en veiligheid van het woon-, leef- en werkklimaat in de stad. De kapitaalgoederen vertegenwoordigen een substantieel deel van het gemeentekapitaal. Goed beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen is belangrijk. Zowel vanuit het oogpunt van de gebruikers als vanuit een financieel perspectief. Nieuwegein is inmiddels 54 jaar oud en is een mix van een ontwikkel- een beheergemeente. Deze mix maakt dat het beheer - en daarmee de uitstraling van de stad - een grotere invloed heeft gekregen op de identiteit van de Nieuwegein.

Programmabegroting 2027-2030 Financieel beheer onderhoud kapitaalgoederen Met ingang van 2017 is op grond van het BBV een strikt onderscheid gemaakt tussen investeringen, groot onderhoud en regulier onderhoud. Waar voorheen grote investeringen nog uit een voorziening werden betaald en niet werden geactiveerd, is dit nu niet meer toegestaan. Investeringen worden geactiveerd en leiden tot kapitaallasten in de begroting. Het reguliere (groot) onderhoud wordt betaald uit jaarlijkse exploitatiebudgetten. Indien de jaarlijkse (groot) onderhoudskosten per jaar sterk fluctueren, dan wordt hier een onderhoudsvoorziening voor getroffen met als doel het egaliseren van de kosten. Binnen het Openbaar Domein is er alleen voor onderhoud Civiele Kunstwerken nog een onderhoudsvoorziening aanwezig. Zie onderstaand onder het kopje "Onderhoudsvoorziening Civiele kunstwerken". Voor een samenvatting van de opgave binnen de openbare ruimte voor de beheerperiode 2024- 2027, uitgesplitst per beheerdomein, wordt verwezen naar hoofdstuk 4 van de Nota kapitaalgoederen Openbare Ruimte 2024-2027. Er wordt stilgestaan bij de ambitie, algemene functie, arealen, huidige kwaliteit, geplande beheer- en onderhoudsmaatregelen en financiën in de periode 2024-2027.

Voor gedetailleerdere financiële overzichten wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van de Nota kapitaalgoederen Openbare Ruimte 2024-2027 en de (bijlagen in de) afzonderlijke beheerplannen. Per beheerplan zijn detailoverzichten opgesteld met de benodigde vervangings- en levensduurverlengende investeringen. Totaal Vervangings- en levensduur verlengende investeringen voor de komende jaren op basis van de onderliggende beheerplannen. Investeringen : | Periode beheerplan | Doorkijk nieuwe periode beheerplannen bedragen x € 1.000 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Spelen en Bewegen | 718 | 773 | 975 | 197 | 329 | 329 | 329 | 329 Openbaar Groen | 923 | 923 | 923 | 923 | 923 | 923 | 923 | 923 Civiele kunstwerken* | 1.031 | 943 | 390 | 341 | 603 | 603 | 603 | 603 Beschoeiingen | 318 | 318 | 318 | 318 | 318 | 318 | 318 | 318 Vervangingsinvesteringen (40 jr) | 2.680 | 1.137 | 301 | 0 | 1.096 | 1.096 | 1.096 | 1.096 Levensduurverlengende investeringen (20 jr) | 3.513 | 3.699 | 5.781 | 4.839 | 4.384 | 4.384 | 4.384 | 4.384 Wegen | 6.192 | 4.836 | 6.083 | 4.839 | 5.480 | 5.480 | 5.480 | 5.480 Weg- en straatmeubilair | 334 | 334 | 334 | 334 | 334 | 334 | 334 | 334 Verkeersregelinstallaties (VRI) | 956 | 785 | 0 | 0 | 0 | 0 | 187 | 131 Totaal investeringen (incl VAT kosten)** | 10.473 | 8.912 | 9.024 | 6.952 | 7.987 | 7.987 | 8.173 | 8.118 * Exclusief al lopende projecten

waarvoor huidige kredieten beschikbaar zijn, maar doorlopen naar volgende jaren. ** De VAT kosten zijn berekend als een vaste percentage (9,6%) van het investeringsbedrag (personele inzet voor voorbereiding, administratie en toezicht). Alleen over de investeringen voor Verkeersregelinstallaties worden geen VAT kosten berekend. Pagina 171 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Totaal investeringen per jaar op basis van GRP: Beheerplan | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Investeringen (incl VAT kosten) | € 2.214 | € 2.433 | € 2.039 | € 2.039 Onderhoudsvoorziening Civiele Kunstwerken. Groot onderhoud doet zich als gevolg van slijtage en veroudering pas na een langere periode van gebruik voor. Het gaat hier om ingrijpende maatregelen die in de levensduur van een civiel kunstwerk maar een beperkt aantal keer voorkomen. Onderstaande tabel toont de kosten voor het groot onderhoud aan de civiele kunstwerken. Het saldo van de onderhoudsvoorziening Civiele Kunstwerken was per 1-1-2026 € 1,25 miljoen.

Onderhoudsvoorziening Civiele kunstwerken | 2027 Onderhoudskosten | € | 615.100 Dotatie voorziening | € | -550.000 Mutatiesaldo voorziening begroting 2027 | € | 65.100 Bron: Beheerplan Civiele kunstwerken 2024-2027 Kapitaalgoederen maatschappelijk vastgoed In de Nota Kapitaalgoederen onderdeel gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 2024 - 2027 is inzichtelijk gemaakt wat de kwaliteitsambities voor het maatschappelijk vastgoed zijn, welk beheer en onderhoud daarvoor moet worden uitgevoerd, en welke financiële middelen daarvoor nodig zijn. In het kader van verduurzaming gemeentelijk vastgoed zijn over de periode 2026 tot en met 2040 de benodigde investeringen en kosten ervan in beeld gebracht. Wij stellen voor dat een aanvang te maken met de investeringen voor de jaren 2027 en 2028. De activiteiten bestaan uit investeringen, die tot kapitaallasten leiden en niet te activeren (jaarlijkse) kosten, die ten laste worden gebracht van de voorziening Verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Daarnaast verwachten we lagere energiekosten als gevolg van deze investeringen. Het saldo van de kapitaallasten en de besparing energiekosten worden verwerkt in het begrotingssaldo.

Overzicht maatschappelijk vastgoed Vloer- | Verzekerde Aantal | oppervlakte | herbouwwaarde Gemeentelijk vastgoed | gebouwen | m2 | (x € 1.000) 1 | Stadshuis | 1 | 12.529 | 58.720 2 | Theater | 1 | 7.500 | 32.730 3 | Sportgebouwen | 15 | 10.182 | 17.210 4 | Schoolgebouwen* | 26 | 48.327 | 32.850 5 | Overigen gebouwen | 24 | 12.030 | 23.240 Totaal | 67 | 90.568 | 164.750 Pagina 172 van 249 Programmabegroting 2027-2030 * Van de 26 scholen zijn 7 schoolcomplexen en 3 vrijstaande schoolgebouwen eigendom van de gemeente. Bij de overige schoolgebouwen zijn de desbetreffende schoolbesturen juridisch eigenaar. Vanuit de reguliere vastgoedexploitaties van het gemeentelijk vastgoed wordt ten behoeve van het onderhoud voor elk gebouw gedoteerd aan één van de 5 onderhoudsvoorzieningen: Geplande uitgaven | Geplande Kapitaalgoed/voorziening | onderhoud 2027 | investeringen | Dotatie 2027 1 | Stadshuis | € 28.800 | € 555.700 | € 208.600 2 | Theater | € 472.000 | € 515.100 3 | Sportgebouwen en sportvelden | € 385.430 | € 895.800 | € 388.700 4 | Schoolpleinen en buurtpleinen | € 259.600 | € 1.207.800 | € 146.700 5 | Overige gebouwen | € 328.200 | € 152.300 6 | Verduurzaming | € 225.100 | € 830.400 | € 152.300 Totaal | € 1.474.030 | € 2.659.300 | € 1.563.700 De dotaties zijn gebaseerd op het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP).

Voor elk gebouw is een MJOP op basis van conditiemeting conform NEN2767 opgesteld. De jaarlijkse dotaties zijn het gemiddelde bedrag per jaar van de totale onderhoudskosten over 10 jaar van elk gebouw. De vervangingsinvesteringen zijn opgenomen in het Meerjaren InvesteringsPlan (MIP). In detail zijn deze opgenomen in hoofdstuk 4.7 Overzicht investeringen. Kapitaalgoed | Beleidskader / looptijd | Kwaliteitsniveau /ambitie Representatieve en relatief | Nota Kapitaalgoederen 2024-2027 | Ten minste conditie 2 cf. NEN2767 jonge gebouwen: | onderdeel gemeentelijk | (de kwaliteit is goed of beter) • | Stadshuis | maatschappelijk vastgoed MJOP's voor • | Theater De Kom | periode 2024 t/m 2033 • | Brede School De Lotus • | Gemeentewerf • | Brandweerkazerne-Z Overige gebouwen | Nota Kapitaalgoederen 2024-2027 | Ten minste conditie 3 cf. NEN2767 onderdeel gemeentelijk | (de kwaliteit is redelijk of beter) maatschappelijk vastgoed MJOP's voor periode 2024 t/m 2033 Financiële consequenties en vertaling naar de begroting De onderhoudsvoorzieningen zijn gevormd om de kosten voor het groot (planmatig) technisch onderhoud van het vastgoed door de jaren heen te kunnen egaliseren. Voor elk gebouw is er een MJOP met een planhorizon van 10 jaar. Bij de berekening van de dotaties is met de niet- verrekenbare BTW en een gemiddelde (cumulatieve) prijsindex rekening gehouden.

Alle geplande vervangingen met een investeringswaarde van meer dan € 25.000 zijn conform de voorschriften van het BBV geactiveerd in de jaarschijven van het MIP 2024–2027 en zitten niet in de onderhoudsvoorzieningen. Pagina 173 van 249 Pagina 174 van 249 Programmabegroting 2027-2030 De MJOP’s en de geactiveerde vervangingen zijn geïntegreerd in het Beheerplan Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed 2024-2027, dat conform de Nota Kapitaalgoederen onderdeel gemeentelijke maatschappelijk vastgoed 2024-2027 elke 4 jaar geactualiseerd ter vaststelling aan de raad zal worden aangeboden. Momenteel zijn we gestart met de herijking van de beheerplannen gemeentelijk vastgoed. De beheerplannen worden in 2027 ter vaststelling aan de raad aangeboden. De financiële effecten worden meegenomen in de kadernota 2028. Pagina 175 van 249 Programmabegroting 2027-2030 3.5 Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht.

Financieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat of het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Het gemeentelijke beleid met betrekking tot verbonden partijen is vastgelegd in de nota verbonden partijen, die in 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. In deze paragraaf is een totaaloverzicht van de verbonden partijen opgenomen, uitgesplitst in 4 categorieën: gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en verenigingen, coöperaties en vennootschappen en overige verbonden partijen. Na het totaaloverzicht wordt de informatie per verbonden partij getoond. Samenvattend overzicht van verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) GGD regio Utrecht (GGDrU) Recreatieschap Stichtse Groenlanden Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) Coöperaties en Vennootschappen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Coöperatie Parkeerservice UA Huisvuilcentrale (HVC) N.V.

Sportinrichtingen Nieuwegein Vitens Stedin Stichtingen & verenigingen Stichting Beschut Werk Lekstroom (WerkwIJSS) Overige verbonden partijen Regionale backoffice Lekstroom (RBL) in oprichting. Per 1-1-2027 een centrumregeling. Verbonden partij | Programma | Type | Financiële | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Risico's | Verwacht bijdrage | vermogen | vermogen | vermogen 1/1 | vermogen | resultaat 1/1 | 31/12 | 31/12 Afval Verwijdering | Leefomgeving en | Gemeenschappelijke | € 2.650.086 | € 0 | € 0 | € 15.333.000 | € 15.333.000 Laag | € 0 Utrecht (AVU) | Veiligheid | regeling Belastingsamenwerking | Bedrijfsvoering | Gemeenschappelijke | € 1.044.000 | € 756.870 | € 694.000 | € 7.339.343 | € 7.373.000 Middel | € 0 gemeenten en | regeling hoogheemraadschap Utrecht (BghU) Centrumregeling | VEKOB | Gemeenschappelijke | € 1.396.257 | 0 | 0 | 0 | 0 Laag | 0 Lekstroom (voorheen | regeling Regionale Backoffice Lekstroom) Coöperatie | Leefomgeving en | Coöperatie | € 1.156.000 | € 2.807.000 | € 2.807.000 | € 7.006.000 | n.n,b, Laag | € 0 ParkeerService UA | Veiligheid GGD regio Utrecht | VEKOB | Gemeenschappelijke | € 3.531.505 | € 4.521.000 | € 4.619.000 | € 30.035.000 | € 28.765.000 Middel | € 98.000 (GGDrU) | regeling Huisvuilcentrale (HVC) | Leefomgeving en | Naamloze | n.v.t. | € 257,5 mln. | € 277,9 mln. | € 966,4 mln. | € 1.031,4 mln. Laag | n.n.b.

Veiligheid | vennootschap N.V. Bank Nederlandse | Algemene | Naamloze | n.v.t. | 4,712 mln. | 4,777 mln. | 110.819 mln. | 123.614 mln. Laag | n.n.b. Gemeenten (BNG) | dekkingsmiddelen | vennootschap Omgevingsdienst Utrecht | Wonen en | Gemeenschappelijke | € 719.760 | nog niet bekend | € 3.200.000 | nog niet bekend | € 9.693.000 Middel | € 0 (ODU) | Economie | regeling | i.v.m. liquidatie | i.v.m. liquidatie GR RUD en | GR RUD en ODRU | ODRU Recreatieschap Stichtse | Vrije tijd | Gemeenschappelijke | € 330.762 | € 3.858.539 | € 3.884.919 | € 9.100.308 | € 10.637.415 Hoog | € 90.584 Groenlanden (SGL) | regeling Reinigingsbedrijf Midden | Leefomgeving en | Gemeenschappelijke | € 8357.000 | € 233.000 | € 0 | € 34.626.000 | € 35.362.000 Hoog | € 200.000 Nederland (RMN) | Veiligheid | regeling Stedin | Algemene | Naamloze | n.v.t. | € 3.221 mln. | € 3.370 mln. | € 5.063 mln. | € 5.704 mln. Laag | n.n.b. dekkingsmiddelen | vennootschap Veiligheidsregio Utrecht | Leefomgeving en | Gemeenschappelijke | € 5.153.000 | € 31.876.000 | € 31.744.000 | € 74.659.000 | € 94.002.000 Hoog | € 0 (VRU) | Veiligheid | regeling Verbindion (N.V. | Vrije tijd | Naamloze | € 2.720.639 (incl. | € 8.126.000 | € 7.959.000 | € 51.541.000 | € 51.947.000 Middel | n.n.b. Sportinrichtingen | vennootschap | btw) Nieuwegein) Vitens N.V. | Algemene | Naamloze | n.v.t.

| 649,5 mln | 677,7 mln | 1.446,6 mln | 1.559,7 mln Laag | n.n.b. dekkingsmiddelen | vennootschap Werk en Inkomen | VEKOB | Gemeenschappelijke | € 41.221.800 | € 0 | € 0 | € 4.691.000 | € 2.470.000 Middel | € 0 Lekstroom (WIL) | regeling | (49,8% van het begrotingstotaal) WerkwIJSS | VEKOB | Stichting | € 384.197 | € 120.917 | € 120.917 | € 0 | € 0 Laag | n.n.b. Pagina 177 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Detailoverzicht verbonden partijen Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Vestigingsplaats Soest Doel Organisatie en regeling van transport, overslag, be- en verwerking van huishoudelijk afval. Betrokkenen Alle gemeenten in de provincie Utrecht Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt in het algemeen bestuur vertegenwoordigd door wethouder R. Scholten. Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 0 Eind: € 0 Vreemd vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 15.333.000 Eind: € 15.333.000 Geprognotiseerde bijdrage De bijdrage Nieuwegein aan AVU in 2027 is begroot op €2.650.086. De begroting van de AVU is onderdeel van de RMN begroting en hier dus in opgenomen. Verrekening vindt plaats via de bijdrage aan RMN. Prognose resultaat € 0 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein AVU is een beleidsarme inkooporganisatie voor de verwerking van het afval. De bureaukosten maken slechts een zeer klein onderdeel uit van de begroting.

De kosten in de begroting worden bepaald door de begrootte tonnages (die door de jaren heen schommelen) en de meerjarig afgesproken tarieven (incl. indexering). De tarieven kunnen alleen veranderen door nieuwe aanbestedingen, faillissementen bij verwerkers en/of financiële prikkels van de overheid. Met name deze financiële prikkels op brandbaar afval (toeslag op verbranding en CO2 heffing) gaan tussen 2026-2030 zeer snel stijgen. De gemeente Nieuwegein kan invloed uitoefenen op de begrootte tonnages door effectief afval- en grondstoffenbeleid. AVU werkt voor de aanbestedingen samen met Cirkelwaarde (Alle ROVA en Circulus gemeenten). Hierdoor wordt de aanbestedingsexpertise gebundeld en ontstaat er massa en onderhandelingsruimte in de aanbestedingspercelen. Ontwikkelingen In 2026 zijn de deelnemende gemeenten er een onderzoek gestart naar de toekomstige invulling van de AVU. Dit mede in het licht van het uittreden van twee van de gemeenten. De uitkomsten van dit onderzoek worden vanaf 2027 geïmplementeerd.

De volgende verwerkingstarieven staan in de markt onder druk - Harde Kunststoffen - Oud Papier en Karton - Textiel endvbend Pagina 178 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) Vestigingsplaats Utrecht Doel Het efficiënt uitvoeren van het heffen van gemeentelijke belastingen, de wet waardering uitvoering onroerende zaken en het beheer en uitvoering van vastgoedinformatie Betrokkenen Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en de gemeenten Utrecht, de Bilt, Bunnik, Houten, Lopik, Nieuwegein, Utrechtse Heuvelrug, Zeist en Stichtse Vecht Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt in het Bestuur vertegenwoordigd door wethouder R. Scholten. Juridische vorm Bedrijfsvoeringsorganisatie op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen Eigen vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 756.870 Eind: € 694.000 Vreemd vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 7.339.343 Eind: € 7.373.000 Geprognotiseerde bijdrage Nieuwegein is een van de 10 deelnemers in de verbonden partij. De bijdrage van Nieuwegein aan BghU voor 2027 is begroot op € 1.044.000. Prognose resultaat € 0 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein BghU heeft niet te maken met noemenswaardige risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die niet opgevangen konden worden binnen de reguliere exploitatie.

Ontwikkelingen Het bestuur van de BghU heeft een ontwerp van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling (GR) voorgelegd aan de deelnemende gemeenten en het hoogheemraadschap. De voorgestelde wijziging betreft de omzetting naar een openbaar lichaam en bevat aanpassingen in de governance, besluitvormingsprocessen en de positie van deelnemers binnen de samenwerking. In Q4 2026 zal het algemeen bestuur van HDSR en de gemeenteraden van de deelnemers hier formeel definitief over beslissen. De Waarderingskamer houdt toezicht op de uitvoering van de Wet Waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Tijdens een quickscan van de Waarderingskamer op 25 augustus jl. werd duidelijk dat de organisatie grote voortgang heeft geboekt op de verbeterpunten uit het breed onderzoek van begin dit jaar. Dit betekent dat BghU nog in 2026 de stap kan zetten van het algemene oordeel ‘voldoende’ naar ‘goed’.

Een beoordeling van vier sterren is daarmee nadrukkelijk binnen bereik gekomen endvbend Pagina 179 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Centrumregeling Lekstroom (voorheen Regionale Backoffice Lekstroom) Vestigingsplaats Houten Doel Samenwerkingsovereenkomst op het gebied van decentralisaties van de AWBZ/Wmo en Jeugdzorg Betrokkenen Gemeente Houten, Nieuwegein, Lopik, IJsselstein en Vijfheerenlanden Bestuurlijk belang Juridische vorm Er is sprake van een centrumregeling welke onder de Wet gemeenschappelijke regeling valt. Eigen vermogen Boekjaar: 2027 Begin: 0 Eind: 0 Vreemd vermogen Boekjaar: 2027 Begin: 0 Eind: 0 Geprognotiseerde bijdrage De begrote financiële bijdrage in 2027 is € 1.396.257 Prognose resultaat 0 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Ontwikkelingen Per 1-1-2027 gaat de RBL over naar de Centrumregeling Lekstroom. endvbend Pagina 180 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Coöperatie ParkeerService UA Vestigingsplaats Amersfoort Doel Ondersteunen van gemeenten bij het ontwikkelen, implementeren en uitvoeren van parkeerbeleid. Betrokkenen - Bestuurlijk belang De gemeente wordt als lid tijdens de ALV vertegenwoordigd door wethouder R. Scholten. Daarnaast bestaat er een RvC, bestaande uit vijf onafhankelijke leden. Een directeur-bestuurder verzorgt de dagelijkse leiding.

Juridische vorm Coöperatie UA Eigen vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 2.807.000 Eind: € 2.807.000 Vreemd vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 7.006.000 Eind: n.n,b, Geprognotiseerde bijdrage De verwachte bijdrage voor de uitvoeringsovereenkomst in 2024 bedraagt € 1.156.000 Prognose resultaat € 0 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Omdat de coöperatie Uitgezonderd Aansprakelijk is (UA), is er onder normale omstandigheden geen extern risico bovenop het reguliere risico van de parkeerexploitatie, waarvoor reeds bij de bepaling van het weerstandsvermogen van de gemeente rekening is gehouden. Hierin zijn ook beheersmaatregelen opgenomen. Bij uitreding van een lid van de coöperatie bestaat het risico dat de indirecte kosten per lid stijgen. Het risico hierop wordt binnen de huidige omstandigheden als zeer klein geschat. Toetreding van nieuwe leden ligt meer in de lijn der verwachting. In dat geval dalen de indirecte kosten. Een beheersmaatregel is niet van toepassing. De beheersmaatregelen voor de andere risico kunnen gezien worden als toereikend. De kans dat deze risico’s zich gelijktijdig manifesteren, is nihil.

Ontwikkelingen endvbend Pagina 181 van 249 Programmabegroting 2027-2030 GGD regio Utrecht (GGDrU) Vestigingsplaats Zeist Doel Het uitvoeren van de in de Wet Publieke gezondheid beschreven taken Betrokkenen 26 gemeenten in de Provincie Utrecht Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt in het Algemeen bestuur vertegenwoordigd door wethouder M. Hack. Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 4.521.000 Eind: € 4.619.000 Vreemd vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 30.035.000 Eind: € 28.765.000 Geprognotiseerde bijdrage € 3.531.505 Prognose resultaat € 98.000 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein De GGdrU onderzoekt een andere indexeringsmethodiek, die aansluit op de (rijks)indexering BBP (prijs en volume), voor de jaren vanaf 2028. Hierdoor kan de berekening van de gemeentelijke bijrage veranderen. Het AB neemt hierover uiterlijk begin 2027 een besluit. Ontwikkelingen Het is een landelijke trend dat de publieke gezondheidszorg onder druk staat: de bevolking groeit, gezondheidsvraagstukken worden complexer van aard en er is een groot tekort aan gezondheidszorgprofessionals.

Enerzijds vragen de maatschappelijke ontwikkelingen en uitdagingen om een duurzaam integraal preventieve aanpak en een stevige positionering van de GGDrU, anderzijds moeten we rekening houden met de financiële situatie van gemeenten en waar nodig bestuurlijke keuzes in het takenpakket maken om stijgende kosten op te vangen. De GGDrU werkt continu aan verbetering van de dienstverlening, waarbij (wettelijke) ontwikkelingen worden vertaald en gemeenten tijdig worden betrokken. De transformatie die door de GGDrU is ingezet wordt daarbinnen ook verder vormgegeven. endvbend Pagina 182 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Huisvuilcentrale (HVC) Vestigingsplaats Alkmaar Doel HVC wekt schone energie op en zorgt dat afval hergebruikt kan worden. Dat doen ze als publiek bedrijf. Ze helpen met de overgang van aardgasvrij en het verminderen van restafval, om CO2-uitstoot te verminderen. Betrokkenen Gemeenten en waterschappen Bestuurlijk belang Aandeelhouders zijn 8 waterschappen en meer dan 50 gemeenten Juridische vorm Eigen vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 257,5 mln. Eind: € 277,9 mln. Vreemd vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 966,4 mln. Eind: € 1.031,4 mln. Geprognotiseerde bijdrage De gemeente Nieuwegein bezit 82 aandelen Prognose resultaat n.n.b.

Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein HVC heeft te maken met risico’s op het gebied van onder andere Netcongestie, Energiemarktvolatiliteit, wet- en regelgeving. Vanwege het beperkt financieel belang is het risico voor Nieuwegein klein. Ontwikkelingen Gemeente Nieuwegein is aandeelhouder geworden van HVC NV. Dit komt voort uit de aanleg van een warmtenet, waaraan door HVC de koppeling is gelegd. Vanaf 1-1-2029 levert Nieuwegein het restafval en GFT bij HVC aan voor de verwerking. endvbend Pagina 183 van 249 Programmabegroting 2027-2030 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats Den Haag Doel De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang en verstrekt krediet tegen lage tarieven aan of onder garantie van Nederlandse overheden. Betrokkenen Staat der Nederlanden, Provincies, gemeenten en een hoogheemraadschap. Bestuurlijk belang Aandeelhouders van BNG Bank zijn uitsluitend overheden. De helft van de aandelen is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. De Nederlandse Staat is houder van de andere helft van de aandelen. Juridische vorm N.V. Eigen vermogen Boekjaar: 2024 Begin: 4,712 mln. Eind: 4,777 mln. Vreemd vermogen Boekjaar: 2024 Begin: 110.819 mln. Eind: 123.614 mln. Geprognotiseerde bijdrage De gemeente bezit 0,144% van de aandelen. Prognose resultaat n.n.b.

Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Dividenduitkering kan jaarlijks fluctueren. Kredietrisico: Aangezien BNG Bank zich richt op het Nederlandse publieke domein, is het concentratierisico voor de bank relatief hoog en inherent aan haar bedrijfsmodel. Ontwikkelingen De volatiliteit op de financiële markten zal naar verwachting groot blijven. Dat maakt het doen van voorspellingen over het verwachte nettoresultaat voor de toekomst niet verantwoord. Daarmee is de hoogte van de winstuitkering voor gemeente voor de komende jaren ook onzeker. endvbend Programmabegroting 2027-2030 Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Vestigingsplaats | Utrecht Het afhandelen van meldingen, verlenen van vergunningen en Doel | toezicht en handhaving op het gebied van milieu, natuur, landschap, water en veiligheid. Betrokkenen | Provincie Utrecht en alle 26 gemeenten in de Provincie Utrecht. Bestuurlijk belang | Gemeenschappelijke regeling Juridische vorm Begin: nog niet bekend Eigen vermogen | Boekjaar: 2027 | i.v.m. liquidatie GR RUD | Eind: € 3.200.000 en ODRU Begin: nog niet bekend Vreemd vermogen | Boekjaar: 2027 | i.v.m.

liquidatie GR RUD | Eind: € 9.693.000 en ODRU Geprognotiseerde bijdrage | De gemeentelijke bijdrage over 2027 is begroot op € 719.760 Prognose resultaat | € 0 Verandering van wet- en regelgeving Risico's voor de financiële | Ravijnjaar deelnemers positie gemeente | Achterblijvende vraag op productie Nieuwegein | Kentallen van producten te laag vastgesteld Hoog ziekteverzuim • | Sturen op maatschappelijke opgaven richtinggevend voor de risicogerichte uitvoering. Ontwikkelingen | • | Landelijke uniformiteit en robuustheid. • | Regionale samenwerking en solidariteit. • | Innovatie en ontwikkeling. endvbend Pagina 184 van 249 Pagina 185 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Recreatieschap Stichtse Groenlanden (SGL) Vestigingsplaats Utrecht Doel Ontwikkeling, beheer en toezicht van regionale recreatieterreinen en routestructuren voor wandelen, fietsen, varen en paardrijden in de gemeenten die deelnemen aan het recreatieschap. Het recreatieschap is opgedeeld in 2 gebieden: SGL-A en SGL-B met ieder een eigen administratie. Nieuwegein maakt deel uit van SGL-A. Betrokkenen Provincie Utrecht en de gemeenten Utrecht, de Bilt, Houten, Nieuwegein, IJsselstein, Woerden, Stichtse Vecht, Lopik en De Ronde Venen Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt vertegenwoordigd in het dagelijks en het algemeen bestuur door wethouder J. van Engelen.

Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 3.858.539 Eind: € 3.884.919 Vreemd vermogen Boekjaar: 2027 Begin: € 9.100.308 Eind: € 10.637.415 Geprognotiseerde bijdrage € 330.762 Prognose resultaat € 90.584 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Structureel tekort De ontwerpbegroting 2027 laat zien dat het financiële beeld voor programmagebied SGL-A onder druk blijft staan. Het tekort uit 2026 keert terug doordat de eerdere taakstelling slechts deels en met incidentele middelen is ingevuld. Daarom is opnieuw een taakstellende bezuiniging van € 221.000 opgenomen. Daarnaast leiden toenemende beheeropgaven, intensiever gebruik van recreatiegebieden en de uitbreiding van werkzaamheden tot hogere structurele lasten Deelnemersbijdrage Een verhoging van de deelnemersbijdrage blijft mogelijk als gevolg van inflatie, stijgende beheer- en onderhoudskosten, hogere financieringslasten en het uitblijven van structurele besparingen. Vooruitblik In de Kadernota 2028 worden voorstellen uitgewerkt voor structurele besparingen, aanvullende inkomsten en de toepassing van een uniforme indexeringsmethodiek. Ook de financiële gevolgen van de voorgenomen uittreding van de gemeente IJsselstein per 1 januari 2029 vragen de komende jaren aandacht.

Ontwikkelingen De uitvoering door Staatsbosbeheer (SBB) krijgt verder vorm, waardoor het inzicht in de beheeropgaven en de financiële positie verbetert. Daarnaast wordt gewerkt met het Terrein Beheer Model, dat meer inzicht biedt in de benodigde onderhouds- en investeringsopgaven voor de recreatiegebieden. endvbend Programmabegroting 2027-2030 Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Vestigingsplaats | Soest Doel | Het realiseren van een effectieve, efficiënte en kwalitatief hoogwaardig en klantvriendelijke uitvoering van afvalbeheer. Betrokkenen | Baarn, Bunnik, Nieuwegein, Soest, IJsselstein, Zeist, Houten (per 1- 1-2027) Bestuurlijk belang | De gemeente Nieuwegein wordt in het bestuur vertegenwoordigd door wethouder R. Scholten Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen | Boekjaar: 2027 | Begin: € 233.000 | Eind: € 0 Vreemd vermogen | Boekjaar: 2027 | Begin: € 34.626.000 | Eind: € 35.362.000 Geprognotiseerde bijdrage | De bijdrage voor 2027 aan RMN is begroot op € 8.357.000 Prognose resultaat | € 200.000 De deelnemende gemeenten dragen naar evenredigheid bij voor wat betreft zeggenschap en financiële risico's.

Als belangrijkste risico's zijn gedefinieerd: * Door de groei van de organisatie, wisselingen in de aansturing en technische snelle ontwikkeling van geautomatiseerde Risico's voor de financiële | gegevenssystemen blijft het risico reëel dat financiële en IT systemen positie gemeente | en processen onvoldoende op elkaar aansluiten en de beheerskosten Nieuwegein | toenemen. * De autonomie van gemeenten binnen het afvalbeleid leidt er soms toe dat er onvoldoende harmonisatie is om de inzamelsystemen doelmatig in te regelen. * Indien gemeenten taken of delen van taken weghalen kan overcapaciteit aan productiemiddelen en boventalligheid van personeel ontstaan en onderdekking van de algemene kosten. * Gemeente Nieuwegein werkt samen met RMN om het Ontwikkelingen | grondstoffeninzamelplan 2027-2032 vorm te geven *.Vanaf 2027 zal de gemeente Houten aansluiten bij RMN. endvbend Pagina 186 van 249 Pagina 187 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Stedin Vestigingsplaats Rotterdam Doel Stedin is verantwoordelijk voor ontwikkeling, aanleg, beheer, onderhoud en management van energienetten. Stedin is de netbeheerder in het grootste deel van Zuid-Holland, en de provincies Utrecht en Zeeland. Zij zorgt ervoor dat 2,3 mln. huishoudens en zakelijke klanten dagelijks over energie beschikken om te wonen, werken en ondernemen. Betrokkenen Stedin Holding N.V.

heeft 61 Nederlandse gemeenten waaronder de gemeente Nieuwegein plus de provincies Zeeland en Utrecht en de Staat der Nederlanden als aandeelhouders Bestuurlijk belang Gemeenten, Provincies en het Rijk zijn aandeelhouder in Stedin. Juridische vorm Naamloze vennootschap Eigen vermogen Boekjaar: 2024 Begin: € 3.221 mln. Eind: € 3.370 mln. Vreemd vermogen Boekjaar: 2024 Begin: € 5.063 mln. Eind: € 5.704 mln. Geprognotiseerde bijdrage Gemeente Nieuwegein bezit 1.279 van de aandelen Stedin dat is 0,02% Prognose resultaat n.n.b. Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein De investeringen in netcapaciteit zullen in de komende jaren drukken op de financiële ratio’s van Stedin. Stedin is financieel gezond gewaardeerd (credit rating A-; stable outlook) en in staat om deze investeringen op te vangen. Bij tegenvallende resultaten kan mogelijk een dividendrisico ontstaan voor de aandeelhouders. Ontwikkelingen In de komende jaren zijn veel investeringen in de netcapaciteit voor het elektriciteitsnet nodig. Dit is van invloed op Stedin in haar hoedanigheden als bedrijf, werkgever, maatschappelijk partner en opdrachtnemer. De volle Stedin-dochter Netverder zal naar verwachting als integraal warmtebedrijf een rol gaan spelen als ontwikkelaar en beheerder van warmtenetten.

endvbend Programmabegroting 2027-2030 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Vestigingsplaats | Utrecht Uitvoering geven aan een adequate risico-/ crisisbeheersings- en Doel | brandweerorganisatie waarmee wordt bijgedragen aan een veilige leefomgeving in Nieuwegein. Betrokkenen | Alle 26 gemeenten in de Provincie Utrecht. De politie Midden- Nederland is met een convenant verbonden aan de Veiligheidsregio De gemeente Nieuwegein wordt in het algemeen bestuur Bestuurlijk belang | vertegenwoordigd door burgemeester M. van Beukering-Huijbregts. Sinds december 2024 neemt onze burgemeester ook plaats in het DB van de VRU en in de bestuurlijke adviescommissie crisisbeheersing. Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen | Boekjaar: 2027 | Begin: € 31.876.000 | Eind: € 31.744.000 Vreemd vermogen | Boekjaar: 2027 | Begin: € 74.659.000 | Eind: € 94.002.000 Geprognotiseerde bijdrage | De gemeentelijke bijdrage over 2027 is begroot op € 5.153.000 Prognose resultaat | € 0 Risico's voor de financiële | • | Ontwikkeling gemeentefonds positie gemeente | • | Loon- en prijsontwikkeling Nieuwegein | • | Visie op huisvesting • | Uitwerking toekomstscenario: “Op orde” • | Onderzoek naar Indexeringssystematiek en Ontwikkelingen | Volumecomponent • | Uitwerking voorstel over de afbouw van het compensatiemechanisme endvbend Pagina 188 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Verbindion (N.V.

Sportinrichtingen Nieuwegein) Vestigingsplaats | Nieuwegein Beheren en exploiteren van sport- en evenementencomplex Doel | Merwestein en het uitvoeren van sport- en beweegactiviteiten door buurtsportcoaches Betrokkenen | Gemeente Nieuwegein, Merwestein en SportID De gemeente wordt vertegenwoordigd door burgemeester M. van Bestuurlijk belang | Beukering – Huijbregts, namens aandeelhouder. Wethouder J. van Engelen namens het college (vanuit zijn rol als portefeuillehouder Sport). N.V. De gemeente is 100% aandeelhouder van de N.V. Juridische vorm | Sportinrichtingen Nieuwegein NV, totaal gestort aandelenkapitaal, inclusief gecumuleerde mutaties € 11.282.263. Eigen vermogen | Boekjaar: 2026 | Begin: € 8.126.000 | Eind: € 7.959.000 Vreemd vermogen | Boekjaar: 2026 | Begin: € 51.541.000 | Eind: € 51.947.000 Geprognotiseerde bijdrage | € 2.720.639 (incl. btw) Prognose resultaat | n.n.b. Risico's voor de financiële | De gemeente heeft een garantie afgegeven voor de lening van de positie gemeente | revitalisatie van Merwestein van € 50. mln. Bij een mogelijke Nieuwegein | verslechterende exploitatie en financiële positie kan de gemeente aangesproken. Wij schatten dit risico als licht. Het sport- en evenementencomplex Merwestein is in september 2026 heropend met een soft opening. De officiële opening volgt in Ontwikkelingen | november 2026.

Gedurende 2027 wordt de exploitatie gemonitord om te beoordelen of deze overeenkomt met de opgestelde prognoses en past binnen de afgesproken kaders van de DVO. endvbend Pagina 189 van 249 Pagina 190 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Vitens N.V. Vestigingsplaats Zwolle Doel Het maken, verkopen en leveren van drinkwater. Betrokkenen Bestuurlijk belang De gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied van Vitens zijn de publieke aandeelhouders. Juridische vorm N.V. Eigen vermogen Boekjaar: 2023 Begin: 649,5 mln Eind: 677,7 mln Vreemd vermogen Boekjaar: 2023 Begin: 1.446,6 mln Eind: 1.559,7 mln Geprognotiseerde bijdrage Gemeente Nieuwegein bezit 1,060% van de aandelen Vitens. Prognose resultaat n.n.b. Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Vitens keert sinds 2020 geen dividend uit om zo de financiële positie te versterken. Ontwikkelingen endvbend Pagina 191 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) Vestigingsplaats Nieuwegein Doel Effectieve uitvoering en het bieden van een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op het gebied van werk, inkomensvoorziening en inkomensondersteuning. Betrokkenen Gemeenten Nieuwegein, Houten, Lopik en IJsselstein. Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur door wethouders R. Scholten en E. Eggengoor.

Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Eigen vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 0 Eind: € 0 Vreemd vermogen Boekjaar: 2025 Begin: € 4.691.000 Eind: € 2.470.000 Geprognotiseerde bijdrage Prognose resultaat € 0 Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein Er is in 2027 gekozen voor een financiële basisbegroting. Deze keuze sluit aan bij de noodzakelijke professionaliseringsslag, de ketentransformatie Menskracht en de ontwikkellijnen uit het Meerjarenbeleidsplan 2026-2028. Eind 2026 zal een integrale begroting 2027 worden aangeleverd waarin de inhoudelijke keuzes voor 2027 expliciet zijn gemaakt en verwerkt. Voor 2027 zijn in de risico paragraaf een aantal concrete uitvoeringsrisico’s in beeld gebracht met financiële gevolgen. Het reële scenario voor 2027 bedraagt ongeveer € 2 miljoen extra. De grootste kostenpost is het personeel wat met een stijging van 5,1% doorwerkt in alle programma’s. ICT-kosten zijn substantieel en structureel hoger met een stijging van 13,6%. De regelingskosten voor bijzondere bijstand en minimaregelingen stijgen met 2,3%. Tegelijkertijd verwacht WIL een toenemend beroep door armoedeontwikkeling, statushouders en de doelgroep MOBW. Programma-overstijgende financiële conclusies: De dienstverlening staat onder druk vanwege de combinatie van stijgende volumes, hogere kosten en beperkte middelen.

Dit maakt dat WIL scherp moet sturen op prioriteiten. Landelijke wetgeving speelt een grote rol binnen de begroting. (Participatiewet in balans, MOBW). De economische ontwikkeling van prijzen en inflatie. Instroom van het aantal statushouders door uitvoering van de Spreidingswet en de arbeidsmarktontwikkelingen. Wil heeft geen eigen vermogen. Dit betekent dat elk risico en kosten voor veranderingen direct doorwerken in de gemeentelijke bijdragen. Pagina 192 van 249 Programmabegroting 2027-2030 Ontwikkelingen Volgens het PCB bedraagt de jaarlijkse toename van klanten in de bijstand bedraagt 2%. Een deel van deze mensen met een complexe problematiek is onderdeel van de participatiewet; deze groepen stromen minder snel uit. Om de regelingskosten te beperken wordt ingezet op re-integratie door werkcoaches. Bezuiniging op regelingskosten is lastig. Door landelijke wetgeving is iedere legitieme aanvraag er namelijk een die moet worden gehonoreerd. Eind 2025 is er een professionaliseringsplan opgesteld om WIL haar interne organisatie te professionaliseren. Dit zal duidelijkheid moeten brengen in interne processen, sturing, houding en gedrag. Dossiers als verzuim, verloop en inhuur hebben hierbinnen een belangrijke focus. Daarnaast is er Menskracht. Begin 2025 is een ketenregisseur aangesteld voor de herinrichting van de regionale sociale infrastructuur.

Begin 2026 gaat dit over in de fase van kwartier maken. De resultaten en noodzakelijke veranderingen die voortkomen uit expeditie Menskracht zal in 2026 worden geïmplementeerd en in 2027 zichtbaar moeten zijn. endvbend Pagina 193 van 249 Programmabegroting 2027-2030 WerkwIJSS Vestigingsplaats IJsselstein Doel De stichting Beschut Werk Lekstroom (handelend onder de naam WerkwIJSS) heeft ten doel het organiseren van beschutte werkplekken voor personen met een arbeidsbeperking dan wel een achterstand tot de arbeidsmarkt, alsmede al hetgeen met het vorenstaande in de ruimste zin verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Betrokkenen Bestuurlijk belang De gemeente Nieuwegein wordt vertegenwoordigd in de raad van commissarissen door wethouder E. Eggengoor. Juridische vorm Stichting Eigen vermogen Boekjaar: 2026 Begin: € 120.917 Eind: € 120.917 Vreemd vermogen Boekjaar: 2026 Begin: € 0 Eind: € 0 Geprognotiseerde bijdrage € 384.197 Prognose resultaat n.n.b. Risico's voor de financiële positie gemeente Nieuwegein De kosten per werkplek stijgen elk jaar met een krimpende Wsw doelgroep en een groeiende instroom van nieuwe (kortlopende) maatwerktrajecten en anderzijds de duurzaam geplaatste doelgroep Wsw/Nieuw Beschut. Financiering door de deelnemende gemeenten is geregeld door inkoop van leerwerk plekken.

Bij negatieve exploitatieresultaten wordt additionele financiering van de deelnemers gevraagd. Voor het weerstandsvermogen Beschut vindt sinds 2024 ieder jaar een bijstorting plaats om het saldo op het minimumbedrag van € 120.917 te houden. Ontwikkelingen WerkwIJSS moet op termijn weg van de huidige locatie. Een nieuwe locatie wordt gezocht. endvbend Pagina 194 van 249 Programmabegroting 2027-2030 3.6. Grondbeleid In deze paragraaf Grondbeleid gaan wij in op het te hanteren grondbeleid, de uitvoering van dit beleid per plangebied en de financiële positie van het Grondbedrijf. Nota Grondbeleid Conform de vastgestelde Nota Grondbeleid (raadsstuk 2025-286) zijn achtereenvolgens de context, het situationeel grondbeleid en de financiën & organisatie beschreven. Samengevat kunnen we zeggen dat: • Nieuwegein een stad is met veel uiteenlopende opgaven en ambities.

In de Omgevingsvisie “Nieuwegein verstedelijkt en vergroent” is vastgelegd wat voor stad we in 2040 willen zijn; • Het gemeentelijk grondbeleid van essentieel belang is om de ambities uit de omgevingsvisie waar te kunnen maken en de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren; • Vanuit de opgaven die we voor ons zien meer willen sturen op ambities, kwaliteit en kostenverhaal; • We het principe blijven hanteren van ‘situationeel grondbeleid’: er zal per situatie maatwerk worden toegepast over het te voeren grondbeleid; • We nadrukkelijker stellen dat we bij de keuze om al dan niet een actieve grondexploitatie te openen de urgentie zien om woningen te realiseren, te investeren in voorzieningen en in de openbare ruimte; • We kiezen voor actief grondbeleid als we bepaalde gronden willen kopen als strategisch grondbezit of om meer te kunnen sturen op de kwaliteit, op het gewenste programma of op de financiering van bovenplanse voorzieningen. Uiteraard hoort bij deze afweging ook te worden afgewogen wat de financiële risico’s zijn; • De Gemeente Nieuwegein een financieel solide grondbeleid blijft voeren. Hierdoor blijven risico’s beheersbaar.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nieuwegein.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7f1a3782-c08e-40e7-ac9a-3bd4dd62896d?agendaItemId=39643e1f-8d99-401e-b1c5-4c9b170e308a